Μένει στο σκοτάδι μείωση έως 30%

Φθη­νό­τε­ροι κατά του­λά­χι­στον 30% θα μπο­ρού­σαν να ήταν οι λογα­ρια­σμοί ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος της ΔΕΗ, τους οποίους τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά ακρι­βο­πλη­ρώ­νουν λόγω των πολλών χρε­ώ­σεων, φόρων και τελών.

Η «Οικο­νο­μία» του «Εθνους της Κυρια­κής» επι­διώ­κει να ρίξει «φως» στα κόστη που κατα­βάλ­λουν οι κατα­να­λω­τές, τα οποία μάλιστα, αν και κατα­γρά­φο­νται στα έντυπα της ΔΕΗ, εντού­τοις είναι άγνωστα και δυσ­διά­κριτα για τη συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των πελατών της επι­χεί­ρη­σης.

Σειρά στρε­βλώ­σεων

στην αγορά της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας που προ­κα­λού­νται από τη δεσπό­ζουσα θέση της κρα­τι­κής επι­χεί­ρη­σης και την απρο­θυ­μία λήψης απο­φά­σεων για το άνοιγμα της αγοράς και τη δημιουρ­γία αντα­γω­νι­σμού, πολλοί φόροι, καθώς και άσχετα με τον ηλε­κτρι­σμό τέλη έχουν ως απο­τέ­λε­σμα οι λογα­ρια­σμοί να επι­βα­ρύ­νο­νται κατά 60 με 65% από χρε­ώ­σεις, φόρους κ.λπ.

Αλλωστε, είναι χαρα­κτη­ρι­στική και η τελευ­ταία επι­σή­μανση του προ­έ­δρου της Ρυθ­μι­στι­κής Αρχής Ενέρ­γειας Νίκου Βασι­λά­κου, ο οποίος κατά τη διάρ­κεια ομιλίας του στη Βουλή είχε πει πως «δεν πρό­κει­ται για λογα­ρια­σμό ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος της ΔΕΗ, αλλά πρα­κτο­ρείου που μαζεύει τα πάντα…».

Η ΡΑΕ, δε, από τον Νοέμ­βριο του 2011 είχε κάνει λόγο για «παγκό­σμια πρω­το­τυ­πία», καθώς ένα προϊόν επι­βα­ρύ­νε­ται με τρεις ειδι­κούς φόρους κατα­νά­λω­σης. Είχε, επίσης, γνω­μο­δο­τή­σει στην κυβέρ­νηση την κατάρ­γηση του ΕΦΚ φυσικού αερίου, καθώς έτσι οι κατα­να­λω­τές ουσια­στικά επι­δο­τού­σαν τις εισα­γω­γές ρεύ­μα­τος έναντι της παρα­γω­γής.

Για να γίνουν όμως όλα τα παρα­πάνω αντι­λη­πτά, η «Οικο­νο­μία» παρου­σιά­ζει έναν εκκα­θα­ρι­στικό λογα­ρια­σμό ρεύ­μα­τος της ΔΕΗ τετρα­μη­νιαίας κατα­νά­λω­σης ηλε­κτρι­σμού.

Το συγκε­κρι­μένο νοι­κο­κυ­ριό μένει σε δια­μέ­ρι­σμα 70 τετρα­γω­νι­κών μέτρων και έκαψε… 1.304 κιλο­βα­τώ­ρες.

Ο λογα­ρια­σμός ανα­λύ­ε­ται ως εξής:

Χρέωση προ­μή­θειας ρεύ­μα­τος

Στο συγκε­κρι­μένο παρά­δειγμα αντι­στοι­χεί στο 43,7% του συνο­λι­κού ποσού. Το μέσο πανελ­λα­δικό ποσοστό είναι στο 35%. Το ποσό αυτό αφορά στη χρέωση της καθαρής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας που κατα­να­λώ­νει μία οικο­γέ­νεια. Είναι δηλαδή η αξία των κιλο­βα­τω­ρών για τον φωτισμό, το μαγεί­ρεμα, τις ηλε­κτρι­κές συσκευές κ.λπ. που χρη­σι­μο­ποί­ησε η οικο­γέ­νεια στη διάρ­κεια του τετρα­μή­νου.

Αυτό το τμήμα του λογα­ρια­σμού αλλιώς λέγεται το «αντα­γω­νι­στικό» σκέλος ή «αντα­γω­νι­στι­κές χρε­ώ­σεις».

Ρυθ­μι­ζό­με­νες χρε­ώ­σεις

Στην εν λόγω περί­πτωση αντι­στοι­χούν στο 26,6% της συνο­λι­κής αξίας.

Το μέσο ποσοστό από το σύνολο των λογα­ρια­σμών είναι γύρω στο 30%. Αυτές οι χρε­ώ­σεις απο­φα­σί­ζο­νται από την κυβέρ­νηση και τη ΡΑΕ. Περι­λαμ­βά­νουν:

• Τη Χρέωση Χρήσης του Συστή­μα­τος Μετα­φο­ράς, την οποία όμως υπο­χρε­ω­τικά πλη­ρώ­νουν και οι κατα­να­λω­τές της υπό­λοι­πης Ε.Ε., για την κάλυψη δαπανών για τη συντή­ρηση, τη λει­τουρ­γία και την ανά­πτυξη του δικτύου.

• Τη Χρέωση Χρήσης του Συστή­μα­τος Δια­νο­μής. Πρό­κει­ται για ποσό που πηγαί­νει για την κάλυψη των δαπανών χρήσης, συντή­ρη­σης, λει­τουρ­γίας και ανά­πτυ­ξης του δικτύου μέσης και χαμηλής τάσης ρεύ­μα­τος.

• Τις Υπη­ρε­σίες Κοινής Ωφέ­λειας.

• Το ΕΤΜΕΑΡ -Ειδικό Τιμο­λό­γιο Μείωσης Εκπο­μπών Αερίων Ρύπων.

Το άθροι­σμα των ΥΚΩ και ΕΤΜΕΑΡ αντι­στοι­χούν ακόμη και στο 11% με 17% της συνο­λι­κής αξίας ενός λογα­ρια­σμού. Ολες επίσης οι προανα­φε­ρόμενες χρε­ώ­σεις υπο­λο­γί­ζο­νται με βάση μιας μονα­διαίας χρέωσης που πολ­λα­πλα­σιά­ζε­ται με τις κιλο­βα­τώ­ρες κατα­νά­λω­σης ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας. Βέβαια, στις χρε­ώ­σεις του συστή­μα­τος μετα­φο­ράς και δικτύου μπαί­νουν στους υπο­λο­γι­σμούς και άλλοι συντε­λε­στές, όπως η συμ­φω­νη­μένη ισχύς, μονα­διαία πάγια χρέωση κ.λπ.

Φόροι και τέλη

Αντι­στοι­χούν κατά μέσο όρο στο 35% του συνο­λι­κού ποσού που πλη­ρώ­νει ο κατα­να­λω­τής μέσω του λογα­ρια­σμού της ΔΕΗ και πρό­κει­ται για:

• Το Ειδικό Τέλος 5 επί τοις χιλίοις.

• Ο Ειδικός Φόρος Κατα­νά­λω­σης, ο οποίος επε­βλή­θει με νομο­θε­τική ρύθμιση το 2010 σε όλους τους λογα­ρια­σμούς ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος. Πολ­λα­πλα­σιά­ζε­ται με τις κιλο­βα­τώ­ρες ρεύ­μα­τος.

• Ο ΦΠΑ 13%. Είναι ο Φόρος Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας που επι­βα­ρύ­νει το τελικό ποσό των λογα­ρια­σμών.

Ο ΦΠΑ ήταν χαμη­λό­τε­ρος στο 9%.

• Οι Χρε­ώ­σεις Δήμων. Πρό­κει­ται για τα δημο­τικά τέλη, τέλη φωτι­σμού και Τέλος Ακί­νη­της Περιου­σίας, ποσά για τα οποία η ΔΕΗ απλώς παίζει τον ρόλο του «εισπρά­κτορα».

• Η Χρέωση ΝΕΡΙΤ. Το ερώτημα που τίθεται από όλους τους κατα­να­λω­τές είναι αν αυτές όλες οι χρε­ώ­σεις, φόροι και τέλη θα μπο­ρού­σαν να μην επι­βα­ρύ­νουν τους λογα­ρια­σμούς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας.

Σύμφωνα με έρευνα της «Οικο­νο­μίας», στο σκέλος του λογα­ρια­σμού που αφορά την «Προ­μή­θεια Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας» ή αλλιώς στις απο­κα­λού­με­νες κι ως «Αντα­γω­νι­στι­κές Χρε­ώ­σεις» και τις «Ρυθ­μι­ζό­με­νες Χρε­ώ­σεις» υπάρ­χουν ποσά που θα μπο­ρού­σαν να μειω­θούν.

Για παρά­δειγμα, σε αυτό το ποσό η ΔΕΗ συμπε­ρι­λαμ­βά­νει κόστη όπως ο Μηχα­νι­σμός Ανά­κτη­σης Μετα­βλη­τού Κόστους, ο οποίος έχει καταρ­γη­θεί. Αυτός είχε καθιε­ρω­θεί λόγω οδηγιών της Ε.Ε. για να μπορούν οι ιδιω­τι­κές μονάδες παρα­γω­γής από φυσικό αέριο, να αντα­γω­νι­στούν τις μονάδες παρα­γω­γής της ΔΕΗ. Βέβαια, η κρατική επι­χεί­ρηση έχει φθηνές λιγνι­τι­κές και υδροη­λε­κτρι­κές μονάδες, καθώς δια­τη­ρεί το μονο­πώ­λιο στην πρό­σβαση της χαμηλού κόστους ενέρ­γεια.

Ο ΜΑΜΚ πλη­ρω­νό­ταν από τους προ­μη­θευ­τές ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, που είναι πάλι η ΔΕΗ, καθώς έχει την κυρί­αρχη θέση.

Ο ΜΑΜΚ καταρ­γή­θηκε και, σύμφωνα με υπο­λο­γι­σμούς, με τον τρόπο αυτόν μειώ­θηκε το κόστος της κατά 10%.

Αυτό θα μπο­ρούσε ήδη να έχει περάσει στους λογα­ρια­σμούς.

Μία δεύτερη χρέωση που υπο­λο­γί­ζει πάλι στο αντα­γω­νι­στικό σκέλος η ΔΕΗ είναι τα Απο­δει­κτικά Δια­θε­σι­μό­τη­τας Ισχύος (ΑΔΙ). Το μεγα­λύ­τερο μέρος το εισέ­πρατ­ταν οι πολυά­ριθ­μες μονάδες της ΔΕΗ έναντι των έξι ιδιω­τι­κών.

Τα ΑΔΙ δίνο­νταν για να μπορούν όλοι οι σταθμοί παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας να δίνουν ανά πάσα στιγμή ρεύμα. Η ΔΕΗ, όμως, επειδή και πάλι έχει ουσια­στικά δεσπό­ζουσα θέση στην αγορά προ­μή­θειας, δια­μαρ­τυ­ρό­ταν πως επι­βα­ρύ­νε­ται, παρότι τα εισέ­πραττε από την παρα­γωγή της.

Τα ΑΔΙ μειώ­θη­καν βάσει ενός νέου μηχα­νι­σμού, στα 228 εκατ. έναντι 570 εκατ. ευρώ. Και από το νέο ποσό, αν και η ΔΕΗ εισπράτ­τει τα περισ­σό­τερα, το κόστος της επι­χεί­ρη­σης μειώ­θηκε, αφού, όπως προ­α­να­φέρ­θηκε, ως κυρί­αρ­χος προ­μη­θευ­τής τα πλήρωνε.

Οι ιδιω­τι­κές μονάδες παρα­γω­γής ζημιώ­νο­νται, καθώς ούτως ή άλλως τα περι­θώ­ρια αντα­γω­νι­σμού δεν υπάρ­χουν αλλά οι μειώ­σεις δεν περνούν ακόμη στην κατα­νά­λωση.

Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι κι από αυτή την εξέλιξη η ΔΕΗ θα πρέπει να ρίξει την τιμή κατά επίσης 10%. Πέρα από τα προ­α­να­φε­ρό­μενα, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες η ΔΕΗ, όπως απο­δει­κνύει μελέτη της Ernest n Young που έκανε για λογα­ρια­σμό της ΡΑΕ, έχει περι­θώ­ρια να μειώσει το κόστος της κατά επι­πλέον 400 με 450 εκατ. ευρώ. Αρα υπάρχει τερά­στιο πεδίο για νέα μείωση των τιμο­λο­γίων.

Αλλά και στις ρυθ­μι­ζό­με­νες χρε­ώ­σεις δύο θα μπο­ρού­σαν με απο­φά­σεις της κυβέρ­νη­σης να μειω­θούν.

Για παρά­δειγμα, στη χρέωση των ΥΚΩ το μεγα­λύ­τερο μέρος κατευ­θύ­νε­ται για την κάλυψη των ντι­ζε­λο­κί­νη­των μονάδων της ΔΕΗ στα νησιά.

Τα ΥΚΩ επι­βα­ρύ­νουν κατά 1 δισ. ευρώ όλους τους κατα­να­λω­τές. Αν γινόταν μόνο η ηλε­κτρική δια­σύν­δεση της Κρήτης με την ηπει­ρω­τική Ελλάδα, τότε θα υπήρχε ένα όφελος της τάξης των 400 εκατ. ευρώ. Το όφελος στους λογα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος θα ήταν άλλο ένα ποσοστό της τάξης του 10%.

Το ΕΤΜΕΑΡ αυξή­θηκε με ιλιγ­γιώ­δεις ταχύ­τη­τες τα τελευ­ταία χρόνια, λόγω απο­φά­σεων των προη­γού­με­νων κυβερ­νή­σεων να επι­δο­τή­σει με υψηλές τιμές και χωρίς κανένα όριο ισχύος τις ΑΠΕ. Αυτό είχε ως απο­τέ­λε­σμα να υπάρχει αλό­γι­στη ανά­πτυξη των κυρίως των φωτο­βολ­ταϊ­κών και, αν και η τεχνο­λο­γία κατα­σκευής των υλικών είχε προ­ο­δεύ­σει με χαμη­λό­τε­ρου κόστους υλικά, οι παρα­γω­γοί από ΑΠΕ αμεί­βο­νται με τιμές υπερ­βο­λικά υψηλές. Ετσι, από ένα σημείο και μετά ο Λει­τουρ­γός Αγοράς Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας (ΛΑΓΗΕ) έφτασε να έχει ελλειμ­μα­τικό ταμείο και να μην μπορεί να πλη­ρώ­νει τις ΑΠΕ.

Για να καλυ­φθεί η «μαύρη τρύπα» αυξή­θηκε δρα­μα­τικά το τέλος (ΕΤΜΕΑΡ).

Οι τιμές «κου­ρεύ­τη­καν», αλλά ο ρυθμός κάλυψης του ελλείμ­μα­τος κινεί­ται με αργούς ρυθμούς. Φυσικά, τα δημο­τικά τέλη και αυτό υπέρ της ΝΕΡΙΤ δεν θα έπρεπε να υπάρχει στους λογα­ρια­σμούς. Το γεγονός αυτό σε συν­δυα­σμό και κυρίως με την είσπραξη του Ειδικού Τέλους Ακι­νή­των (νυν ΕΝΦΙΑ) μέχρι πρό­τι­νος από τη ΔΕΗ έχει εκτο­ξεύ­σει τις ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς την εται­ρεία στα 2 δισ. ευρώ. Ποσό το οποίο και επι­κα­λεί­ται η εται­ρεία για να μη μειώσει τις τιμές ρεύ­μα­τος.

1. ΤΟ «ΛΕΞΙΚΟ»

• ΥΚΩ: Το «ταμείο» για τη χρη­μα­το­δό­τηση των δαπανών ηλε­κτρο­δό­τη­σης των νησιών που δεν είναι δια­συν­δε­δε­μένα με καλώδια από την ηπει­ρω­τική χώρα, των ελα­φρύν­σεων στους πολύ­τε­κνους και τους δικαιού­χους του Κοι­νω­νι­κού Οικια­κού Τιμο­λο­γίου.

• ΕΤΜΕΑΡ: Το «ταμείο» για την επι­δό­τηση της παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας από Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές σε μία προ­σπά­θεια να μειωθεί η περι­βαλ­λο­ντική μόλυνση από τη χρήση των συμ­βα­τι­κών καυ­σί­μων στην παρα­γωγή ρεύ­μα­τος.

• Ειδικό Τέλος 5 επί τοις χιλίοις: Πάει υπέρ των τελω­νεια­κών υπαλ­λή­λων.

• Σύστημα μετα­φο­ράς: Το δίκτυο μετα­φο­ράς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας από τις μονάδες παρα­γω­γής μέσω των γραμμών υψηλής τάσης.

• Συστή­μα­τος Δια­νο­μής: Το δίκτυο μέσης και χαμηλής τάσης ρεύ­μα­τος. Μέσα από αυτές τις γραμμές δια­νέ­με­ται το ρεύμα σε σπίτια και επι­χει­ρή­σεις.

2. ΤΑ ΠΑΡΑΔΟΞΑ

• Οι λογα­ρια­σμοί ρεύ­μα­τος περι­λαμ­βά­νουν τρεις Ειδι­κούς Φόρους Κατα­νά­λω­σης, εκ των οποίων μόνο ο ένας, ο ΕΦΚ, είναι φανερός, ενώ οι άλλοι δύο του φυσικού αερίου και του ντίζελ κίνησης, που επι­βα­ρύ­νουν το κόστος παρα­γω­γής ρεύ­μα­τος, είναι κρυμ­μέ­νοι στο ποσό που αφορά καθαρά την κατα­νά­λωση ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας.

• Τα ΥΚΩ επι­βα­ρύ­νουν κατά 1 δισ. ευρώ όλους τους κατα­να­λω­τές. Αν γινόταν μόνο η ηλε­κτρική δια­σύν­δεση της Κρήτης με την ηπει­ρω­τική Ελλάδα, με υπο­θα­λάσ­σιο καλώδιο και στα­μα­τούσε η καθη­με­ρινή λει­τουρ­γία των μονάδων της ΔΕΗ στο νησί, τότε θα υπήρχε ένα όφελος της τάξης των 400 εκατ. ευρώ, ενώ το έργο θα είχε απο­σβε­στεί σε μόλις 2,5 χρόνια από τις ΥΚΩ.

΄Εθνος