Ευθύμης Λέκκας: Ο επιχειρησιακός καθηγητής

Λίγο πριν σημειω­θεί ο φονικός σεισμός της Κω – την περα­σμένη Παρα­σκευή – ο Ευθύμης Λέκκας είχε πέσει να κοι­μη­θεί χωρίς να απε­νερ­γο­ποι­ή­σει – όπως συνη­θί­ζει τα τελευ­ταία χρόνια – το κινητό του και τον ηλε­κτρο­νικό υπο­λο­γι­στή.

Τριάντα ένα λεπτά μετά τη μία τα ξημε­ρώ­ματα – την ώρα που η Κως έτρεμε – τα SMS στο κινητό άρχισαν να έρχο­νται το ένα μετά το άλλο. Το ίδιο και τα e-mail στον υπο­λο­γι­στή.

Από την πρώτη πλη­ρο­φό­ρηση που έφτασε από το ευρω­παϊκό, το αμε­ρι­κα­νικό αλλά και το ελλη­νικό δίκτυο – με τα οποία είναι συν­δε­δε­μέ­νος 24 ώρες το 24ωρο – φάνηκε ότι τα πράγ­ματα δεν ήταν καλά…

Δεν πέρασαν παρά μερικά λεπτά όταν δέχτηκε τα πρώτα τηλε­φω­νή­ματα από υπη­ρε­σια­κούς φορείς – αλλά και φίλους από τα Δωδε­κά­νησα. Τα τηλε­φω­νή­ματα απλώς επι­βε­βαί­ω­σαν αυτό που από την πρώτη στιγμή έδειξαν οι μετρή­σεις. Πως πρό­κει­ται για έναν πολύ μεγάλο σεισμό.

Σε λιγό­τερο από 10 λεπτά τηλε­φώ­νησε στους αρμό­διους υπουρ­γούς και στις πέντε τα ξημε­ρώ­ματα πετούσε με C-130 για την Κω.

Ο πρό­ε­δρος του Οργα­νι­σμού Αντι­σει­σμι­κού Σχε­δια­σμού και Προ­στα­σίας (ΟΑΣΠ) είναι η ήρεμη δύναμη που εμφα­νί­ζε­ται έπειτα από κάθε σεισμό.

Το ότι δεν κιν­δυ­νο­λο­γεί δεν σημαί­νει ότι εφη­συ­χά­ζει. Μόνο ο ίδιος – και το στενό του περι­βάλ­λον – ξέρει, και ξέρουν, την αγωνία που περνάει μέχρι να ησυ­χά­σουν τα πράγ­ματα.

Για την επόμενη μέρα της Κω θα ήθελε – όπως και πολλοί συνά­δελ­φοί του – να υπήρχε μεγα­λύ­τερη μετα­σει­σμική εκτό­νωση που σημαί­νει μεγα­λύ­τερο μετα­σει­σμό – ή μετα­σει­σμούς – προ­κει­μέ­νου να ηρε­μή­σει – κι άλλο – η μετα­σει­σμική διέ­γερση.

Μέχρι στιγμής, ο μεγα­λύ­τε­ρος μετα­σει­σμός είναι της τάξης των 4,8 βαθμών. «Ενας σεισμός 6,6 βαθμών μπορεί να δώσει μετα­σει­σμό ακόμη και 5,5 βαθμών» λέει ο πρό­ε­δρος του ΟΑΣΠ.

Ο 60χρονος καθη­γη­τής Δυνα­μι­κής Τεκτο­νι­κής Εφαρ­μο­σμέ­νης Γεω­λο­γίας και Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κατα­στρο­φών στο Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών γεν­νή­θηκε και μεγά­λωσε στην Καρ­δί­τσα. Μια περιοχή, όπως του αρέσει να λέει, απ’ όπου κατά­γο­νται οι περισ­σό­τε­ροι σει­σμο­λό­γοι στην Ελλάδα. Ο ίδιος ωστόσο προ­τί­μησε να σπου­δά­σει Γεω­λο­γία, γιατί τον ενδια­φέ­ρει – πάνω απ’ όλα – να διε­ρευνά τη γενε­σιουργό αιτία των σεισμών.

Και επειδή ο σεισμός της περα­σμέ­νης Παρα­σκευής μεγέ­θους 6,6 βαθμών σημειώ­θηκε στα χωρικά ύδατα μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας, υπο­στη­ρί­ζει πως οι δυο χώρες πρέπει να «ενώσουν το επι­στη­μο­νικό τους δυνα­μικό, μια και επι­στη­μο­νικά δεν έχουν τίποτα να χωρί­σουν».

Για τον Ευθύμη Λέκκα, ο σεισμός «είναι από τα πιο ενδια­φέ­ρο­ντα φαι­νό­μενα που αξίζει να διε­ρευ­νη­θεί γιατί κρύβει πολλά μυστικά».

Στο Αιγαίο, ιδίως μετά τους σει­σμούς της Κω και της Λέσβου, υπάρχει μια έντονη σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα και αυτό είναι φυσικό να προ­κα­λεί ανη­συ­χία σε ειδι­κούς και κατοί­κους των νησιών.

Ετσι, εύλογα τίθεται το ερώτημα αν έχει ξεσπά­σει στην Ελλάδα ένας νέος κύκλος σεισμών. «Είναι πολύ νωρίς ακόμη να απα­ντή­σουμε σε αυτό το ερώτημα» επι­ση­μαί­νει, μεταξύ άλλων, ο Ευθύμης Λέκκας. «Εναν μεγάλο κύκλο με ισχυ­ρούς σει­σμούς είχαμε τη δεκα­ε­τία του ’50, σε Κεφα­λο­νιά, Ζάκυνθο, Βόλο, Σοφάδες και Αμοργό».

Με 50 διε­θνείς απο­στο­λές στο ενερ­γη­τικό του υπε­ρη­φα­νεύ­ε­ται ότι είναι ο καθη­γη­τής με τις περισ­σό­τε­ρες απο­στο­λές σε όλο τον κόσμο!

Τον Ιανουά­ριο του 2010 βρέθηκε στην Αϊτή που επλήγη από σεισμό μεγέ­θους 7,2 βαθμών και τον Απρίλιο του 2015 στο Νεπάλ που χτυ­πή­θηκε από σεισμό μεγέ­θους 8 βαθμών.

Ο Ευθύμης Λέκκας θυμάται με ιδιαί­τερη συγκί­νηση αυτούς τους δύο σει­σμούς. Γιατί;

Επειδή στην Αϊτή δεν μπόρεσε να συγκρα­τή­σει τα δάκρυά του. «Είχαμε 250.000 θανά­τους και επι­πλέον 10.000 κάθε μέρα από ασθέ­νειες» λέει με συγκί­νηση. «Δεν μπο­ρούσα να βλέπω παιδιά που έχασαν τους δικούς τους να βρί­σκο­νται στο έλεος του οποιου­δή­ποτε…».

Και γιατί στο Νεπάλ – με την ισο­πε­δω­μένη πρω­τεύ­ουσα, το Κατμα­ντού – οι άνθρω­ποι επέ­δει­ξαν μια συμπε­ρι­φορά που δεν έχει δει πουθενά αλλού στον κόσμο. «Παρά τον θάνατο που είχε σκορ­πι­στεί παντού, οι άνθρω­ποι έδει­χναν ήρεμοι και είχαν μια αυτο­κυ­ριαρ­χία που με εξέ­πληξε» συμπλη­ρώ­νει.

Στα 60 του χρόνια, βλέπει την 30χρονη κόρη του να ακο­λου­θεί τα χνάρια του στο Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών. Αυτός όμως ο σοβαρός επι­στή­μο­νας… λοξο­δρο­μεί λίγο όταν βρί­σκε­ται σε ανοι­χτούς – και χωρίς κίνηση – επαρ­χια­κούς δρόμους. Τι κάνει; Πατάει λίγο παρα­πάνω το γκάζι του αυτο­κι­νή­του του αφού τρε­λαί­νε­ται για γρήγορη οδήγηση.

Και είναι από τους πρώτους στην Ελλάδα που έχει ασχο­λη­θεί τόσο πολύ με τα drones. «Ιδίως στους σει­σμούς τα drones μάς προ­σφέ­ρουν τερά­στιες επι­στη­μο­νι­κές δυνα­τό­τη­τες αφού μπο­ρούμε να κάνουμε λήψεις που μέχρι τώρα δεν μπο­ρού­σαμε και να μελε­τή­σουμε έτσι πιο γρήγορα τα ευρή­ματα. Drones χρη­σι­μο­ποι­ή­σαμε και στους πρό­σφα­τους σει­σμούς στην Ιταλία, αλλά και στη Λέσβο και τώρα στην Κω» προ­σθέ­τει.

Οπως επι­ση­μαί­νει, εξαι­τίας της κλι­μα­τι­κής αλλαγής θα πρέπει να αλλάξει ο σχε­δια­σμός της δια­χεί­ρι­σης των φυσικών κατα­στρο­φών. Και αυτό επειδή η κλι­μα­τική αλλαγή ευνοεί πιο ακραία γεγο­νότα και ευθύ­νε­ται για πιο μεγάλες κατα­στρο­φές.

«Χρειά­ζε­ται μια νέα μεθο­δο­λο­γία προ­σέγ­γι­σης» υπο­στη­ρί­ζει. «Γι’ αυτό δεν πρέπει να εφη­συ­χά­ζουμε. Και ο ΟΑΣΠ πρέπει να ανα­πτυ­χθεί παρα­πέρα και να ενι­σχυ­θεί το ανθρώ­πινο δυνα­μικό».

Βέβαια, πάντα υπάρχει το ερώτημα; Μπορεί σήμερα να γίνει αξιό­πι­στη και έγκαιρη πρό­βλεψη σεισμού; «Οχι» απα­ντάει ο πρό­ε­δρος του ΟΑΣΠ. «Και αυτό απο­τε­λεί μια παγκό­σμια επι­στη­μο­νική αγωνία»

Τα ΝΕΑ