Καθημερινή 24ωρη εφημερία στα μεγάλα νοσοκομεία

Τη Μ. Παρα­σκευή ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, επι­σκε­πτό­με­νος το Κέντρο Υγείας της Ραφήνας, δήλωνε πως «με το που θα τελειώ­σουμε με την COVID θα αρχίσει το χτίσιμο του νέου Εθνικού Συστή­μα­τος Υγείας». Το συγκε­κρι­μένο σχέδιο που απο­τε­λεί εμβλη­μα­τική μεταρ­ρύθ­μιση για την κυβέρ­νηση και έχει ανα­λά­βει να σχε­διά­σει και να φέρει εις πέρας ο αν. υπουρ­γός Βασίλης Κοντο­ζα­μά­νης, βρί­σκε­ται ήδη στο συρτάρι του πρω­θυ­πουρ­γού και μόλις ορι­στι­κο­ποι­η­θεί η πολυ­πό­θητη έξοδος από την παν­δη­μία θα αρχίσει να υλο­ποιεί­ται. Η «Κ» παρου­σιά­ζει σήμερα τους βασι­κούς άξονες των αλλαγών που ετοι­μά­ζει η κυβέρ­νηση.

Τα νέα επεί­γο­ντα

Η ανά­πτυξη αυτό­νο­μων τμη­μά­των επει­γό­ντων περι­στα­τι­κών (ΤΕΠ) στα μεγάλα νοσο­κο­μεία απο­τε­λεί ένα βασικό τμήμα του νέου σχεδίου. Το κομβικό στο σχέδιο είναι πως προ­βλέ­πει να υπάρξει δια­σύν­δεση με τις υπη­ρε­σίες του ΕΚΑΒ, κάτι που θα συνιστά ένα εκσυγ­χρο­νι­σμένο και ολο­κλη­ρω­μένο δίκτυο επεί­γου­σας προ­νο­σο­κο­μεια­κής φρο­ντί­δας. Τα αυτό­νομα ΤΕΠ θα στε­λε­χώ­νο­νται με προ­σω­πικό εξει­δι­κευ­μένο στην επεί­γουσα φρο­ντίδα –αυτό ισχύει ήδη για τα επεί­γο­ντα– για την καλύ­τερη αντι­με­τώ­πιση νοση­λευ­τι­κών αναγκών χαμηλής έντασης. Παράλ­ληλα, σε όλα τα ΤΕΠ θα πρέπει να λει­τουρ­γεί ενιαίος τρόπος δια­λο­γής (triage) και δια­χεί­ρι­σης των επει­γό­ντων περι­στα­τι­κών, προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πί­ζο­νται χωρίς καθυ­στε­ρή­σεις τα πραγ­μα­τικά επεί­γο­ντα περι­στα­τικά και να ξεχω­ρί­ζο­νται απο­τε­λε­σμα­τικά από τα χρόνια περι­στα­τικά.

Τα οφέλη από την ανα­διορ­γά­νωση θα λύσουν μία σειρά προ­βλη­μά­των, με πρώτο τη γνωστή ταλαι­πω­ρία ανα­μο­νής στα σημε­ρινά τμήματα επει­γό­ντων περι­στα­τι­κών αλλά και τη στο­χευ­μένη αντι­με­τώ­πιση των κρί­σι­μων εισα­γω­γών. Για παρά­δειγμα, ένα εγκε­φα­λικό επει­σό­διο δεν θα πηγαί­νει στο Ιππο­κρά­τειο, αλλά θα αντι­με­τω­πί­ζε­ται από εξει­δι­κευ­μένο ΤΕΠ, συμ­βάλ­λο­ντας στη βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας των παρε­χο­μέ­νων υπη­ρε­σιών και της ασφά­λειας των ασθενών, αλλά και στην εξοι­κο­νό­μηση πόρων. Ηδη, από την προη­γού­μενη κυβέρ­νηση έχουν ξεκι­νή­σει οι προ­σλή­ψεις ειδι­κευ­μέ­νου προ­σω­πι­κού, οι οποίες συνε­χί­στη­καν και ανα­μέ­νε­ται όταν ολο­κλη­ρω­θεί το σχέδιο να υφί­στα­νται ώστε τα αυτό­νομα ΤΕΠ να στε­λε­χω­θούν επαρκώς.

Η δομή

Ο κεντρι­κός σχε­δια­σμός του νέου ΕΣΥ γίνεται με βάση τις σημε­ρι­νές πολυ­διά­στα­τες ανάγκες του πλη­θυ­σμού, καθώς το υφι­στά­μενο πλαίσιο δημιουρ­γή­θηκε το 1983 και από τότε έχουν αλλάξει πολλά. Για την απο­τε­λε­σμα­τική παροχή υπη­ρε­σιών ολο­κλη­ρω­μέ­νης φρο­ντί­δας, οι πολίτες πρέπει να λαμ­βά­νουν υπη­ρε­σίες που βρί­σκο­νται σε οργα­νω­τική, λει­τουρ­γική, υπη­ρε­σιακή και κλινική δια­σύν­δεση και συνερ­γα­σία μεταξύ τους. Κεντρι­κός πυλώνας του νέου σχε­δια­σμού είναι η δημιουρ­γία νοσο­κο­μείων που θα λει­τουρ­γούν ως «Κόμβοι» και γύρω από αυτούς θα εντάσ­σο­νται νοσο­κο­μεία που θα λει­τουρ­γούν στην «ακτίνα» τους, τα οποία θα απο­τε­λούν μία ενιαία ομάδα.

Πρό­κει­ται για το μοντέλο hub-and-spoke («κόμβου και ακτίνας»), το οποίο όπου έχει εφαρ­μο­στεί παρου­σιά­ζει αυξη­μένη απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα, αλλά και μεγάλη οικο­νο­μική απο­δο­τι­κό­τητα. Το νοσο­κο­μείο «Κέντρου-Κόμβου» θα παρέχει πιο εξει­δι­κευ­μέ­νες ιατρι­κές υπη­ρε­σίες και γύρω του τα νοσο­κο­μεία «Ακτίνας» θα ενι­σχύ­σουν τον ρόλο τους με την παροχή υπη­ρε­σιών υγείας στις τοπικές κοι­νω­νίες.

Ενα παρά­δειγμα για να γίνει αντι­λη­πτό: Ενα νοσο­κο­μείο «Ακτίνας» θα έχει χει­ρουρ­γικό τμήμα, αλλά ένα πολύ εξει­δι­κευ­μένο καρ­διακό χει­ρουρ­γείο θα γίνεται στο νοσο­κο­μείο «Κόμβο» που θα έχει και το πιο εξει­δι­κευ­μένο προ­σω­πικό. Η παρα­κο­λού­θηση και όλα όσα χρειά­ζο­νται μετά ένα τέτοιο χει­ρουρ­γείο θα γίνο­νται στο νοσο­κο­μείο «Ακτίνας» σε συνερ­γα­σία με το νοσο­κο­μείο «Κόμβο». Η παν­δη­μία λει­τούρ­γησε τρο­χιο­δει­κτικά στο συγκε­κρι­μένο μοντέλο, καθώς είχαμε τα λεγό­μενα νοσο­κο­μεία ανα­φο­ράς που δέχο­νταν και τα περι­στα­τικά που ήθελαν εξει­δι­κευ­μένη νοση­λεία.

Βασική επι­δί­ωξη της κυβέρ­νη­σης μέσω της εφαρ­μο­γής αυτού του μοντέ­λου είναι η λει­τουρ­γική και επι­στη­μο­νική δια­σύν­δεση της επεί­γου­σας προ­νο­σο­κο­μεια­κής φρο­ντί­δας, της πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγείας, των μετα­νο­σο­κο­μεια­κών υπη­ρε­σιών και των υπη­ρε­σιών δημό­σιας υγείας. Το συγκε­κρι­μένο μοντέλο οργά­νω­σης των νοσο­κο­μείων, όπου εφαρ­μό­στηκε, συνέ­βαλε στη βελ­τί­ωση των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών υγείας προς τους πολίτες. Ενας τρίτος άξονας που απο­τε­λεί ωστόσο βασικό πυλώνα του νέου ΕΣΥ είναι οι μετα­νο­σο­κο­μεια­κές υπη­ρε­σίες. Η ανά­πτυξη υπη­ρε­σιών απο­κα­τά­στα­σης, κατ’ οίκον φρο­ντί­δας και ανα­κου­φι­στι­κής φρο­ντί­δας, αλλά και ο μετα­σχη­μα­τι­σμός δομών παροχής τους θα καλύ­ψουν ελλεί­ψεις και ανάγκες του δημό­σιου συστή­μα­τος υγείας.

«Δια­δρο­μές» φρο­ντί­δας

Ολα τα σύγ­χρονα συστή­ματα υγείας υιο­θε­τούν μια νέα προ­σέγ­γιση βασι­σμένη στις δια­δρο­μές της φρο­ντί­δας για να χαρ­το­γρα­φή­σουν τα βήματα στο ταξίδι ενός ασθε­νούς στο σύστημα. Οι «δια­δρο­μές» αυτές οργα­νώ­νο­νται ανά στάδιο φρο­ντί­δας από την πρόληψη, στην πρω­το­βάθ­μια φρο­ντίδα έως την οξεία φρο­ντίδα, μέχρι και την απο­κα­τά­σταση, περι­λαμ­βά­νο­ντας το πλήρες φάσμα των παρεμ­βά­σεων σε κάθε στάδιο. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι πως αυτή τη στιγμή η Αττική έχει μόνο ένα κέντρο απο­κα­τά­στα­σης για όσους βγαί­νουν από ΜΕΘ. Στόχος είναι αυτό να αλλάξει και να δημιουρ­γη­θεί ένα ενιαίο πλέγμα που θα ξεκινά από την πρόληψη μέχρι την απο­κα­τά­σταση. Σε αυτό το επίπεδο περι­λαμ­βά­νο­νται η εκπαί­δευση του προ­σω­πι­κού, η στρα­τη­γική για την ανά­πτυξη του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού, οι ψηφια­κές υπη­ρε­σίες υγείας και η ανα­βάθ­μιση των υπο­δο­μών.

Το οργα­νω­τικό σχήμα και οι βασικοί άξονες του συστή­μα­τος

Βασικά εργα­λεία για την υλο­ποί­ηση του νέου ΕΣΥ απο­τε­λούν η Εθνική Κεντρική Αρχή Προ­μη­θειών και ο Οργα­νι­σμός Δια­σφά­λι­σης της Ποιό­τη­τας στην Υγεία. Το σχέδιο για το νέο οργα­νω­τικό πλαίσιο λει­τουρ­γίας της Εθνικής Κεντρι­κής Αρχής Προ­μη­θειών προ­βλέ­πει ένα νέο διευ­ρυ­μένο αντι­κεί­μενο, νέο οργα­νω­τικό σχήμα, σύγ­χρονα εργα­λεία χρηστής και απο­τε­λε­σμα­τι­κής διοί­κη­σης και δυνα­τό­τη­τες συνερ­γα­σίας με επι­στή­μο­νες και εξει­δι­κευ­μένο προ­σω­πικό και άλλους φορείς. Από την άλλη, ο Οργα­νι­σμός Δια­σφά­λι­σης της Ποιό­τη­τας στην Υγεία, παρά το μικρό χρονικό διά­στημα από την ίδρυσή του, συνέ­βαλε καθο­ρι­στικά στην απο­τε­λε­σμα­τική δια­χεί­ριση της παν­δη­μίας, με κομ­βι­κό­τερο ρόλο να έχουν τα κλι­μά­κια εμπει­ρο­γνω­μό­νων του, που επι­σκέ­φθη­καν νοσο­κο­μεία της επι­κρά­τειας, βοη­θώ­ντας στην καλύ­τερη δυνατή αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας.

Στο Μέγαρο Μαξίμου αλλά και στο υπουρ­γείο Υγείας είναι κοινή πεποί­θηση πως το σύστημα Υγείας θέλει αλλαγές. Βασι­κό­τερη αιτία που πιέζει για ανα­διάρ­θρωση άμεσα απο­τε­λεί το δημο­γρα­φικό προφίλ της χώρας, το οποίο αλλάζει διαρκώς τα τελευ­ταία χρόνια και επι­τάσ­σει την αλλαγή του μοντέ­λου. Το προσ­δό­κιμο ζωής έχει αυξηθεί και επο­μέ­νως οι άνθρω­ποι έχουν να αντι­με­τω­πί­σουν σύνθετα προ­βλή­ματα υγείας όπως οι συν­νο­ση­ρό­τη­τες αλλά και ασθέ­νειες που συν­δέ­ο­νται με τον σύγ­χρονο τρόπο ζωής.

Σήμερα, το σύστημα Υγείας δεν μπορεί να αντα­πο­κρι­θεί στις παρα­πάνω αλλαγές, ενώ στις αδυ­να­μίες του προ­στί­θε­νται και δομικές ελλεί­ψεις, όπως στον στρα­τη­γικό σχε­δια­σμό που παρου­σιά­ζει ανα­ντι­στοι­χία των παρε­χο­μέ­νων υπη­ρε­σιών με τις ανάγκες υγείας του πλη­θυ­σμού και την ανε­παρκή δια­σύν­δεσή τους σε όλα τα επίπεδα. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», η τελική μορφή του νέου ΕΣΥ, όπως περι­γρά­φηκε παρα­πάνω, θα δια­μορ­φω­θεί λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τα εξής βασικά κρι­τή­ρια:

α) Τους πλη­θυ­σμια­κούς και δημο­γρα­φι­κούς δείκτες αλλά και τους δείκτες αναγκών υγείας όπως ορί­ζο­νται από την πλη­θυ­σμιακή πυκνό­τητα, τους δείκτες θνη­σι­μό­τη­τας, τις εκτι­μώ­με­νες ανάγκες υγείας.

β) Το είδος και το εύρος παρε­χο­μέ­νων υπη­ρε­σιών που θα αφορά είτε ελλεί­ψεις είτε αλλη­λο­ε­πι­κα­λύ­ψεις σε νοσο­κο­μεία.

γ) Τους δείκτες προ­σφο­ράς, δηλαδή τον αριθμό κλινών, ιατρών, νοση­λευ­τών και λοιπού προ­σω­πι­κού ανά 1.000 κατοί­κους, κ.λπ.

δ) Τους δείκτες απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας/απο­δο­τι­κό­τη­τας όπως ορί­ζο­νται από τη μέση διάρ­κεια νοση­λείας, το ποσοστό κάλυψης των κλινών, τον ρυθμό εισα­γω­γών.

Ολες οι αλλαγές όπως περι­γρά­φη­καν παρα­πάνω θα εξυ­γιά­νουν πάγιες αδυ­να­μίες του ΕΣΥ, όπως είναι η ανα­ντι­στοι­χία των παρε­χο­μέ­νων υπη­ρε­σιών με τις ανάγκες υγείας του πλη­θυ­σμού, ο κακός στρα­τη­γι­κός σχε­δια­σμός όσον αφορά την ανά­πτυξη των νοσο­κο­μείων που οδηγεί σε υπο­στε­λέ­χωσή τους και έλλειψη σημα­ντι­κών ιατρι­κών ειδι­κο­τή­των, ειδι­κό­τερα στα περισ­σό­τερα από τα επαρ­χιακά, ο κατα­κερ­μα­τι­σμός και η μη σύνδεση κλι­νι­κών, τμη­μά­των και εργα­στη­ρίων, η έλλειψη κινή­τρων υψη­λό­τε­ρης από­δο­σης τόσο για το προ­σω­πικό όσο και για τον οργα­νι­σμό συνο­λικά και τέλος η απο­δο­τι­κό­τερη χρη­σι­μο­ποί­ηση των νοσο­κο­μεια­κών πόρων που δημιουρ­γεί την ανάγκη αύξησης της τεχνι­κής απο­δο­τι­κό­τη­τας.

Σήμερα η απο­δο­τι­κό­τητα των νοσο­κο­μείων του ΕΣΥ κυμαί­νε­ται από περίπου 50% έως 70% στα μικρά και μεσαία νοσο­κο­μεία και μόνο το 25% των νοσο­κο­μείων έχει υψη­λό­τερη, κάτι που σημαί­νει πως η προ­ο­πτική βελ­τί­ω­σης στο δημόσιο σύστημα Υγείας είναι μεγάλη. Το νέο σχέδιο, που απο­τε­λεί και προ­σω­πικό στοί­χημα του Κυριά­κου Μητσο­τάκη, καθώς εντάσ­σε­ται στις εμβλη­μα­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, ανα­μέ­νε­ται να έρθει πιθα­νό­τατα από τον ερχό­μενο Σεπτέμ­βριο, καθώς θα συν­δυα­στεί με τη λεγό­μενη επα­νεκ­κί­νηση που σχε­διά­ζει το Μαξίμου στις αρχές του φθι­νο­πώ­ρου.

Πηγή: kathimerini.gr

Σταύρος Παπα­ντω­νίου