Νόμιμη η ρήτρα αναπροσαρμογής της ΔΕΗ στο ρεύμα: To σκεπτικό της απόφασης του Δικαστηρίου

Απορ­ρί­φθη­καν από το Πολυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο οι αγωγές που κατέ­θε­σαν σε βάρος της ΔΕΗ κατα­να­λω­τι­κές οργα­νώ­σεις, δικη­γο­ρι­κοί σύλ­λο­γοι, ομο­σπον­δίες επαγ­γελ­μα­τιών, σύλ­λο­γοι και κατα­να­λω­τές με τις οποίες ζητούν την ακύρωση της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής στα τιμο­λό­για ρεύ­μα­τος.

«Οι εν λόγω ρήτρες, όπως κάθε ρήτρα για την ανα­προ­σαρ­μογή του τιμή­μα­τος στην περί­πτωση κυμαι­νό­με­νου ύψους της παροχής δεν υπό­κει­ται σε έλεγχο κατα­χρη­στι­κό­τη­τας αλλά μόνο σε έλεγχο δια­φά­νειας» απο­φαί­νε­ται στην απόφαση του το δικα­στή­ριο το οποίο τονίζει πως «η ΡΑΕ, στο πλαίσιο της επο­πτι­κής της αρμο­διό­τη­τας, απο­φά­σισε να συστή­σει την εφαρ­μογή της ρήτρας».

Η απόφαση θεωρεί ότι «η ενερ­γο­ποί­ηση του μηχα­νι­σμού της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής θα προ­κύ­πτει ως εξαι­ρε­τική περί­πτωση όταν οι τιμές του μετα­βλη­τού μεγέ­θους Χ κινού­νται σε επίπεδα δυσχε­ρώς προ­βλέ­ψιμα» ενώ «η ΔΕΗ μπορεί με τη δική της μόνο θέληση οποια­δή­ποτε στιγμή που θα διαρκεί η ισχύς του Συμ­βο­λαίου να ανα­προ­σαρ­μό­ζει τρο­πο­ποιεί τους όρους και το τιμο­λό­γιο ενώ ο κατα­να­λω­τής έχει το δικαί­ωμα να το καταγ­γεί­λει».

Σύμφωνα με τα δικό­γραφα που κατέ­θε­σαν οι οργα­νώ­σεις και οι φορείς:

«H ΔΕΗ κατα­χρώ­μενη τη δεσπό­ζουσα θέση της στην εγχώρια αγορά ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, ενερ­γούσα υπό διττή και εναλ­λασ­σό­μενη κατά το δοκούν περί­πτωση, άλλοτε ως προ­μη­θεύ­τρια και άλλοτε ως παρα­γω­γός ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, μετήλθε αθέ­μι­τες και δη αθέ­μι­τες εμπο­ρι­κές πρα­κτι­κές, συνι­στά­με­νες αφενός στην εφαρ­μογή των παρα­πάνω άκυρων, ως αδια­φα­νών, γενικών όρων, αφε­τέ­ρου στην παρα­πλα­νη­τική παρά­λειψη παροχής ουσιω­δών πλη­ρο­φο­ριών περί της δια­δι­κα­σίας τιμο­λό­γη­σης, επέβαλε μονο­με­ρώς και χωρίς να προ­βλέ­πε­ται στις συμ­βά­σεις προ­μή­θειας τη ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής χρε­ώ­σεων προ­μή­θειας, η οποία δημιουρ­γώ­ντας πλήρη σύγχυση ως προς τις χρε­ώ­σεις και τρόπο υπο­λο­γι­σμού τους, με απο­κλει­στικό σκοπό να οδη­γή­σει τον κατα­να­λωτή να λάβει απόφαση συναλ­λα­γής την οποία δια­φο­ρε­τικά δεν θα ελάμ­βανε…».

Το δικα­στή­ριο επι­κα­λού­μενο οδηγίες και κανο­νι­σμούς της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για την ηλε­κτρική ενέρ­γεια, την εναρ­μό­νιση της χώρας μας με το κοι­νο­τικό δίκαιο για τη στα­διακή απε­λευ­θέ­ρωση της αγοράς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, αλλά και το νομο­θε­τικό πλαίσιο που διέπει ιστο­ρικά τη λει­τουρ­γία και τη δρα­στη­ριό­τητα της ΔΕΗ επι­ση­μαί­νει πως «η αγορά της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας έχει πλέον αναχθεί σε χρη­μα­τι­στη­ριακό προϊόν και δια­μορ­φώ­νε­ται από το Ελλη­νικό Χρη­μα­τι­στή­ριο Ενέρ­γειας», τονί­ζο­ντας ότι «η ρήτρα όχι μόνο δεν είναι αδόκιμη αλλά συνιστά μία συναλ­λα­κτι­κώς απο­δε­κτή πρα­κτική στην αγορά ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας προ­κει­μέ­νου η τιμο­λο­γού­μενη προ­μή­θεια ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας να αντα­πο­κρί­νε­ται στην αρχής της κοστο­στρέ­φειας».

«Απο­λύ­τως ανα­με­νό­με­νες οι ρήτρες στα κυμαι­νό­μενα τιμο­λο­για»

Σύμφωνα με το σκε­πτικό της από­φα­σης, «οι ρήτρες ανα­προ­σαρ­μο­γής αφενός μεν επι­δρούν στον καθο­ρι­σμό του τιμή­μα­τος αφε­τέ­ρου δε είναι απο­λύ­τως ανα­με­νό­με­νες στις συμ­φω­νίες κυμαι­νό­με­νου τιμο­λο­γίου. Ο κατα­να­λω­τής που επι­λέ­γει να συνάψει σύμβαση προ­μή­θειας ενέρ­γειας όχι σε σταθερή τιμή αλλά σε κυμαι­νό­μενο τιμο­λό­γιο, ασφαλώς γνω­ρί­ζει ότι η δια­κύ­μανση γίνεται στη βάση μιας συμ­βα­τι­κής ρήτρας, της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής».

Ως εκ τούτου οι εν λόγω ρήτρες, όπως κάθε ρήτρα για την ανα­προ­σαρ­μογή του τιμή­μα­τος στην περί­πτωση κυμαι­νό­με­νου ύψους της παροχής δεν υπό­κει­ται σε έλεγχο κατα­χρη­στι­κό­τη­τας αλλά μόνο σε έλεγχο δια­φά­νειας.

Στην απόφαση ανα­φέ­ρε­ται πως η ΔΕΗ προ­χώ­ρησε στην ενερ­γο­ποί­ηση της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής από τις 5 Αυγού­στου του 2021 καθ’ υπό­δειξη της ΡΑΕ, αφού είχε γνω­στο­ποι­ή­σει στο κατα­να­λω­τικό κοινό την πρόθεση εφαρ­μο­γής της από τις 11 Μαρτίου του 2021.

«Κατά τον χρόνο εισα­γω­γής τής ρήτρας, ο κατα­να­λω­τής είχε στη διάθεσή του όλες τις ουσιώ­δεις πλη­ρο­φο­ρίες που απαι­τού­νται για να λάβει μία τεκ­μη­ριω­μένη απόφαση συναλ­λα­γής», επι­ση­μαί­νει η απόφαση, σημειώ­νο­ντας ότι η ΡΑΕ, στο πλαίσιο της επο­πτι­κής της αρμο­διό­τη­τας απο­φά­σισε να συστή­σει την εφαρ­μογή της ρήτρας.

«Σύμφωνα με το δια­τα­κτικό της από­φα­σης της ΡΑΕ, η εφαρ­μογή της συγκε­κρι­μέ­νης ρήτρας επα­φί­ε­ται στη δυνη­τική ευχέ­ρεια των προ­μη­θευ­τών και ανα­γνω­ρί­ζε­ται η δυνα­τό­τητά τους να υιο­θε­τή­σουν άλλα ισο­δύ­ναμα μέτρα…. Επο­μέ­νως κάθε προ­μη­θευ­τής δύναται να προσ­διο­ρί­σει δική του ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής με βάση τον πιθανό κίνδυνο… Η ΡΑΕ λει­τούρ­γησε προ­λη­πτικά και επέβαλε μέτρα που έχουν τη μορφή σύστα­σης προς τους προ­μη­θευ­τές…», σημειώ­νει η απόφαση η οποία ανα­γνω­ρί­ζει τη δυνα­τό­τητα των προ­μη­θευ­τών να προ­σαρ­μό­ζουν την τιμή, ακο­λου­θώ­ντας τις μετα­βο­λές του κόστους που έχει για τους ίδιους η ηλε­κτρική ενέρ­γεια.

«Απόλυτα δικαιο­λο­γη­μένη» η εφαρ­μογή της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής

Το δικα­στή­ριο λαμ­βα­νο­μέ­νων υπόψη των ειδικών συν­θη­κών που επι­κρα­τού­σαν και κυρίως ότι «το συγκε­κρι­μένο χρονικό διά­στημα 5.8.2021 η ραγδαία αύξηση του κόστους της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας διεθνώς δεν μπο­ρούσε να προ­βλε­φθεί», δικαιο­λο­γεί πλήρως την εφαρ­μογή της ρήτρας τονί­ζο­ντας:

«Σε κάθε περί­πτωση, σκοπός της σχε­τι­κής ρήτρας δεν είναι ούτε το όφελος ούτε η βλάβη του πελάτη αλλά η συμ­μόρ­φωση της ενα­γό­με­νης προς τις προ­βλε­πό­με­νες στον Κώδικα Προ­μή­θειας Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας σε πελάτες, αρχές τιμο­λό­γη­σης ήτοι την αρχή δια­φά­νειας ως εξει­δι­κεύ­τηκε με την 409/2020 απόφαση της ΡΑΕ».

Ωστόσο, η απόφαση ανα­φέ­ρει πως με βάση τον Κώδικα Προ­μή­θειας Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας (ΦΕΚ Απρίλιο του 2013), οποιοσ­δή­ποτε μηχα­νι­σμός ανα­προ­σαρ­μο­γής των τιμο­λο­γίων πρέπει να είναι δια­φα­νής, σαφής ως προς τον υπο­λο­γι­σμό του στον κατα­να­λωτή και να του προ­σφέ­ρει επαρ­κείς επι­λο­γές στη δια­χεί­ριση του κιν­δύ­νου δια­χρο­νι­κής δια­κύ­μαν­σης των τιμών.

«Ειδι­κό­τερα, οι ρήτρες ανα­προ­σαρ­μο­γής πρέπει να εκθέ­τουν κατά τρόπο διαφανή την αιτία και τη μέθοδο μετα­βο­λής του κόστους του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος ώστε ο κατα­να­λω­τής να μπορεί να ελέγχει τη μετα­βολή της τιμής με σαφή, αντι­κει­με­νικά κι επα­λη­θεύ­σιμα κρι­τή­ρια», επι­ση­μαί­νει η απόφαση η οποία προ­σθέ­τει πως «η ΔΕΗ μπορεί με τη δική της μόνο θέληση οποια­δή­ποτε στιγμή που θα διαρκεί η ισχύς του Συμ­βο­λαίου να ανα­προ­σαρ­μό­ζει τρο­πο­ποιεί τους όρους και το τιμο­λό­γιο ενώ ο κατα­να­λω­τής έχει το δικαί­ωμα να το καταγ­γεί­λει».

Επι­πλέον, σύμφωνα με την απόφαση, «ο προ­μη­θευ­τής υπο­χρε­ού­ται να παρά­σχει στον αντι­συμ­βαλ­λό­μενό του τη δυνα­τό­τητα να λύσει τη σύμβαση, οφείλει δηλαδή να του επι­τρέ­πει να απο­δε­σμευ­τεί από τη σύμβαση στο μέτρο που κρίνει ότι είναι ασύμ­φορη για αυτόν η ανα­προ­σαρ­μογή».

Το δικα­στή­ριο επι­κα­λεί­ται απο­φά­σεις του Δικα­στη­ρίου Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και σημειώ­νει ότι θα πρέπει να μπορεί όντως το δικαί­ωμα του κατα­να­λωτή να ασκηθεί. «Κάτι τέτοιο δεν θα ισχύει κατά το ΔΕΕ, όταν ο κατα­να­λω­τής δεν έχει τη δυνα­τό­τητα να αλλάξει προ­μη­θευτή ή όταν δεν έχει ενη­με­ρω­θεί με το δέοντα τρόπο και εγκαί­ρως για την επι­κεί­μενη τρο­πο­ποί­ηση».

Πηγή dikaiologitika.gr