Το πρώτο αιολικό πάρκο σε βραχονησίδα

Μια ακα­τοί­κητη νησίδα νότια του Σουνίου πρό­κει­ται να μετα­τρα­πεί σε ένα «εργο­στά­σιο» παρα­γω­γής ενέρ­γειας. Πρό­κει­ται για ένα ιδιαί­τερο πείραμα, καθώς στη νησίδα Αγιος Γεώρ­γιος θα δημιουρ­γη­θεί το πρώτο αιολικό πάρκο κατα­με­σής του πελά­γους. Οι περι­βαλ­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις δεν έχουν εκφρά­σει ιδιαί­τε­ρες αντιρ­ρή­σεις, καθώς το νησάκι δεν υπά­γε­ται σε κάποιο ειδικό καθε­στώς προ­στα­σίας, κάτι που δεν ισχύει όμως για μια σειρά από άλλες βρα­χο­νη­σί­δες στα Δωδε­κά­νησα στις οποίες το (τέως) ΥΠΕΚΑ ήθελε να χωρο­θε­τή­σει αιολικά πάρκα.

Πριν από ένα δεκα­πεν­θή­μερο, λοιπόν, η εται­ρεία ΤΕΡΝΑ Ενερ­γειακή ανα­κοί­νωσε ότι ξεκι­νούν οι εργα­σίες για τη δημιουρ­γία αιο­λι­κού πάρκου 73,2 MW στη νησίδα Αγιος Γεώρ­γιος (ή Σαν Τζώρ­τζης). Πρό­κει­ται για το πρώτο υπε­ρά­κτιο αιολικό πάρκο που θα δημιουρ­γη­θεί στη χώρα μας, καθώς η νησίδα των 4.300 στρεμ­μά­των βρί­σκε­ται σε από­σταση 12 μιλίων από το Σούνιο.

Πώς θα μετα­τρα­πεί η νησίδα σε εργο­στά­σιο παρα­γω­γής ενέρ­γειας; Σύμφωνα με τις απο­φά­σεις έγκρι­σης των περι­βαλ­λο­ντι­κών όρων του έργου (2010 και τρο­πο­ποί­ηση το 2014) στο νησί θα εγκα­τα­στα­θούν 23 ανε­μο­γεν­νή­τριες και υπο­σταθ­μός ανύ­ψω­σης της τάσης, που θα συν­δε­θεί με το εργο­στά­σιο της ΔΕΗ στο Λαύριο μέσω υπο­βρυ­χίου καλω­δίου υψηλής τάσης. Για την τοπο­θέ­τηση των ανε­μο­γεν­νη­τριών, δημιουρ­γή­θηκε κεντρι­κός δρόμος 11,5 χλμ. και εργο­τα­ξια­κοί δρόμοι 5 χλμ., ενώ όπως φαί­νε­ται και στη φωτο­γρα­φία η κορυ­φο­γραμμή του νησιού «ισιώ­θηκε» με επι­χω­μα­τώ­σεις και καθαι­ρέ­σεις. Τέλος, για την εξυ­πη­ρέ­τηση του νησιού θα δημιουρ­γη­θούν λιμε­νι­κές εγκα­τα­στά­σεις και χερσαία ζώνη 7.500 τ.μ. Σύμφωνα με την ΤΕΡΝΑ Ενερ­γειακή, για το αιολικό πάρκο γνω­μο­δό­τη­σαν 28 υπη­ρε­σίες από 8 υπουρ­γεία.

Οι περι­βαλ­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις δεν αντέ­δρα­σαν ιδιαί­τερα στη μετα­τροπή της νησίδας σε αιολικό πάρκο. Η Ελλη­νική Ορνι­θο­λο­γική Εται­ρεία (ΕΟΕ) είχε ωστόσο εκφρά­σει αντιρ­ρή­σεις, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι ο Αγιος Γεώρ­γιος είναι μετα­να­στευ­τι­κός σταθμός, χώρος ανα­πα­ρα­γω­γής ή μόνιμο ενδιαί­τημα για αρκετά είδη από θαλασ­σο­πού­λια. «Λόγω της απο­μο­νω­μέ­νης θέσης του νησιού ανάμεσα στον Σαρω­νικό Κόλπο και τις Δυτικές Κυκλά­δες, η νησίδα απο­τε­λεί σημα­ντικό ενδιά­μεσο σταθμό μετα­νά­στευ­σης για ξεκού­ραση και ανε­φο­δια­σμό στην ευρύ­τερη περιοχή, τόσο για τα μεγα­λό­σωμα πουλιά που χρη­σι­μο­ποιούν θερμικά ρεύματα πάνω από το νησί όσο και τα μικρό­τερα που χρη­σι­μο­ποιούν ενερ­γη­τική πτήση σε υψό­με­τρο μερικών δεκάδων έως μερικών εκα­το­ντά­δων μέτρων πάνω από την επι­φά­νεια της θάλασ­σας. Ομως το νησάκι δεν έχει καθε­στώς προ­στα­σίας», λέει στην «Κ» η Μαλαμώ Κορ­μπέτη, συντο­νί­στρια θεμάτων πολι­τι­κής περι­βάλ­λο­ντος στην ΕΟΕ. «Αυτό που με προ­βλη­μα­τί­ζει είναι το μέγεθος του έργου. Οπως έχει σχε­δια­στεί, η χρήση του νησιού για οποιον­δή­ποτε άλλο λόγο είναι αδύνατη. Επι­πλέον έχουν γίνει μεγάλης κλί­μα­κας έργα, έχουν ισο­πε­δω­θεί οι κορυφές, έχουν γίνει μεγάλα μπα­ζώ­ματα. Υπάρχει, λοιπόν, πάντα ένα ερω­τη­μα­τικό τι θα γίνει αν για κάποιο λόγο στα­μα­τή­σει να λει­τουρ­γεί το αιολικό πάρκο. Εχουμε πολλά παρα­δείγ­ματα σε διά­φο­ρες περιο­χές της χώρας –το πιο πρό­σφατο στη Μυτι­λήνη– όπου ανε­μο­γεν­νή­τριες στα­μα­τούν να λει­τουρ­γούν και εγκα­τα­λεί­πο­νται».

Η ανη­συ­χία

Αυτό που προ­βλη­μα­τί­ζει περισ­σό­τερο όσους ενδια­φέ­ρο­νται ή ασχο­λού­νται με την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος είναι τα μελ­λο­ντικά σχέδια για αιολικά πάρκα σε βρα­χο­νη­σί­δες. «Πρό­σφατα το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος εξέδωσε μια άδεια για αιολικά πάρκα σε νησιά του Αιγαίου, που περι­λαμ­βά­νει αρκετές ακα­τοί­κη­τες νησίδες: Λεβίθα, Σύρνα, Καν­δε­λούσα, Κίναρο, Γλάρο, Λιάδι, Πλάκα… Πρό­κει­ται για νησάκια στη μέση του Αιγαίου, στα οποία ενδη­μούν πολύ σπάνια είδη πουλιών, πολλά από τα οποία προ­στα­τευό­μενα».

Σύμφωνα με στοι­χεία της Ορνι­θο­λο­γι­κής Εται­ρίας, από τις 722 ακα­τοί­κη­τες νησίδες (από 20 έως 5.000 στρέμ­ματα) στη χώρα μας, οι 479 (το 66%) ανήκουν στο δίκτυο Natura. «Οι ακα­τοί­κη­τες νησίδες είναι σημα­ντι­κές για τη βιο­ποι­κι­λό­τητα. Απο­τε­λούν σημα­ντικά φυσικά εργα­στή­ρια. Τα πιο σημα­ντικά σπον­δυ­λωτά της Ελλάδας βρί­σκο­νται σε αυτές για έναν απλό λόγο: εξαι­τίας της απου­σίας των ανθρώ­πων και χερ­σαίων σαρ­κο­φά­γων. Πρέπει λοιπόν να είμαστε πολύ προ­σε­κτι­κοί. Στις περιο­χές αυτές ο σχε­δια­σμός δεν μπορεί να γίνεται μόνο ανάλογα με τις απαι­τή­σεις ή προ­τά­σεις του επεν­δυτή».

Καθη­με­ρινή