Γ. Kαμπούρης: «Η επόμενη σεζόν θα είναι δυσκολότερη λόγω του αυξημένου ανταγωνισμού»

Κύριε Καμπούρη, βρι­σκό­μα­στε πλέον λίγο πριν την λήξη της του­ρι­στι­κής περιό­δου. Θα λέγατε ότι ήταν μία καλή σεζόν η φετινή; Εκπλη­ρώ­θη­καν οι υψηλές προσ­δο­κίες που υπήρχαν πριν την έναρξή της;

Η φετινή σεζόν θα κλείσει με θετικό πρόσημο. Βέβαια το ποσοστό της αύξησης θα είναι μονο­ψή­φιο. Δεν θα έλεγα λοιπόν ότι επι­βε­βαιώ­θη­καν οι υψηλές προσ­δο­κίες που υπήρχαν πριν την έναρξη της σεζόν, πράγμα που οφεί­λε­ται στις απώ­λειες που σημειώ­θη­καν τον Ιούλιο και τον Αύγου­στο.

Σε ποιες απώ­λειες ανα­φέ­ρε­στε;

Είχαμε λιγό­τε­ρες αφίξεις οικο­γε­νειών επειδή τα πακέτα της Τουρ­κίας ήταν πολύ φτηνά. Έχοντας αντι­με­τω­πί­σει πέρυσι τερά­στιο πρό­βλημα, η Τουρκία έριξε πολύ τις τιμές και αυτό λει­τούρ­γησε θετικά. Πήρε ένα μεγάλο ποσοστό των οικο­γε­νειών. Εκεί αποδίδω προ­σω­πικά τις λιγό­τε­ρες αφίξεις οικο­γε­νειών κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγου­στο.

Ποιο είναι το οικο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα αυτής της σεζόν; Αυξή­θη­καν τα έσοδα;

Σε γενικές γραμμές, πιστεύω ότι η φετινή σεζόν είναι υπο­φερτή. Λίγο-πολύ, όσοι ασχο­λού­νται με τον του­ρι­σμό, μπορεί να είδαν τα έσοδά τους να αυξά­νο­νται. Το θέμα είναι όμως τι μένει στο τέλος λόγω της υπερ­φο­ρο­λό­γη­σης. Αν κάποιος πλη­ρώ­σει όλες τις υπο­χρε­ώ­σεις του και στο τέλος του μείνει το 15% των τζίρων του για να περάσει το χειμώνα, θα πρέπει να είναι ευχα­ρι­στη­μέ­νος. Δεν είναι πλέον τόσο εύκολα τα πράγ­ματα… Αν δεν είχαν κρα­τή­σει οι επι­χει­ρή­σεις κάποιο κομπό­δεμα από τα προη­γού­μενα χρόνια, θα είχαν οδη­γη­θεί στο κλεί­σιμο…

Πόσο εύκολα ή δύσκολα θα είναι τα πράγ­ματα το 2019 λόγω του αντα­γω­νι­σμού της Τουρ­κίας, της Αιγύ­πτου;

Η Τουρκία έχει ήδη επα­νέλ­θει, όπως έχουν επι­στρέ­ψει η Αίγυ­πτος και η Τυνησία. Θα πρέπει να μας απα­σχο­λεί όμως πολύ περισ­σό­τερο η άνοδος της Ισπα­νίας. Η Ισπανία μετά από κάποιες σεζόν που δεν πήγαν και τόσο καλά, μείωσε τις τιμές για να προ­σελ­κύ­σει περισ­σό­τερο κόσμο. Συνεπώς, πέρα από την Τουρκία, την Αίγυπτο και την Τυνησία θα έχουμε μεγάλο αντα­γω­νι­σμό και από την Ισπανία. Μακάρι να δια­ψευ­στώ, αλλά η επόμενη χρονιά προ­βλέ­πε­ται πολύ δύσκολη.

Πόσο εύκολο θα είναι για το νησί να δια­χει­ρι­στεί τον πολύ μεγάλο αριθμό προ­σφε­ρο­μέ­νων κλινών;

Όντως έχει αυξηθεί πλέον πάρα πολύ ο αριθμός των προ­σφε­ρό­με­νων κλινών στη Ρόδο, γεγονός το οποίο θα έχει επί­πτωση στις τιμές. Ανα­γκα­στικά τα ξενο­δο­χεία θα ρίξουν τις τιμές για να γεμί­σουν.

Πρέπει να αντι­λη­φθούμε ότι ίσως και να έχει φθάσει στα όριά του ο προ­ο­ρι­σμός. Τη φετινή σεζόν υπο­λο­γί­ζουμε ότι οι αφίξεις θα φτάσουν στα 2,2 εκα­τομ­μύ­ρια. Δεν ξέρω αν υπάρ­χουν περιθώρια-τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον-να αυξη­θούν πολύ περισ­σό­τερο οι αφίξεις. Ανα­γκα­στικά τα πεντά­στερα θα δίνουν τιμές τετρά­στε­ρου και τα τετρά­στερα θα πουλάνε με τιμές τριά­στε­ρων για να γεμί­σουν.

Δεν απο­κλεί­ε­ται να οδη­γη­θούμε σε ένα μεγάλο εσω­τε­ρικό αντα­γω­νι­σμό. Μακάρι να εξε­λι­χθεί η επόμενη σεζόν πολύ καλύ­τερα από τη φετινή. Ο αντα­γω­νι­σμός δημιουρ­γεί όμως πιε­στι­κές κατα­στά­σεις.

Ποια είναι η εικόνα που έχετε για το 2019; Ποιες είναι οι τάσεις;

Οι κρα­τή­σεις για το 2019 δεν ξεκί­νη­σαν καθόλου άσχημα. Ήδη αρχί­σαμε να πουλάμε σε Γερ­μα­νία και Αγγλία, δεν έχουν όμως ανοίξει οι πωλή­σεις στη Σκαν­δι­να­βία, στην Ιταλία, στην Πολωνία…, εξίσου σημα­ντι­κές αγορές. Είναι όμως πάρα πολύ νωρίς για να προ­βλέ­ψουμε ποια τροπή θα πάρουν τα πράγ­ματα. Θα περι­μέ­νουμε να έχουμε μια πιο συγκε­κρι­μένη άποψη στην WTM στο Λονδίνο.

Πώς δια­μορ­φώ­νο­νται πλέον τα πράγ­ματα; Ποιες αγορές ανε­βαί­νουν και ποιες έχουν κάμψη; Τι συμ­βαί­νει με τη ρωσική αγορά;

Η Γερ­μα­νία κινεί­ται ανοδικά τα τελευ­ταία χρόνια. Πιστεύω ότι θα έρθει πρώτη στη γενική κατά­ταξη των αφίξεων στα επόμενα χρόνια, φέρ­νο­ντας την Αγγλία στη δεύτερη θέση. Όσον αφορά τώρα στη ρωσική αγορά, θα κλείσει με μείωση… Μιλάμε για διψήφιο ποσοστό. Η πτώση οφεί­λε­ται αφενός στην υπο­τί­μηση του ρου­βλιού και αφε­τέ­ρου στην προ­τί­μηση της Τουρ­κίας και της Αιγύ­πτου.

Η αγορά που κάνει τη μεγάλη έκπληξη είναι αυτή της Πολω­νίας. Μιλάμε για μία δεξα­μενή 45 εκα­τομ­μυ­ρίων του­ρι­στών. Η οικο­νο­μία της χώρας είναι σε πολύ καλό επίπεδο και πιστεύω ότι θα φθά­σουμε τις 140.000 αφίξεις Πολωνών στα επόμενα χρόνια. Δεν απο­κλείω να έρθει η Πολωνία στην τρίτη θέση της γενικής κατά­τα­ξης των αφίξεων. Μας ενδια­φέ­ρει βέβαια πολύ και η γαλλική αγορά. Είναι η μόνη που βάζει τα θεμέλια για την επι­μή­κυνση της σεζόν. Οι αφίξεις των Γάλλων αρχί­ζουν την πρώτη εβδο­μάδα του Απρι­λίου και συνε­χί­ζουν μέχρι τον Νοέμβρη. Είναι γεγονός ότι η περί­ο­δος αφίξεων των Γάλλων είναι διευ­ρυ­μένη. Είναι πολύ καλοί πελάτες!

Ποια είναι η άποψή σας για την συζή­τηση που γίνεται για το «ξεκλεί­δωμα» του 12μηνου του­ρι­σμού; Είναι εφικτός ο στόχος;

Πιστεύω ότι οι ενέρ­γειες που γίνο­νται θα απο­δώ­σουν καρπούς κάποια στιγμή. Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου σε συνερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού έχουν ξεκι­νή­σει μία προ­σπά­θεια η οποία είναι θετική ενώ μεμο­νω­μέ­νοι επι­χει­ρη­μα­τίες προ­σπα­θούν επίσης να παρα­τεί­νουν το χρόνο παρα­μο­νής τους στην αγορά. Αρκετά ξενο­δο­χεία ανοί­γουν νωρί­τερα ειδικά όσα έχουν συμ­βό­λαια με αγορές όπως η Γαλλία, η Σκαν­δι­να­βία κλπ.

Δεν πιστεύω όμως ότι θα πετύ­χουμε μία 12μηνη σεζόν. Πρό­κει­ται για όνειρο θερινής νυκτός. Παρόλα αυτά, ένας καλός Νοέμ­βρης θα κάνει τη διαφορά. Πρέπει να βάζουμε εφι­κτούς στόχους. Μην περι­μέ­νουμε ανα­γκα­στικά να έχουμε του­ρι­σμό όλο το χρόνο. Ας προ­χω­ράμε βήμα-βήμα.

Πώς αξιο­λο­γού­νται από τους επι­σκέ­πτες οι δημό­σιες υπο­δο­μές, το αερο­δρό­μιο, τα ξενο­δο­χεία…; Φαντά­ζο­μαι ότι έχετε κάποια εικόνα από τα ερω­τη­μα­το­λό­για που συμπλη­ρώ­νο­νται στο πλαίσιο της έρευνας ποιό­τη­τας που είναι σε εξέλιξη…

Απ’ όσο γνω­ρί­ζουμε η Fraport πρό­κει­ται να προβεί σε μεγάλες παρεμ­βά­σεις που θα ανα­βαθ­μί­σουν αισθητά τις υπο­δο­μές του αερο­δρο­μίου, θα συμ­βά­λουν σημα­ντικά στην ενί­σχυση της λει­τουρ­γι­κό­τη­τας και του επι­πέ­δου εξυ­πη­ρέ­τη­σης. Πιστεύω ότι θα είναι πολύ δια­φο­ρε­τικό το αερο­δρό­μιο την επόμενη σεζόν.

Οι επι­σκέ­πτες εκφρά­ζουν πολύ καλά σχόλια για την ποιό­τητα των ξενο­δο­χείων όμως βαθ­μο­λο­γούν χαμηλά τις δημό­σιες υπο­δο­μές, τους δρόμους, το φωτισμό κλπ… Οι ξενο­δό­χοι και γενι­κό­τερα οι επι­χει­ρη­μα­τίες έχουν κάνει μία πολύ μεγάλη προ­σπά­θεια και έχουν ανα­βαθ­μί­σει τα προ­ϊ­ό­ντα και τις υπη­ρε­σίες τους. Βγαί­νο­ντας από το ξενο­δο­χείο αρχί­ζουν τα προ­βλή­ματα…

Κλεί­νο­ντας, σε ποιο τομέα πιστεύ­ετε ότι θα πρέπει να υπάρξει μέριμνα ώστε να δια­τη­ρή­σει το του­ρι­στικό μας προϊόν την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά του;

Οι τιμές του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος έπιασαν ταβάνι, πράγμα το οποίο θα πρέπει να προ­σέ­ξουν ιδιαί­τερα τα ξενο­δο­χεία. Με τις συνε­χείς αυξή­σεις της φορο­λο­γίας τα τελευ­ταία χρόνια και με την επιβολή του τέλους δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, το κόστος έφθασε σε οριακά επίπεδα. Θα πρέπει να προ­σέ­ξουμε να μη φτά­σουμε στα επίπεδα της Ισπα­νίας, όπου τα ξενο­δο­χεία ήταν overprized. Ακόμη στη Ρόδο, οι τιμές των ξενο­δο­χείων είναι αρκετά καλές. Θα πρέπει όμως να απο­φευ­χθούν οι υπέ­ρο­γκες αυξή­σεις προ­κει­μέ­νου να μην υπάρ­ξουν συνέ­πειες στο του­ρι­στικό μας προϊόν. Αν γίνουμε ένας ακριβός προ­ο­ρι­σμός, δεν θα γλι­τώ­σουμε τις επι­πτώ­σεις στις πωλή­σεις.