Κατάθλιψη και απόπειρες αυτοκτονίας μάστιγα για τους έφηβους

Η κα­τά­θλι­ψη και οι από­πει­ρες αυ­το­κτο­νί­ας πα­ρα­τη­ρού­νται πιο συχνά κατά την εφη­βεία. Εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι σε όλο τον κόσμο πά­σχουν από κα­τά­θλι­ψη η οποία εμ­φα­νί­ζε­ται συ­χνό­τε­ρα στην εφη­βεία και στην πρώτα χρό­νια της ενή­λι­κης ζωής. Η κα­τά­θλι­ψη συ­σχε­τί­ζε­ται με τις από­πει­ρες αυ­το­κτο­νί­ας οι οποί­ες σε σύ­γκρι­ση με τον γε­νι­κό πλη­θυ­σμό είναι δι­πλά­σιες κατά την εφη­βεία.

Τα πα­ρα­πά­νω ανέ­φε­ρε η νο­ση­λεύ­τρια στη Μο­νά­δα Ει­δι­κών Λοι­μώ­ξε­ων Παί­δων του Ιπ­πο­κρά­τειου νο­σο­κο­μεί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης με εξει­δί­κευ­ση στην παι­δια­τρι­κή (ψυ­χι­κή υγεία παι­διού και εφή­βου) Εμ­μα­νου­έ­λα Αγ­γε­λή, σε ανα­κοί­νω­σή της με θέμα: «Εφη­βι­κή κα­τά­θλι­ψη – τρό­ποι αντι­με­τώ­πι­σης» στη δι­η­με­ρί­δα, «Πα­ρελ­θόν και Μέλ­λον συ­να­ντιού­νται» την οποία συν­δυορ­γά­νω­σαν η νο­ση­λευ­τι­κή υπη­ρε­σία του νο­σο­κο­μεί­ου Πα­πα­νι­κο­λά­ου και το 2ο πε­ρι­φε­ρεια­κό τμήμα Μα­κε­δο­νί­ας – Θρά­κης της Ένω­σης Νο­ση­λευ­τών Ελ­λά­δος.

«Η κα­τά­θλι­ψη ανή­κει στην ομάδα των Δια­τα­ρα­χών της Διά­θε­σης και απο­τε­λεί την πιο συχνή ψυ­χι­κή δια­τα­ρα­χή, καθώς εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι σε πα­γκό­σμιο επί­πε­δο, νο­σούν από αυτήν και πα­ρου­σιά­ζει υψηλό κίν­δυ­νο αυ­το­κα­τα­στρο­φής με επι­πτώ­σεις στην οι­κο­γέ­νεια, στην ερ­γα­σία και στον κοι­νω­νι­κό πε­ρί­γυ­ρο. Πε­ρι­λαμ­βά­νει το σύ­νο­λο των ψυ­χο­λο­γι­κών συμ­πτω­μά­των, πα­θο­λο­γι­κών συ­μπε­ρι­φο­ρών και ελατ­τω­μέ­νης λει­τουρ­γι­κό­τη­τας του ατό­μου, με απο­τέ­λε­σμα την έκ­πτω­ση σε κοι­νω­νι­κό και επαγ­γελ­μα­τι­κό επί­πε­δο» ανέ­φε­ρε η κ. Αγ­γε­λή.

Επι­δη­μιο­λο­γία κα­τά­θλι­ψης στην εφη­βεία

Η κα­τά­θλι­ψη μπο­ρεί να προ­σβά­λει άτομα όλων των ηλι­κια­κών ομά­δων, ωστό­σο εμ­φα­νί­ζε­ται συ­χνό­τε­ρα στην εφη­βεία και στην πρώ­ι­μη ενή­λι­κη ζωή, επι­σή­μα­νε η κ. Αγ­γε­λή και πρό­σθε­σε ότι:«Συ­νή­θως οι έφη­βοι αντι­με­τω­πί­ζουν δυ­σκο­λία να με­τα­δώ­σουν τα υπο­κει­με­νι­κά συ­ναι­σθή­μα­τα άγ­χους και κα­τά­θλι­ψης στους ενή­λι­κες και προ­τι­μούν να τα κρα­τή­σουν για τον εαυτό τους ή να ζη­τή­σουν βο­ή­θεια από συ­νο­μη­λί­κους».

Πα­ράλ­λη­λα υπο­γράμ­μι­σε, ότι η κα­τά­θλι­ψη είναι μία δια­τα­ρα­χή στην πα­θο­γέ­νε­ση της οποί­ας με­τέ­χουν πολ­λοί πα­ρά­γο­ντες και στρε­σο­γό­να γε­γο­νό­τα ζωής, όπως θά­να­τος, δια­ζύ­γιο, με­τα­νά­στευ­ση, επαγ­γελ­μα­τι­κές δυ­σκο­λί­ες κ.α., ενώ τα παι­διά των γο­νέ­ων με μεί­ζο­να κα­τα­θλι­πτι­κή δια­τα­ρα­χή έχουν τρι­πλά­σιο κίν­δυ­νο εμ­φά­νι­σης ενός επει­σο­δί­ου μεί­ζο­νος κα­τά­θλι­ψης στη διάρ­κεια της ζωής τους.

«Οι πιο ση­μα­ντι­κοί πα­ρά­γο­ντες είναι: γε­νε­τι­κοί, νευ­ρο­χη­μι­κοί, νευ­ρο­εν­δο­κρι­νι­κοί, ψυ­χο­λο­γι­κοί, οι­κο­γε­νεια­κοί, η προ­σω­πι­κό­τη­τα και ο σω­μα­τό­τυ­πος, ψυ­χο­πιε­στι­κά γε­γο­νό­τα, προ­δια­θε­σι­κές κα­τα­στά­σεις και διά­φο­ρα σω­μα­τι­κά νο­σή­μα­τα» πρό­σθε­σε. Ανα­φε­ρό­με­νη στις από­πει­ρες αυ­το­κτο­νί­ας επι­σή­μα­νε, ότι αυτές δι­πλα­σιά­ζο­νται στην εφη­βεία, ότι οι πε­ρισ­σό­τε­ρες από­πει­ρες γί­νο­νται από κο­ρί­τσια, ενώ τα αγό­ρια υπερ­τε­ρούν σε αυ­το­κτο­νί­ες. «Σε ένα με­γά­λο πο­σο­στό 30% – 50% ακο­λου­θεί επα­νά­λη­ψη της από­πει­ρας σε διά­στη­μα μι­κρό­τε­ρο των 6 μηνών», πρό­σθε­σε.

Αντι­με­τώ­πι­ση της κα­τά­θλι­ψης στους εφή­βους

«Η διάρ­κεια του κα­τα­θλι­πτι­κού επει­σο­δί­ου μπο­ρεί να μειω­θεί μέσω της έγκαι­ρης θε­ρα­πευ­τι­κής πα­ρέμ­βα­σης, φαρ­μα­κευ­τι­κής και ψυ­χο­θε­ρα­πευ­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης, προ­στα­τεύ­ο­ντας πα­ράλ­λη­λα από τυχόν υπο­τρο­πές. Ο κα­τα­θλι­πτι­κός έφη­βος φτά­νει στο νο­σο­κο­μείο εφό­σον προη­γη­θεί «κρίση» και πι­θα­νόν να συ­νο­δεύ­ε­ται και από από­πει­ρα αυ­το­κτο­νί­ας. Στη νο­ση­λευ­τι­κή αντι­με­τώ­πι­ση εφή­βων σε κα­τά­θλι­ψη πρώτη μέ­ρι­μνα είναι να εξα­σφα­λι­στεί η «ασφά­λεια» του εφή­βου, δεύ­τε­ρη είναι η φρο­ντί­δα για θε­ρα­πεία και τε­λι­κά, η κοι­νω­νι­κή επα­νέ­ντα­ξή τους. Στις μο­νά­δες επεί­γου­σας πε­ρί­θαλ­ψης, ο νο­ση­λευ­τής ονο­μά­ζε­ται «πρό­σω­πο ανα­φο­ράς» και ανα­λαμ­βά­νει τον έφηβο από την πρώτη στιγ­μή νο­ση­λεί­ας του. Ο νο­ση­λευ­τής είναι ο άν­θρω­πος «κλει­δί» με­τα­ξύ του εφή­βου και της υπό­λοι­πης παι­δο­ψυ­χια­τρι­κής ομά­δας. Από την αρχή ανα­πτύσ­σει μια σχέση εμπι­στο­σύ­νης με το παιδί που ανα­λαμ­βά­νει» ση­μεί­ω­σε η κ. Αγ­γε­λή.

Πα­ράλ­λη­λα ανά­φε­ρε ότι ο νο­ση­λευ­τής φρο­ντί­ζει για τη δη­μιουρ­γία ασφα­λούς πε­ρι­βάλ­λο­ντος με τον διαρ­κή έλεγ­χο του θα­λά­μου νο­ση­λεί­ας και την απο­μά­κρυν­ση των αντι­κει­μέ­νων που μπο­ρούν να προ­κα­λέ­σουν βλά­βες στον ίδιο τον έφηβο και τους γύρω του, προ­γραμ­μα­τί­ζει τις κλι­νι­κές εξε­τά­σεις του, πα­ρα­κο­λου­θεί αν ο έφη­βος παίρ­νει σωστά τα φάρ­μα­κά του και ελέγ­χει τυχόν συ­γκέ­ντρω­ση φαρ­μά­κων για μελ­λο­ντι­κή από­πει­ρα αυ­το­κτο­νί­ας.

Πρό­σθε­σε, ότι η εμπλο­κή του νο­ση­λευ­τή στην συμ­βου­λευ­τι­κή των γο­νέ­ων είναι επι­βε­βλη­μέ­νη, για να απο­δε­χτούν την πα­ρού­σα κα­τά­στα­ση του εφή­βου και να ορ­γα­νώ­σουν θε­ρα­πευ­τι­κά προ­γράμ­μα­τα. Τέλος, ανέ­φε­ρε ότι ο νο­ση­λευ­τής πα­ρα­κι­νεί τον έφηβο για συμ­με­το­χή σε κοι­νω­νι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, όπως ομα­δι­κά παι­χνί­δια, με σκοπό να αυ­ξή­σει την αυ­το­ε­κτί­μη­σή του, τον εν­θαρ­ρύ­νει στις δια­προ­σω­πι­κές του σχέ­σεις και συ­νερ­γά­ζε­ται με εκ­παι­δευ­τι­κούς για οριο­θέ­τη­ση στό­χων και στα­δια­κή επα­νέ­ντα­ξη του εφή­βου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ