Ανατιμήσεις: Πληθαίνουν οι καταγγελίες καταναλωτών για αυξήσεις στα είδη πρώτη ανάγκης

Πλη­θαί­νουν οι κα­ταγ­γε­λί­ες των κα­τα­να­λω­τών για αυ­ξή­σεις στα είδη πρώ­της ανά­γκης που επι­βα­ρύ­νουν τον οι­κο­γε­νεια­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό σε μια πε­ρί­ο­δο που «με­τρά­με τις πλη­γές» της παν­δη­μί­ας, που σύμ­φω­να με επι­στή­μο­νες και Αρχές υπο­χω­ρεί.

Το φαι­νό­με­νο της ακρί­βειας έγινε ιδιαί­τε­ρα αι­σθη­τό την πε­ρί­ο­δο πριν από το Πάσχα με τις τιμές του οβε­λία να είναι αυ­ξη­μέ­νες σε σχέση με τις αντί­στοι­χες τιμές του 2020. Είναι εν­δει­κτι­κό ότι η τιμή του κιλού στα αμνο­ε­ρί­φια έφτα­σε τα 12 ευρώ το κιλό από 8 ευρώ που πω­λού­νταν το 2020.

Ωστό­σο οι ανα­τι­μή­σεις δεν στα­μά­τη­σαν εκεί αλλά συ­νε­χί­ζο­νται σε μία σειρά από είδη πρώ­της ανά­γκης, που σε συν­δυα­σμό με την αύ­ξη­ση στις τιμές των καυ­σί­μων και το «πλη­γω­μέ­νο» ει­σό­δη­μα λόγω παν­δη­μί­ας δυ­σχαι­ρέ­νουν την οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση των νοι­κο­κυ­ριών.

Ιδιαί­τε­ρο προ­βλη­μα­τι­σμό προ­κα­λεί το γε­γο­νός των αυ­ξή­σε­ων στα σού­περ μάρ­κετ, που ήταν και οι με­γά­λοι κερ­δι­σμέ­νοι του 2020 αυ­ξά­νο­ντας κατά πολύ τα έσοδά τους. Η συ­ζή­τη­ση που ανοί­γει είναι αν οι ανα­τι­μή­σεις δι­καιο­λο­γού­νται με βάση την πα­γκό­σμια ει­κό­να ή όχι και πως μπο­ρούν να συ­γκρα­τη­θούν ώστε να μην επι­βα­ρύ­νουν πε­ραι­τέ­ρω τον κα­τα­να­λω­τή σε μια δύ­σκο­λη οι­κο­νο­μι­κά πε­ρί­ο­δο.

Πα­γκό­σμιο φαι­νό­με­νο;

Σύμ­φω­να με με­τρή­σεις του Ιν­στι­τού­του Έρευ­νας Λια­νε­μπο­ρί­ου Κα­τα­να­λω­τι­κών Αγα­θών αυ­ξή­σεις πα­ρα­τη­ρή­θη­καν και σε άλλα είδη όπως η φέτα, το για­ούρ­τι, τα αυγά. Ωστό­σο σύμ­φω­να με τις εκτι­μή­σεις το συ­νο­λι­κό πο­σο­στό αύ­ξη­σης στον οι­κο­γε­νεια­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό συ­γκρα­τή­θη­κε στο 0,7%, καθώς εξι­σορ­ρο­πή­θη­κε από προ­ϊ­ό­ντα σε προ­σφο­ρά.

Όπως ανέ­φε­ρε ο πρό­ε­δρος του ΙΕΛΚΑ, Κων­στα­ντί­νος Μα­χαί­ρας, στον enikos.gr «οι ανα­τι­μή­σεις αφο­ρούν σε ολό­κλη­ρη την Ευ­ρώ­πη καθώς ανε­βαί­νουν οι πρώ­τες ύλες». Σύμ­φω­να με τον ίδιο, έχου­με «με­σο­σταθ­μι­κές αυ­ξή­σεις 5%-6% εφέ­τος και το λια­νε­μπό­ριο έως τώρα έχει απορ­ρο­φή­σει ένα 4% και στην τε­λι­κή τιμή του προ­ϊ­ό­ντος έχει… πε­ρά­σει ένα 2%. Με το που άνοι­ξαν έξω οι αγο­ρές, ήρθαν και οι ανα­τι­μή­σεις. Είναι ένα πα­γκό­σμιο φαι­νό­με­νο και όχι ελ­λη­νι­κό».

Συ­νε­χί­ζο­νται οι ανα­τι­μή­σεις – Τι ανα­φέ­ρει το ΙΝΚΑ

Ο Γιώρ­γος Λε­χου­ρί­της, πρό­ε­δρος του ΙΝΚΑ, βλέ­πει ωστό­σο πιο μό­νι­μα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά στις ανα­τι­μή­σεις, οι οποί­ες όπως είπε ξε­κί­νη­σαν από τον Ια­νουά­ριο.

Όπως είπε σε συ­νέ­ντευ­ξή του στο OPEN το μπα­ράζ ανα­τι­μή­σε­ων πα­ρα­τη­ρεί­ται σχε­δόν σε όλα τα προ­ϊ­ό­ντα από τα μα­κα­ρό­νια και όσπρια μέχρι το λάδι και το ρύζι. Μά­λι­στα, επε­σή­μα­νε ότι οι ανα­τι­μή­σεις είναι με­γά­λες εάν ανα­λο­γι­στεί κα­νείς δεν υπάρ­χει καμιά αύ­ξη­ση στις απο­δο­χές των ερ­γα­ζο­μέ­νων και στις συ­ντά­ξεις.

Στο ερώ­τη­μα εάν συν­δέ­ο­νται οι ανα­τι­μή­σεις με το κύμα της παν­δη­μί­ας ο πρό­ε­δρος του ΙΝΚΑ ση­μεί­ω­σε ότι δεν υπάρ­χει καμιά συ­σχέ­τι­ση της παν­δη­μί­ας με τις αυ­ξή­σεις στον πρω­το­γε­νή και δευ­τε­ρο­γε­νή τομέα και στα προ­ϊ­ό­ντα που φτά­νουν στα ράφια του σού­περ μάρ­κετ.

Η ει­κό­να στα προ­ϊ­ό­ντα των σού­περ μάρ­κετ

Σύμ­φω­να με τον κ. Λε­χου­ρί­τη, στα ράφια των σού­περ μάρ­κετ είναι πρό­δη­λες οι αυ­ξή­σεις στις τιμές πολ­λών προ­ϊ­ό­ντων. Συ­γκε­κρι­μέ­να ανα­φέ­ρει:

Οι τιμές στις σο­κο­λά­τες αυ­ξή­θη­καν σε όλη τη γκάμα τους. Σο­κο­λά­τες από 30 λεπτά η μία πω­λού­νται τώρα στα 37 λεπτά και άλλου εί­δους σο­κο­λά­τες από 1,20 ευρώ πω­λού­νται στα 1,35 ευρώ.

Τυ­ρο­κο­μι­κά: Είδος φέτας αυ­ξή­θη­κε από 8,10 ευρώ σε 8,50 ευρώ.

Ανά­λο­γες αυ­ξή­σεις πα­ρα­τη­ρού­νται και σε άλλα προ­ϊ­ό­ντα όπως ζυ­μα­ρι­κά, όσπρια, ρύζι κ.α.

Οπω­ρο­κη­πευ­τι­κά: Οι τιμές πα­ρου­σιά­ζο­νται αυ­ξη­μέ­νες κατά 50% καθώς, σύμ­φω­να με τον κ. Λε­χου­ρί­δη, «μειώ­θη­καν οι πά­γκοι άρα αυ­ξή­θη­καν οι τιμές γιατί οι πα­ρα­γω­γοί – όπως ισχυ­ρί­ζο­νται αρ­κε­τοί εξ αυτών- πή­γαι­ναν πιο αραιά στις λαϊ­κές αγο­ρές, κάθε 15 ημέ­ρες.

Ηλιέ­λαιο, κα­λα­μπο­κέ­λαιο, βαμ­βα­κέ­λαιο: το 10λιτρο κό­στι­ζε 12 ευρώ και πλέον πω­λεί­ται στα 18 ευρώ.

Χαρ­τι­κά: Αύ­ξη­ση του­λά­χι­στον 20% με­σο­σταθ­μι­κά πα­ρα­τη­ρεί­ται και στη συ­γκε­κρι­μέ­νη κα­τη­γο­ρία προ­ϊ­ό­ντων

«Δεν δι­καιο­λο­γού­νται οι αυ­ξή­σεις σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις»

Σύμ­φω­να με τον πρό­ε­δρο του ΙΝΚΑ, «αυτό που επι­κα­λού­νται για πα­ρά­δειγ­μα οι πω­λη­τές λαϊ­κών αγο­ρών ότι πή­γαι­ναν κάθε 15 ημέ­ρες και ότι μειώ­θη­καν οι πά­γκοι, γι’ αυτό και αυ­ξή­θη­καν οι τιμές, δεν ισχύ­ει για τα σού­περ μάρ­κετ, καθώς αυτά δεν έκλει­σαν καθ’ όλη τη διάρ­κεια της παν­δη­μί­ας.

Όταν θέ­λου­με να δι­καιο­λο­γή­σου­με τις αυ­ξη­μέ­νες τιμές προ­ϊ­ό­ντων, βρί­σκου­με δι­καιο­λο­γί­ες. Θε­ω­ρού­με λοι­πόν ως ΙΝΚΑ ότι πολ­λές επι­χει­ρή­σεις βρί­σκουν δι­καιο­λο­γί­ες για να αυ­ξά­νουν τις τιμές των προ­ϊ­ό­ντων. Η αύ­ξη­ση των τιμών πρώ­των υλών επη­ρε­ά­ζει τις τε­λι­κές τιμές αλλά δεν δι­καιο­λο­γού­νται τέ­τοιου εί­δους αυ­ξή­σεις.

Πα­ράλ­λη­λα ενώ μειώ­θη­κε ο ΦΠΑ από το 24% στο 13% θα πε­ρι­μέ­να­με και γε­νι­κό­τε­ρη μεί­ω­ση τιμών στα προ­ϊ­ό­ντα, ωστό­σο αυτές δεν μειώ­θη­καν, πα­ρέ­μει­ναν στα­θε­ρές ή ίσως και να αυ­ξή­θη­καν σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις».

Την ίδια στιγ­μή ο πλα­νή­της βιώ­νει μία οξεία επι­σι­τι­στι­κή κρίση. Συ­γκε­κρι­μέ­να, σχε­δόν 20 εκατ. επι­πλέ­ον άν­θρω­ποι προ­στέ­θη­καν στους πλη­γέ­ντες των επι­σι­τι­στι­κών κρί­σε­ων στη διάρ­κεια της περ­σι­νής χρο­νιάς, ενώ οι προ­ο­πτι­κές για το άμεσο μέλ­λον φα­ντά­ζουν εξί­σου δυ­σοί­ω­νες, σύμ­φω­να με το Πα­γκό­σμιο Δί­κτυο Κατά των Επι­σι­τι­στι­κών Κρί­σε­ων (GNAFC).

Πηγή ΟΤ