Τουρισμός: Τα σενάρια, οι καλοί οιωνοί και οι πρώτες ενδείξεις

Με δύο σενάρια βαδίζει προς την έναρξη της σεζόν ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός, καθώς παρα­μέ­νει αμφί­βολο το πόσο θα διαρ­κέ­σει η γεω­πο­λι­τική κρίση. Ακόμα και στο ευνοϊκό για την Ελλάδα σενάριο, βέβαια, τα απόνερα των πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων ενδέ­χε­ται να ανα­κό­ψουν το ανοδικό αφήγημα των τελευ­ταίων ετών – και μάλιστα σε μια χρονιά που ξεκί­νησε με θετι­κούς οιωνούς.

Τα δύο σενάρια για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό

Στο δυσμε­νές σενάριο, η δια­τή­ρηση της έντασης στη Μέση Ανατολή για μεγα­λύ­τερο χρονικό διά­στημα θα μπο­ρούσε να επη­ρε­ά­σει συνο­λικά τη ζήτηση για ταξίδια στην ευρύ­τερη περιοχή της Μεσο­γείου. Η άνοδος του κόστους μετα­κι­νή­σεων -κυρίως λόγω των καυσίμων- σε συν­δυα­σμό με την αυξη­μένη αβε­βαιό­τητα, ενδέ­χε­ται να λει­τουρ­γή­σει απο­τρε­πτικά για μέρος των ταξι­διω­τών, ιδίως εκείνων που προ­έρ­χο­νται από μακρι­νές αγορές και δια­θέ­τουν υψη­λό­τε­ρους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς. Γεγονός που θα καθί­στατο επι­ζή­μιο για την χώρα, δεδο­μέ­νου ότι μέρος των ρεκόρ των τελευ­ταίων ετών στη­ρί­χτηκε στις απο­μα­κρυ­σμέ­νες αγορές και δη στην ενί­σχυση των ροών από την αμε­ρι­κα­νική αγορά.

Από την άλλη πλευρά, το πιο θετικό σενάριο δεν προ­ϋ­πο­θέ­τει απα­ραί­τητα μείωση της ταξι­διω­τι­κής διά­θε­σης, αλλά μετα­τό­πισή της. Οι ταξι­διώ­τες εξα­κο­λου­θούν να σχε­διά­ζουν τις δια­κο­πές τους, στρε­φό­με­νοι όμως προς προ­ο­ρι­σμούς που θεωρούν πιο ασφα­λείς. Σε αυτό το πλαίσιο, πιθανές πιέσεις σε αντα­γω­νι­στι­κές αγορές της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου θα μπο­ρού­σαν να κατευ­θύ­νουν μέρος της ζήτησης προς την Ελλάδα, με απο­τέ­λε­σμα η χώρα μας να ευνοη­θεί σε ένα ευρύ­τερα ασταθές περι­βάλ­λον.

Αισιο­δο­ξία για τις αφίξεις, ανη­συ­χία για τη μέση δαπάνη

Ακόμη και σε αυτή την περί­πτωση, ωστόσο, δεν απο­κλεί­ε­ται να επη­ρε­α­στεί η μέση δαπάνη ανά ταξι­διώτη, καθώς η αύξηση του κόστους – και κυρίως της τιμής των καυ­σί­μων – περιο­ρί­ζει τα δια­θέ­σιμα κον­δύ­λια των επι­σκε­πτών. Το γεγονός επι­σφρα­γί­ζει και η πρό­σφατη έρευνα της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ταξι­δίων βάσει της οποίας, παρότι η διάθεση για ταξίδια παρα­μέ­νει ακμαία εμφα­νί­ζο­νται ανα­προ­σαρ­μο­γές στις συνή­θειες των του­ρι­στών. Για την ακρί­βεια σύμφωνα με έρευνα της, οκτώ στους δέκα Ευρω­παί­ους σχε­διά­ζουν να ταξι­δέ­ψουν το επόμενο εξάμηνο – ποσοστό υψη­λό­τερο σε σχέση με πέρυσι. Όμως, η ακρί­βεια δείχνει να επη­ρε­ά­ζει τις επι­λο­γές τους: μειώ­νε­ται το ποσοστό όσων προ­γραμ­μα­τί­ζουν πολ­λα­πλά ταξίδια, ενώ αυξά­νο­νται όσοι περιο­ρί­ζο­νται σε ένα ή δύο. Παράλ­ληλα, κατα­γρά­φε­ται στροφή προς ταξίδια μικρό­τε­ρης διάρ­κειας, αλλά και χαμη­λό­τε­ρου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, με τη μέση δαπάνη να υπο­χω­ρεί αισθητά σε σχέση με τα επίπεδα της προη­γού­με­νης χρονιάς.

 Υπο­χω­ρεί το αρχικό μού­δια­σμα στις κρα­τή­σεις

Όσο για τα μέχρι σήμερα δεδο­μένα για την ελλη­νική αγορά φαί­νε­ται να εμφα­νί­ζουν μια μεικτή εικόνα. Από τη μία πλευρά, σύμφωνα με το Airdata Tracker του ΙΝΣΕΤΕ, ο συνο­λι­κός αριθμός προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων αερο­πο­ρι­κών θέσεων για τη θερινή περίοδο ανέρ­χε­ται σε 30,5 εκατ., αυξη­μέ­νος κατά 8,3% σε σύγκριση με το 2025, στοι­χείο που απο­τυ­πώ­νει τη δια­τή­ρηση της δυνα­μι­κής της χώρας ως προ­ο­ρι­σμού. Από την άλλη, οι πραγ­μα­τι­κές κρα­τή­σεις μέχρι τα τέλη Μαρτίου εμφα­νί­ζουν αρνη­τική μετα­βολή στις βασικές αγορές τρο­φο­δό­τες του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού: -30,6% για τη Γερ­μα­νία, -26,5% για το Ηνωμένο Βασί­λειο, -28% για τις ΗΠΑ, ενώ άνω του -30% κατα­γρά­φε­ται σε Ιταλία, Γαλλία και Ολλαν­δία.

Την ίδια στιγμή παρά­γο­ντες του του­ρι­σμού επι­ση­μαί­νουν ότι ναι μεν δεν υπάρ­χουν ακυ­ρώ­σεις, είναι όμως εμφανές ένα «φρένο» στη ροή των κρα­τή­σεων. «Φρένο» που αν διαρ­κέ­σει θα μπο­ρούσε να επη­ρε­ά­σει τις συνο­λι­κές επι­δό­σεις της χρονιάς ή να στρέψει τους του­ρί­στες σε last minute κρα­τή­σεις – οι οποίες θα συνο­δεύ­ο­νται από προ­σφο­ρές την ώρα που οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν αυξη­μένα κόστη λει­τουρ­γίας. Σε αυτή την περί­πτωση, όπως τονί­ζουν παρά­γο­ντες της αγοράς στο insider, η συνθήκη θα μπο­ρούσε να κατα­στή­σει την τελική γραμμή του ισο­λο­γι­σμού του 2026 αρνη­τική.

Το ενθαρ­ρυ­ντικό σύμφωνα με παρά­γο­ντες της αγοράς είναι ότι το πάγωμα των κρα­τή­σεων που παρα­τη­ρή­θηκε τις πρώτες εβδο­μά­δες της κρίσης στη Μ. Ανατολή δείχνει να κάμ­πτε­ται. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε για παρά­δειγμα ο κ. Γρη­γό­ρης Τάσιος, Πρό­ε­δρος της Ένωσης Ξενο­δό­χων Χαλ­κι­δι­κής σε ημερίδα που διορ­γά­νωσε προ ημερών, στη Θεσ­σα­λο­νίκη, η Επι­τροπή Του­ρι­σμού του Ελλη­νο­γερ­μα­νι­κού Εμπο­ρι­κού και Βιο­μη­χα­νι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου, η δυνα­μική των κρα­τή­σεων δείχνει να επα­νέρ­χε­ται. Χάρη και στις προ­σφο­ρές μάλιστα που έχουν ενερ­γο­ποι­η­θεί εκτι­μή­θηκε ότι η θερινή περί­ο­δος θα μπο­ρούσε να είναι παρό­μοια ή και ελαφρώς ενι­σχυ­μένη σε σχέση με πέρυσι, ειδικά για τα μεγάλα ξενο­δο­χειακά brands που δεί­χνουν να επη­ρε­ά­ζο­νται λιγό­τερο.

Την άποψη αυτή ασπά­στηκε και ο κ κ. Roland Gassner, εκπρό­σω­πος της εται­ρίας Travel Data & Analytics στην ίδια εκδή­λωση. Όπως ανέφερε, το αρχικό «μού­δια­σμα» δείχνει να υπο­χω­ρεί, τα του­ρι­στικά «πακέτα» και «all inclusive» προ­ϊ­ό­ντα είναι στο 80% σε σχέση με πέρυσι, ενώ επα­νέρ­χο­νται σε καθε­στώς κανο­νι­κό­τη­τας και οι κρουα­ζιέ­ρες. Και στην εν λόγω ημερίδα βέβαια, επι­ση­μάν­θηκε ως αξιο­ση­μεί­ωτη η μείωση της μέσης του­ρι­στι­κής δαπάνης αλλά και της μέσης διάρ­κειας παρα­μο­νής τόσο τα τελευ­ταία χρόνια, όσο και μετά το ξέσπα­σμα της κρίσης στη Μ. Ανατολή.

Θεα­μα­τι­κές επι­δό­σεις στην αρχή της χρονιάς

Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι και το γεγονός ότι η προ­α­να­φερ­θείσα εικόνα χαράσ­σε­ται σε μια χρονιά που ξεκί­νησε με υψηλές προσ­δο­κίες, παίρ­νο­ντας τη σκυτάλη από ένα ιδιαί­τερα ισχυρό 2025 και εμφα­νί­ζο­ντας ακόμη καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις στο πρώτο τρίμηνο. Να θυμί­σουμε ότι σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, το 2025 απο­τέ­λεσε χρονιά-ρεκόρ, με ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις που έφτασαν τα 23,6 δισ. ευρώ, αυξη­μέ­νες κατά 9,4% σε σχέση με το 2024, ενώ οι αφίξεις ενι­σχύ­θη­καν κατά 5,6%.

Η θετική πορεία συνε­χί­στηκε και στις αρχές του 2026. Τον Ιανουά­ριο, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις αυξή­θη­καν κατά περισ­σό­τερο από 50%, φθά­νο­ντας τα 473,3 εκατ. ευρώ, έναντι 298,7 εκατ. ευρώ έναν χρόνο πριν, ενώ η εισερ­χό­μενη ταξι­διω­τική κίνηση ενι­σχύ­θηκε κατά 33,3%, αγγί­ζο­ντας το 1,09 εκατ. επι­σκέ­πτες. Την ίδια στιγμή, η μέση δαπάνη ανά ταξίδι σημεί­ωσε σημα­ντική ανά­καμψη, φτά­νο­ντας τα 430 ευρώ, αυξη­μένη κατά 19,1% σε σχέση με πέρυσι.

Το ζητού­μενο πλέον είναι κατά πόσο η δυνα­μική αυτή θα κατα­φέ­ρει να δια­τη­ρη­θεί μέσα σε ένα περι­βάλ­λον αυξη­μέ­νων γεω­πο­λι­τι­κών και οικο­νο­μι­κών αβε­βαιο­τή­των, ή αν η φετινή σεζόν θα εξε­λι­χθεί σε ένα ακόμη crash test για την ανθε­κτι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού μοντέ­λου.

Πηγή: insider.gr