Reuters: Ζαλισμένη μπροστά σε πολυεπίπεδη κρίση η Ευρώπη

Τις προ­κλή­σεις, ακόμη και σε υπαρ­ξιακό επίπεδο, που καλεί­ται να αντι­με­τω­πί­σει η Ευρω­παϊκή Ένωση μετά τη θερινή ανά­παυλα, παρου­σιά­ζει σε ανάλυσή του το πρα­κτο­ρείο Reuters.

«Ζαλι­σμένη» από την απόφαση της Βρε­τα­νίας να απο­χω­ρή­σει, η ΕΕ βρί­σκε­ται ακόμη μπροστά σε μια πολυ­ε­πί­πεδη κρίση: προ­σφυ­γικό, εύθραυ­στη οικο­νο­μία, εχθρική Ρωσία και τους Βρε­τα­νούς πιο παρά­ξε­νους από ποτέ.

Ο πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν Ζαν Κλωντ Γιούν­κερ στην ετήσια ομιλία του στο Ευρω­κοι­νο­βού­λιο στις 14 Σεπτεμ­βρίου θα μπο­ρούσε εύκολα να επα­να­λά­βει την περσινή προει­δο­ποί­ησή του: Η ΕΕ έχει μια τελευ­ταία ευκαι­ρία να σώσει τον εαυτό της από μια παλίρ­ροια εθνι­κι­σμών που θα οδη­γή­σουν σε φυγό­κε­ντρες τάσεις.

Την προη­γού­μενη εβδο­μάδα, οι ενα­πο­μεί­νο­ντας «Τρεις Μεγάλοι» της ΕΕ, δηλαδή η γερ­μα­νίδα καγκε­λά­ριος Άνγκελα Μέρκελ, ο Γάλλος πρό­ε­δρος Φραν­σουά Ολάντ και ο Ιταλός πρω­θυ­πουρ­γός Ματέο Ρέντζι ένιωσαν την ανάγκη να ανα­νε­ώ­σουν τους «όρκους πίστης» στην πηγή της ΕΕ, το νησάκι Βεντο­τένε στην Ιταλία, όπου το 1941 φυλα­κι­σμέ­νοι από το καθε­στώς του Μου­σο­λίνι έγραψαν το μανι­φέ­στο για την ενωμένη Ευρώπη.

Το γεγονός ότι συνα­ντή­θη­καν στο κατά­στρωμα του αερο­πλα­νο­φό­ρου Γκα­ρι­μπάλ­ντι ενί­σχυσε την εντύ­πωση περί «πολιορ­κη­μέ­νων ηγετών» που σπεύ­δουν για την υπε­ρά­σπιση της ΕΕ έχοντας μπροστά τους ένα δύσκολο πολι­τικό ημε­ρο­λό­γιο με πολλά εμπόδια.

Αρχικά οι ηγέτες της ΕΕ θα βρεθούν στην Μπρα­τι­σλάβα, σε μια Σύνοδο χωρίς τη Βρε­τα­νία, για να σχε­διά­σουν την μετά Brexit εποχή.

Στις 2 Οκτω­βρίου θα διε­ξα­χθεί στην Ουγ­γα­ρία το δημο­ψή­φι­σμα που έχει εξαγ­γείλ­λει ο ακρο­δε­ξιός πρω­θυ­πουρ­γός Βίκτορ Ορμπάν, προ­κει­μέ­νου να απορ­ρι­φθεί η συμ­φω­νία μεταξύ των χωρών της ΕΕ για την μετε­γκα­τά­σταση των προ­σφύ­γων.

Στις 8 Νοεμ­βρίου ο Ορμπάν ελπίζει σε νίκη του «γεναίου», όπως τον χαρα­κτη­ρί­ζει, Ντό­ναλντ Τραμπ στις προ­ε­δρι­κές εκλογές των ΗΠΑ. Μια νίκη του Τραμπ ανα­μέ­νε­ται να πλήξει περαι­τέρω τις ήδη εύθραυ­στες σχέσεις με τη Ρωσία, την ώρα που οι κυβερ­νή­σεις της ΕΕ συζη­τούν ανα­θε­ώ­ρηση των κυρώ­σεων κατά της Μόσχας για το ζήτημα της Ουκρα­νίας. Μια νίκη Τραμπ ανα­μέ­νε­ται ακόμη να προ­κα­λέ­σει νέα αβε­βαιό­τητα στο παγκό­σμιο εμπόριο.

Οι εσω­τε­ρι­κές προ­κλή­σεις

Στο μεταξύ, και οι «Τρεις Μεγάλοι» αντι­με­τω­πί­ζουν εκλο­γι­κές προ­κλή­σεις στο εσω­τε­ρικό των χωρών τους.

Αρχικά ο Ρέντσι προ­σπα­θεί να πείσει τους Ιταλούς ότι έχει την νεανική ενέρ­γεια που απαι­τεί­ται για να ανοι­κο­δο­μή­σει το τμήμα της χώρας που επλήγη από τον πρό­σφατο κατα­στρο­φικό σεισμό. Το Νοέμ­βριο έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί το δημο­ψή­φι­σμα για τις συνταγ­μα­τι­κές αλλαγές, που σύμφωνα με τον ίδιο θα βάλουν τέλος στο πολι­τικό αδιέ­ξοδο που «πνίγει» την ιταλική οικο­νο­μία. Οι δημο­σκο­πή­σεις είναι οριακές, το Κίνημα 5 Αστέρων «πυρο­βο­λεί» τον πρω­θυ­πουργό, ο οποίος ανα­μέ­νε­ται να παραι­τη­θεί σε περί­πτωση που χάσει.

Από την πλευρά του ο Ολάντ απει­λεί­ται από την αρχηγό του ακρο­δε­ξιού Εθνικού Μετώπου, Μαρίν Λεπέν, στον πρώτο γύρο των γαλ­λι­κών προ­ε­δρι­κών εκλογών (23 Απρι­λίου). Η απήχησή της έχει ενι­σχυ­θεί μετά τις τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις του Ισλα­μι­κού Κράτους σε Παρίσι και Νίκαια, ωστόσο οι δημο­σκό­ποι αμφι­βάλ­λουν αν στον δεύτερο γύρο, στις 7 Μαΐου, μπορεί να νικήσει τον Ολάντ ή όποιον άλλο υπο­ψή­φιο από τα δύο mainstream κομματα.

Όσο για την καγκε­λά­ριο Μέρκελ, ακόμη δεν έχει επιε­βε­βαιώ­σει η ίδια ότι θα διεκ­δι­κή­σει και τέταρτη θητεία στις εκλογές του 2017. Πάντως η απόφασή της να επι­τρέ­ψει την είσοδο περίπου ενός εκατ. Προ­σφύ­γων στο γερ­μα­νικό έδαφος έχει περιο­ρί­σει την υπο­στή­ριξή της στους συντη­ρη­τι­κούς.

Δύσκο­λες απο­φά­σεις

Σημειώ­νε­ται ωστόσο ότι τέτοιου είδους εκλο­γι­κές «απειλές» οδηγούν τους ηγέτες συχνά σε παρά­τολ­μες κινή­σεις, αν και μόνο οι Βρε­τα­νοί κατά­φε­ραν να στρέ­ψουν τους ψηφο­φό­ρους συνο­λικά κατά της ΕΕ.

Παρόλο όμως που δεν έχουν αλλάξει πολλά στις Βρυ­ξέλ­λες, οι αισιό­δο­ξοι έχουν λόγους να «βλέπουν» τώρα περαι­τέρω ενο­ποί­ηση.

Το Reuters ανα­φέ­ρει ότι στο προ­σφυ­γικό οι αφίξεις, ειδικά στην Ελλάδα, έχουν πλέον περιο­ρι­στεί, παρόλο που οι οργα­νώ­σεις ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των αντέ­δρα­σαν έντονα στις απο­φά­σεις για κλεί­σιμο της βαλ­κα­νι­κής οδού και στη συμ­φω­νία ΕΕ-Τουρκίας.

Ωστόσο οι συμ­φω­νίες αυτές έφεραν απο­τέ­λε­σμα, παρόλο που δεν συμ­βα­δί­ζουν τόσο άνετα με τα υψηλά ανθρω­πι­στικά ιδεώδη της Ευρώπης.

Αν ξανα­κοι­τά­ξει κανείς την εικόνα των Μέρκελ Ολάντ Ρέντσι στο αερο­πλα­νο­φόρο, το οποίο συμ­με­τέ­χει στις επι­χει­ρή­σεις της Λιβύης και στο προ­σφυ­γικό, τότε μια δια­φο­ρε­τική εικόνα της ΕΕ ανα­δύ­ε­ται.

Προ­τε­ραιό­τη­τες και κίν­δυ­νοι

Και οι τρεις ηγέτες μίλησαν για την ενί­σχυση της ασφά­λειας στην ΕΕ, φρα­σε­λο­γία που απευ­θύ­νε­ται στους σκε­πτι­κι­στές και στους δυσα­ρε­στη­μέ­νους από την ευρω­παϊκή πολι­τική στο προ­σφυ­γικό.

Πρό­σφατα ο πρό­ε­δρος Γιούν­κερ επα­νέ­φερε το ζήτημα του ευρω­στρα­τού και τόσο η Μέρκελ όσο και ηγέτες, όπως ο Ορμπάν, εμφα­νί­ζο­νται να το εξε­τά­ζουν θετικά, μετα­τρέ­πο­ντάς το ζήτημα των κοινών στρα­τιω­τι­κών δομών ως το πρώτο βήμα για περαι­τέρω ενο­ποί­ηση μετά το Brexit.

Πολλά ζητή­ματα παρα­μέ­νουν ωστόσο ανοικτά: Πόσο σκληρή στάση πρέπει να κρα­τή­σει η ΕΕ απέ­να­ντι στη Βρε­τα­νία, πώς θα αντι­με­τω­πι­στούν οι αδυ­να­μίες στην οικο­νο­μία και πόσο πρέπει να μειω­θούν οι κυρώ­σεις στη Ρωσία με την ελπίδα να ανα­θερ­μαν­θούν οι σχέσεις με τη Μόσχα.

Η Μέρκελ από το κατά­στρωμα του «Γκα­ρι­μπάλ­ντι» έθεσε τις τρεις άμεσες προ­τε­ραιό­τη­τες της ΕΕ: Ασφά­λεια, επεν­δύ­σεις και ευκαι­ρίες για τους νέους. Αλλά προει­δο­ποί­ησε: «Υπάρ­χουν οι κίν­δυ­νοι του κατα­κερ­μα­τι­σμού, των εγω­ι­σμών και της υπο­χώ­ρη­σης στους εαυτούς μας».

thetoc.gr