«Πλημμυρίσαμε» από τουρίστες με άδειες τσέπες

Έντο­νος είναι ο προ­βλη­μα­τι­σμός σε διά­φο­ρους κλά­δους του του­ρι­σμού, καθώς ο αυ­ξη­μέ­νος αριθ­μός αφί­ξε­ων ξένων του­ρι­στών δεν με­τα­φρά­ζε­ται σε πολ­λα­πλα­σια­σμό των εσό­δων.

Το αυ­ξη­μέ­νο του­ρι­στι­κό κύμα στην Ελ­λά­δα, το οποίο σύμ­φω­να με τις εκτι­μή­σεις του Υπουρ­γεί­ου Του­ρι­σμού ανα­μέ­νε­ται να φθά­σει ακόμα και τους 20 εκατ. επι­σκέ­πτες το 2014, συ­νο­δεύ­ε­ται από λίγα έσοδα, με απο­τέ­λε­σμα οι άμεσα εμπλε­κό­με­νοι να κρα­τούν… μικρό κα­λά­θι ανα­φο­ρι­κά με το τε­λι­κό πρό­ση­μο στους ισο­λο­γι­σμούς των επι­χει­ρή­σε­ών τους. Ήδη αρ­κε­τοί υπο­στη­ρί­ζουν ότι πρέ­πει να δοθεί έμ­φα­ση στον εκ­συγ­χρο­νι­σμό των πα­ρε­χό­με­νων προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών, με απώ­τε­ρο στόχο την προ­σέλ­κυ­ση «ποιο­τι­κό­τε­ρων» του­ρι­στών. Όπως δεί­χνουν τα στοι­χεία του Ξε­νο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Ελ­λά­δος (ΞΕΕ), το 2013 έκλει­σε με 17,9 εκατ. αφί­ξεις του­ρι­στών και έσοδα 11,9 δισ. ευρώ, με τη μέση τα­ξι­διω­τι­κή δα­πά­νη στα 657 ευρώ ανά επι­σκέ­πτη, γε­γο­νός που ση­μαί­νει ότι ο του­ρι­σμός απο­τέ­λε­σε το 6,5% του ΑΕΠ της χώρας.

Αντί­στοι­χα, οι εκτι­μή­σεις για το 2014 «βλέ­πουν» έκρη­ξη της του­ρι­στι­κής ζή­τη­σης, με τον του­ρι­σμό να συμ­βάλ­λει με το 5% των συ­νο­λι­κών εσό­δων του κρά­τους, προ­σφο­ρά που θα μπο­ρού­σε να ήταν ακόμα με­γα­λύ­τε­ρη σε σχέση με τον συ­νο­λι­κό αριθ­μό των ξένων επι­σκε­πτών. Στό­χος, πά­ντως, είναι μέχρι το 2021 η μέση τα­ξι­διω­τι­κή δα­πά­νη να φτά­σει τα 800 ευρώ, ενι­σχύ­ο­ντας έτσι τόσο τα κρα­τι­κά έσοδα όσο και το με­ρί­διο συμ­βο­λής του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ. Βέ­βαια, συ­νάρ­τη­ση της αύ­ξη­σης των φο­ρο­λο­γι­κών εσό­δων από τον του­ρι­σμό είναι οι αυ­στη­ροί έλεγ­χοι, με στόχο την κα­τα­πο­λέ­μη­ση της φο­ρο­δια­φυ­γής, η οποία, ιδίως στους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, μοιά­ζει ανε­ξέ­λεγ­κτη.

Αφί­ξεις και κρα­τι­κά έσοδα

Μπο­ρεί στους δη­μο­φι­λείς και μη του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς να γί­νε­ται το αδια­χώ­ρη­το από του­ρί­στες, ωστό­σο το ερώ­τη­μα που τί­θε­ται είναι εάν η αύ­ξη­ση των αφί­ξε­ων θα ενι­σχύ­σει ση­μα­ντι­κά τα κρα­τι­κά έσοδα.

Όλα, βέ­βαια, θα εξαρ­τη­θούν από το πώς θα κλεί­σει η φε­τι­νή χρο­νιά. Ωστό­σο, σύμ­φω­να με τα δε­δο­μέ­να για το 2013 που απο­κα­λύ­πτει η έρευ­να του Ξε­νο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Ελ­λά­δας, τα πε­ρι­θώ­ρια αι­σιο­δο­ξί­ας για εκτί­να­ξη των του­ρι­στι­κών εσό­δων το 2014 είναι πε­ριο­ρι­σμέ­να. Και αυτό επει­δή η μέση δα­πά­νη ανά τα­ξί­δι ενός ξένου του­ρί­στα το 2013, που μειώ­νε­ται συ­νε­χώς τα τε­λευ­ταία χρό­νια, είναι ση­μα­ντι­κά χα­μη­λό­τε­ρη σε σύ­γκρι­ση με πριν από έξι χρό­νια.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, ένας αλ­λο­δα­πός του­ρί­στας το 2013 ξό­δε­ψε 653 ευρώ ή 73,1 ευρώ ανά δια­νυ­κτέ­ρευ­ση για σύ­νο­λο πε­ρί­που εννέα δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων. Σύμ­φω­να με τη σχε­τι­κή έρευ­να, πα­ρό­τι η δα­πά­νη της πε­ρυ­σι­νής χρο­νιάς είναι αυ­ξη­μέ­νη κατά 1,2% σε σύ­γκρι­ση με το 2012, είναι χα­μη­λό­τε­ρη σε πο­σο­στό 10,5% από το 2008, οπότε δια­μορ­φω­νό­ταν στα 730 ευρώ.

Επί­σης, αν για τα έτη 2012 και 2013 πε­ρι­λη­φθούν δα­πά­νες από κρουα­ζιέ­ρες, τα μέσα έξοδα ανά του­ρί­στα είναι ακόμη χα­μη­λό­τε­ρα. Η δα­πά­νη, δη­λα­δή, ανά τα­ξί­δι το 2012 γί­νε­ται 616,20 ευρώ και 604,20 ευρώ το 2013. Πού οφεί­λε­ται η συρ­ρί­κνω­ση αυτή της μέσης δα­πά­νης (που επη­ρε­ά­ζει αντί­στοι­χα και τη δα­πά­νη ανά δια­νυ­κτέ­ρευ­ση); Στο γε­γο­νός ότι η δα­πά­νη των τα­ξι­διω­τών με κρουα­ζιέ­ρες είναι πάρα πολύ χα­μη­λή, ενώ αντί­θε­τα ο αριθ­μός τους σχε­τι­κά με­γά­λος (πε­ρί­που 3 εκατ.), με απο­τέ­λε­σμα να επι­δρά αρ­νη­τι­κά στη δια­μόρ­φω­ση του μέσου όρου.

Τα­ξι­διω­τι­κή δα­πά­νη ξένων επι­σκε­πτών στην Ελ­λά­δα

Πα­ράλ­λη­λα, όπως ανα­φέ­ρει η έκ­θε­ση, παρά τη με­γά­λη αύ­ξη­ση των αφί­ξε­ων και των ει­σπρά­ξε­ων το 2013, η μέση ημε­ρή­σια δα­πά­νη το 2013 αυ­ξή­θη­κε μόνο κατά 2,7%, φτά­νο­ντας τα 73,1 ευρώ, και είναι χα­μη­λό­τε­ρη κατά 4,3% από την αντί­στοι­χη δα­πά­νη του 2008, που ήταν 76,3 ευρώ.

Την ίδια στιγ­μή, η μέση διάρ­κεια πα­ρα­μο­νής των αλ­λο­δα­πών του­ρι­στών στην Ελ­λά­δα εξα­κο­λου­θεί να μειώ­νε­ται συ­νε­χώς από το 2008. Από 9,6 ημέ­ρες που ήταν το 2008 έχει μειω­θεί σε 8,9 το 2013. Από τις χώρες της ΕΕ το 2013 τη με­γα­λύ­τε­ρη τα­ξι­διω­τι­κή δα­πά­νη την έχουν οι Αυ­στρια­κοί του­ρί­στες με 898 ευρώ κατά τα­ξί­δι και ακο­λου­θούν οι Γερ­μα­νοί με 838 ευρώ κατά τα­ξί­δι. Τη με­γα­λύ­τε­ρη διάρ­κεια πα­ρα­μο­νής όμως την έχουν οι Γερ­μα­νοί του­ρί­στες με 12,8 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις και ακο­λου­θούν οι Βρε­τα­νοί με 10,2 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις. Από τις εκτός ΕΕ χώρες, οι Κα­να­δοί έχουν την υψη­λό­τε­ρη δα­πά­νη ανά τα­ξί­δι (1.388 ευρώ), με τους του­ρί­στες από τη Βρα­ζι­λία (1.387 ευρώ) και την Αυ­στρα­λία (1.370 ευρώ) να βρί­σκο­νται στη δεύ­τε­ρη και τρίτη θέση αντί­στοι­χα. Οι Κα­να­δοί μέ­νουν τις πε­ρισ­σό­τε­ρες μέρες στην Ελ­λά­δα, με 14,6 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, και ακο­λου­θούν οι Αυ­στρα­λοί με 12,2, γε­γο­νός που ερ­μη­νεύ­ε­ται και από τη με­γά­λη από­στα­ση που τους χω­ρί­ζει από την Ελ­λά­δα.

Πού κα­τευ­θύν­θη­καν

οι δα­πά­νες

Σύμ­φω­να με το ΞΕΕ, το με­γα­λύ­τε­ρο με­ρί­διο των δα­πα­νών (πε­ρί­που 56,8%) προ­έρ­χε­ται από επι­σκέ­πτες οι οποί­οι διέ­μει­ναν σε ξε­νο­δο­χείο ή ξε­νο­δο­χεια­κό συ­γκρό­τη­μα, ενώ μόλις το 12,1% των δα­πα­νών προ­έρ­χο­νται από επι­σκέ­πτες οι οποί­οι διέ­μει­ναν σε ενοι­κια­ζό­με­να δω­μά­τια, δια­με­ρί­σμα­τα ή σπί­τια. Τέλος, το υπό­λοι­πο 31,1% των δα­πα­νών προ­έρ­χε­ται από επι­σκέ­πτες οι οποί­οι χρη­σι­μο­ποί­η­σαν κά­ποιον άλλο τύπο κα­τα­λύ­μα­τος ή δεν δή­λω­σαν τον τύπο κα­τα­λύ­μα­τος που χρη­σι­μο­ποί­η­σαν. Εν­δια­φέ­ρον πά­ντως έχει το στοι­χείο ότι, πα­ρό­λο που έρ­χο­νται πε­ρισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες, οι οποί­οι αφή­νουν λι­γό­τε­ρα σε σχέση με το πα­ρελ­θόν, το 2013 η Ελ­λά­δα κα­τά­φε­ρε να εμ­φα­νί­σει τις κα­λύ­τε­ρες επι­δό­σεις σε επί­πε­δο του­ρι­στι­κών ει­σπρά­ξε­ων σε σχέση με τις αντα­γω­νι­στι­κές χώρες. Ει­δι­κό­τε­ρα, ενί­σχυ­σε τα του­ρι­στι­κά έσοδα κατά 17% πε­ρί­που το 2013 σε σχέση με το 2012 (δεν πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται ει­σπρά­ξεις από κρουα­ζιέ­ρες), πο­σο­στό που δια­μορ­φώ­θη­κε σε 10,9% στην Τουρ­κία, 8% στην Κύπρο, 7,5% στην Πορ­το­γα­λία, 4,9% στην Κρο­α­τία, 3,8% στην Ισπα­νία και 3,1% στην Ιτα­λία.