Η Κως συστήνεται ξανά

Με ενι­σχυ­μέ­νες υπο­δο­μές και και­νούρ­γιους χώρους εστί­α­σης, τοπο­θε­τεί­ται ανα­νε­ω­μένη στην του­ρι­στική αγορά.

Αρχές Ιουνίου, Πέμπτη βράδυ, στη λεωφόρο Φοι­νί­κων στην Κω. Μπροστά ένα νεαρό ζευγάρι σου­λα­τσά­ρει αγκαζέ χαμο­γε­λα­στό, δεξιά στον ποδη­λα­τό­δρομο τα πηγαι­νέλα δεν έχουν στα­μα­τημό. Η νύχτα έχει κέφια, μια αίσθηση πρώιμου καλο­και­ριού πλα­νά­ται στην ατμό­σφαιρα, βοηθάει και το αεράκι. Προ­σπαθώ να κατα­λάβω τι έχει αλλάξει σε αυτή τη δια­δρομή που περπατώ από μικρός και φαί­νε­ται τόσο φρέσκια λες και τη βλέπω για πρώτη φορά. Και όμως, όλα είναι πολύ δια­φο­ρε­τικά σε σχέση με έναν χρόνο πριν, που το συγκε­κρι­μένο σημείο της πόλης μαρά­ζωνε από εγκα­τά­λειψη.

Το κάστρο της Νερα­τζιάς έχει φωτα­γω­γη­θεί, όπως και τα τείχη κατά μήκος του. Οι εξα­σθε­νη­μέ­νοι από το κόκκινο σκαθάρι φοί­νι­κες αντι­κα­τα­στά­θη­καν από και­νούρ­γιους και η δημο­τική αρχή συνερ­γά­στηκε με τοπι­κούς επι­χει­ρη­μα­τίες για την τοπο­θέ­τηση 23 νέων. Οι σπα­σμέ­νες πλάκες αλλά­χτη­καν, τα παρ­τέ­ρια γέμισαν με 2.300 λου­λού­δια, εκ των οποίων τα περισ­σό­τερα είναι κόκ­κι­νος ιβίσκος, το σύμβολο του νησιού, και προ­στέ­θη­καν γου­στό­ζικα πέτρινα παγκά­κια. Πλέον, η λεω­φό­ρος Φοι­νί­κων, ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα τοπό­σημα της Κω, θυμίζει την παλιά της αίγλη. Αλλά κυρίως σε προ­σκα­λεί για ατε­λεί­ω­τες θερινές βόλτες.

«Θέλουμε να φτιά­ξουμε έναν τόπο τον οποίο πρώτα θα αγαπούν και θα χαί­ρο­νται οι πολίτες και μετά οι επι­σκέ­πτες. Το σύνολο των παρεμ­βά­σεών μας στο­χεύει στην ανά­δειξη και στον εξω­ραϊ­σμό του δημό­σιου χώρου, γι’ αυτό άλλωστε έχουμε επεν­δύ­σει στην καθα­ριό­τητα και στην απο­κα­τά­σταση εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νων σημείων που προ­κα­λού­σαν απο­κλει­σμούς», εξηγεί ο Θεο­δό­σης Νικη­τα­ράς, δήμαρ­χος Κω. Πέρα όμως από τις μικρές «χει­ρουρ­γι­κές» παρεμ­βά­σεις, αυτό που έχει αλλάξει το πρόσωπο του νησιού είναι η ολο­κλή­ρωση τριών βασικών υπο­δο­μών, του αερο­δρο­μίου, του λιμα­νιού –που υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τον σεισμό του 2017– και της μαρίνας.

Ι LOVE KOS

Η κατα­σκευή του νέου αερο­σταθ­μού, συνο­λι­κής έκτασης 24.000 τ.μ., ο οποίος περι­λαμ­βά­νει έναν σύγ­χρονο χώρο για αγορές λια­νι­κής, μοντέρνο σύστημα ελέγχου και δια­χεί­ρι­σης απο­σκευών, ειδικό σημείο για περι­ποί­ηση βρεφών και ανα­νε­ω­μέ­νους περι­βάλ­λο­ντες χώρους, δημιουρ­γούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για μια ευχά­ρι­στη ταξι­διω­τική εμπει­ρία. Αντί­στοιχα, στο Μαν­δράκι, το φυσικό λιμάνι στην πλάτη της Ακτής Μιαούλη και της κύριας προ­βλή­τας, μπορείς πια να περ­πα­τή­σεις απρό­σκο­πτα, δίχως να σκο­ντά­φτεις στο σαγρέ από βου­να­λά­κια έδαφος. Έχεις δε τη δυνα­τό­τητα να ξαπο­στά­σεις σε ένα από τα τρία «έξυπνα» ηλιακά παγκά­κια που έχουν τοπο­θε­τη­θεί περι­με­τρικά με θέα στη θάλασσα. Δια­θέ­τουν ειδική θύρα ταχείας φόρ­τι­σης και προ­σφέ­ρουν δωρεάν πρό­σβαση στο ίντερ­νετ. Να ένα ωραίο εξα­γώ­γιμο προϊόν, Κώοι το έχουν σχε­διά­σει!

Βέβαια, η πιο μεγάλη ατρα­ξιόν εδώ είναι η τερά­στια, φωτεινή κατα­σκευή «I LOVE KOS», που τοπο­θέ­τησε τον Μάιο το Λιμε­νικό Ταμείο, ακριβώς απέ­να­ντι από το Δημαρ­χείο. Εκ πρώτης όψεως φαί­νε­ται κιτς – μια παλαιάς κοπής από­πειρα του­ρι­στι­κής προ­βο­λής. Ωστόσο, όταν βλέπεις του­ρί­στες και ντό­πιους να φωτο­γρα­φί­ζο­νται μανιω­δώς μπροστά της, κατα­λα­βαί­νεις ότι επι­τε­λεί τον σκοπό της: να «μοι­ρα­στεί» σε χιλιά­δες μάτια στο Instagram. Μια αντί­στοιχη κατα­σκευή, αρκετά μικρό­τερη, κοσμεί και τη μαρίνα της Κω, περίπου 2 χλμ. ανα­το­λι­κό­τερα από το φυσικό λιμάνι. Η ανα­γεν­νη­μένη μαρίνα, με 250 θέσεις ελλι­με­νι­σμού, οι οποίες δια­θέ­τουν ρεμέν­τζα, παροχή νερού και ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος, εκτός από το γεγονός ότι πρό­κει­ται για μία από τις 16 μαρίνες της χώρας που βρα­βεύ­τη­καν με γαλάζια σημαία, τα βράδια, με τα εκα­το­ντά­δες λαμπιό­νια των σκαφών, απο­πνέει έναν γνήσιο κοσμο­πο­λι­τι­σμό.

ΑΛΛΑΓΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ

Πέραν της ολο­κλή­ρω­σης μερικών βασικών υπο­δο­μών, οι οποίες δημιουρ­γούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να συστη­θεί εκ νέου το νησί στην του­ρι­στική αγορά, η Κως την τελευ­ταία επτα­ε­τία βρί­σκε­ται σε μια σιωπηρή αλλαγή ταυ­τό­τη­τας. Κόντρα στο μετα­να­στευ­τικό και τον σεισμό, που της στρα­πα­τσά­ρι­σαν προ­σω­ρινά την εικόνα, συντε­λεί­ται μια στα­διακή μετα­τό­πιση από τον μαζικό του­ρι­σμό του all-inclusive, του οποίου αρκούσε ο ήλιος και η θάλασσα, σε ένα εντελώς δια­φο­ρε­τικό μοντέλο, που στον πυρήνα του έχει την ολο­κλη­ρω­μένη εμπει­ρία. Είναι εύκολο να το κατα­λά­βεις αν μετρή­σεις πόσες επι­τυ­χη­μέ­νες μονάδες πρω­το­γε­νούς παρα­γω­γής έχουν ανοίξει – πρό­κει­ται κυριο­λε­κτικά για άλμα στο μέλλον, με το δεδο­μένο ότι μεσου­ρα­νούσε για δεκα­ε­τίες η μονο­καλ­λιέρ­γεια του του­ρι­σμού.

«H Κως απο­τε­λεί από τους πρώτους προ­ο­ρι­σμούς στη χώρα όπου ανα­πτύ­χθηκε με γεω­με­τρική πρόοδο ο του­ρι­σμός, κυρίως μέσα από ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις. Η ωρί­μανση του προ­ϊ­ό­ντος μάς επι­τρέ­πει σήμερα να προ­χω­ρή­σουμε προς την ποιο­τική και όχι την ποσο­τική παροχή υπη­ρε­σιών. Έχουμε να παρου­σιά­σουμε υψηλής ποιό­τη­τας προ­ϊ­ό­ντα, εξαι­ρε­τικά εστια­τό­ρια και εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού, όπως η ευεξία, οι θαλάσ­σιες δρα­στη­ριό­τη­τες και η ποδη­λα­σία», εξηγεί η Κων­στα­ντίνα Σβύνου, πρό­ε­δρος της Ένωσης Ξενο­δό­χων Κω. Πράγ­ματι, με σχεδόν 13 χλμ. υφι­στά­μενο ποδη­λα­τό­δρομο, με την επέ­κταση 4 χλμ. να έχει ήδη εγκρι­θεί από την Περι­φέ­ρεια και με τη χάραξη ορεινών ποδη­λα­τι­κών μονο­πα­τιών, το νησί βάζει σοβαρή υπο­ψη­φιό­τητα για την ένταξή του στο ευρω­παϊκό ποδη­λα­τικό δίκτυο Eurovelo.

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

Η προ­σθήκη παρα­γω­γών στον χάρτη και το δειλό πλην σταθερό άνοιγμα νέων στεκιών φαγητού και ποτού εμπλου­τί­ζουν με ενδια­φέ­ρο­ντα τρόπο τη για πολλά χρόνια «βαρετή» γαστρο­νο­μία του νησιού. Το σημα­ντι­κό­τερο είναι η γέφυρα που στή­νε­ται με πείσμα ανάμεσα στον πρω­το­γενή και τον τρι­το­γενή τομέα για την ενί­σχυση της τοπικής οικο­νο­μίας. Έτσι, στο Barbouni (ilovebarbouni.com, τηλ. 22420-20170), το διάσημο εστια­τό­ριο θαλασ­σι­νών της οικο­γέ­νειας Εδιά­ρο­γλου, πάνω στα τρα­πέ­ζια ξεχω­ρί­ζει ένα αντι­ση­πτικό με αλόη βέρα της εται­ρείας Pandrosia (pandrosia.gr, τηλ. 22420-42477), η οποία δια­τη­ρεί στο Μαρμάρι, σε μια έκταση 120 στρεμ­μά­των, εργο­στά­σιο καλ­λυ­ντι­κών και ροφη­μά­των. Στο ανα­νε­ω­μένο του μενού με τις ευφά­ντα­στες επι­λο­γές για ορε­κτικά, όπως οι κρο­κέ­τες θαλασ­σι­νών με μους ταραμά και κρέμα φουντούκι-αντζούγια, ο επι­σκέ­πτης βρίσκει από μέλι και ελαιό­λαδο ντόπιο μέχρι τα πλη­θω­ρικά σε γεύση τυριά της Κωακής Γης (koakigi.gr, τηλ. 22420-42455). Αγε­λα­δινό γάλα της ίδιας εται­ρείας χρη­σι­μο­ποιεί στις συντα­γές του και ο Αρμέ­νιος Βαρούζ Βαρου­ζάν. Το μικρό μαγα­ζάκι που ανοίγει αυτές τις ημέρες στο κέντρο από τις 7.30 το πρωί θα σερ­βί­ρει σιρο­πια­στά γλυκά, πασά μακα­ρό­νια (αλμυρό μπου­ρε­κάκι) και δια­φό­ρων ειδών πίτες με ιδιαί­τερη γέμιση. Λίγο παρα­κάτω, ο Αντώνης Κοπα­νέ­ζος, βρα­βευ­μέ­νος από τον Γαστρο­νόμο για το θυμα­ρί­σιο μέλι που παράγει στη γει­το­νική Κάλυμνο, στήνει ένα σύγ­χρονο μαγειρείο-deli με μαμα­δί­στι­κες γεύσεις και εκλεκτά προ­ϊ­ό­ντα από όλη την Ελλάδα, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της Κω. Όταν τον επι­σκε­φτή­καμε, το κατά­στημα ήταν ακόμη στα σκαριά – ούτε όνομα δεν είχε προ­λά­βει να του δώσει.

Αντί­στοι­χης φιλο­σο­φίας μαγαζί, όσον αφορά την προβολή των ελλη­νι­κών προ­ϊ­ό­ντων, ετοι­μά­ζει και ο Θανάσης Χατζη­σάβ­βας πάνω στη Ζια, το ορεινό χωριό που προ­σελ­κύει κόσμο για τα «γεμάτα» ηλιο­βα­σι­λέ­ματά του. Το Roots που θα ανοίξει στα τέλη Ιουνίου, με λευκή δια­κό­σμηση και γήινα χρώματα, θα προ­σφέ­ρει μια ψαγμένη λίστα κρασιών, η οποία συμπε­ρι­λαμ­βά­νει και ετι­κέ­τες από την Κω. Άλλωστε, το κρασί ήταν αυτό που τράβηξε πρώτο τον χορό της τοπικής παρα­γω­γής. Αυτή τη χρονιά, ο πάντα δρα­στή­ριος Βασίλης Χατζηεμ­μα­νουήλ (hatziemmanouil.gr, τηλ. 22420-68888) κυκλο­φο­ρεί για πρώτη φορά «Κυδω­νί­τσα», η οποία βγαίνει με πιο δυνατό σώμα από ό,τι οι συνη­θι­σμέ­νες, ενώ η οικο­γέ­νεια Τρια­ντα­φυλ­λο­πού­λου (ktimakrani.gr, τηλ. 22420-69860) έχει προ­χω­ρή­σει σε συνο­λική αλλαγή της εμπο­ρι­κής εικόνας του κτή­μα­τος. Το νέο όνομα, Αkrani, παρα­πέ­μπει στη λέξη «Ακράνης», που ακού­γε­ται μόνο στα ακρι­τικά τρα­γού­δια των νησιών και σημαί­νει «σύντρο­φος». Και τα δύο οινο­ποιεία, στην ευρύ­τερη περιοχή του Ασφεν­διού, είναι επι­σκέ­ψιμα.

Στο νησί υπάρ­χουν και άλλες γαστρο­νο­μι­κές «σημα­δού­ρες», και άλλες ασυ­νή­θι­στες προ­σθή­κες που επι­βε­βαιώ­νουν ότι η Κως δύναται να ενσω­μα­τώ­σει αρμο­νικά τις νέες επι­τα­γές. Κλασικό αγα­πη­μένο το Broadway (broadway-kos.gr, τηλ. 22420-27052), που κρατάει ψηλά τη σημαία της δημιουρ­γι­κής κου­ζί­νας από το 1990. Εδώ, ο Γιάννης Παπα­κων­στα­ντί­νου σερ­βί­ρει φρέσκο μπα­κα­λιάρο με πατάτα και αμύ­γδαλα, τηγα­νητό πάνκο, ζωμό σκόρδου, σάλτσα ψαριού και καρύδια. Ελαφρώς πει­ραγ­μένη είναι και η κουζίνα του Kantina street food & more (τηλ. 22420-29923), ενός ολο­καί­νουρ­γιου εγχει­ρή­μα­τος στο Ψαλίδι. Η καντίνα, που δια­θέ­τει και ξαπλώ­στρες μπροστά στη θάλασσα, έχει ένα πολύ περιο­ρι­σμένο μενού που παντρεύει την ελλη­νική κουζίνα με κλα­σι­κές αμε­ρι­κα­νιές, όπως τα λαχτα­ρι­στά μπι­φτέ­κια με λιωμένο τσένταρ. Είναι τόσο θετική η αντα­πό­κριση του κόσμου, που το συγκε­κρι­μένο concept θα μετα­φερ­θεί με τη μορφή franchise σε Πάτμο και Λέρο. Την αυξα­νό­μενη τάση του street food επι­βε­βαιώ­νει και το κοκτεϊ­λά­δικο Depbar (@DepBar kos) στη Βασι­λέως Γεωρ­γίου, το οποίο έχει στηθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να δου­λεύει κυρίως delivery και take away.

ΟΙ ΑΝΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΠΑΡΑΛΙΕΣ

Οι νέες αφίξεις έχουν επη­ρε­ά­σει και την κατά­ταξη των παρα­λιών. Φέρ’ ειπείν το ολο­καί­νουρ­γιο Misirlu (@misirlukos, τηλ. 6947-029468), που με τη λιτή και λευκή δια­κό­σμησή του φέρνει έναν αέρα φινέ­τσας στην Κω, έχει κατορ­θώ­σει να «τρα­βή­ξει» τους ντό­πιους στο Τιγκάκι. Από το πρωί ανοιχτό για καφέ και πρωινό, το βράδυ είναι προ­ο­ρι­σμός για ένα ατμο­σφαι­ρικό δείπνο και ποτό δίπλα στη θάλασσα. Φυσικά, οι καλύ­τε­ρες ακτές παρα­μέ­νουν στην Κέφαλο, στο νοτιό­τερο μέρος του νησιού, εκεί όπου οι παχιές αμμου­διές κάνουν το τοπίο πάλι τροπικό. Τι κι αν η παραλία του Αγίου Στε­φά­νου, με τα ερείπια της ομώ­νυ­μης παλαιο­χρι­στια­νι­κής εκκλη­σίας, εξα­κο­λου­θεί να είναι πρω­τα­θλή­τρια στις προ­τι­μή­σεις των επι­σκε­πτών; Υπάρ­χουν δύο μυστι­κές παρα­λίες που εξε­λίσ­σο­νται σε σταρ. Η πρώτη είναι η Κάτα, μια προ­στα­τευ­μένη από έναν μακρό­στενο βράχο αμμου­διά, που στα δεξιά της έχει χαλι­κάκι μικρό και στα αρι­στερά της στρογ­γυ­λε­μέ­νες από τα κύματα κοτρό­νες. Το πιο περί­εργο σημείο αυτού του μυστη­ριώ­δους μέρους είναι το κουφάρι ενός ναυα­γίου, που προ­σθέ­τει μια γοη­τευ­τική αγριάδα στο τοπίο, ειδικά όταν σκάνε τα κύματα πάνω του. Η δεύτερη παραλία είναι τα Βολ­κά­νια με το ηφαι­στειο­γε­νές έδαφος – πολύ κοντά υπάρχει ένας κρα­τή­ρας. Ησυχία, απέ­ρα­ντη αμμου­διά και ξαπλώ­στρες πολύ μακριά η μία από την άλλη. Μια φυσική καρτ ποστάλ, που την παίρ­νεις ως μονα­δική ανά­μνηση μαζί σου. Και ακριβώς αυτό είναι το μονα­δικό που συμ­βαί­νει με την Κω. Δεν έχει κυκλα­δί­τικο αέρα, δεν είναι λιλι­πού­τεια, δεν σε προ­σκα­λεί σε κοσμικά πάρτι, ούτε ποντά­ρει στο lifestyle. Σε σαγη­νεύει με την απα­ρά­μιλλη δια­φο­ρε­τι­κό­τητά της. Καλώς να έρθετε, λοιπόν, στη λεωφόρο των Φοι­νί­κων.

Πηγή kathimerini.gr

Γιάννης Παπα­δη­μη­τρίου