Μ. Κόνσολας: Μειώθηκε η ανταγωνιστικότητα του Τουρισμού

Απο­κλει­στική συνέ­ντευξη του Τομε­άρχη Του­ρι­σμού και βου­λευτή Δωδε­κα­νή­σων της ΝΔ Μάνου Κόνσολα στο Last Point. Επι­ση­μαί­νει την μείωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του Του­ρι­σμού τα τελευ­ταία δυο χρόνια. Κατα­θέ­τει τις προ­τά­σεις της ΝΔ και διεύ­ρυνση του χρόνου και των μορφών του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Απο­τυ­πώ­νει τις συνέ­πειες του μετα­να­στευ­τι­κού προ­βλή­μα­τος στα νησιά.

 

1. Πως κρίνετε τις θετικές εξε­λί­ξεις στον του­ρι­σμό τα τελευ­ταία χρόνια με την ραγδαία αύξηση επι­σκε­πτών; Ποιος είναι ο αντί­κτυ­πος στον του­ρι­σμό μας;

 

Μου έχει δοθεί πολλές φορές η ευκαι­ρία να αναφέρω ότι το πρόσημο κάθε χρονιάς δεν το καθο­ρί­ζει ο αριθμός των επι­σκε­πτών αλλά τα έσοδα. Τα έσοδα από τον του­ρι­σμό το 2016 ήταν μειω­μένα κατά 6,5% σε σχέση με το 2015. Μειώ­θηκε η μέση δαπάνη του του­ρί­στα που επι­σκέ­πτε­ται την Ελλάδα στα 471 ευρώ από 541 ευρώ που ήταν το 2015.

Τα στοι­χεία αυτά, κατα­δει­κνύ­ουν τη μείωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος, αλλά και την αδυ­να­μία μας να προ­σελ­κύ­σουμε επι­σκέ­πτες υψηλού εισο­δη­μα­τι­κού επι­πέ­δου, οι οποίοι θα συμ­βάλ­λουν στην αύξηση των εσόδων.

Από την άλλη πλευρά, μιλή­σατε για την αύξηση του αριθμού των επι­σκε­πτών.

Έχω σοβαρές ενστά­σεις για τα συγκε­κρι­μένα στοι­χεία από τη στιγμή που δεν υπάρχει μια ενιαία και αξιό­πι­στη μεθο­δο­λο­γική προ­σέγ­γιση στην κατα­γραφή των επι­σκε­πτών για το ποιοι από αυτούς είναι του­ρί­στες και ποιοι όχι.

Θετική εξέλιξη για τον του­ρι­σμό μας θα είναι η αύξηση των εσόδων και όχι η αύξηση, εντός ή εκτός εισα­γω­γι­κών, των του­ρι­στών, ενώ μειώ­νο­νται τα έσοδα.

2. Ο του­ρι­σμός είναι η δική μας βαριά βιο­μη­χα­νία. Τι δράσεις σκέ­φτε­ται η Νέα Δημο­κρα­τία, ώστε να ανα­δεί­ξει την χώρα μας σε πρώτο προ­ο­ρι­σμό στην ευρύ­τερη περιοχή;

 Η Νέα Δημο­κρα­τία έχει επε­ξερ­γα­στεί σαφείς και συγκε­κρι­μέ­νες προ­γραμ­μα­τι­κές αρχές που θα μετα­τρα­πούν σε εφαρ­μο­σμέ­νες πολι­τι­κές με στόχο μια πολυ­κε­ντρική του­ρι­στική ανά­πτυξη. Η Νέα Δημο­κρα­τία βάζει πολύ ψηλά τον πήχη, είναι απο­φα­σι­σμένη να προ­χω­ρή­σει σε βαθιές τομές και μεταρ­ρυθ­μί­σεις που θα απο­γειώ­σουν τον Ελλη­νικό του­ρι­σμό. Έχουμε ως στρα­τη­γικό στόχο το 2021 τα έσοδα από τον του­ρι­σμό να υπερ­βούν τα 20 δις ευρώ και οι επι­σκέ­πτες τα 35 εκα­τομ­μύ­ρια.

Πως;

1^ον: Με τη δια­μόρ­φωση και την άμεση ενερ­γο­ποί­ηση ενός νέου χωρο­τα­ξι­κού για τον του­ρι­σμό που θα δημιουρ­γή­σει προ­ϋ­πο­θέ­σεις για επεν­δύ­σεις μεγάλης κλί­μα­κας με στόχο την προ­σέλ­κυση επι­σκε­πτών υψηλού εισο­δή­μα­τος, την αύξηση των εσόδων και της κατά κεφαλήν του­ρι­στι­κής δαπάνης και την επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

2^ον: Με τη   δια­φο­ρο­ποί­ηση και τον εμπλου­τι­σμό του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος με τη συν­δυα­στική ανά­πτυξη δια­φο­ρε­τι­κών μορφών του­ρι­σμού αλλά και το άνοιγμα σε νέες αγορές.

3^ον: Με την υλο­ποί­ηση ανα­πτυ­ξια­κών μέτρων για την ενί­σχυση και­νο­τό­μων και εξω­στρε­φών επεν­δυ­τι­κών σχεδίων, την ανα­βάθ­μιση κατα­λυ­μά­των και τη βελ­τί­ωση των υπη­ρε­σιών τους, και την ενί­σχυση νέων του­ρι­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων.

3. Τι θα κάνει μία κυβέρ­νηση της ΝΔ για την υπερ­φο­ρο­λό­γηση του του­ρι­στι­κού/ξενο­δο­χεια­κού τομέα ώστε να γίνει πιο αντα­γω­νι­στικό το του­ρι­στικό προϊόν της χώρας μας;

 Η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ επέλεξε την υπε­φο­ρο­λό­γηση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, πλήτ­το­ντας καίρια την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά του, αλλά και τη βιω­σι­μό­τητα χιλιά­δων επι­χει­ρή­σεων.

– Αύξησε το ΦΠΑ στη διαμονή από το 6,5% στο 13%.

– Αύξησε το ΦΠΑ στην εστίαση από το 13% στο 24%.

– Αύξησε το φορο­λο­γικό συντε­λε­στή για τις επι­χει­ρή­σεις από το 26% στο 29%.

– Κατάρ­γησε τους μειω­μέ­νους συντε­λε­στές ΦΠΑ στα νησιά.

-Επέβαλε ειδικό τέλος δια­νυ­κτέ­ρευ­σης που θα ισχύσει από το 2018 σε ξενο­δο­χεία και ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια.

– Αύξησε τον ΕΝΦΙΑ σε ξενο­δο­χεία και ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια.

Η Νέα Δημο­κρα­τία έχει ήδη δεσμευ­θεί για την κατάρ­γηση του ειδικού τέλους δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, τη μείωση του φόρου για τις επι­χει­ρή­σεις από το 29% στο 20% σε ένα χρονικό ορί­ζο­ντα διετίας και τη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 30% μέσα σε δύο χρόνια.

Από εκεί και πέρα, στόχος μας είναι, εφόσον υπάρξει η ανα­με­νό­μενη δημο­σιο­νο­μική βελ­τί­ωση, η στα­διακή απο­κλι­μά­κωση του ΦΠΑ στη διαμονή και στην εστίαση και η καθιέ­ρωση ενιαίου συντε­λε­στή ΦΠΑ για τις υπη­ρε­σίες στον του­ρι­σμό.

4. Υπάρχει επαρκής συνερ­γα­σία όλων των φορέων (κυβέρ­νηση, τοπική αυτο­διοί­κηση, φορείς) ώστε να ανα­δει­χθούν οι τοπικές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες και να προ­ω­θη­θούν ειδικές μορφές του­ρι­σμού ανά περιοχή ώστε να επι­τύ­χουμε ο του­ρι­σμός μας να είναι 12 μηνών κι όχι κυρίως καλο­και­ρι­νός;

 Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ένα τέτοιο πλαίσιο.

Στον Τομέα Του­ρι­σμού, όμως, της Νέας Δημο­κρα­τίας έχουμε επε­ξερ­γα­στεί μια προ­γραμ­μα­τική πρόταση για τη δημιουρ­γία destination brand για κάθε προ­ο­ρι­σμό σε περι­φε­ρειακό και τοπικό επίπεδο, γιατί από κάπου πρέπει να ξεκι­νή­σουμε.

Μόνο με αυτό τον τρόπο θα αξιο­ποι­η­θούν τα συγκρι­τικά πλε­ο­νε­κτή­ματα κάθε περιο­χής και θα δια­μορ­φω­θεί ένα τοπικό ή και περι­φε­ρειακό πρότυπο του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης

Το επόμενο βήμα είναι η ανα­τροπή του μοντέ­λου για την του­ρι­στική προβολή και επι­κοι­νω­νία με τη δημιουρ­γία νέων δομών σε εθνικό, περι­φε­ρειακό και τοπικό επίπεδο με τη συμ­με­τοχή και της ιδιω­τι­κής πρω­το­βου­λίας.

5. Ποιες είναι οι απα­ραί­τη­τες παρεμ­βά­σεις ώστε η Αθήνα να μετα­τρα­πεί σε έναν ελκυ­στικό του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό κι όχι να απο­τε­λεί απλά έναν χώρο ανα­μο­νής για μετά­βαση στα νησιά;

 Η Αθήνα, αλλά και άλλες μεγάλες πόλεις που δια­θέ­τουν αερο­πο­ρική σύνδεση με ευρω­παϊ­κές πόλεις, μπορούν να ανα­πτύ­ξουν τον αστικό του­ρι­σμό. Άλλωστε, ο αστικός του­ρι­σμός απο­τε­λεί μια δυνα­μικά ανα­πτυσ­σό­μενη τάση, αφού τα ταξίδια σε πόλεις αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 40% του συνόλου του του­ρι­σμού στην Ευρώπη, ενώ το 60% από αυτό το ποσοστό, αφορά στον τομέα των city-breaks.

Αυτό προ­ϋ­πο­θέ­τει την ανά­δειξη και αξιο­ποί­ηση του ιστο­ρι­κού κεφα­λαίου με διεύ­ρυνση του ωραρίου λει­τουρ­γίας μου­σείων και αρχαιο­λο­γι­κών χώρων, αλλά και έξυπνες, αυτο­νό­η­τες κινή­σεις, όπως είναι το ενιαίο εισι­τή­ριο που θα περι­λαμ­βά­νει επι­σκέ­ψεις σε μουσεία και αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους και ταυ­τό­χρονη μετα­κί­νηση με τα μέσα μαζικής μετα­φο­ράς.

Προ­ϋ­πο­θέ­τει τη βελ­τί­ωση της αισθη­τι­κής της πόλης και την εμπέ­δωση κλί­μα­τος ασφά­λειας για όλους, παράλ­ληλα με τη σύνδεση του­ρι­σμού και πολι­τι­σμού.

Επι­ση­μαίνω, επίσης, την ανάγκη ανά­πτυ­ξης του συνε­δρια­κού του­ρι­σμού που απο­τε­λεί μέρος του   Αστικού Του­ρι­στι­κού Προ­τύ­που της Αττικής, με προ­τε­ραιό­τητα την κατα­σκευή ενός σύγ­χρο­νου, μεγάλου συνε­δρια­κού κέντρου στην Αττική.

 

6. Ως βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σων, τι επί­πτωση έχει το μετα­να­στευ­τικό στον του­ρι­σμό των νησιών και – αν υπάρχει πρό­βλημα – τι μπορεί να γίνει για την βελ­τί­ωση της κατά­στα­σης;

 

Η κυβέρ­νηση επέλεξε να εγκλω­βί­σει τους παρά­νο­μους μετα­νά­στες στα νησιά του Αιγαίου, αδια­φο­ρώ­ντας για τις αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις στον του­ρι­σμό. Όσο η κυβέρ­νηση επι­διώ­κει να δώσει μόνιμα χαρα­κτη­ρι­στικά χώρων υπο­δο­χής και φιλο­ξε­νίας παρά­νο­μων μετα­να­στών και προ­σφύ­γων σε αυτά τα νησιά, τόσο περισ­σό­τερο θα υπο­χω­ρεί η εικόνα τους, ως του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών.

Τα στοι­χεία της έρευνας του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου δεί­χνουν μείωση των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων κατά 40,63%, των επι­σκε­πτών κατά 42,58% και των εσόδων κατά 35,18%.

Η κυβέρ­νηση, ουσια­στικά, κατα­δί­κασε αυτά τα νησιά. Υπεν­θυ­μίζω ότι ο κ. Τσίπρας από τη Νίσυρο εξήγ­γειλε την ενερ­γο­ποί­ηση δύο Ειδικών Ανα­πτυ­ξια­κών Προ­γραμ­μά­των για το Βόρειο και το Νότιο Αιγαίο, μια εξαγ­γε­λία που έμεινε στα λόγια.

Θα μιλήσω συγκε­κρι­μένα.

Πιστεύω ότι θα έπρεπε ήδη να έχει τρο­πο­ποι­η­θεί ο ανα­πτυ­ξια­κός νόμος προ­κει­μέ­νου να εντα­χθούν αυτά τα νησιά στις περιο­χές με υψηλό ποσοστό και ειδικό καθε­στώς ενί­σχυ­σης. Κυρίως, όμως, θα πρέπει να αρχίσει η απο­συμ­φό­ρηση των νησιών, να επι­τα­χυν­θούν οι επα­να­προ­ω­θή­σεις των παρά­νο­μων μετα­να­στών στην Τουρκία, αλλά και να ισχύσει η ανα­λο­γική κατα­νομή των προ­σφύ­γων σε όλη τη χώρα.

7. Είναι γνωστό το ενερ­γειακό πρό­βλημα των νησιών που αυξάνει και το κόστος του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Ποια η άποψη σας για το θέμα της χρήσης ανε­μο­γεν­νη­τριών στα νησιά και ποιες άλλες λύσεις θα μπο­ρού­σαν να υπάρ­ξουν;

 

Κατά πρώτο λόγο, υπάρχει μεγάλη καθυ­στέ­ρηση στη δια­σύν­δεση των νησιών του Αιγαίου με το ηπει­ρω­τικό δίκτυο και ιδιαί­τερα των νησιών της Δωδε­κα­νή­σου.

Από εκεί και πέρα, ιδιαί­τερα στα μικρά νησιά, θα πρέπει να δημιουρ­γη­θεί ένα θεσμικό πλαίσιο για την ανά­πτυξη εναλ­λα­κτι­κών μορφών ενέρ­γειας.

Χρειά­ζε­ται, όμως, η συναί­νεση των τοπικών κοι­νω­νιών, αλλά και η συνερ­γα­σία της αυτο­διοί­κη­σης.

8. Η ανάγκη για εξει­δι­κευ­μένο προ­σω­πικό είναι δεδο­μένη, αλλά οι του­ρι­στι­κές/ξενο­δο­χεια­κές σπουδές δεν βρί­σκο­νται στο ανάλογο επίπεδο και λείπουν τα παραρ­τή­ματα ή συνερ­γα­σίες με διε­θνούς φήμης σχολές. Δια­θέ­τει πρόταση η ΝΔ ώστε να βελ­τιώ­σει την σχετική εκπαί­δευση και να δώσει κίνητρα για την δημιουρ­γία υψηλού επι­πέ­δου εξει­δι­κευ­μέ­νων σχολών;

 

Το ζήτημα που θίγεται, αφορά στην του­ρι­στική εκπαί­δευση και κατάρ­τιση, που απο­τε­λεί έναν από τους πυλώνες της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης.

Στρα­τη­γι­κός στόχος μας είναι η μετα­τροπή της Ελλάδας σε κέντρο της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης στην ευρύ­τερη περιοχή της Μεσο­γείου.

Πως;

– Με τη δημιουρ­γία μη κρα­τι­κού πανε­πι­στη­μίου, το οποίο θα είναι απο­κλει­στικά επι­κε­ντρω­μένο σε προ­γράμ­ματα του­ρι­στι­κών σπουδών με αγγλό­φωνα τμήματα. Η ανα­θε­ώ­ρηση του άρθρου 16 είναι ανα­γκαία συνθήκη που δεν μπορεί να περι­μέ­νει.

– Με την ανα­μόρ­φωση των προ­γραμ­μά­των του­ρι­στι­κών σπουδών στα δημόσια πανε­πι­στή­μια. Τα προ­γράμ­ματα σπουδών πρέπει να συν­δε­θούν με τις ανάγκες και τις τάσεις που δια­μορ­φώ­νο­νται στη διεθνή του­ρι­στική αγορά.

– Με τη μετε­ξέ­λιξη των ΑΣΤΕ σε δια­βαθ­μι­σμέ­νες εκπαι­δευ­τι­κές δομές Ξενο­δο­χεια­κών Σπουδών, με τη δημιουρ­γία αγγλό­φω­νων τμη­μά­των με δίδα­κτρα που θα δια­σφα­λί­ζουν την οικο­νο­μική τους αυτο­τέ­λεια.

– Με το σχε­δια­σμό και την υλο­ποί­ηση προ­γραμ­μά­των δια βίου εκπαί­δευ­σης και επαγ­γελ­μα­τι­κής κατάρ­τι­σης αλλά και ενδο­ε­ται­ρι­κής εκπαί­δευ­σης και επι­μόρ­φω­σης, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα.

9. Διεθνώς διευ­ρύ­νε­ται η δράση δια­φο­ρε­τι­κών μορφών του­ρι­στι­κής δια­κί­νη­σης όπως το Airbnb που απευ­θύ­νε­ται σε όσους επι­θυ­μούν (κυρίως νέους) να δια­τη­ρή­σουν την αυτο­νο­μία τους και να μετα­κι­νη­θούν με χαμη­λό­τερο κόστος. Ποια η θέση σας γι’ αυτό το φαι­νό­μενο και πως σκέ­φτε­στε να το δια­χει­ρι­στείτε;

 

Το Airbnb είναι μια τάση που δεν μπο­ρούμε να αγνο­ούμε. Απλά δεν μπορεί να λει­τουρ­γούν ανε­ξέ­λεγ­κτα οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις κατοι­κιών και να υπάρχει απώλεια εσόδων αλλά και εκτε­τα­μένη φορο­δια­φυγή.

Δυστυ­χώς, η κυβέρ­νηση δια­μόρ­φωσε ένα πλαίσιο το οποίο δεν είναι ακόμα έτοιμο να λει­τουρ­γή­σει, ούτε πλατ­φόρμα υπάρχει, ούτε μπορούν να γίνουν δια­σταυ­ρώ­σεις και έλεγχοι. Πολύ φοβάμαι ότι, ουσια­στικά, θα ενι­σχυ­θεί η λογική των παρά­νο­μων του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των.

Εμείς πιστεύ­ουμε ότι πρέπει να μπει τάξη στο συγκε­κρι­μένο τομέα, να υπάρξει έλεγχος, αλλά και να δια­σφα­λι­στούν τα δημόσια έσοδα και η δια­φα­νής λει­τουρ­γία.

Οι ερω­τή­σεις τέθηκαν από τους ακό­λου­θους αρθρο­γρά­φους του Last Point:

Γιώργος Παντά­κης

Κων­στα­ντί­νος Μανίκας

Ελένη Παπου­τσή

Μάνια Κρη­τι­κού

Δημή­τρης Τζε­λέ­πης