Αλέξης Μητρόπουλος: «Ολόκληρο το σύστημα μισθών στη χώρα μας επηρεάζεται άμεσα ή έμμεσα από το ύψος του κατώτατου μισθού»

Για την αύ­ξη­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού που ανα­κοί­νω­σε πρό­σφα­τα ο πρω­θυ­πουρ­γός, κ. Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης και τα απο­τε­λέ­σμα­τα που θα έχει στο σύ­στη­μα των μι­σθών, σε επι­δό­μα­τα κ.λπ. μι­λά­ει σή­με­ρα στη “δη­μο­κρα­τι­κή” ο κα­θη­γη­τής Ερ­γα­τι­κού Δι­καί­ου-Πρό­ε­δρος ΕΝΥ­ΠΕΚΚ κ. Αλέ­ξης Μη­τρό­που­λος. Όπως ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά: «Ολό­κλη­ρο το σύ­στη­μα μι­σθών στη χώρα μας επη­ρε­ά­ζε­ται άμεσα ή έμ­με­σα από το ύψος του κα­τώ­τα­του μι­σθού».

Επί­σης ανα­φέ­ρε­ται σε μια σειρά από ση­μα­ντι­κά θέ­μα­τα που έχουν να κά­νουν με τις τε­λευ­ταί­ες εξε­λί­ξεις στα ερ­γα­σια­κά ζη­τή­μα­τα όπως οι μι­σθοί, τα δώρα και οι συ­ντά­ξεις σε διά­φο­ρους κλά­δους.

• Κύριε Μη­τρό­που­λε, με την αύ­ξη­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού, ποιες αλ­λα­γές και αυ­ξή­σεις δρο­μο­λο­γού­νται σε μι­σθούς, δώρα, επι­δό­μα­τα κ.λπ.;

Ολό­κλη­ρο το σύ­στη­μα μι­σθών στη χώρα μας επη­ρε­ά­ζε­ται άμεσα ή έμ­με­σα από το ύψος του κα­τώ­τα­του μι­σθού. Σύμ­φω­να με πρό­σφα­τη έρευ­να της Τρά­πε­ζας Ελ­λά­δος, κάθε μο­νά­δα αύ­ξη­σης του κα­τώ­τα­του μι­σθού αυ­ξά­νει κατά μισή μο­νά­δα το μέσο ιδιω­τι­κό μισθό μέσω της διά­χυ­σής του («spill over effect»).

Ο κα­τώ­τα­τος μι­σθός όμως είναι και ο «άτλα­ντας» 25 και πλέον κοι­νω­νι­κών, ερ­γα­σια­κών, προ­νοια­κών και κλα­δι­κών επι­δο­μά­των και κυ­ρί­ως του επι­δό­μα­τος ανερ­γί­ας, τα οποία αυ­ξά­νο­νται από 1-4-2026 λόγω της αύ­ξη­σης του κα­τώ­τα­του μι­σθού. Ει­δι­κό­τε­ρα αυ­ξά­νο­νται: Ο ει­σα­γω­γι­κός μι­σθός των δη­μο­σί­ων υπαλ­λή­λων και όλα τα μι­σθο­λο­γι­κά κλι­μά­κια, τα Δώρα στους ιδιω­τι­κούς υπαλ­λή­λους, οι τριε­τί­ες, το επί­δο­μα 9μηνης επι­δο­τού­με­νης μη­τρό­τη­τας, η απο­ζη­μί­ω­ση από­λυ­σης, το επί­δο­μα ανερ­γί­ας, καθώς και άλλα 20 επι­δό­μα­τα-πα­ρο­χές, όπως προ­α­να­φέ­ρα­με.

• Θα ήθελα να ανα­φερ­θεί­τε στην από­φα­ση για τις συ­ντά­ξεις χη­ρεί­ας και τους οφει­λέ­τες του ΕΦΚΑ.

Το Διοι­κη­τι­κό Πρω­το­δι­κείο Αθή­νας εξέ­δω­σε πρό­σφα­τα την υπ’αριθ. Α156/2026 από­φα­σή του, με την οποία δέ­χε­ται το αί­τη­μα χήρας για απο­νο­μή σύ­ντα­ξης λόγω θα­νά­του του συ­ζύ­γου της, με τον οποίο δεν είχε συ­μπλη­ρώ­σει την απα­ραί­τη­τη -κατά τις δια­τά­ξεις του άρ­θρου 12 του ν. 4387/2016, όπως τρο­πο­ποι­ή­θη­κε με το άρθρο 19 παρ. 3 ν. 4611/2019- τριε­τή έγ­γα­μη συμ­βί­ω­ση.

Ως προς τους οφει­λέ­τες του ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ, είναι ση­μα­ντι­κή η 419/2025 από­φα­ση του Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κεί­ου Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, η οποία απάλ­λα­ξε συ­ντα­ξιού­χο από την υπο­χρέ­ω­ση επι­στρο­φής ποσού 110.358 ευρώ που είχε ει­σπρά­ξει από τον ΕΦΚΑ χωρίς να τα δι­καιού­ται. Έτσι δη­μιουρ­γεί­ται πλέον Νο­μο­λο­γία τόσο για χι­λιά­δες ση­με­ρι­νούς οφει­λέ­τες στον ΕΦΚΑ, όσο και για όποιους θε­ω­ρή­σει στο μέλ­λον ως οφει­λέ­τες ο ΕΦΚΑ, επει­δή ει­σέ­πρατ­ταν σύ­ντα­ξη ή υψη­λό­τε­ρη σύ­ντα­ξη από αυτήν που ανα­κα­λύ­πτει με­τα­γε­νέ­στε­ρα ότι θα έπρε­πε να τους κα­τα­βά­λει.

Ο λόγος κυ­ρί­ως για τις πάνω από 60.000 συ­ντά­ξεις χη­ρεί­ας τού ιδιω­τι­κού τομέα αφού τους τε­λευ­ταί­ους μήνες ο ΕΦΚΑ έχει ξε­κι­νή­σει την ανα­ζή­τη­ση της επι­στρο­φής σ’αυτόν (και μά­λι­στα ανα­δρο­μι­κά) των ποσών σύ­ντα­ξης που κα­τέ­βα­λε λόγω μη πε­ρι­κο­πής τους, για την οποία ο ίδιος είναι υπεύ­θυ­νος ενώ, εντε­λώς κα­λό­πι­στα, οι χήρες έχουν λάβει. Έτσι η από­φα­ση-«σταθ­μός» προ­στα­τεύ­ει και τις συ­ντά­ξεις χη­ρεί­ας που απει­λού­νται από την κυ­βέρ­νη­ση με πε­ρι­κο­πές και ανα­ζή­τη­ση ποσών ως δήθεν αχρε­ω­στή­τως ει­σπρα­χθέ­ντων!

• Δια­βά­σα­με ότι οι συ­ντα­ξιού­χοι που δεν άσκη­σαν αγωγή, μέ­νουν ορι­στι­κά χωρίς ανα­δρο­μι­κά. Πώς έχει η υπό­θε­ση;

Δυ­στυ­χώς 1,5 εκατ. συ­ντα­ξιού­χοι ή οι κλη­ρο­νό­μοι τους που δεν άσκη­σαν αγω­γές για τα ανα­δρο­μι­κά των Δώρων, δεν θα λά­βουν τα ποσά που θα λά­βουν οι συ­νά­δελ­φοί τους που άσκη­σαν εντός της χρο­νι­κής προ­θε­σμί­ας (έως 30-7-2020) αγω­γές.

Ακέ­ραιη την ευ­θύ­νη γι’αυτό έχει η κυ­βέρ­νη­ση και συ­γκε­κρι­μέ­να κυ­βερ­νη­τι­κά στε­λέ­χη που σε διά­φο­ρους τό­νους δια­βε­βαί­ω­ναν και πα­ρα­πλη­ρο­φο­ρού­σαν τους συ­ντα­ξιού­χους ότι δεν χρειά­ζε­ται να ασκή­σουν αγωγή επει­δή το απο­τέ­λε­σμα της πι­λο­τι­κής δίκης ενώ­πιον του ΣτΕ θα αφορά και θα εφαρ­μο­στεί σε όλους, είτε άσκη­σαν είτε δεν άσκη­σαν αγωγή. Αυτό όμως δεν συ­νέ­βη!

Ως ΕΝΥ­ΠΕΚΚ έχου­με ζη­τή­σει πολ­λά­κις από την κυ­βέρ­νη­ση να χο­ρη­γή­σει τα ανα­δρο­μι­κά του 11μήνου σε όλους ανε­ξαι­ρέ­τως τους συ­ντα­ξιού­χους ανε­ξάρ­τη­τα αν άσκη­σαν ή δεν άσκη­σαν αγω­γές. Η κυ­βέρ­νη­ση όμως κω­φεύ­ει!

• Οι νέες συ­ντά­ξεις του ιδιω­τι­κού τομέα εμ­φα­νί­ζο­νται μειω­μέ­νες. Τι πραγ­μα­τι­κά συμ­βαί­νει;

Έχου­με πολ­λά­κις ανα­φέ­ρει ότι το Ερ­γα­σια­κό και το Συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό Σύ­στη­μα είναι αλ­λη­λο­ε­ξαρ­τώ­με­να. Το «πά­γω­μα» των αυ­ξή­σε­ων στους μι­σθούς κατά τη διάρ­κεια των Μνη­μο­νί­ων, η κα­τάρ­γη­ση αρ­κε­τών επι­δο­μά­των, το «πά­γω­μα» των τριε­τιών την πε­ρί­ο­δο 2012-2023, η μη χο­ρή­γη­ση ακόμη και σή­με­ρα των οι­κο­γε­νεια­κών επι­δο­μά­των στους ερ­γα­ζό­με­νους του ιδιω­τι­κού τομέα μετά το 2012, καθώς και η επι­λο­γή χα­μη­λών ει­σφο­ρών από τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τί­ες-αγρό­τες, όχι μόνο οδή­γη­σαν στην κα­τάρ­ρευ­ση των μι­σθών τού ιδιω­τι­κού τομέα, αλλά επη­ρέ­α­σαν (όπως ήταν επα­κό­λου­θο) και το ύψος των νέων συ­ντά­ξε­ων, κυ­ρί­ως αυτών που χο­ρη­γή­θη­καν μετά το 2022.

Σύμ­φω­να με τα τε­λευ­ταία επί­ση­μα στοι­χεία του Υπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας (Πλη­ρο­φο­ρια­κό Σύ­στη­μα «ΗΛΙΟΣ» της ΗΔΙΚΑ ΑΕ) από τη «Μη­νιαία απει­κό­νι­ση των συ­ντα­ξιο­δο­τι­κών πα­ρο­χών» για τον Ια­νουά­ριο 2025, ο μέσος όρος δα­πά­νης σύ­ντα­ξης για τους συ­ντα­ξιού­χους που προ­έρ­χο­νται από τον ιδιω­τι­κό τομέα ανήλ­θε σε 789,88 €, ενώ για τους συ­ντα­ξιού­χους του Δη­μο­σί­ου ο μέσος όρος δα­πά­νης ανήλ­θε σε 1.468,44 € (δια­φο­ρά 678,56 € ή 46,2%).

Η δια­φο­ρά αυτή στις συ­ντά­ξεις Ιδιω­τι­κού και Δη­μό­σιου Τομέα κατά 678,56 € ή 46,2% είναι ιδιαί­τε­ρα υψη­λός, απα­ρά­δε­κτος και αντί­θε­τος στην αρχή τής ισό­τη­τας και της ίσης με­τα­χεί­ρι­σης αφού πρό­κει­ται για ομοει­δείς κα­τη­γο­ρί­ες πο­λι­τών (άπα­ντες συ­ντα­ξιού­χοι).

Όμως η διευ­ρυ­νό­με­νη «συ­ντα­ξιο­δο­τι­κή φτώ­χεια» («pension poverty») είναι κυ­ρί­ως συ­νέ­πεια της γε­νι­κευ­μέ­νης εφαρ­μο­γής τής αντι­κοι­νω­νι­κής «ρή­τρας Τσί­πρα» σε όλους τους ση­με­ρι­νούς και μελ­λο­ντι­κούς συ­ντα­ξιού­χους, δη­λα­δή ο υπο­λο­γι­σμός τής σύ­ντα­ξης με βάση τον μέσο όρο των μη­νιαί­ων απο­δο­χών ΟΛΟ­ΚΛΗ­ΡΟΥ του ερ­γα­σια­κού βίου και όχι του τε­λευ­ταί­ου έτους ή της τε­λευ­ταί­ας πε­ντα­ε­τί­ας, όπως ίσχυε, που μεί­ω­σε δρα­στι­κά τις συ­ντά­ξεις μετά τον Μάιο 2016.

Είναι επί­σης συ­νέ­πεια των μνη­μο­νια­κών πε­ρι­κο­πών που δυ­στυ­χώς δια­τη­ρού­νται ακόμη, πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο που η απα­γό­ρευ­ση τής αύ­ξη­σης των συ­ντά­ξε­ων («πά­γω­μα» αυ­ξή­σε­ων) μέχρι τον Δε­κέμ­βριο του 2022 (σύμ­φω­να με το άρθρο 3 του ν. 4475/2017 της κυ­βέρ­νη­σης Τσί­πρα), δια­τη­ρή­θη­κε σε ισχύ και από την πα­ρού­σα κυ­βέρ­νη­ση με τον νόμο Βρού­τση 4670/2020 (άρθρο 25 παρ. 4).

• Μι­λή­στε μας για τα δώρα των δη­μο­σί­ων υπαλ­λή­λων και των εν­στό­λων. Έκλει­σε το θέμα ορι­στι­κά;

Δυ­στυ­χώς η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ έβαλε «τα­φό­πλα­κα» στα Δώρα δη­μο­σί­ων υπαλ­λή­λων-εν­στό­λων. Η κυ­βέρ­νη­ση είχε αντι­δρά­σει σθε­να­ρά κατά τη συ­ζή­τη­ση της υπό­θε­σης στις 5-6-2024 για την επα­να­χο­ρή­γη­ση των Δώρων. Η από­φα­ση του ΣτΕ (η έκ­δο­ση της οποί­ας διέρ­ρευ­σε σε εφη­με­ρί­δα) δέ­χθη­κε δυ­στυ­χώς όλες τις θέ­σεις της κυ­βέρ­νη­σης για τη μη χο­ρή­γη­ση του 13ου και 14ου μι­σθού στο Δη­μό­σιο για δη­μο­σιο­νο­μι­κούς λό­γους, επα­να­λαμ­βά­νο­ντας τις απα­ρά­δε­κτες απο­φά­σεις 1890/2019 και 1436/2020 που, με Πρό­ε­δρο την κυρία Σα­κελ­λα­ρο­πού­λου, είχαν ανα­τρέ­ψει τις θε­τι­κές (υπέρ των δη­μο­σί­ων υπαλ­λή­λων) απο­φά­σεις και είχαν απο­φαν­θεί υπέρ της μη χο­ρή­γη­σης των Δώρων. Ανα­μέ­νε­ται η δη­μο­σί­ευ­ση της από­φα­σης προ­κει­μέ­νου να την με­λε­τή­σου­με και να οδη­γη­θού­με σε ασφα­λή συ­μπε­ρά­σμα­τα.