Eurostat: Πρωταθλήτρια η Ελλάδα στο κόστος στέγασης

Η στε­γα­στική κρίση στην Ελλάδα όχι μόνο δεν υπο­χω­ρεί, αλλά παγιώ­νε­ται ως η πιο οξεία σε ολό­κληρη την Ευρω­παϊκή Ένωση. Τα νεότερα στοι­χεία της Eurostat για το 2024, σε συν­δυα­σμό με τα επίσημα δεδο­μένα της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για την πορεία των τιμών δια­με­ρι­σμά­των το 2024–2025, απο­τυ­πώ­νουν μια χώρα όπου το κόστος κατοι­κίας έχει ανα­δει­χθεί σε έναν από τους πιο δυσβά­στα­χτους παρά­γο­ντες του οικο­γε­νεια­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Οι αριθμοί δεί­χνουν μια πραγ­μα­τι­κό­τητα πολύ πιο πιε­στική από εκείνη που αντι­με­τω­πί­ζουν τα περισ­σό­τερα ευρω­παϊκά νοι­κο­κυ­ριά.

Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά δαπά­νη­σαν το 35,5% του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τός τους για να καλύ­ψουν το στε­γα­στικό κόστος,  περισ­σό­τερο από κάθε άλλη χώρα στην Ευρω­παϊκή Ένωση, όπου ο μέσος όρος δια­μορ­φώ­θηκε στο 19,2%. Η εικόνα είναι ακόμη πιο απο­κα­λυ­πτική για τα νοι­κο­κυ­ριά χαμηλού εισο­δή­μα­τος, εκείνα που βρί­σκο­νται κάτω από το 60% του διά­με­σου εισο­δή­μα­τος, σε αυτή την κατη­γο­ρία, η επι­βά­ρυνση εκτι­νάσ­σε­ται στο 62,8%, στοι­χείο που δείχνει πόσο δυσα­νά­λογα πλήτ­το­νται οι πιο ευά­λω­τοι. Η Ελλάδα κατα­γρά­φει επίσης τα υψη­λό­τερα ποσοστά στε­γα­στι­κής υπερ­φόρ­τω­σης τόσο στις πόλεις όσο και στην ύπαιθρο. Το 29% των κατοί­κων αστικών περιο­χών και το 28% των κατοί­κων αγρο­τι­κών περιο­χών δαπα­νούν πάνω από το 40% του εισο­δή­μα­τός τους για τη στέγη, όταν τα αντί­στοιχα ποσοστά στην ΕΕ είναι 10% και 6%. Σε χώρες όπως η Κύπρος και η Κροατία, το ποσοστό δεν ξεπερνά το 3%, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας το μέγεθος της ελλη­νι­κής από­κλι­σης.

Παράλ­ληλα, η χώρα εμφα­νί­ζει μια σειρά διαρ­θρω­τι­κών στε­γα­στι­κών αδυ­να­μιών που επι­βα­ρύ­νουν ακόμη περισ­σό­τερο την εικόνα. Στην Ελλάδα αντι­στοι­χούν μόλις 1,3 δωμάτια ανά κάτοικο, όταν ο ευρω­παϊ­κός μέσος όρος είναι 1,7, ενώ το 19% του πλη­θυ­σμού δηλώνει ότι δεν μπορεί να θερ­μά­νει επαρκώς το σπίτι του, το υψη­λό­τερο ποσοστό στην Ευρώπη, μαζί με τη Βουλ­γα­ρία. Πρό­κει­ται για δείκτη που δεν αφορά μόνο την οικο­νο­μική ανι­σό­τητα αλλά και την ποιό­τητα του στε­γα­στι­κού απο­θέ­μα­τος.

Το πρό­βλημα απο­τυ­πώ­νε­ται και στις ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές. Το 2024, το 43% των Ελλήνων ζούσε σε νοι­κο­κυ­ριό με καθυ­στε­ρή­σεις σε ενοίκια, δάνεια ή λογα­ρια­σμούς, ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν μόλις 9%. Η Ελλάδα κατα­γρά­φει τη χει­ρό­τερη επίδοση στην Ευρώπη και είναι παράλ­ληλα η χώρα με την πιο έντονη αύξηση καθυ­στε­ρή­σεων την περίοδο 2010–2024. Από το 31% των νοι­κο­κυ­ριών το 2010, το ποσοστό εκτι­νά­χθηκε στο 43% το 2024, όταν σε χώρες όπως η Κροατία το αντί­στοιχο ποσοστό μειώ­θηκε από 30% σε 9%. Η δια­δρομή αυτή δείχνει μια συνεχώς επι­δει­νού­μενη κατά­σταση, που δεν σχε­τί­ζε­ται μόνο με εξω­τε­ρι­κούς οικο­νο­μι­κούς παρά­γο­ντες αλλά και με τις εσω­τε­ρι­κές δομικές αδυ­να­μίες της ελλη­νι­κής αγοράς κατοι­κίας.

Αν και η Ελλάδα δεν συγκα­τα­λέ­γε­ται στις χώρες με την πιο ακραία αύξηση τιμών κατοι­κιών από το 2010 μέχρι σήμερα ,όπως η Ουγ­γα­ρία, η Εσθονία ή η Λιθουα­νία, η ιδιαι­τε­ρό­τητά της βρί­σκε­ται στο γεγονός ότι η ζήτηση αυξά­νε­ται, αλλά η προ­σφορά νέων κατοι­κιών παρα­μέ­νει ελά­χι­στη. Την ώρα που στην ΕΕ οι τιμές κατοι­κιών αυξή­θη­καν κατά 53% και τα ενοίκια κατά 25%, η Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να υπο­φέ­ρει από χαμηλή οικο­δο­μική δρα­στη­ριό­τητα και περιο­ρι­σμένη παρα­γωγή νέων κατοι­κιών. Το 2024 ο κατα­σκευα­στι­κός κλάδος αντι­στοι­χούσε μόλις στο 2,2% της ακα­θά­ρι­στης προ­στι­θέ­με­νης αξίας της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας – ένα από τα μικρό­τερα ποσοστά στην Ευρώπη. Σε χώρες όπως η Ρου­μα­νία και η Σλο­βα­κία το αντί­στοιχο ποσοστό φτάνει το 8,8% και 8,6%, γεγονός που απο­τυ­πώ­νει με σαφή­νεια πόσο υστερεί η Ελλάδα στη δημιουρ­γία νέας στε­γα­στι­κής προ­σφο­ράς.

Τα νεότερα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος έρχο­νται να συμπλη­ρώ­σουν αυτή τη ζοφερή εικόνα. Το τρίτο τρίμηνο του 2025 οι τιμές των δια­με­ρι­σμά­των ήταν αυξη­μέ­νες κατά 7,7% σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Για το 2024 συνο­λικά, η άνοδος ήταν 9,1%, χαμη­λό­τερη από το 13,9% του 2023, αλλά αρκετή για να δια­τη­ρή­σει τις τιμές σε δυσπρό­σιτα επίπεδα. Ακόμη πιο εντυ­πω­σιακή είναι η τάση στα παλαιό­τερα δια­με­ρί­σματα, όπου οι τιμές αυξή­θη­καν κατά 8,5% το τρίτο τρίμηνο του 2025, περισ­σό­τερο από τα νεό­δμητα, που κινή­θη­καν στο 6,6%. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το 2024 τα νέα δια­με­ρί­σματα αυξή­θη­καν κατά μέσο όρο 10,2%, ενώ τα παλαιά κατά 8,3%, με τις αυξή­σεις του 2023 να είναι ακόμη υψη­λό­τε­ρες.

Το συνο­λικό συμπέ­ρα­σμα είναι πως, ενώ η υπό­λοιπη Ευρώπη εξα­κο­λου­θεί να επεν­δύει συστη­μα­τικά στην οικο­δομή και στην ενί­σχυση του στε­γα­στι­κού της απο­θέ­μα­τος, η Ελλάδα παρα­μέ­νει καθη­λω­μένη σε ένα μοντέλο χαμηλής παρα­γω­γής νέων κατοι­κιών, υψηλών στε­γα­στι­κών επι­βα­ρύν­σεων και μεγάλης οικο­νο­μι­κής ευα­λω­τό­τη­τας. Η συν­δυα­σμένη πίεση των χαμηλών εισο­δη­μά­των, της μειω­μέ­νης αγο­ρα­στι­κής δύναμης, των υψηλών τιμών και της περιο­ρι­σμέ­νης προ­σφο­ράς συν­θέ­τει ένα περι­βάλ­λον στο οποίο η στε­γα­στική κρίση δεν απο­τε­λεί πλέον μια παρο­δική δυσκο­λία, αλλά μια βαθιά δομική πρό­κληση που απειλεί τη συνοχή των νοι­κο­κυ­ριών και την κοι­νω­νική στα­θε­ρό­τητα.

Πηγή: powergame.gr