Kόστος στέγασης: Στα «μαύρα» βάφτηκε η Ελλάδα στον χάρτη της ΕΕ

Στο τελευ­ταίο infographic που ανάρ­τησε το ευρω­κοι­νο­βού­λιο στα social media, για το κόστος στέ­γα­σης στην ΕΕ, η Ελλάδα ξεχω­ρί­ζει, βαμμένη στα μαύρα.  Είναι το χρώμα που αντι­στοι­χεί στο ανώτερο άκρο της ποσο­στιαίας κλί­μα­κας για το πόσα ξοδεύ­ουν οι Ευρω­παίοι για στέγαση, σε ανα­λο­γία με το δια­θέ­σιμο εισό­δημα σε κάθε χώρα.

Δεν είναι κάτι που δεν ξέραμε, αλλά κάτι που και να θέλαμε δεν μας αφήνουν να ξεχά­σουμε. Κατά μέσο όρο οι κάτοι­κοι της Ελλάδας δαπα­νούν το 35,2% του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος για ενοίκιο ή δόσεις στε­γα­στι­κών δανείων, κοι­νό­χρη­στα, πάγιους λογα­ρια­σμούς – ρεύμα, νερό, θέρ­μανση κ.λπ., όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 19,7%.

«Πρωτιά» της Ελλάδας στο κόστος στέ­γα­σης

Τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία για το κόστος στέ­γα­σης είναι από το 2023, όμως δεν ανα­μέ­νο­νται δρα­μα­τι­κές αλλαγές το 2024. Αν λάβουμε υπόψιν την αύξηση των ενοι­κίων και των τιμών ακι­νή­των το 2024 (7,8% και 8,8% αντί­στοιχα σύμφωνα με τον δείκτη SPI), και τον πλη­θω­ρι­σμό στη στέγαση (3,7% τον Δεκέμ­βριο με βάση την ΕΛΣΤΑΤ), το πιθα­νό­τερο είναι ότι παρά την αύξηση του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος (5,6% στο 9μηνο σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ), τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά εξα­κο­λου­θούν να είναι από τα πλέον επι­βα­ρυ­μένα στην ΕΕ ως προς το κόστος στέ­γα­σης.

Τα νέα στοι­χεία όμως που κομίζει το Ευρω­κοι­νο­βού­λιο δεν αφορούν καθαυ­τές τις στα­τι­στι­κές, όσο την ανάλυση για τις αιτίες της αύξηση των τιμών στα ακίνητα, αλλά και τα μέτρα που σκο­πεύει να λάβει η ΕΕ για να αντι­με­τω­πί­σει το στε­γα­στικό πρό­βλημα

Όνειρο απατηλό η προσιτή στέγαση για τους Έλληνες

Όπως υπεν­θυ­μί­ζει η ενη­μέ­ρωση του Ευρω­κοι­νο­βου­λίου, ένας τρόπος για να μετρή­σετε εάν το κόστος στέ­γα­σης είναι πολύ υψηλό είναι να εξε­τά­σετε την ανα­λο­γία των εξόδων για στέγαση  προς το εισό­δημα. Εάν υπερ­βαί­νουν το 40% του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος, είναι σημάδι ότι τα νοι­κο­κυ­ριά αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα με τη στέγαση.

Στην ΕΕ το 2023, για το 10,6% των νοι­κο­κυ­ριών στις πόλεις και το 7% των νοι­κο­κυ­ριών σε αγρο­τι­κές περιο­χές το κόστος στέ­γα­σης υπερέβη το 40% του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τός τους. Πάνω από το ένα τέταρτο των Ελλήνων (31%) που ζουν σε πόλεις είχαν κόστος στέ­γα­σης άνω του 40% του εισο­δή­μα­τος, ενώ μόνο περίπου το 6% των Σλο­βά­κων στις πόλεις αντι­με­τώ­πι­σαν το ίδιο πρό­βλημα.

Η αύξηση του κόστους στέ­γα­σης στην ΕΕ

Σε λιγό­τερο από 10 χρόνια, μεταξύ 2015 και 2023, οι τιμές των κατοι­κιών στην ΕΕ αυξή­θη­καν κατά μέσο όρο κατά 48%. Η μεγα­λύ­τερη αύξηση σημειώ­νε­ται στην Ουγ­γα­ρία, όπου οι τιμές αυξή­θη­καν κατά 173%, και η χαμη­λό­τερη στη Φιν­λαν­δία, μόλις 5%.

Τα γρα­φή­ματα που παρου­σιά­ζει το ευρω­κοι­νο­βού­λιο δεν έχουν στοι­χεία για την Ελλάδα, όμως είναι εύκολο να βρούμε πόσο αυξή­θη­καν οι τιμές οικι­στι­κών ακι­νή­των από τους σχε­τι­κούς πίνακες της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας. Σύμφωνα με τον Δείκτη Τιμών Κατοι­κιών της ΤτΕ, στις αστικές περιο­χές τα οικι­στικά ακίνητα ακρί­βυ­ναν πάνω από 53% την τελευ­ταία οχτα­ε­τία ενώ στην Αθήνα οι αυξή­σεις φτάνουν το 70%

Σύμφωνα με την ανάλυση του Ευρω­κοι­νο­βου­λίου, οι  κύριοι λόγοι που συμ­βάλ­λουν στην άνοδο των τιμών είναι το υψη­λό­τερο κόστος δόμησης και τα επι­τό­κια στε­γα­στι­κών δανείων, η πτώση της οικο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, που περιό­ρισε την προ­σφορά και η αύξηση της αγοράς ακι­νή­των ως επέν­δυση για τη δημιουρ­γία πρό­σθε­του εισο­δή­μα­τος.

Ακριβά μου ενοίκια

Η ενοι­κί­αση στην ΕΕ έγινε επίσης πιο δαπα­νηρή. Μεταξύ 2010 και 2022, τα ενοίκια αυξή­θη­καν κατά 18% κατά μέσο όρο, εν μέρει λόγω της αύξησης των βρα­χυ­πρό­θε­σμων ενοι­κιά­σεων, γεγονός που οδήγησε τα σπίτια και τα δια­με­ρί­σματα εκτός αγοράς.

Στην Ελλάδα, με βάση τη Εurostat, κατα­γρά­φε­ται μεν πτώση στις τιμές ενοι­κίων όταν ο πήχης σύγκρι­σης τίθεται στο 2010 – προ της κρίσης. Όμως από το 2015 και μετά τα ενοίκια έχουν αυξηθεί μεσο­σταθ­μικά σε όλη την επι­κρά­τεια σχεδόν κατά 60%, ενώ στην Αθήνα οι αυξή­σεις στα ενοίκια ξεπερ­νάνε το 83% το ίδιο διά­στημα (Δείκτης Τιμών του Spitogatos – SPI)

Οι συν­θή­κες στέ­γα­σης στην Ευρώπη

Πολλοί Ευρω­παίοι ανη­συ­χούν για τις αυξα­νό­με­νες τιμές, το κόστος ζωής και την οικο­νο­μική κατά­σταση. Αυτοί ήταν οι βασικοί λόγοι που ώθησαν τον κόσμο να ψηφίσει στις ευρω­παϊ­κές εκλογές, σύμφωνα με την πρό­σφατη έρευνα του Ευρω­βα­ρό­με­τρου από τον Ιούλιο του 2024,

Πάνω από τα δύο τρίτα των Ευρω­παίων ζουν σε ιδιό­κτη­τες κατοι­κίες. Στην Ελλάδα το ποσοστό ιδιο­κα­τοί­κη­σης μειώ­νε­ται σταθερά, έχοντας φτάσει το 2023 σε ιστο­ρικό χαμηλό, κάτω από 70%ενώ στην Αθήνα εκτι­μά­ται ότι είναι ακόμα χαμη­λό­τερα, στο 64%

Οι νέοι Ευρω­παίοι εγκα­τα­λεί­πουν κατά μέσο όρο το σπίτι των γονιών τους σε ηλικία 26,4 ετών. Αυτό ποι­κίλ­λει πολύ μεταξύ των χωρών της ΕΕ, από 21,3 έτη στη Φιν­λαν­δία έως 33,4 έτη στην Κροατία. Η Ελλάδα ανήκει στις χώρες που οι νέοι αργούν να ανοί­ξουν τα φτερά τους και να βρουν δικό τους σπίτι, με μέσο όρο εγκα­τά­λει­ψης της γονικής στέγης τα 30,6 έτη.

Πηγή: in.gr