Ενα «καμπανάκι» για τη ρύπανση της θάλασσας στα Δωδεκάνησα

Η ερευ­νη­τική βάση απο­τε­λεί­ται από έξι ψηφια­κούς ωκε­α­νο­γρα­φι­κούς σταθ­μούς, που τοπο­θε­τού­νται στο επίπεδο της θάλασ­σας ή υπο­βρύ­χια και οι οποίοι κατα­γρά­φουν σε πραγ­μα­τικό χρόνο φυσι­κο­χη­μι­κές, ωκε­α­νο­γρα­φι­κές και άλλες παρα­μέ­τρους. «Η δράση, απο­τέ­λε­σμα διετούς προ­ερ­γα­σίας, είναι αυτο­χρη­μα­το­δο­τού­μενη, καθώς το κόστος του εξο­πλι­σμού καλύ­φθηκε από το Πανε­πι­στή­μιο του Κιέλου», εξηγεί στην «Κ» η Ανα­στα­σία Μήλιου, διευ­θύ­ντρια έρευνας στο Ινστι­τούτο Αρχι­πέ­λα­γος. «Υστερα από μια σύντομη δοκι­μα­στική περίοδο, οι σταθμοί ξεκί­νη­σαν πριν από λίγες ημέρες να λει­τουρ­γούν κανο­νικά, στέλ­νο­ντας σε πραγ­μα­τικό χρόνο στοι­χεία σε εξει­δι­κευ­μένο κέντρο στην Ολλαν­δία, όπου γίνεται ταχύ­τατα η επε­ξερ­γα­σία τους και κατόπιν απο­στέλ­λο­νται στην ερευ­νη­τική βάση του Αρχι­πε­λά­γους στους Λειψούς και στο Κέντρο Ερευνας και Τεχνο­λο­γίας του Πανε­πι­στη­μίου Κιέλου».

Σε τι χρη­σι­μεύει η τοπο­θέ­τηση και λει­τουρ­γία του σταθμού; «Είναι μια φιλό­δοξη προ­σπά­θεια να γνω­ρί­ζουμε σε πραγ­μα­τικό χρόνο τι συμ­βαί­νει στις θάλασ­σές μας», εξηγεί η κ. Μήλιου. «Στο Αιγαίο έχουμε δύο ειδών κιν­δύ­νους: τη λεγό­μενη “ρύπανση ρου­τί­νας”, η οποία προ­έρ­χε­ται από τα αστικά λύματα που χύνο­νται στη θάλασσα, τις απορ­ροές των ποταμών, τα αστικά απορ­ρίμ­ματα. Και τους κιν­δύ­νους που ενέχει η καθη­με­ρινή μετα­φορά, σε μικρή από­σταση από τις ακτές, μεγάλων ποσο­τή­των επι­κίν­δυ­νων φορτίων (όπως πετρε­λαιοειδή, χημικά και άλλες τοξικές ουσίες).

Τα διερ­χό­μενα πλοία

Η ρύπανση από διερ­χό­μενα πλοία είναι και η πιο επι­κίν­δυνη, ιδίως σε περί­πτωση ατυ­χή­μα­τος. Δυστυ­χώς, σήμερα, δεν μπο­ρούμε να γνω­ρί­ζουμε τι συμ­βαί­νει. Ταξι­δεύ­ο­ντας στο πέλαγος συχνά θα πετύ­χεις μια μικρή κηλίδα πετρε­λαίου και δεν θα γνω­ρί­ζεις από πού προήλθε. Είναι λοιπόν σημα­ντικό σε περί­πτωση που συμβεί κάτι, να ενη­με­ρω­θούμε άμεσα για το πρό­βλημα, ώστε να ειδο­ποι­ή­σουμε έγκαιρα τις Αρχές για να επέμ­βουν. Το Αιγαίο δυστυ­χώς έχει πολλούς τέτοιους κιν­δύ­νους και είμαστε εντελώς ανέ­τοι­μοι να τους αντι­με­τω­πί­σουμε».

Οι έξι σταθμοί, που ξεκί­νη­σαν τη λει­τουρ­γία τους την προη­γού­μενη εβδο­μάδα, καλύ­πτουν μια αρκετά εκτε­τα­μένη περιοχή στα βόρεια Δωδε­κά­νησα, καθώς τοπο­θε­τή­θη­καν σε περιο­χές με ισχυρά θαλάσ­σια ρεύματα.

Εφόσον το πείραμα απο­δώ­σει τα ανα­με­νό­μενα, το Ινστι­τούτο Αρχι­πέ­λα­γος θα επι­διώ­ξει την επέ­κταση του δικτύου. «Στόχος μας είναι σιγά σιγά το δίκτυο να παρα­κο­λου­θεί και άλλες παρα­μέ­τρους και να επε­κτα­θεί με νέους σταθ­μούς σε όλο το Αιγαίο και γενικά στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες», ανα­φέ­ρει η κ. Μήλιου. «Είναι σημα­ντικό, για μας, να έχουμε εικόνα σε πραγ­μα­τικό χρόνο για το τι συμ­βαί­νει».