Η Ευρώπη του Σόιμπλε κινδυνεύει με ανάφλεξη

Του Βόλφ­γκανγκ Μίνχαου*

Η Ευρώπη που ορα­μα­τί­ζε­ται ο Γερ­μα­νός υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε κιν­δυ­νεύει με ανά­φλεξη, εκτιμά ο Βόλφ­γκανγκ Μίνχαου, στο πρώτο από μια σειρά κει­μέ­νων στα οποία προ­σπα­θεί να ανα­λύ­σει το μέλλον της ευρω­ζώ­νης.

Η διαμάχη για την κρίση στην Ελλάδα έδειξε ότι το μέλλον της Ευρώπης βρί­σκε­ται σε κίνδυνο, σημειώ­νει ο Μίνχαου.

Το πιο σημα­ντικό χαρα­κτη­ρι­στικό της Ευρώπης που ορα­μα­τί­ζε­ται ο Σόιμπλε είναι ένας πυρήνας που θα συγκλί­νει στην άποψη της Γερ­μα­νίας και αυτό δεν θα αφορά μόνο τους κανόνες που ισχύουν για όλους αλλά και τη σύγκλιση στην ιδιω­τική οικο­νο­μία, εξηγεί ο αρθρο­γρά­φος, τονί­ζο­ντας ότι δια­φω­νεί έντονα με την άποψη του Γερ­μα­νού υπουρ­γού.

Η γερ­μα­νική οικο­νο­μία κατα­γρά­φει υψηλά πλε­ο­νά­σματα στο ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών, τα οποία φέτος φτάνουν περίπου το 8% του ΑΕΠ της χώρας. Το ποσοστό αυτό είναι πάρα πολύ μεγάλο. Ιδα­νι­κοί εταίροι για τη Γερ­μα­νία σε μια νομι­σμα­τική ένωση θα ήταν άλλα μεγάλα εξα­γω­γικά κράτη, όπως για παρά­δειγμα η Ολλαν­δία, επι­ση­μαί­νει ο Μίνχαου.

Όμως τέτοιου είδους κράτη υπάρ­χουν πολύ λίγα στην Ευρώπη και στην ευρω­ζώνη είναι πέντε ή έξι στο σύνολο των 19 χωρών. Η Γαλλία δεν ανήκει στην κατη­γο­ρία αυτή, όμως θα βρι­σκό­ταν στον πυρήνα των χωρών που ονει­ρεύ­ε­ται ο Σόιμπλε, μόνο και μόνο για πολι­τι­κούς λόγους. Το αν η Ιταλία ανήκει σε αυτόν τον πυρήνα δεν είναι ξεκά­θαρο, εξηγεί ο αρθρο­γρά­φος.

Το όραμα του Σόιμπλε έχει σε γενικές γραμμές τις δομές μιας ομο­σπον­δίας, όμως στόχος αυτών των δομών δεν είναι μια δημο­κρα­τικά νομι­μο­ποι­η­μένη οικο­νο­μική πολι­τική, αλλά ο εξα­να­γκα­σμός στην τήρηση των κανόνων.

Ο Γερ­μα­νός υπουρ­γός επι­θυ­μεί μεν έναν υπουργό Οικο­νο­μι­κών της ευρω­ζώ­νης, όμως θέλει αυτός να εφαρ­μό­ζει τη γερ­μα­νική πολι­τική. Παράλ­ληλα δεν θέλει να δια­θέ­τουν ισχύ θεσμοί που θα ανα­γκά­σουν τη Γερ­μα­νία να απαρ­νη­θεί τα μεγάλα πλε­ο­νά­σματά της, προ­σθέ­τει ο Μίνχαου.

Θα μπο­ρούσε να λει­τουρ­γή­σει αυτό το σχέδιο; Από οικο­νο­μική άποψη μια σύγκλιση σε δομικά πλε­ο­νά­σματα είναι επι­κίν­δυνη, εξηγεί ο αρθρο­γρά­φος. Η ευρω­ζώνη είναι η δεύτερη μεγα­λύ­τερη νομι­σμα­τική ένωση στον κόσμο. Αν ολό­κληρη η ευρω­ζώνη παρου­σιά­ζει αντί­στοιχα υψηλά δομικά πλε­ο­νά­σματα όπως η Γερ­μα­νία, τότε δημιουρ­γεί­ται μεγάλος κίν­δυ­νος για την παγκό­σμια οικο­νο­μία. Σε αυτήν την περί­πτωση θα πρέπει ο υπό­λοι­πος κόσμος να παρου­σιά­ζει ελλείμ­ματα αντί­στοιχα με το πλε­ό­να­σμα της ευρω­ζώ­νης. Και γνω­ρί­ζουμε από τις κρίσεις των τελευ­ταίων δέκα ετών, τονίζει ο Μίνχαου, τι επι­πτώ­σεις έχουν τέτοιου είδους ανι­σό­τη­τες.

Ακόμα ένα οικο­νο­μικό πρό­βλημα είναι οι διαρ­θρω­τι­κές αλλαγές που θα απαι­τού­νταν από τις χώρες της ευρω­ζώ­νης προ­κει­μέ­νου να επι­τύ­χουν τον στόχο αυτό, οι οποίες δεν είναι εύκολο να εφαρ­μο­στούν.

Από πολι­τική άποψη το όραμα του Σόιμπλε θα μπο­ρούσε να λει­τουρ­γή­σει μόνο βρα­χυ­πρό­θε­σμα, εκτιμά ο αρθρο­γρά­φος.

Μακρο­πρό­θε­σμα η Ευρώπη του Σόιμπλε θα ήταν αντι­μέ­τωπη με μεγάλες αντι­στά­σεις. Διότι μια τέτοια δομή θα αφαι­ρούσε δημο­κρα­τικό έλεγχο από τις χώρες όχι μόνο ανα­φο­ρικά με τη νομι­σμα­τική πολι­τική, όπως μέχρι τώρα, αλλά και με τη δημο­σιο­νο­μική πολι­τική.

Αυτή η απο­δη­μο­κρα­τι­κο­ποί­ηση θα προ­κα­λούσε σφοδρές αντι­δρά­σεις, τις πρώτες επι­πτώ­σεις των οποίων ήδη βλέ­πουμε με την άνοδο ακρο­δε­ξιών και λαϊ­κι­στι­κών κομ­μά­των σε μερικές χώρες, όπως το Εθνικό Μέτωπο στη Γαλλία και το Κίνημα των 5 Αστέρων στην Ιταλία.

*Ο Βόλφ­γκανγκ Μίνχαου είναι αρθρο­γρά­φος του περιο­δι­κού Spiegel

ΑΠΕ-ΜΠΕ