Παραλίες χωρίς ναυαγοσώστες

Εχει γεμίσει η Ελλάδα πύργους ναυαγοσωστών-«φαντά­σματα». Μια απο­κα­λυ­πτική φράση που προ­έρ­χε­ται από τον κ. Νίκο Κ. Γιο­βα­νίδη, διευ­θυ­ντή ENAK (Ελλη­νι­κής Ναυα­γο­σω­στι­κής Ακα­δη­μίας) και υπεύ­θυνο Δημο­σίων Σχέσεων της Ενωσης Σχολών Ναυα­γο­σω­στι­κής Ελλάδας, κατά τη συνο­μι­λία μας για την κατά­σταση που επι­κρα­τεί στη χώρα μας σχετικά με τους ναυα­γο­σώ­στες, την ίδια στιγμή που σχεδόν καθη­με­ρινά το Λιμε­νικό Σώμα – Ελλη­νική Ακτο­φυ­λακή κατα­γρά­φει θανά­τους ανθρώ­πων, κυρίως ηλι­κιω­μέ­νων, από πνιγ­μούς.

Ο κ. Γιο­βα­νί­δης καταρ­χήν απα­ντώ­ντας σε σχετικό ερώτημα σημεί­ωσε ότι δεν υπάρ­χουν σχολές-«μαϊμού» ναυα­γο­σω­στι­κής, σημειώ­νο­ντας επι­πλέον ότι ένας ναυα­γο­σώ­στης πρέπει βάσει του σχε­τι­κού νόμου να έχει τελειώ­σει μια ανα­γνω­ρι­σμένη σχολή ναυα­γο­σω­στι­κής, μετά παίρνει δίπλωμα χει­ρι­σμού ταχυ­πλόου σκάφους και στη συνέ­χεια δίνει εξε­τά­σεις σε μια πολυ­μελή επι­τροπή στο λιμε­ναρ­χείο, οπότε μετά είναι πιστο­ποι­η­μέ­νος με την προ­βλε­πό­μενη άδεια.

Ο κ. Γιο­βα­νί­δης περι­γρά­φει την εικόνα που υπάρχει σήμερα λέγο­ντας ότι «η εικόνα που έχω αυτή τη στιγμή είναι ότι οι περισ­σό­τε­ρες παρα­λίες στη χώρα είναι ακά­λυ­πτες, αν και υπάρχει σχετική υπο­χρέ­ωση από δήμους και ιδιώτες».

Και προ­σθέ­τει: «Τους ναυα­γο­σώ­στες ακτής σε μεγάλο ποσοστό τους προ­σλαμ­βά­νουν οι δήμοι. Αρα όλοι οι δήμοι που είναι παρά­λιοι είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να έχουν ναυα­γο­σώ­στες στις παρα­λίες τους στις οποίες παρα­τη­ρούμε προ­βλή­ματα και ένα εξ αυτών είναι ότι δεν έχουν ξεκι­νή­σει έγκαιρα τις δια­δι­κα­σίες για να προ­σλά­βουν ναυα­γο­σώ­στες και επι­πλέον αρκετές παρα­λίες της χώρας έχουν απο­χα­ρα­κτη­ρι­στεί από πολυ­σύ­χνα­στες (και έτσι δεν υπάρχει υπο­χρέ­ωση παρου­σίας ναυα­γο­σώ­στη) από τρι­με­λείς επι­τρο­πές που είναι υπο­χρε­ω­μέ­νες να δημιουρ­γούν κάθε Φεβρουά­ριο οι κατά τόπους λιμε­νι­κές αρχές απο­τε­λού­με­νες από ένα μέλος από την περι­φέ­ρεια, ένα από τον Δήμο και έναν αξιω­μα­τικό από το οικείο λιμε­νικό τμήμα».

Οπως σημειώ­νει ο κ. Γιο­βα­νί­δης, ο απο­χα­ρα­κτη­ρι­σμός γίνεται συνήθως με ψήφους 2 έναντι ενός (αυτός που μειο­ψη­φεί είναι ο εκπρό­σω­πος του Λιμε­νι­κού) ζητώ­ντας την παρέμ­βαση εισαγ­γε­λέα για το θέμα.

Ακο­λού­θως τονίζει ότι οι δήμοι είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι κάθε καλο­καίρι καθη­με­ρινά από 1η Ιουνίου έως 31 Αυγού­στου να έχουν ναυα­γο­σώ­στη στις παρα­λίες από τις 10.30 το πρωί έως τις 17.30, αλλά χρειά­ζε­ται να προ­σλαμ­βά­νει επι­πλέον ανθρώ­πους για να μπορούν οι απα­σχο­λού­με­νοι να παίρ­νουν τα νόμιμα ρεπό τους.

Ωστόσο, η κατά­σταση συχνά είναι εντελώς δια­φο­ρε­τική, όπως λέει. «Σήμερα, κοντά στο τέλος Ιουνίου ένα μεγάλο ποσοστό των δήμων δεν έχει βρει ναυα­γο­σώ­στη, αν και έπρεπε αυτός να είναι στη θέση του από την 1η Ιουνίου και έτσι ξεκι­νούν τις σχε­τι­κές δια­δι­κα­σίες τελευ­ταία στιγμή με απο­τέ­λε­σμα να μη βρί­σκουν γιατί αυτός/οι που τελικά ανέ­με­ναν να πάρουν μην αντέ­χο­ντας να περι­μέ­νουν βρί­σκουν αλλού εργασία, π.χ. ως σερ­βι­τό­ροι. Αυτό το γνω­ρί­ζουν οι δήμοι και βγάζουν μια τυπική ανα­κοί­νωση για πρό­σληψη ναυα­γο­σώ­στη, περνάει η προ­θε­σμία, πηγαί­νουν στο οικείο λιμε­ναρ­χείο, ανα­φέ­ρουν ότι δεν εμφα­νί­στηκε κανείς, βεβαιώ­νε­ται ένα τυπικό πρό­στιμο και εκεί κλείνει το θέμα! Μια ιστορία που συμ­βαί­νει τα τελευ­ταία 18 χρόνια».

Επι­πλέον, υπο­γραμ­μί­ζει ότι συχνά οι συν­θή­κες εργα­σίας για τους ναυα­γο­σώ­στες δεν είναι καλές, καθώς «εξα­φα­νί­ζο­νται» τα προ­βλε­πό­μενα ρεπό ή τους τα δίνουν αργό­τερα μαζε­μένα, ο εξο­πλι­σμός είναι σε άσχημη κατά­σταση και όχι ο προ­βλε­πό­με­νος εκ της νομο­θε­σίας, ενώ σχετικά με τον μισθό λέει ότι «παίρνει περίπου 650 ευρώ χωρίς να έχει εξα­σφα­λι­στεί διαμονή και δια­τροφή. Εάν κάποιος ναυα­γο­σώ­στης πάει σε νησί και πλη­ρώ­νει 40-50 ευρώ μόνο για δια­τροφή δεν “βγαίνει”, και έτσι συνήθως δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στις αγγε­λίες για ναυα­γο­σώ­στη».

Και όλα αυτά συμ­βαί­νουν σε μια χώρα που «είναι 1η σε πνιγ­μούς σε όλη την Ευρώπη ανα­λο­γικά με την προ­σβα­σι­μό­τητα που έχουμε στη θάλασσα, είμαστε 2οι παγκο­σμίως και κατά μέσο όρο κάθε χρόνο έχουμε 350-360-370 πνιγ­μούς ενώ η 2η αιτία θανάτου μετά το τροχαίο ατύχημα είναι ο πνιγμός. Το ότι έχουμε θάλασσα και νησιά δεν σημαί­νει ότι ο κόσμος ξέρει να κολυ­μπάει. Από έρευνα που είχε γίνει από το Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών και φορείς περίπου το 63% δεν γνω­ρί­ζει να κολυ­μπάει σωστά».

Οπως ανα­φέ­ρει, θα πρέπει οι κατά τόπους λιμε­νι­κές αρχές να δουν το ζήτημα γιατί έχει να κάνει με την προ­στα­σία ανθρω­πί­νων ζωών και να προ­κη­ρύσ­σουν εξε­τά­σεις για νέους ναυα­γο­σώ­στες σε τακτι­κές ημε­ρο­μη­νίες και σταθερά.

«Αυτή τη στιγμή ένας νέος εάν θέλει να γίνει ναυα­γο­σώ­στης θα χρεια­στεί να επεν­δύ­σει 700 – 750 ευρώ καθώς θα δώσει περίπου 400 – 450 ευρώ για να πάει σε μια σοβαρή σχολή ναυα­γο­σω­στι­κής, 250 ευρώ για τη σχολή ταχυ­πλόων συν 50 ευρώ για τις εξε­τά­σεις στο λιμε­ναρ­χείο» τονίζει.

Αυτή τη στιγμή ισχύει το Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα 23/2000  «Καθο­ρι­σμός προ­ϋ­πο­θέ­σεων χορη­γή­σεως άδειας ναυα­γο­σώ­στη από τις Λιμε­νι­κές Αρχές ως και καθο­ρι­σμός των υπο­χρε­ώ­σεων του ναυα­γο­σώ­στη κατά την άσκηση των καθη­κό­ντων του. Καθο­ρι­σμός περι­πτώ­σεων υπο­χρε­ω­τι­κής προ­σλή­ψεως ναυα­γο­σώ­στη σε οργα­νω­μέ­νες ή μη παρα­λίες, για την προ­στα­σία των λουο­μέ­νων στον θαλάσ­σιο χώρο».

Πριν από περίπου τρία χρόνια οι εκπρό­σω­ποι των Σχολών ναυα­γο­σω­στι­κής κατέ­θε­σαν (έχοντας αριθμό πρω­το­κόλ­λου) τις προ­τά­σεις τους για ένα νέο ΠΔ με τις αλλαγές που προ­τεί­νουν να γίνουν για να λυθούν τα προ­βλή­ματα που υπάρ­χουν, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει τίποτα από τα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία Ναυ­τι­λίας, Εσω­τε­ρι­κών και Του­ρι­σμού.

Τι δεί­χνουν τα στοι­χεία του Λιμε­νι­κού

Σύμφωνα με στοι­χεία του Λιμε­νι­κού Σώματος – Ελλη­νι­κής Ακτο­φυ­λα­κής «ανα­φο­ρικά με τους ελέγ­χους σε παρα­λίες που οφεί­λουν να έχουν ναυα­γο­σώ­στη, οι συνο­λι­κοί έλεγχοι των ετών 2015 και 2016 ανέρ­χο­νται σε 10.048, στο πλαίσιο των οποίων βεβαιώ­θη­καν 442 παρα­βά­σεις. Επίσης οι άδειες σχολών ναυα­γο­σω­στι­κής εκπαί­δευ­σης που ισχύουν, κατόπιν σχε­τι­κής αλλη­λο­γρα­φίας της αρμό­διας Διεύ­θυν­σης του Αρχη­γείου του Λιμε­νι­κού Σώματος – Ελλη­νι­κής Ακτο­φυ­λα­κής με τις Λιμε­νι­κές Αρχές της Επι­κρά­τειας, είναι 22. Ακόμη, οι κατα­γε­γραμ­μέ­νοι θάνατοι στη θάλασσα ανέρ­χο­νται σε 331 για το έτος 2015 και σε 356 για το έτος 2016».

ΒΗΜΑ