Η Τουρκία κινδυνεύει με κυρώσεις, ενεργώντας ως «ασφαλές καταφύγιο» για Ρώσους ολιγάρχες

Από τη στιγμή που η ρωσική εισβολή στην Ουκρα­νία πυρο­δό­τησε σειρά κυρώ­σεων από τη Δύση στη Μόσχα, του­λά­χι­στον ένας ολι­γάρ­χης και χιλιά­δες ακόμη Ρώσοι μετέ­βη­σαν στην Τουρκία, η οποία θεω­ρεί­ται ασφαλές μέρος για να μείνουν, να επεν­δύ­σουν και να δια­τη­ρή­σουν τα περιου­σιακά τους στοι­χεία.

Ωστόσο, το γεγονός πως η Άγκυρα λει­τουρ­γεί ως «ασφαλές κατα­φύ­γιο» για τους Ρώσους ολι­γάρ­χες, εγκυ­μο­νεί κιν­δύ­νους για την κυβέρ­νηση, τις τρά­πε­ζες και τις επι­χει­ρή­σεις της Τουρ­κίας που θα μπο­ρού­σαν να έρθουν αντι­μέ­τω­πες με σκληρές απο­φά­σεις και ποινές, εάν οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες και άλλες χώρες εντεί­νουν την πίεση στη Μόσχα υιο­θε­τώ­ντας ευρύ­τε­ρες «δευ­τε­ρεύ­ου­σες» κυρώ­σεις, όπως επι­ση­μαί­νει το πρα­κτο­ρείο Reuters σε δημο­σί­ευμά του.

Γιατί είναι η Τουρκία ελκυ­στική στους Ρώσους;

Η Τουρκία έχει δηλώσει ότι η απόφαση του Ρώσου προ­έ­δρου Βλα­ντι­μίρ Πούτιν να εισβά­λει στην Ουκρα­νία είναι απα­ρά­δε­κτη, ωστόσο αντι­τί­θε­ται επί της αρχής στις κυρώ­σεις και δεν τις υιο­θε­τεί.

Η οικο­νο­μία της Τουρ­κίας, η οποία έχει ήδη πληγεί από νομι­σμα­τική κρίση και τον αυξα­νό­μενο πλη­θω­ρι­σμό, βασί­ζε­ται σε μεγάλο βαθμό στο πετρέ­λαιο, το φυσικό αέριο, το εμπόριο και τον του­ρι­σμό από τη Ρωσία.

Περίπου 14.000 Ρώσοι φέρεται να έχουν αφιχθεί στην Τουρκία από την έναρξη του πολέμου στις 24 Φεβρουα­ρίου, πολλοί από τους οποίους είχαν μαζί τους πολλά μετρητά λόγω των φραγμών στις αμε­ρι­κα­νι­κές πιστω­τι­κές κάρτες. Σύμφωνα με μεσίτες που επι­κα­λεί­ται το Reuters, πολλοί χρη­σι­μο­ποιούν μετρητά και κρυ­πτο­νο­μί­σματα για να αγο­ρά­σουν ακίνητα ως ασφαλή επέν­δυση.

Ο Ρόμαν Αμπρά­μο­βιτς, ένας από τους πολλούς Ρώσους ολι­γάρ­χες που περι­λαμ­βά­νο­νται στη μαύρη λίστα της Δύσης, έχει επίσης επι­σκε­φθεί την Τουρκία και δύο από τα σούπερ γιοτ του συνο­λι­κής αξίας 1,2 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων δολα­ρίων ελλι­με­νί­στη­καν σε τουρ­κικά θέρετρα την περα­σμένη εβδο­μάδα. Οι ολι­γάρ­χες θα μπο­ρού­σαν να επεν­δύ­σουν περισ­σό­τερα, δήλωσαν στο Reuters πηγές με γνώση του ζητή­μα­τος.

Ο Τούρκος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Μεβλούτ Τσα­βού­σο­γλου δήλωσε το Σάββατο ότι οι Ρώσοι ολι­γάρ­χες και οι Ρώσοι πολίτες είναι «φυσικά» ευπρόσ­δε­κτοι και μπορούν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν δρα­στη­ριό­τη­τες στην Τουρκία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Μπορεί να έχει διάρ­κεια το ασφαλές κατα­φύ­γιο;

Οι δυτικές κυβερ­νή­σεις έχουν ήδη κατα­σχέ­σει τα περιου­σιακά στοι­χεία ολι­γαρ­χών, έχουν παγώσει τα απο­θε­μα­τικά της Ρωσίας και την έχουν εκδιώ­ξει από το τρα­πε­ζικό σύστημα SWIFT, ενώ και θα μπο­ρού­σαν να πιέσουν την Άγκυρα να κλείσει τα «παρα­θυ­ρά­κια». Σύμφωνα με ανα­λυ­τές που επι­κα­λεί­ται το Reuters, η Δύση θα μπο­ρούσε να επι­βά­λει δευ­τε­ρεύ­ου­σες κυρώ­σεις σε όσους συναλ­λάσ­σο­νται με τον κύριο στόχο, τη Ρωσία.

«Εάν η ανθρω­πι­στική τρα­γω­δία συνε­χι­στεί και ο Πούτιν δεν δείξει πρόθεση να υπο­χω­ρή­σει, νομίζω ότι οι δευ­τε­ρεύ­ου­σες κυρώ­σεις είναι ανα­πό­φευ­κτες», δήλωσε ο Χακάν Ακμπάς, ιδρυ­τι­κός εταίρος της Στρα­τη­γι­κής Συμ­βου­λευ­τι­κής Υπη­ρε­σίας με έδρα την Κων­στα­ντι­νού­πολη, η οποία ασχο­λεί­ται με τις κυρώ­σεις. «Η Δύση θα δώσει μεγα­λύ­τερη προσοχή σε οποιεσ­δή­ποτε πιθανές χώρες “παρα­θυ­ρά­κια”, ώστε να μην γίνουν ασφαλή κατα­φύ­για», είπε και πρό­σθεσε: «Τα χέρια της Άγκυρας θα ήταν δεμένα… και θα έπρεπε ανα­πό­φευ­κτα να κρα­τή­σει μια πιο σκληρή στάση ενα­ντίον της Ρωσίας».

Αυτό θα μπο­ρούσε να προ­κα­λέ­σει ανα­τα­ρά­ξεις σε τουρ­κι­κές τρά­πε­ζες και εται­ρείες που συναλ­λάσ­σο­νται με Ρώσους πελάτες ή δρα­στη­ριο­ποιού­νται στο εξω­τε­ρικό. Το 2020, το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών των ΗΠΑ επέβαλε δευ­τε­ρεύ­ου­σες κυρώ­σεις στην Αμυ­ντική Βιο­μη­χα­νία της Τουρ­κίας, στον επι­κε­φα­λής της και σε άλλα πρόσωπα σχετικά με την αγορά από την Άγκυρα ρωσικών πυραύ­λων S-400.

Ωστόσο, δεδο­μέ­νων των προ­σπα­θειών της Τουρ­κίας να μεσο­λα­βή­σει μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, η Άγκυρα θα μπο­ρούσε να απο­φύ­γει τα δια­σταυ­ρού­μενα πυρά των κυρώ­σεων. Σημειώ­νε­ται πως ένας ακόμη γύρος ειρη­νευ­τι­κών συνο­μι­λιών πρό­κει­ται να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στην Κων­στα­ντι­νού­πολη αυτή την εβδο­μάδα.

Ο Ολλαν­δός πρω­θυ­πουρ­γός Μαρκ Ρούτε χαι­ρέ­τισε τον διπλω­μα­τικό ρόλο της Άγκυρας, ωστόσο πρό­σθεσε ότι «θα θέλαμε πολύ η Τουρκία να εφαρ­μό­σει όλες τις κυρώ­σεις».

Πώς προ­ε­τοι­μά­ζο­νται τρά­πε­ζες και επι­χει­ρή­σεις;

Αντι­μέ­τω­πες με «πλημ­μύρα» νέων Ρώσων πελατών, οι τουρ­κι­κές τρά­πε­ζες ενί­σχυ­σαν τους ελέγ­χους συμ­μόρ­φω­σης υπό τον φόβο της παρά­βα­σης των κυρώ­σεων. Αυτό έχει απο­γοη­τεύ­σει ορι­σμέ­νους Ρώσους. Αλλά αντα­να­κλά την επι­φυ­λα­κτι­κό­τητα σε ολό­κληρο τον τομέα των τρα­πε­ζών, που επι­διώ­κει να απο­φύ­γει την επα­νά­ληψη της υπό­θε­σης Halkbank, η οποία κατη­γο­ρεί­ται από τις ΗΠΑ ότι βοήθησε το Ιράν να απο­φύ­γει τις κυρώ­σεις των ΗΠΑ.

Η τουρ­κική ρυθ­μι­στική αρχή τρα­πε­ζών BDDK δήλωσε ότι δεν έχει δώσει οδηγίες για περιο­ρι­σμό των πολιτών οποιασ­δή­ποτε χώρας. Ωστόσο, ανώτερη τρα­πε­ζική πηγή ανέφερε ότι οι κυρώ­σεις «εκλαμ­βά­νο­νται ως νέος κίν­δυ­νος» και το θέμα έχει συζη­τη­θεί πολλές φορές από τότε που ξεκί­νησε ο πόλεμος.

Σύμφωνα με τον κ. Ακμπάς, μεγάλες τουρ­κι­κές εται­ρείες και όμιλοι δια­θέ­τουν περισ­σό­τερα από 10 δισε­κα­τομ­μύ­ρια δολάρια σε περιου­σιακά στοι­χεία στη Ρωσία και η Μόσχα τις πιέζει τώρα να συνε­χί­σουν τις δρα­στη­ριό­τη­τές τους και να πλη­ρώ­σουν εργα­ζο­μέ­νους ή να κιν­δυ­νεύ­σουν να χρε­ο­κο­πή­σουν. Ωστόσο, πολλές εται­ρείες δρα­στη­ριο­ποιού­νται πολύ περισ­σό­τερο στη Δύση και ίσως χρεια­στεί να πάρουν μια απόφαση, εάν θα εγκα­τα­λεί­ψουν τη Ρωσία, όπως έχουν κάνει πολλές μεγάλες αμε­ρι­κα­νι­κές και ευρω­παϊ­κές μάρκες.

Οποιεσ­δή­ποτε συνέ­πειες κυρώ­σεων θα μπο­ρού­σαν να βλάψουν περαι­τέρω τη φήμη της Τουρ­κίας στους ξένους επεν­δυ­τές μετά από χρόνια ανορ­θό­δο­ξης νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής, επι­ση­μαί­νε­ται στο δημο­σί­ευμα του Reuters.

Με πλη­ρο­φο­ρίες από Reuters