Δασικοί Χάρτες: Οριστική λύση για τις δασικές εκχερσωμένες εκτάσεις – Πως ευνοούνται οι αγρότες

Το τε­λευ­ταίο «εμπό­διο» στον αγώνα δρό­μου για την ολο­κλή­ρω­ση των Δα­σι­κών Χαρ­τών της χώρας επι­χει­ρεί να προ­σπε­ρά­σει η κυ­βέρ­νη­ση με μια νέα ρύθ­μι­ση που πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στο νο­μο­σχέ­διο «Δια­τά­ξεις για τις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειες και την προ­στα­σία του φυ­σι­κού και χω­ρο­τα­ξι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος». Η πο­λυα­να­με­νό­με­νη, εδώ και σχε­δόν μια διε­τία, ρύθ­μι­ση για τις εκ­χερ­σω­μέ­νες δα­σι­κές εκτά­σεις, προ­ω­θεί­ται ώστε να επι­τρέ­πει την αγρο­τι­κή χρήση των επί­μα­χων πε­ριο­χών για να μην χα­θούν οι κοι­νο­τι­κές επι­δο­τή­σεις, δίχως όμως να δί­νε­ται πα­ράλ­λη­λα στους αγρό­τες η κυ­ριό­τη­τα των εκτά­σε­ων.

Το πρό­βλη­μα

Το πρό­βλη­μα είχε δη­μιουρ­γη­θεί όταν άλ­λο­τε δα­σι­κές εκτά­σεις, όπως απο­τυ­πώ­νο­νται στις αε­ρο­φω­το­γρα­φί­ες του ΄45 (ή, εφό­σον αυτές δεν είναι ευ­κρι­νείς, στις αντί­στοι­χες του 1960), με­τέ­πει­τα εκ­χερ­σώ­θη­καν πα­ρα­νό­μως, με­τα­τρά­πη­καν σε καλ­λιερ­γή­σι­μες και ξε­κί­νη­σαν οι αγρό­τες που τις εκ­με­ταλ­λεύ­ο­νταν να λαμ­βά­νουν επι­δο­τή­σεις από τον ΟΠΕ­ΚΕ­ΠΕ (Ορ­γα­νι­σμός Πλη­ρω­μών και Ελέγ­χου Κοι­νο­τι­κών Ενι­σχύ­σε­ων Προ­σα­να­το­λι­σμού και Εγ­γυ­ή­σε­ων). Μά­λι­στα, το πρό­βλη­μα δεν είναι με­μο­νω­μέ­νο, αλλά όπως δια­φά­νη­κε από την ανάρ­τη­ση των δα­σι­κών χαρ­τών, αφορά 2.228.396 στρέμ­μα­τα επι­δο­τού­με­νων αγρο­τι­κών εκτά­σε­ων και χι­λιά­δες αγρό­τες, οι οποί­οι κιν­δυ­νεύ­ουν να χά­σουν τα κοι­νο­τι­κά κον­δύ­λια στή­ρι­ξης.

Οι πε­ρισ­σό­τε­ρες εκ­χερ­σω­μέ­νες εκτά­σεις κα­τα­γρά­φο­νται στους νο­μούς Χαλ­κι­δι­κής (156.127 στρέμ­μα­τα), Ηλεί­ας (148.761 στρέμ­μα­τα), Φθιώ­τι­δας (141.426), Αι­τω­λο­α­καρ­να­νί­ας (133.041), Ατ­τι­κής (112.356), Λά­ρι­σας (106.711) ενώ την πρώτη δε­κά­δα συ­μπλη­ρώ­νουν οι νομοί Λα­κω­νί­ας, Μεσ­ση­νί­ας, Αχα­ΐ­ας και Εύ­βοιας.

Η ρύθ­μι­ση

Με την προ­τει­νό­με­νη ρύθ­μι­ση δεν με­τα­βάλ­λε­ται ο δα­σι­κός χα­ρα­κτή­ρας των ρυθ­μι­ζό­με­νων εκτά­σε­ων, ούτε ο χα­ρα­κτη­ρι­σμός που οι εκ­χερ­σω­μέ­νες εκτά­σεις φέ­ρουν στους δα­σι­κούς χάρ­τες (δη­λα­δή ΔΑ), αλλά επι­τρέ­πε­ται η δια­τή­ρη­ση της αγρο­τι­κής χρή­σης για όσο χρόνο οι συ­γκε­κρι­μέ­νες εκτά­σεις τε­λούν υπό το κα­θε­στώς ενω­σια­κών ενι­σχύ­σε­ων.

Όπως προ­κύ­πτει από τον Κα­νο­νι­σμό (ΕΚ) 1782/2003, σκο­πός θέ­σπι­σης των κα­νό­νων στή­ρι­ξης της κοι­νής γε­ωρ­γι­κής πο­λι­τι­κής είναι η απο­τρο­πή εγκα­τά­λει­ψης της γε­ωρ­γι­κής γης και η εξα­σφά­λι­ση της καλ­λιέρ­γειάς της στο μέλ­λον. «Με δε­δο­μέ­νο ότι τα δι­καιώ­μα­τα ενί­σχυ­σης κα­θο­ρί­ζο­νται με βάση τον μέσον όρο των επι­δο­τή­σε­ων που ελάμ­βα­ναν οι γε­ωρ­γοί το έτος 2000 για τις αρό­σι­μες εκτά­σεις και το έτος 1999 για τις ελαιο­καλ­λιέρ­γειες, προ­κύ­πτει ότι η αγρο­τι­κή χρήση εκτά­σε­ων που το έτος 1945 εμ­φά­νι­ζαν δα­σι­κή μορφή, όχι απλά τε­λού­σε εν γνώ­σει του Ελ­λη­νι­κού Κρά­τους τα τε­λευ­ταία του­λά­χι­στον 20 χρό­νια, αλλά τούτο, εγκρί­νο­ντας τις σχε­τι­κές αι­τή­σεις χο­ρή­γη­σης ενιαί­ων ενι­σχύ­σε­ων, δη­μιούρ­γη­σε την εύ­λο­γη πε­ποί­θη­ση σε δι­καιού­χους καλ­λιερ­γη­τές ότι νο­μί­μως των εκτά­σε­ων αυτών έχει με­τα­βλη­θεί η χρήση», ανα­φέ­ρε­ται στην αι­τιο­λο­γι­κή έκ­θε­ση για την προ­ω­θού­με­νη ρύθ­μι­ση.

Πε­ραι­τέ­ρω, όπως προ­κύ­πτει από την οι­κο­νο­μι­κο­τε­χνι­κή με­λέ­τη με τίτλο «Πα­ρο­χή υπο­στη­ρι­κτι­κών υπη­ρε­σιών για την εκ­πό­νη­ση με­λέ­της ανά­δει­ξης των τε­χνι­κών στοι­χεί­ων θε­με­λί­ω­σης του δη­μο­σί­ου συμ­φέ­ρο­ντος», η οποία υλο­ποι­ή­θη­κε από την εται­ρεία «NERCO – Ν. Χλύ­κας και Συ­νερ­γά­τες» για λο­γα­ρια­σμό της Γε­νι­κής Διεύ­θυν­σης Δασών και Δα­σι­κού Πε­ρι­βάλ­λο­ντος του Υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας (ΥΠΕΝ), επι­τα­κτι­κοί λόγοι δη­μο­σί­ου συμ­φέ­ρο­ντος επι­βάλ­λουν τη δια­τή­ρη­ση της αγρο­τι­κής χρή­σης στις υπό ρύθ­μι­ση εκτά­σεις, ενώ οι πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές συ­νέ­πειες από τη δια­τή­ρη­ση της χρή­σης αυτής δεν κρί­νο­νται ση­μα­ντι­κές. Και τούτο διότι το 50% του­λά­χι­στον των υπό ρύθ­μι­ση εκτά­σε­ων αφο­ρούν σε δεν­δρο­κο­μι­κές καλ­λιέρ­γειες, οι οποί­ες, ως προς τα πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά οφέλη, προ­σι­διά­ζουν σε με­γά­λο βαθμό προς τις εκτά­σεις που συ­νι­στούν δάση (δεν­δρώ­δης βλά­στη­ση), ενώ υπερ­τε­ρούν των ωφε­λειών των δα­σι­κών εκτά­σε­ων (συ­ντι­θέ­με­νη από αραι­ής πυ­κνό­τη­τας και χα­μη­λή μη δεν­δρώ­δη βλά­στη­ση). Η με­λέ­τη εκ­πο­νή­θη­κε ώστε να στοι­χειο­θε­τη­θεί το δη­μό­σιο συμ­φέ­ρον με τη δια­τή­ρη­ση των καλ­λιερ­γειών στις εκ­χερ­σω­μέ­νες εκτά­σεις και η νο­μο­θε­τι­κή ρύθ­μι­ση να είναι συ­νταγ­μα­τι­κά ανε­κτή.

Τι προ­τεί­νει το ΥΠΕΝ

Η εκ­χέρ­σω­ση δασών προς από­δο­ση σε αγρο­τι­κή καλ­λιέρ­γεια απα­γο­ρεύ­ε­ται. Κατ’ εξαί­ρε­ση όμως θα επι­τρέ­πε­ται η από γε­ωρ­γι­κούς συ­νε­ται­ρι­σμούς, ομά­δες πα­ρα­γω­γών ή φυ­σι­κά πρό­σω­πα εκ­χέρ­σω­ση δα­σι­κών εκτά­σε­ων ή η χρήση από αυ­τούς ασκε­πούς έκτα­σης ή διά­κε­νου εντός δά­σους ή δα­σι­κής έκτα­σης, εμ­βα­δού έως 30 στρέμ­μα­τα (όταν πρό­κει­ται για φυ­σι­κά πρό­σω­πα), για γε­ωρ­γι­κή, δεν­δρο­κο­μι­κή καλ­λιέρ­γεια ή για φύ­τευ­ση σε ανά­μει­ξη αγρί­ων και οπω­ρο­φό­ρων, καρ­πο­φό­ρων δέν­δρων ή για φύ­τευ­ση δα­σι­κών ειδών για την από­δο­ση προ­ϊ­ό­ντων, ιδίως, κά­στα­νων, κα­ρυ­διών και τρού­φας, ή για δη­μιουρ­γία αμπε­λώ­νων ή φυ­τειών αρω­μα­τι­κών φυτών. Θα επι­τρέ­πε­ται, επί­σης, η δια εμ­βο­λια­σμού εξη­μέ­ρω­ση άγριων οπω­ρο­φό­ρων ή καρ­πο­φό­ρων δέν­δρων. Επι­πλέ­ον θα επι­τρέ­πο­νται κα­τα­σκευ­ές που εξυ­πη­ρε­τούν τη γε­ωρ­γι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση, όπως δε­ξα­με­νές νερού, γε­ω­τρή­σεις, με­τρη­τές ρεύ­μα­τος, υπό­στε­γα.

Γε­ωρ­γι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση

Η έγκρι­ση για τη γε­ωρ­γι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση (και για δη­μό­σιες εκτά­σεις και οι κοι­νό­χρη­στες και δια­θέ­σι­μες εποι­κι­στι­κές δα­σι­κές εκτά­σεις) θα χο­ρη­γεί­ται, εφό­σον δια­πι­στω­θεί, κα­τό­πιν σχε­τι­κής οι­κο­νο­μο­τε­χνι­κής με­λέ­της βιω­σι­μό­τη­τας της γε­ωρ­γι­κής εκ­με­τάλ­λευ­σης, ότι οι εδα­φο­λο­γι­κές και οι­κο­λο­γι­κές συν­θή­κες συ­νη­γο­ρούν υπέρ αυτού του τρό­που εκ­με­τάλ­λευ­σης χωρίς να πα­ρα­βλά­πτε­ται η λει­τουρ­γία του δα­σι­κού οι­κο­συ­στή­μα­τος, από την απώ­λεια του φυ­σι­κού του στοι­χεί­ου. Σε αυτές τις εκτά­σεις, η έγκρι­ση επέμ­βα­σης θα χο­ρη­γεί­ται σε δάση, δα­σι­κές, χορ­το­λι­βα­δι­κές, πε­τρώ­δεις εκτά­σεις που εκ­χερ­σώ­θη­καν για γε­ωρ­γι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση, χωρίς άδεια της δα­σι­κής αρχής, οι οποί­ες απο­τυ­πώ­νο­νται στους αναρ­τη­μέ­νους δα­σι­κούς χάρ­τες με τον χα­ρα­κτη­ρι­σμό «ΔΑ» ή «ΧΑ» (δη­λα­δή άλ­λο­τε δα­σι­κές ή χορ­το­λι­βα­δι­κές που εμ­φα­νί­ζο­νται σή­με­ρα ως αγρο­τι­κές), εφό­σον συ­νε­χί­ζουν την αγρο­τι­κή χρήση έως σή­με­ρα ή τε­λούν σε κα­θε­στώς αγρα­νά­παυ­σης και είναι ενταγ­μέ­νες στο Ολο­κλη­ρω­μέ­νο Σύ­στη­μα Υπο­βο­λής Δη­λώ­σε­ων (Ο.Σ.Δ.Ε.), δια­τη­ρούν τη γε­ωρ­γι­κή χρήση για όσο χρόνο λαμ­βά­νουν ενιαία ενί­σχυ­ση. Οι εκτά­σεις αυτές εξα­κο­λου­θούν να φέ­ρουν τον χα­ρα­κτη­ρι­σμό «ΔΑ» ή «ΧΑ» στο δα­σι­κό χάρτη, ο οποί­ος δεν με­τα­βάλ­λε­ται.

Ο ΟΠΕ­ΚΕ­ΠΕ

Για την απο­τύ­πω­ση των συ­γκε­κρι­μέ­νων εκτά­σε­ων, ο Ορ­γα­νι­σμός Πλη­ρω­μών και Ελέγ­χου Κοι­νο­τι­κών Ενι­σχύ­σε­ων, Προ­σα­να­το­λι­σμού και Εγ­γυ­ή­σε­ων (Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.) απο­στέλ­λει στη Γε­νι­κή Διεύ­θυν­ση Δασών και Δα­σι­κού Πε­ρι­βάλ­λο­ντος της Γε­νι­κής Γραμ­μα­τεί­ας Δασών του Υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και στον φορέα «Ελ­λη­νι­κό Κτη­μα­το­λό­γιο», το γε­ω­χω­ρι­κό πε­ρί­γραμ­μα του συ­νό­λου των εκτά­σε­ων που έχουν δη­λω­θεί με Ενιαία Αί­τη­ση Ενί­σχυ­σης στο Ο.Σ.Δ.Ε.. Τα πε­ρι­γράμ­μα­τα προ­σαρ­μό­ζο­νται στα χαρ­το­γρα­φι­κά υπό­βα­θρα των δα­σι­κών χαρ­τών και οι εκτά­σεις που τε­λούν σε κα­θε­στώς ενί­σχυ­σης επι­ση­μαί­νο­νται, κα­τα­χω­ρι­ζό­με­νης της σχε­τι­κής πλη­ρο­φο­ρί­ας με την αντί­στοι­χη έν­δει­ξη της νό­μι­μης αλ­λα­γής χρή­σης. Τα στοι­χεία του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. επι­και­ρο­ποιού­νται ανά τρία έτη. Το ει­δι­κό αρ­χείο που δη­μιουρ­γεί­ται από τα στοι­χεία του δα­σι­κού χάρτη και του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε., θα ενη­με­ρώ­νε­ται και θα τη­ρεί­ται από το Τμήμα Δα­σι­κών Χαρ­το­γρα­φή­σε­ων των Διευ­θύν­σε­ων Δασών.

Διοι­κη­τι­κά μέτρα

Στις εκτά­σεις αυτές, για όσο χρόνο τε­λούν υπό κα­θε­στώς ενί­σχυ­σης, δεν θα επι­βάλ­λο­νται διοι­κη­τι­κά μέτρα και κυ­ρώ­σεις όπως ορί­ζει η δα­σι­κή νο­μο­θε­σία, ενώ η εκτέ­λε­ση σχε­τι­κών διοι­κη­τι­κών πρά­ξε­ων που έχουν ήδη εκ­δο­θεί θα ανα­στέλ­λε­ται. Έως την ορι­στι­κο­ποί­η­ση των πρώ­των εγ­γρα­φών στο Κτη­μα­το­λό­γιο το ιδιο­κτη­σια­κό κα­θε­στώς ένα­ντι του Δη­μο­σί­ου των συ­γκε­κρι­μέ­νων εκτά­σε­ων δεν θα εξε­τά­ζε­ται, προ­κει­μέ­νης της υπα­γω­γής σε κα­θε­στώς ενιαί­ας ενί­σχυ­σης. Γι΄ αυτό το «Ελ­λη­νι­κό Κτη­μα­το­λό­γιο» θα απο­στέλ­λει, τόσο στον Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε., όσο και στο Τμήμα Δα­σι­κών Χαρ­το­γρα­φή­σε­ων των Διευ­θύν­σε­ων Δασών, καθώς και στη Γε­νι­κή Διεύ­θυν­ση Δασών και Δα­σι­κού Πε­ρι­βάλ­λο­ντος της Γε­νι­κής Γραμ­μα­τεί­ας Δασών του ΥΠΕΝ, σε ετή­σια βάση, γε­ω­χω­ρι­κό και πε­ρι­γρα­φι­κό αρ­χείο, για τις εγ­γρα­φές με δι­καιού­χο κυ­ριό­τη­τας το Ελ­λη­νι­κό Δη­μό­σιο, των πε­ριο­χών, στις οποί­ες ορι­στι­κο­ποιού­νται οι πρώ­τες εγ­γρα­φές.

Πηγή ΟΤ