Βενιζέλος: Η ενδιάμεση συμφωνία του 1995 υπερισχύει του Συντάγματος της ΠΓΔΜ-Κατοχυρωμένη η Ελλάδα έναντι των αλυτρωτισμών

Ο κ. Βενι­ζέ­λος επι­ση­μαί­νει ότι η Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία πρω­το­κολ­λή­θηκε από την Ελλάδα στη Γραμ­μα­τεία του ΟΗΕ και βεβαίως κρίθηκε απο­λύ­τως δεσμευ­τική με την απόφαση του Διε­θνούς Δικα­στη­ρίου της Χάγης της 5.12.2011 ενώ απαντά και στο ερώτημα τι πρό­κει­ται να συμβεί άν καταγ­γελ­θεί η Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία.

Η νέα ανάρ­τηση του Ευάγ­γε­λου Βενι­ζέ­λου είναι η εξής:

«Η χθεσινή ανάρ­τησή μου για το άρθρο 6 της Ενδιά­με­σης Συμ­φω­νίας και για τις δεσμεύ­σεις που ισχύουν κατά το Διεθνές Δίκαιο ήδη από το 1995, ως προς το περιε­χό­μενο και την ερμη­νεία του Συντάγ­μα­τος της ΠΓΔΜ, είδα ότι προ­κά­λεσε ενδια­φέ­ρον όχι μόνο πολι­τικό αλλά και νομικό.

Είναι συνεπώς χρήσιμο να προ­σθέσω μερικές συνο­πτι­κές παρα­τη­ρή­σεις που δίνουν απά­ντηση σε εύλογες απορίες εκείνων που ενδια­φέ­ρο­νται και θέλουν να έχουν πλήρη εικόνα των πολι­τι­κών αλλά και νομικών δεδο­μέ­νων, εφόσον βασική αρχή της ελλη­νι­κής εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής είναι πάντα η επί­κληση του Διε­θνούς Δικαίου.

1. Το γεγονός ότι η ΠΓΔΜ έχει ανα­λά­βει ήδη από το 1995 διε­θνείς δεσμεύ­σεις για το Σύνταγμά της και το γεγονός ότι το άρθρο 6 της Ενδιά­με­σης Συμ­φω­νίας υπε­ρι­σχύει των σημε­ρι­νών ή μελ­λο­ντι­κών δια­τυ­πώ­σεων του εθνικού Συντάγ­μα­τος, δεν ακυ­ρώ­νει τη σημασία της ανα­θε­ώ­ρη­σης του Συντάγ­μα­τος ως από­δειξη συμ­μόρ­φω­σης στις διε­θνείς υπο­χρε­ώ­σεις. Την Ελλάδα όμως την κατο­χυ­ρώ­νουν έναντι τυχόν αλυ­τρω­τι­κών δια­τυ­πώ­σεων οι κανόνες του Διε­θνούς Δικαίου και όχι οι κανόνες του συνταγ­μα­τι­κού δικαίου της ΠΓΔΜ. ‘Αλλωστε σε συμ­μόρ­φωση με την Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία, η ΠΓΔΜ προέβη στις τρο­πο­ποι­ή­σεις I και II του Συντάγ­μα­τός της. Η πρώτη αφορά το άρθρο 3, την μη ύπαρξη εδα­φι­κών διεκ­δι­κή­σεων από γει­το­νι­κές χώρες και τη δέσμευση ότι οποια­δή­ποτε αλλαγή συνόρων θα γίνεται σύμφωνα με τους γενικώς ισχύ­ο­ντες διε­θνείς κανόνες. Η δεύτερη αφορά το άρθρο 49 παρ. 1 και τη δέσμευση ότι η ΠΓΔΜ δεν θα παρεμ­βαί­νει στην άσκηση των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των και στις εσω­τε­ρι­κές υπο­θέ­σεις άλλων κρατών. Έχουν όμως δημο­σιευ­θεί 32 τρο­πο­ποι­ή­σεις του Συντάγ­μα­τος. Η τρο­πο­ποί­ηση IV αντι­κα­θι­στά το προ­οί­μιο. Η τρο­πο­ποί­ηση V αφορά τη γλώσσα που ονο­μά­ζε­ται «Μακε­δο­νική» με ρητή αναφορά ότι η γραφή της γίνεται με το κυριλ­λικό αλφά­βητο. Η τρο­πο­ποί­ηση VII αφορά τη θέση της «Μακε­δο­νι­κής Ορθό­δο­ξης Εκκλη­σίας». ‘Αρα η ισχυρή, υπε­ρι­σχύ­ουσα και σταθερή δέσμευση περί μη αλυ­τρω­τι­κών ανα­φο­ρών στο Σύνταγμα δεν απορ­ρέει από το ίδιο το Σύνταγμα της ΠΓΔΜ αλλά από τη διεθνή συμ­φω­νία ( τώρα την ενδιά­μεση και μετά την ορι­στική, εφόσον συνα­φθεί ) η παρα­βί­αση της οποίας συνε­πά­γε­ται διεθνή ευθύνη.

2. Η Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία ισχύει, αλλά είναι, όπως λέει ο τίτλος της, «ενδιά­μεση», έχει συνα­φθεί ενόψει ορι­στι­κής συμ­φω­νίας. Όπως έγραψα, η ορι­στική συμ­φω­νία θα επα­να­λαμ­βά­νει το άρθρο 6 της Ενδιά­με­σης για τα μείζονα θέματα με τις προ­σθή­κες που είναι ανα­γκαίες για άλλα ζητή­ματα ( πχ γλώσσα, ιθα­γέ­νεια).

3. Στην παρα­τή­ρηση ότι η Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία μπορεί να καταγ­γελ­θεί, η απά­ντηση είναι ότι στην περί­πτωση αυτή δεν θα υπάρξει ορι­στική συμ­φω­νία και το ζήτημα του ονό­μα­τος θα επα­νέλ­θει στο Συμ­βού­λιο Ασφα­λείας, στον κατά­λογο θεμάτων του οποίου είναι εγγε­γραμ­μένο. Οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις διε­ξά­γο­νται και η Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία έχει συνα­φθεί σε συμ­μόρ­φωση προς σχε­τι­κές απο­φά­σεις του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας. Επι­πλέον, ακόμη και σε περί­πτωση καταγ­γε­λίας της Ενδιά­με­σης Συμ­φω­νίας, τα μέρη δεσμεύ­ο­νται από τις υπο­χρε­ώ­σεις που απορ­ρέ­ουν από άλλους κανόνες του διε­θνούς δικαίου σχετικά με τον αλυ­τρω­τι­σμό και την αμφι­σβή­τηση των υφι­στά­με­νων συνόρων.

4. Στο ερώτημα, τέλος, αν η Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία ισχύει χωρίς κύρωση ( κατά το εσω­τε­ρικό δίκαιο ) και επι­κύ­ρωση ( κατά το διεθνές δίκαιο ), η απά­ντηση είναι ότι η Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία ανήκει στην πολύ δια­δε­δο­μένη πλέον κατη­γο­ρία των διεθνών συμ­φω­νιών απλο­ποι­η­μέ­νης μορφής που είναι πλήρως δεσμευ­τι­κές διε­θνείς συμ­βά­σεις διε­πό­με­νες από τη Σύμβαση της Βιέννης για το Δίκαιο των συν­θη­κών. Ο αγα­πη­τός και σεβα­στός Εμμα­νουήλ Ρού­κου­νας, Έλληνας ad hoc δικα­στής στο ΔΔΧ στην υπόθεση ΠΓΔΜ κατά Ελλάδος για την μη ένταξη στο ΝΑΤΟ, θεωρεί στο εγχει­ρί­διο του την Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα συμ­φω­νίας απλο­ποι­η­μέ­νης μορφής. Η Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία πρω­το­κολ­λή­θηκε από την Ελλάδα στη Γραμ­μα­τεία του ΟΗΕ και βεβαίως κρίθηκε απο­λύ­τως δεσμευ­τική με την απόφαση του ΔΔΧ της 5.12.2011.

Ας πάμε λοιπόν στην ουσία του θέματος, με γνώμονα την ακριβή κατα­γραφή των δεδο­μέ­νων, την αλήθεια και το εθνικό συμ­φέ­ρον».

Με εκτενή ανάρ­τηση στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, o Ευάγ­γε­λος Βενι­ζέ­λος επι­κα­λεί­ται νομικές δεσμεύ­σεις που έχει ανα­λά­βει η ΠΓΔΜ με την Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία το 1995, σύμφωνα με τις οποίες ρυθ­μί­ζο­νται, σε σημα­ντικό βαθμό, οι αλυ­τρω­τι­κές επι­διώ­ξεις της έναντι της Ελλάδας.

Συγκε­κρι­μένα ο κ. Βενι­ζέ­λος υπο­γραμ­μί­ζει πως «Αν επι­τευ­χθεί στο μέλλον ορι­στική συμ­φω­νία που ανα­φέ­ρε­ται και σε αλλά ζητή­ματα που ρυθ­μί­ζο­νται από το εθνικό σύνταγμα της ΠΓΔΜ (π.χ. ανα­φο­ρές στη γλώσσα ή την ιθα­γέ­νεια), οι προ­βλέ­ψεις αυτής της διε­θνούς συμ­φω­νίας θα κατι­σχύ­ουν, κατά την ίδια λογική, των σχε­τι­κών δια­τά­ξεων του Συντάγ­μα­τος. Τα σημειώνω αυτά για να γνω­ρί­ζουμε τι έχει επι­τευ­χθεί το 1995 και ποιες διε­θνείς υπο­χρε­ώ­σεις βαραί­νουν την ΠΓΔΜ, αλλά και για να μην κρού­ο­νται εκκω­φα­ντικά ανοιγ­μέ­νες θύρες».

Προ­χω­ρώ­ντας, ο ίδιος επι­ση­μαί­νει ότι η Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία «στο άρθρο 6 της προ­βλέ­πει επί λέξει τα εξής στην ελλη­νική μετά­φραση που κατα­τέ­θηκε στον ΟΗΕ (όπου δεύτερο συμ­βαλ­λό­μενο μέρος είναι η ΠΓΔΜ και πρώτο συμ­βαλ­λό­μενο μέρος η Ελλάδα):

1. Το Δεύτερο Συμ­βαλ­λό­μενο Μέρος διά της παρού­σης δηλώνει επίσημα ότι τίποτα στο Σύνταγμά του, και ιδιαί­τερα στο προ­οί­μιό του ή στο άρθρο 3 του Συντάγ­μα­τος, δεν μπορεί ή δεν θα έπρεπε να ερμη­νευ­θεί ότι απο­τε­λεί ή θα απο­τε­λέ­σει ποτέ τη βάση οποιασ­δή­ποτε διεκ­δι­κή­σεως από το Δεύτερο Συμ­βαλ­λό­μενο Μέρος οποιασ­δή­ποτε περιο­χής που δεν συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στα σημε­ρινά του σύνορα.

2. Το Δεύτερο Συμ­βαλ­λό­μενο Μέρος διά της παρού­σης δηλώνει επίσημα ότι τίποτα στο Σύνταγμά του, και ιδιαί­τερα στο άρθρο 49, όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε, δεν μπορεί ή δεν θα έπρεπε να ερμη­νευ­θεί ότι απο­τε­λεί ή θα απο­τε­λέ­σει ποτέ τη βάση για επέμ­βαση του Δευ­τέ­ρου Συμ­βαλ­λο­μέ­νου Μέρους στις εσω­τε­ρι­κές υπο­θέ­σεις άλλου Κράτους προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τεύ­σει το καθε­στώς και τα δικαιώ­ματα οποιων­δή­ποτε προ­σώ­πων σε άλλα Κράτη που δεν είναι πολίτες του Δευ­τέ­ρου Συμ­βαλ­λο­μέ­νου Μέρους.

3. Το Δεύτερο Συμ­βαλ­λό­μενο Μέρος επι­πλέον δηλώνει επίσημα ότι οι ερμη­νείες που δίνο­νται στις παρα­γρά­φους 1 και 2 του παρό­ντος Άρθρου δεν θα υπο­κα­τα­στα­θούν από οποια­δή­ποτε άλλη ερμη­νεία του Συντάγ­μα­τός του».

Ο Ευάγ­γε­λος Βενι­ζέ­λος υπο­στη­ρί­ζει ότι «στο πεδίο του Διε­θνούς Δικαίου που διέπει τις διμε­ρείς μας σχέσεις αλλά και τη στάση όλων των κρατών μελών της διε­θνούς κοι­νό­τη­τας και των διεθνών οργα­νι­σμών, οι δεσμεύ­σεις που έχουν ανα­λη­φθεί από την ΠΓΔΜ με το άρθρο 6 της Ενδιά­με­σης Συμ­φω­νίας υπε­ρι­σχύ­ουν των δια­τά­ξεων του εθνικού της Συντάγ­μα­τος, των μελ­λο­ντι­κών του ανα­θε­ω­ρή­σεων και των πιθανών του ερμη­νειών. Η δε τυχόν παρα­βί­αση των προ­βλέ­ψεων του άρθρου 6 της Ενδιά­με­σης Συμ­φω­νίας συνιστά, κατά το άρθρο 21 της ίδιας Συμ­φω­νίας, λόγο προ­σφυ­γής στο Διεθνές Δικα­στή­ριο της Χάγης, στο οποίο προ­σέ­φυγε το 2008 η ΠΓΔΜ επι­κα­λού­μενη παρα­βί­αση από την Ελλάδα του άρθρου 11 που ρυθ­μί­ζει τα σχετικά με την ένταξη της ΠΓΔΜ σε διε­θνείς, πολυ­με­ρείς και περι­φε­ρεια­κούς οργα­νι­σμούς, στους οποίους είναι μέλος η Ελλάδα, εφόσον θέλει να εντα­χθεί με το προ­σω­ρινό όνομα με το οποίο εντά­χθηκε τον Απρίλιο του 1993 στον ΟΗΕ».

Επι­πλέον, επι­ση­μαί­νει πως «η άποψη ότι το εθνικό Σύνταγμα υπε­ρι­σχύει του Διε­θνούς Δικαίου και εν προ­κει­μένω της Ενδιά­με­σης Συμ­φω­νίας, δεν γίνεται δεκτή διεθνώς και αντι­βαί­νει ευθέως στο άρθρο 27 της Συμ­βά­σεως της Βιέννης περί του Δικαίου των Συν­θη­κών που απα­γο­ρεύει σε ένα συμ­βαλ­λό­μενο σε συνθήκη κράτος να επι­κα­λε­σθεί το εσω­τε­ρικό του δίκαιο ως δικαιο­λο­γία για την εκ μέρους του μη τήρηση της συν­θή­κης. Άλλωστε, η ΠΓΔΜ όχι μόνο δεν αμφι­σβή­τησε αλλά αντι­θέ­τως επι­κα­λέ­σθηκε ενώπιον του ΔΔΧ την Ενδιά­μεση Συμ­φω­νία και δεν τέθηκε ούτε μπορεί να τεθεί ζήτημα αμφι­σβή­τη­σης της αρμο­διό­τη­τας της τότε κυβέρ­νη­σης της ΠΓΔΜ και του τότε υπουρ­γού της των Εξω­τε­ρι­κών για τη συνο­μο­λό­γηση της Ενδιά­με­σης Συμ­φω­νίας σύμφωνα με το άρθρο 46 της Σύμ­βα­σης της Βιέννης».