6.000 κατασχέσεις λογαριασμών από την εφορία κάθε μέρα

Του Αργύρη Παπα­στάθη

Το μείγμα Τσα­κα­λώ­του μπορεί να παρή­γαγε κοι­νω­νικό μέρισμα, αλλά σκο­τώ­νει την ανά­πτυξη ψαλι­δί­ζο­ντας τα οφέλη ακόμη και από το καλο­και­ρινό του­ρι­στικό κύμα. Την ίδια ώρα παγιώ­νει τα capital controls για ολό­κληρο το 2018, σε διά­ψευση της ρητής δέσμευ­σης του υπουρ­γού ότι θα αίρο­νταν έως τα φετινά Χρι­στού­γεννα.

H υπερ­φο­ρο­λό­γηση και το αδιά­κοπο κυνήγι στα μικρο­με­σαία στρώ­ματα, με ρυθμό που έφτασε στις 6.000 κατα­σχέ­σεις λογα­ρια­σμών την ημέρα από την πλευρά της κυβέρ­νη­σης, μπορεί να συνέ­βα­λαν στη διανομή κοι­νω­νι­κού μερί­σμα­τος, αλλά έχουν βαριές συνέ­πειες για την οικο­νο­μία και το τρα­πε­ζικό σύστημα. Σύμφωνα με τα στοι­χεία που συνέ­λεξε το «ΘΕΜΑ», το μείγμα που επέλεξε το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών οδηγεί σε ρυθμό ανά­πτυ­ξης κάτω και από το «επίσημο» 1,6% του ΑΕΠ για τη φετινή χρονιά (έναντι αρχικού στόχου 2,7%), καθώς, παρά το αυξη­μένο του­ρι­στικό κύμα που έφερε ζεστό χρήμα στη χώρα το καλο­καίρι, τα πρώτα στοι­χεία για το πώς πήγε το γ’ τρίμηνο του έτους (Ιούλιος – Σεπτέμ­βριος) δεν είναι ενθαρ­ρυ­ντικά εξαι­τίας των παρε­νερ­γειών της υπερ­φο­ρο­λό­γη­σης.

Οι εκτι­μή­σεις αυτές προ­έρ­χο­νται από στελέχη του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών και της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος (ΤτΕ) τα οποία παρα­κο­λου­θούν τα μεγέθη και τις χρη­μα­τι­κές ροές. Θα επι­βε­βαιω­θούν ή θα δια­ψευ­στούν βεβαίως από τα επίσημα δεδο­μένα του γ’ τρι­μή­νου που θα ανα­κοι­νω­θούν στις 4 Δεκεμ­βρίου από την Ελλη­νική Στα­τι­στική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ). Πώς φτάσαμε όμως στις εκτι­μή­σεις των οικο­νο­μο­λό­γων για ανά­πτυξη «λίγο πάνω από 1%» το 2017; Η απά­ντηση είναι «στα­διακά και με πολλούς φόρους». Τον Νοέμ­βριο του 2016 η πρό­βλεψη της Κομι­σιόν και της κυβέρ­νη­σης για τη φετινή χρονιά έκανε λόγο για ανά­πτυξη 2,7%. Η καθυ­στέ­ρηση όμως της αξιο­λό­γη­σης και το νέο κύμα άμεσων και έμμεσων φόρων οδή­γη­σαν τον Μάιο του 2017 την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή σε επί τα χείρω ανα­θε­ώ­ρηση της αρχικής πρό­βλε­ψης στο 2,1% του ΑΕΠ. Λίγες ημέρες μετά ο πήχης κατέ­βηκε κι άλλο στο Μεσο­πρό­θε­σμο Πλαίσιο, για να προ­σγειω­θεί στο 1,6% στον Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2018. Με αυτό τον τρόπο η ίδια η κυβέρ­νηση «διέ­ψευσε» τη δήλωση του πρω­θυ­πουρ­γού Αλέξη Τσίπρα φέτος τον Οκτώ­βριο, που σε εκδή­λωση στη Λάρισα είχε εκτι­μή­σει ότι «το 2017 θα κλείσει με τον αριθμό 2 μπροστά».

Το νούμερο που τρο­μά­ζει

Στην επι­βε­βαί­ωση της «κατα­δί­ω­ξης» των φορο­λο­γου­μέ­νων από το κράτος προ­χώ­ρησε μιλώ­ντας στο «ΘΕΜΑ» υψη­λό­βαθ­μος τρα­πε­ζι­κός παρά­γο­ντας ο οποίος απο­κά­λυψε ότι οι κατα­σχέ­σεις λογα­ρια­σμών που γίνο­νται κατ’ εντολή του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών για χρέη προς την Εφορία έχουν ξεφύγει από το παλαιό­τερο πλαφόν των 900 την ημέρα (που παρα­δε­χό­ταν δημόσια το υπουρ­γείο) και φτάνουν πλέον στις 6.000! Μάλιστα, όπως εξηγεί αρμό­διος παρά­γο­ντας, η κατα­νομή την τελευ­ταία εβδο­μάδα ήταν 1.500 κατα­σχέ­σεις λογα­ρια­σμών την ημέρα ανά συστη­μική τράπεζα. Η επιλογή αυτή από την πλευρά του κ. Τσα­κα­λώ­του ενι­σχύει ελαφρώς τα έσοδα από οφειλές προη­γού­με­νων ετών και με αυτό τον τρόπο αντι­σταθ­μί­ζει εν μέρει τις απώ­λειες από την υστέ­ρηση άνω του 1 δισ. ευρώ από τον φόρο εισο­δή­μα­τος της φετινής χρονιάς, καθώς είναι εμφανές ότι οι πολίτες δυσκο­λεύ­ο­νται πολύ να αντα­πο­κρι­θούν στις αυξη­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις. Από την άλλη πλευρά, όμως, η συνει­δητή αυτή επιλογή, όπως λένε ο κ. Τσα­κα­λώ­τος και ο ανα­πλη­ρω­τής του Γιώργος Χου­λια­ρά­κης, έχει πολύ σοβαρές παρε­νέρ­γειες για τις τρά­πε­ζες και την ανά­πτυξη. Οι παρε­νέρ­γειες αυτές «ξεπερ­νούν κατά πολύ τα όποια οφέλη», όπως σημειώ­νει κορυ­φαίος θεσμι­κός παρά­γο­ντας της οικο­νο­μίας.

Βεβαίως ο συγκε­κρι­μέ­νος παρά­γο­ντας δεν μιλάει για τα κομ­μα­τικά οφέλη τα οποία για πολλούς μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ και στην κυβέρ­νηση θα είναι σημα­ντικά μετά τη διανομή του κοι­νω­νι­κού μερί­σμα­τος. Από την άλλη πλευρά, όμως, όπως εξηγεί ο ίδιος, οι Ελληνες κατα­θέ­τες, θορυ­βη­μέ­νοι από το μπαράζ κατα­σχέ­σεων λογα­ρια­σμών και εξα­ντλη­μέ­νοι από τις φορο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις, δεν επι­στρέ­φουν με ικα­νο­ποι­η­τικό ρυθμό τις κατα­θέ­σεις τους στο τρα­πε­ζικό σύστημα. Τι σημαί­νει αυτό; Καταρ­χάς ότι η ρητή δέσμευση του υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών Ευκλείδη Τσα­κα­λώ­του ότι «μέχρι το τέλος του 2017 θα φύγουν τα capital controls» είναι μάλλον αδύνατο να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί. Η δέσμευση αυτή είχε γίνει στη Βουλή σε μια κομβική στιγμή, πέρυσι τον Μάιο, κατά την ψήφιση των μέτρων που έκλει­σαν τελικά την τρίτη αξιο­λό­γηση. Τα πράγ­ματα όμως φαί­νε­ται ότι είναι κάπως χει­ρό­τερα και απ’ ό,τι προ­έ­βλεπε τον Σεπτέμ­βριο ο διοι­κη­τής της ΤτΕ Γιάννης Στουρ­νά­ρας. Προ δύο μηνών ο κ. Στουρ­νά­ρας είχε πει ότι η πλήρης άρση των capital controls θα είναι εφικτή στο τέλος του προ­γράμ­μα­τος, δηλαδή τον Αύγου­στο ή το αργό­τερο τον Σεπτέμ­βριο του 2018. Σύμφωνα όμως με τρα­πε­ζι­κούς κύκλους, κάτι τέτοιο φαντά­ζει πλέον δύσκολο, ιδίως όσο το φορο­κυ­νη­γητό κρατάει σε κατά­σταση ανη­συ­χίας τον κύριο όγκο των κατα­θε­τών, οι οποίοι προ­έρ­χο­νται από τα μικρο­με­σαία στρώ­ματα. Κάπως έτσι, κορυ­φαίοι τρα­πε­ζί­τες προ­βλέ­πουν ότι και το 2018 θα κυλήσει με capital controls, με την ελπίδα ότι θα αρθούν στις αρχές του 2019.

Γιατί δεν απο­γειώ­θηκε το γ’ τρίμηνο

Εν τω μεταξύ, τα υπη­ρε­σιακά στελέχη της ΤτΕ και του Γενικού Λογι­στη­ρίου του Κράτους που παρα­κο­λου­θούν τα τεκται­νό­μενα για την πορεία του ΑΕΠ εξή­γη­σαν στο «ΘΕΜΑ» ότι τα πρώτα στοι­χεία για το γ’ τρίμηνο του 2017 κατα­γρά­φουν τις επι­πτώ­σεις από το μείγμα της ακο­λου­θού­με­νης πολι­τι­κής. Επι­ση­μαί­νουν δηλαδή ότι η υστέ­ρηση των εσόδων αντι­με­τω­πί­στηκε από το υπουρ­γείο Οικο­νο­μιών με ακόμη μεγα­λύ­τερη περι­κοπή δαπανών ώστε όχι μόνο να αντι­σταθ­μι­στούν τα μειω­μένα έσοδα, αλλά και να επι­τευ­χθεί το (υπερ)πλε­ό­να­σμα που δίνεται αυτές τις ημέρες ως κοι­νω­νικό μέρισμα. Η μείωση όμως των δαπανών του κράτους, ή αλλιώς της δημό­σιας κατα­νά­λω­σης, λει­τουρ­γεί επι­βα­ρυ­ντικά για τον ρυθμό ανά­πτυ­ξης. Η ίδια εικόνα περι­κο­πής των κοι­νω­νι­κών, κυρίως, δαπανών συνε­χί­ζε­ται και στον Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2018.

Το δεύτερο στοι­χείο που προ­κα­λεί ανη­συ­χία για το λεγό­μενο «καλο­και­ρινό τρίμηνο» είναι ότι παρά την αύξηση του του­ρι­σμού οι ευερ­γε­τι­κές συνέ­πειες δεν φαί­νε­ται για την ώρα να είναι ανά­λο­γες ώστε να απο­τυ­πώ­νο­νται με σαφή τρόπο στις εκτι­μή­σεις για τα μεγέθη της οικο­νο­μίας.

Όλες οι αλλαγές που έρχο­νται

Στο μεταξύ διορ­θω­τι­κές κινή­σεις με τη μείωση προ­στί­μων και προ­σαυ­ξή­σεων ετοι­μά­ζει, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες του «ΘΕΜΑτος», ο επι­κε­φα­λής της Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Δημο­σίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) Γιώργος Πιτσι­λής. Οι μειώ­σεις είναι σημα­ντι­κές και ο στόχος είναι να αυξηθεί το χαμηλό ποσοστό είσπρα­ξης των προ­στί­μων, καθώς μέχρι σήμερα μόλις το 5% κατα­λή­γει στα ταμεία του κράτους. Η ΑΑΔΕ και το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών έχουν έτοιμες δια­τά­ξεις για τον εξορ­θο­λο­γι­σμό των προ­στί­μων που επι­βάλ­λο­νται κατόπιν ελέγχου, καθώς και σε περί­πτωση εκπρό­θε­σμων χρε­ω­στι­κών δηλώ­σεων. Οπως λένε αρμό­διοι παρά­γο­ντες, αυτό γίνεται για να εναρ­μο­νι­στεί η νομο­θε­σία με τη ομο­λο­γία του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας και του δικα­στη­ρίου της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης σχετικά με την υπο­χρέ­ωση ανα­δρο­μι­κής εφαρ­μο­γής ηπιό­τε­ρων κυρώ­σεων.

Σε περί­πτωση ελέγχου για χρήσεις έως και το 2013, αντί για τους πρό­σθε­τους φόρους που φτάνουν στο 120% του οφει­λό­με­νου κύριου φόρου, θα επι­βάλ­λο­νται τα πρό­στιμα του Κώδικα Φορο­λο­γι­κής Δια­δι­κα­σίας σε ποσοστά από 10% έως 50% του οφει­λό­με­νου φόρου. Επι­πλέον, ο τόκος της εκπρό­θε­σμης κατα­βο­λής θα είναι 8,76% από 1/1/2014 και μέχρι να εκδοθεί η πράξη του διορ­θω­τι­κού προσ­διο­ρι­σμού φόρου. Αυτές οι ευνοϊ­κό­τε­ρες κυρώ­σεις θα εφαρ­μο­στούν και στις υπο­θέ­σεις που εκκρε­μούν στη Διεύ­θυνση Επί­λυ­σης Δια­φο­ρών και στα φορο­λο­γικά δικα­στή­ρια. Στην περί­πτωση που έχουμε εκπρό­θε­σμες χρε­ω­στι­κές δηλώ­σεις για χρήσεις μέχρι και το 2013, αντί των προ­βλε­πό­με­νων φόρων που φτάνουν στο 60% του οφει­λό­με­νου κύριου φόρου, θα μπαίνει μόνο τόκος εκπρό­θε­σμης κατα­βο­λής 8,76% από 1/1/2014 μέχρι να υπο­βλη­θεί η δήλωση. Τέλος, σε περί­πτωση ελέγχου δεν θα απα­γο­ρεύ­ε­ται η υποβολή δήλωσης αρχικής ή τρο­πο­ποι­η­τι­κής μέχρι να κοι­νο­ποι­η­θεί εντολή ελέγχου στον φορο­λο­γού­μενο, αντί μέχρι την έκδοση της εντολής που ισχύει σήμερα.

newmoney.gr