Οργιάζουν οι ηλεκτρονικές απάτες – Νέες οδηγίες από τράπεζες, αστυνομία, ΤτΕ

Συνε­χί­ζε­ται η εκστρα­τεία ενη­μέ­ρω­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του κοινού για τις ηλε­κτρο­νι­κές απάτες που ξεκί­νησε το 2021 με τη συνερ­γα­σία των δυνά­μεων του υπουρ­γείου Προ­στα­σίας του Πολίτη, της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας και της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών (ΕΕΤ) και έχει συμ­βά­λει καθο­ρι­στικά στο περιο­ρι­σμό των περι­στα­τι­κών σε ένα εξαι­ρε­τικά μικρό ποσοστό στο σύνολο των συναλ­λα­γών.

Σε αναρ­τή­σεις τους στις ιστο­σε­λί­δες, τόσο η ΕΕΤ όσο και ο Ελλη­νι­κός Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κός Μεσο­λα­βη­τής, επα­νέρ­χο­νται δίνο­ντας απα­ντή­σεις σε επί­καιρα ερω­τή­ματα στο πλαίσιο της ενη­με­ρω­τι­κής εκστρα­τείας.

Τυπο­λο­γίες απάτης στις ηλε­κτρο­νι­κές πλη­ρω­μές και επεν­δύ­σεις

Συχνές Ερω­τή­σεις και Απα­ντή­σεις

Ερώτηση: Τις τελευ­ταίες ημέρες έχω λάβει αρκετά e-mails και SMS. Στα μηνύ­ματα αυτά η “τράπεζα” μου ανα­φέ­ρει ότι «έχει παρα­τη­ρη­θεί ύποπτη δρα­στη­ριό­τητα» στον λογα­ρια­σμό ή την κάρτα μου ή ότι «έχει κλει­δω­θεί ή απε­νερ­γο­ποι­η­θεί» ο λογα­ρια­σμός ή η κάρτα μου. Τα μηνύ­ματα περιέ­χουν κάποιον σύν­δε­σμο (link) και με προ­τρέ­πουν να ακο­λου­θήσω αμέσως τις οδηγίες που υπάρ­χουν σε αυτόν για να λυθεί το πρό­βλημά και για να ξεμπλο­κάρω την πρό­σβασή μου.

Απά­ντηση: Τα μηνύ­ματα αυτά ΔΕΝ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ από την τράπεζά σας (μάλιστα κάποιες φορές φαί­νε­ται να τα στέλνει τράπεζα με την οποία δεν δια­τη­ρείτε καν συνερ­γα­σία). Είναι μηνύ­ματα απατηλά (phishing) και απο­σκο­πούν στο να σας ξεγε­λά­σουν ώστε να κατα­χω­ρή­σετε σε απατηλή ιστο­σε­λίδα πανο­μοιό­τυπη με αυτήν της τρά­πε­ζας σας τους κωδι­κούς σας πρό­σβα­σης στο ebanking ή τα στοι­χεία της κάρτας σας αλλά και τους Κωδι­κούς μιας Χρήσης (OTP) που λαμ­βά­νετε εκείνη τη στιγμή και απαι­τού­νται για την έγκριση συναλ­λα­γών.

Η απά­ντηση σε όλες αυτές τις κακό­βου­λες προ­σπά­θειες είναι μια και απλή. Ποτέ δεν δίνουμε προ­σω­πικά μας στοι­χεία σε κανέναν που μας τα ζητάει. Η Τράπεζά σας ποτέ δεν θα σας ζητήσει κάτι τέτοιο.

Ερώτηση : Πρό­σφατα ανάρ­τησα μία αγγελία στο δια­δί­κτυο για να πουλήσω κάποιο προ­σω­πικό μου αντι­κεί­μενο. Δέχτηκα τηλε­φώ­νημα από κάποιον άγνωστο ο οποίος μου είπε ότι ενδια­φέ­ρε­ται να το αγο­ρά­σει, μάλιστα χωρίς καν να το δει ή να το ελέγξει. Μου ζήτησε όμως να του δώσω τα στοι­χεία της κάρτας μου ή τους κωδι­κούς του e-Banking μου ώστε να μπο­ρέ­σει να μου κατα­θέ­σει τα χρήματα. Να τα δώσω τα στοι­χεία μου; να τον εμπι­στευτώ;

Απά­ντηση: Όχι, δεν πρέπει. Για κατά­θεση χρη­μά­των, αρκεί μόνο να δώσετε τον IBAN του λογα­ρια­σμού σας. Μην απο­κα­λύ­ψετε ποτέ τους κωδι­κούς σας στο ebanking ή τα στοι­χεία της κάρτας σας ή τυχόν κωδι­κούς μίας χρήσης (OTP) που θα λάβετε εκείνη τη στιγμή.

Επίσης, σε περί­πτωση που ο αγο­ρα­στής ισχυ­ρί­ζε­ται ότι έχει κατα­θέ­σει τα χρήματα σε λογα­ρια­σμό σας, ελέγξτε εσείς ο ίδιος το ακριβές ποσό μόνο μέσα από το eBanking σας. Μην βασι­στείτε σε τυχόν απο­δεί­ξεις κατά­θε­σης που μπορεί να σας προ­σκο­μί­σει ή σας απο­στεί­λει. Μπορεί να είναι πλαστές.

Ερώτηση: Πρό­σφατα δέχτηκα τηλε­φω­νική κλήση από το εξω­τε­ρικό, και αυτός που με κάλεσε μου είπε (στα Αγγλικά) ότι είναι τεχνι­κός από μεγάλη εται­ρεία πλη­ρο­φο­ρι­κής και ότι ο υπο­λο­γι­στής μου έχει μολυν­θεί από κακό­βουλο λογι­σμικό και μπο­ρούσε να επι­διορ­θώ­σει το πρό­βλημα. Δεν τον πίστεψα όμως και έκλεισα το τηλέ­φωνο. Καλά έκανα?

Απά­ντηση: Ναι. Πρό­κει­ται για προ­σπά­θεια εξα­πά­τη­σης. Αν συνέ­χι­ζες θα σου ζητούσε να εγκα­τα­στή­σεις λογι­σμικό απο­μα­κρυ­σμέ­νης πρό­σβα­σης και έτσι θα απο­κτούσε πλήρη έλεγχο στον υπο­λο­γι­στή σου. Μετά, ο απα­τε­ώ­νας, με πρόφαση την επι­διόρ­θωση του προ­βλή­μα­τος θα σου ζητούσε τους κωδι­κούς σου σύν­δε­σης στο e-Banking σου και θα προ­σπα­θούσε ο ίδιος να κάνει μετα­φο­ρές χρη­μά­των από τους λογα­ρια­σμούς σου. Μην εμπι­στεύ­ε­στε τον υπο­λο­γι­στή σας σε αγνώ­στους. Εάν κάποιος σας καλεί από άγνωστο αριθμό, ειδικά από το εξω­τε­ρικό, και ισχυ­ρί­ζε­ται ότι είναι από οποια­δή­ποτε εται­ρεία πλη­ρο­φο­ρι­κής, χωρίς εσείς να έχετε δηλώσει βλάβη σε συσκευή σας, δια­κόψτε την κλήση. Μην προ­χω­ράτε σε εγκα­τά­σταση λογι­σμι­κού απο­μα­κρυ­σμέ­νης δια­χεί­ρι­σης που σας προ­τεί­νει κάποιος άγνω­στος.

Ερώτηση: Μου ζητή­θηκε να μεσο­λα­βήσω στη μετα­φορά χρη­μά­των προ­σφέ­ρο­ντας μου αμοιβή για να γίνει κατά­θεση χρη­μά­των σε λογα­ρια­σμό μου. Υπάρχει κάποιο πρό­βλημα; Είναι παρά­νομο;

Απά­ντηση: Nαι είναι παρά­νομο. Εάν σας προ­σεγ­γί­σουν μέσω e-mail ή μέσω κοι­νω­νι­κών δικτύων ή μέσω αγγε­λιών και σας ζητή­σουν να μετα­φέ­ρετε χρήματα (τα οποία θα έχουν μπει προη­γου­μέ­νως στον λογα­ρια­σμό σας) σε λογα­ρια­σμούς τρίτων συνήθως σε άλλες χώρες ή να τους τα δώσετε κάνο­ντας ανάληψη από κάποιο ΑΤΜ ή κατά­στημα, κρα­τώ­ντας ένα ποσοστό ως προ­μή­θεια, πρέπει να γνω­ρί­ζετε ότι προ­σπα­θούν να σας εξα­πα­τή­σουν για να δια­με­σο­λα­βή­σετε στη μετα­φορά παρά­νο­μου χρή­μα­τος (money muling) και ότι η πράξη αυτή διώ­κε­ται ποινικά.

Συνεπώς:

*μη δεχτείς να μεσο­λα­βή­σεις ως ενδιά­με­σος σε δια­κί­νηση χρη­μά­των από άλλα άτομα, συνήθως άγνωστα σε σένα. Μπορεί να υπο­στείς σημα­ντι­κές επι­πτώ­σεις, καθώς με αυτόν τον τρόπο εμπλέ­κε­σαι σε παρά­νο­μες ενέρ­γειες, είτε το γνω­ρί­ζεις είτε όχι

*εάν λάβεις ύποπτο μήνυμα ηλε­κτρο­νι­κού ταχυ­δρο­μείου (email), μην απα­ντή­σεις και μην ακο­λου­θή­σεις τυχόν υπο­δει­κνυό­μενο σύν­δε­σμο (link),

*δια­σταύ­ρωσε τα στοι­χεία της εται­ρείας που προ­σφέ­ρει τη θέση εργα­σίας και τα στοι­χεία επι­κοι­νω­νίας της (ειδικά αν εδρεύει στο εξω­τε­ρικό),

*μην παρα­χω­ρείς ποτέ στοι­χεία του τρα­πε­ζι­κού σου λογα­ρια­σμού σε κανέναν, εκτός εάν έχεις μαζί του μονι­μό­τερη συνερ­γα­σία, ή είναι άτομο του στενού οικο­γε­νεια­κού σου περι­βάλ­λο­ντος.

*εάν πιστεύ­εις ότι έχεις εμπλα­κεί σε μετα­φορά παρά­νο­μου χρή­μα­τος, μην προβείς σε οποια­δή­ποτε άλλη μετα­φορά χρη­μά­των που τυχόν σου ζητηθεί. Ειδο­ποί­ησε αμέσως την τράπεζα σου, την υπη­ρε­σία στην οποία πραγ­μα­το­ποί­η­σες την συναλ­λαγή και την αστυ­νο­μία.

Ερώτηση: Σε γενικές γραμμές, τι θα πρέπει να κάνω για να μην πέσω θύμα ηλε­κτρο­νι­κής απάτης;

Απά­ντηση: Η τράπεζα ή οι τρά­πε­ζες συνερ­γα­σίας σας έχουν αναρ­τή­σει στις ιστο­σε­λί­δες τους χρή­σι­μες συμ­βου­λές, προ­κει­μέ­νου να μην πέσετε θύμα απάτης.

Σε κάθε περί­πτωση, παρα­τί­θε­νται παρα­κάτω ορι­σμέ­νες βασικές οδηγίες, για να διε­νερ­γείτε με τη μεγα­λύ­τερη δυνατή ασφά­λεια τις ηλε­κτρο­νι­κές σας συναλ­λα­γές:

*Πλη­κτρο­λο­γείτε οι ίδιοι την ηλε­κτρο­νική διεύ­θυνση της Τρά­πε­ζάς σας για την πρό­σβασή σας στις υπη­ρε­σίες ηλε­κτρο­νι­κής τρα­πε­ζι­κής. Μην ακο­λου­θείτε απο­τε­λέ­σματα από μηχανές ανα­ζή­τη­σης.

*Βεβαιω­θείτε ότι πλοη­γεί­στε στο ασφαλές περι­βάλ­λον της Τρά­πε­ζας. Ελέγξτε αν ο σύν­δε­σμος στον οποίο εισέρ­χε­στε (https://www………gr) αντι­στοι­χεί στην ηλε­κτρο­νική διεύ­θυνση της Τρά­πε­ζας σας. Κάνετε κλικ στο εικο­νί­διο του λου­κέ­του, για να ελέγξτε ότι η σύνδεση ανα­φέ­ρε­ται ως ασφαλής.

*Ελέγ­ξετε προ­σε­κτικά την συναλ­λαγή που περι­γρά­φε­ται στο μήνυμα της Τρά­πε­ζας (π.χ. μέσω sms, viber ή εφαρ­μο­γής του mobile app) με τον κωδικό μιας χρήσης OTP, πριν την επι­βε­βαί­ωσή της.

*Απο­φύ­γετε τη χρήση δημό­σιων ή κοι­νό­χρη­στων δικτύων.

*Μην απο­θη­κεύ­ετε ποτέ τους κωδι­κούς σας σε οποια­δή­ποτε συσκευή σας.

*Αλλά­ζετε του­λά­χι­στον ανά εξάμηνο τους κωδι­κούς ασφα­λείας σας (passwords).

*Ενι­σχύ­στε την ασφά­λεια των συσκευών σας δια­τη­ρώ­ντας ενη­με­ρω­μένο πρό­γραμμα προ­στα­σίας από κακό­βουλο λογι­σμικό και ενη­με­ρώ­νετε τακτικά το λει­τουρ­γικό τους.

*Ελέγ­χετε ότι τα στοι­χεία των ηλε­κτρο­νι­κών διευ­θύν­σεων των e-mails που λαμ­βά­νετε αντι­στοι­χούν στο όνομα του προ­σώ­που που εμφα­νί­ζε­ται ως απο­στο­λέας τους, ιδίως όταν α) το πρόσωπο αυτό ανήκει στη λίστα των επαφών σας, β) φέρεται ότι είναι η Τράπεζα σας ή γ) άλλη γνωστή εται­ρεία παροχής προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών.

*Αγνο­εί­στε και δια­γράψτε μηνύ­ματα αμφί­βο­λης προ­έ­λευ­σης που λαμ­βά­νετε στις ηλε­κτρο­νι­κές σας συσκευές και τις εφαρ­μο­γές σας και μην ακο­λου­θείτε συν­δέ­σμους (links) που περι­λαμ­βά­νουν και παρα­πέ­μπουν σε ιστο­σε­λί­δες.

*Μην απο­κα­λύ­πτετε σε τρίτους (π.χ. ενδια­φε­ρό­με­νους αγο­ρα­στές, υπο­ψή­φιους πελάτες), μέσω τηλε­φώ­νου, κινητού τηλε­φώ­νου, email, φόρμας στο Internet, μέσων κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης και άλλων μέσων, εμπι­στευ­τικά στοι­χεία σας όπως το όνομα χρήστη (username), τον κωδικό πρό­σβα­σης (password), τα στοι­χεία της κάρτας σας (αριθμό, κωδικό επα­λή­θευ­σης CVV και PIN), OTP (One Time Password – κωδι­κούς μίας χρήσης) και άλλους αριθ­μη­τι­κούς κωδι­κούς.

*Χρη­σι­μο­ποιείτε πάντα τις πιο ενη­με­ρω­μέ­νες εκδό­σεις Internet browsers (π.χ. Chrome, Microsoft Edge, κ.λπ), οι οποίες εξα­σφα­λί­ζουν προηγ­μένο σχε­δια­σμό ασφα­λείας.

*Επι­κοι­νω­νή­στε αμέσως με την Τράπεζά σας, σε κάθε περί­πτωση υπό­νοιας διαρ­ροής των κωδικών ασφα­λείας σας.

Ερώτηση. Το τελευ­ταίο διά­στημα λαμβάνω συχνά τηλε­φω­νι­κές κλήσεις από άγνω­στους αριθ­μούς, στη διάρ­κεια των οποίων υπο­τι­θέ­με­νος εκπρό­σω­πος επεν­δυ­τι­κής εται­ρείας μου προ­τεί­νει επεν­δυ­τι­κές ευκαι­ρίες «στα μέτρα μου», με γρήγορη και εγγυ­η­μένη απόδοση. Ανα­ρω­τιέ­μαι αν πρέπει να του εμπι­στευτώ τα χρήματά μου.

Απά­ντηση: Προσοχή υπάρχει σοβαρός κίν­δυ­νος εξα­πά­τη­σής σας.

* Μην εμπι­στεύ­ε­στε όσους σας υπό­σχο­νται ασφα­λείς επεν­δύ­σεις με υψηλά, γρήγορα και εγγυ­η­μένα κέρδη.

*Εάν επι­θυ­μείτε να κάνετε μια επέν­δυση, βεβαιω­θείτε πρώτα ότι η εταιρία έχει άδεια λει­τουρ­γίας από την Επι­τροπή Κεφα­λαια­γο­ράς ή από άλλη ευρω­παϊκή Αρχή. Βεβαιω­θείτε ότι, είτε καλύ­πτε­ται από το Ταμείο Εγγύ­η­σης Κατα­θέ­σεων και Επεν­δύ­σεων (ΤΕΚΕ), είτε συμ­με­τέ­χει στο Συνεγ­γυ­η­τικό Κεφά­λαιο ή άλλο ξένο Φορέα που δια­σφα­λί­ζει την επέν­δυση σας. Επι­σκε­φτείτε τα ακό­λουθα sites: www.cmc.gov.gr www.ethe.org.gr www.smexa.gr https://www.syneggiitiko.gr/

Ερώτηση: Σε περί­πτωση που πέσω θύμα ηλε­κτρο­νι­κής απάτης και το δηλώσω στην Τράπεζα συνερ­γα­σίας μου, υπάρχει κάποιος άλλος φορέας στον οποίο μπορώ να απευ­θυνθώ άμεσα; Επίσης αν πέσω θύμα απάτης σχετικά με επεν­δύ­σεις υπάρχει φορέας στον οποίο μπορώ να απευ­θυνθώ;

Απά­ντηση: Ναι, και στις δυο περι­πτώ­σεις θα πρέπει να καταγ­γεί­λετε το περι­στα­τικό απάτης:

*στο πλη­σιέ­στερο σε εσάς αστυ­νο­μικό τμήμα ή

*στη Διεύ­θυνση Δίωξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος (ΔΙΔΗΕ) της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας

-Τηλέφωνο : 11188

-Fax: 213-1527471

-Email: [email protected]

-μέσω του portal στη διεύ­θυνση: https://goo.gl/vOHdVb

– Ταχυ­δρο­μική διεύ­θυνση: Λ. Αλε­ξάν­δρας 173, Τ.Κ. 11522, Αθήνα

Ερώτηση: Το τελευ­ταίο διά­στημα είδα στην τηλε­ό­ραση και άκουσα στο ραδιό­φωνο για μια εκστρα­τεία ενη­μέ­ρω­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του κοινού για τις ηλε­κτρο­νι­κές απάτες με το σύνθημα «Μια Παύση Αρκεί για να Απο­φύ­γουμε την Ηλε­κτρο­νική Απάτη». Που μπορώ να ανα­τρέξω για να βρω περισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρίες για τη συγκε­κρι­μένη εκστρα­τεία;

Απά­ντηση: Μπο­ρείτε να ανα­τρέ­ξετε στην ιστο­σε­λίδα της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών (ΕΕΤ) (https://www.hba.gr/info/PhishingCamp) για να αντλή­σετε περισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρίες για τη συγκε­κρι­μένη εκστρα­τεία, προϊόν συνερ­γα­σίας μεταξύ του Υπουρ­γείου Προ­στα­σίας του Πολίτη, της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας και της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών. Ξεκί­νησε στο τέλος του 2021 και συνε­χί­ζε­ται το 2022.

Ερώτηση: Που μπορώ να ανα­τρέξω για περισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με τις διά­φο­ρες τυπο­λο­γίες ηλε­κτρο­νι­κής απάτης και απάτης σχετικά με επεν­δύ­σεις που υφί­στα­νται;

Απά­ντηση: Στην ιστο­σε­λίδα της Ελλη­νι­κής Ένωσης Τρα­πε­ζών (ΕΕΤ) υπάρχει αναρ­τη­μένο όλο το υλικό των δια­φό­ρων εκστρα­τειών ενη­μέ­ρω­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του κοινού για τις ηλε­κτρο­νι­κές απάτες, όπως:

*εκείνης που αφορά τις απάτες στον «κυβερ­νο­χώρο» (CyberScams), https://old.hba.gr/News/Details/1509 και

*εκείνης που αφορά τους μετα­φο­ρείς παρά­νο­μου χρή­μα­τος (European Money Mule Action – EMMA). https://old.hba.gr/News/Details/36

Περαι­τέρω, στην ιστο­σε­λίδα της ΕΕΤ υπάρ­χουν χρή­σι­μες ανα­κοι­νώ­σεις επί δια­φό­ρων τυπο­λο­γιών απάτης (π.χ. απάτη μέσω αλλαγής κάρτας SIM, απάτη «υπο­τι­θέ­με­νης τεχνι­κής υπο­στή­ρι­ξης», τηλε­φω­νι­κές απάτες, κ.ά.) στο πλαίσιο της δια­χρο­νι­κής ενη­μέ­ρω­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του συναλ­λα­κτι­κού κοινού.

Περισ­σό­τε­ρες συμ­βου­λές για την αποφυγή εξα­πά­τη­σης πολιτών είναι δια­θέ­σι­μες σε ειδικό banner στην ιστο­σε­λίδα της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας ( www.hellenicpolice.gr ). Επι­πλέον, πλη­ρο­φο­ρίες και συμ­βου­λές για περι­στα­τικά ηλε­κτρο­νι­κών απατών υπάρ­χουν στην ιστο­σε­λίδα της Διεύ­θυν­σης Δίωξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος www.cyberalert.gr .

Πηγή ΟΤ