Αναγκαία η αναβάθμιση των τουριστικών σπουδών

Επαγ­γελ­μα­τίες του κλάδου και πρώην εργα­ζό­με­νοι μιλούν για τις χιλιά­δες κενές θέσεις εργα­σίας και την απουσία εθνικής στρα­τη­γι­κής

«Εγώ, όπως και πολλοί στη γενιά μου, είμαστε ήδη χάλια οικο­νο­μικά, οπότε προ­σπα­θούμε να δια­φυ­λά­ξουμε του­λά­χι­στον την ψυχική μας ηρεμία και τον προ­σω­πικό μας χρόνο». Αυτή είναι η αυθόρ­μητη απά­ντηση που δίνει στην «Κ» ο 25χρονος Χρήστος, που αν και αυτή τη στιγμή δεν έχει δουλειά, αρνεί­ται να δου­λέ­ψει ως ξενο­δο­χο­ϋ­πάλ­λη­λος παρά την προ­ϋ­πη­ρε­σία του. Προτιμά μάλιστα, όπως δηλώνει, τη σκληρή δουλειά στο χωράφι παρά σε κάποιο πεντά­στερο ξενο­δο­χείο.

Η περί­πτωση του Χρήστου δεν είναι μεμο­νω­μένη. Ο 38χρονος Αλέξης προ­σπα­θεί να κάνει μια απο­τί­μηση δύο «σεζόν» στη Σαντο­ρίνη. «Μου έλεγαν όλοι “η Σαντο­ρίνη είναι σχολείο”, και πράγ­ματι είναι», λέει στην «Κ» από το Βερο­λίνο. «Δούλεψα δύο καλο­καί­ρια αξιο­ποιώ­ντας τις τέσ­σε­ρις ξένες γλώσσες που μιλάω», θυμάται. «Πήρα περισ­σό­τερα χρήματα απ’ όσα θα μου έδινε μια συμ­βα­τική δουλειά, στη­ρι­ζό­μουν όμως στα “μαύρα”». Δεν θα σκε­φτό­ταν ποτέ ένα «comeback» – «συνει­δη­το­ποί­ησα τη ματαιό­τητα των “μαύρων”, τα οποία δεν συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται ούτε στο επίδομα ανερ­γίας ούτε σε μια μελ­λο­ντική σύνταξη».

Η «βαριά βιο­μη­χα­νία της χώρας» χάνει, λοιπόν, στα­διακά το ανθρώ­πινο δυνα­μικό της και η πολυα­να­με­νό­μενη του­ρι­στική σεζόν ξεκί­νησε με δεκάδες χιλιά­δες κενές θέσεις εργα­ζο­μέ­νων. Είναι επο­μέ­νως η στιγμή της αυτο­κρι­τι­κής για όλους τους εμπλε­κό­με­νους φορείς.

«Τα τελευ­ταία 20 χρόνια οι δημό­σιες σχολές του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης (Ανα­βύσ­σου, Κρήτης κ.λπ.), από τις οποίες κάθε χρόνο απο­φοι­τούν χιλιά­δες, δεν έχουν ανα­βαθ­μι­στεί, αντι­θέ­τως έχουν υπο­βαθ­μι­στεί», εξηγεί στην «Κ» ο Αργύρης Ντα­ου­λιά­ρης, γενικός διευ­θυ­ντής Λει­τουρ­γίας και Ποιό­τη­τας μεγάλης αλυ­σί­δας ξενο­δο­χείων και ιδρυτής της Innjobs.net. «Υπήρξα και εγώ από­φοι­τος από δημόσια σχολή και συνέ­χισα τις σπουδές μου με υπο­τρο­φία σε Γαλλία και ΗΠΑ», διευ­κρι­νί­ζει. «Τα προ­γράμ­ματα σπουδών δεν έχουν επι­και­ρο­ποι­η­θεί, ενώ συνεχώς αλλάζει το υπουρ­γείο που τις επο­πτεύει». Το έλλειμμα εκπαί­δευ­σης φαί­νε­ται να μην ανα­πλη­ρώ­νε­ται ούτε αργό­τερα.

«Οι ξενο­δό­χοι σπάνια ενδια­φέ­ρο­νται να επι­μορ­φώ­σουν το προ­σω­πικό τους», υπο­γραμ­μί­ζει ο κ. Ντα­ου­λιά­ρης. «Οι εργο­δό­τες θα μπο­ρού­σαν να ενθαρ­ρύ­νουν τους εργα­ζο­μέ­νους να παρα­κο­λου­θούν εκπαι­δευ­τικά προ­γράμ­ματα τον χειμώνα, προ­τεί­νο­ντάς τους παράλ­ληλα με το επίδομα ανερ­γίας να τους κατα­βάλ­λουν και εκείνοι κάποιο επι­πλέον ποσό», σχο­λιά­ζει η Δανάη Μπε­ζα­ντά­κου, CEO ναυ­τι­λια­κής εται­ρείας, διευ­θύ­ντρια του­ρι­στι­κής εται­ρείας και πρό­ε­δρος ξενο­δο­χείου στο Ιόνιο. «Το ευκταίο είναι ο βοηθός μάγειρα να εξε­λι­χθεί σε μάγειρα κ.ο.κ.». Οπως παρα­τη­ρεί, «οι εργα­ζό­με­νοι στον πιο σημα­ντικό τομέα, αυτόν της καθα­ριό­τη­τας ενός ξενο­δο­χείου, είναι και οι πιο παρα­με­λη­μέ­νοι». Η συνη­θι­σμένη «έγνοια» των εργο­δο­τών είναι γύρω στον Μάιο να ανα­ζη­τούν «καλές και φθηνές» καμα­ριέ­ρες…

«Προ δεκα­ε­τίας οι εργα­ζό­με­νοι στον του­ρι­σμό, εφόσον είχαν συγκε­ντρώ­σει όλα τα απαι­τού­μενα ένσημα, λάμ­βα­ναν στα 20 χρόνια εργα­σίας ένα εφάπαξ ύψους 30.000-50.000 ευρώ», θυμίζει ο κ. Ντα­ου­λιά­ρης. «Αυτό ήταν ένα κίνητρο, δεδο­μέ­νου ότι με το πέρας των ετών πολλοί δεν μπορούν να αντα­πο­κρι­θούν στις απαι­τή­σεις και στα ωράρια του κλάδου. Τους δινόταν λοιπόν η δυνα­τό­τητα σε μια μεγα­λύ­τερη ηλικία να ξεκι­νή­σουν κάτι δικό τους». Σήμερα, το εν λόγω εφάπαξ, που έχει ήδη μειωθεί περί το 55%, δίνεται όταν ο εργα­ζό­με­νος βγαίνει στη σύνταξη. «Αντι­στοί­χως, η συγ­χώ­νευση του ταμείου ξενο­δο­χο­ϋ­παλ­λή­λων (ΤΑΞΥ) με τον ΕΟΠΥΥ προ­κά­λεσε δυσα­ρέ­σκεια των ασφα­λι­σμέ­νων, γιατί πολλοί ζουν σε ακρι­τι­κές περιο­χές με συνέ­πεια η αγωνία για την ιατρο­φαρ­μα­κευ­τική κάλυψη να είναι μεγάλη». Μέσα σε περίπου μία δεκα­ε­τία, τα «προ­νό­μια» που απο­λάμ­βα­ναν οι εργα­ζό­με­νοι του κλάδου χάνο­νται και το επάγ­γελμα παύει να είναι ελκυ­στικό.

Στην Κρήτη, όπου η απο­χώ­ρηση των αλλο­δα­πών εργα­ζο­μέ­νων έχει πλήξει του­ρι­σμό και αγρο­τική παρα­γωγή, κατα­φθά­νουν «τσάρτερ» με εργα­ζο­μέ­νους και από την Αφρική.

Τα κενά ερμη­νεύ­ο­νται και από την απο­χώ­ρηση πολλών αλλο­δα­πών εργα­ζο­μέ­νων. Αρκετοί με κατα­γωγή από την Αλβανία βρήκαν δουλειά στον κατα­σκευα­στικό κλάδο, που βρί­σκε­ται σε άνοδο και τους προ­σφέ­ρει εισό­δημα 12 μήνες και δυνα­τό­τητα για δια­κο­πές το καλο­καίρι. Στα χρόνια που πέρασαν, η Βουλ­γα­ρία ανα­πτύ­χθηκε πολύ, απέ­κτησε υψηλών προ­δια­γρα­φών ξενο­δο­χεια­κές μονάδες και ανέβασε το ημε­ρο­μί­σθιο. Γιατί, λοιπόν, ένας Βούλ­γα­ρος να μείνει στην Ελλάδα με 700 ευρώ και να μην επι­στρέ­ψει στην πατρίδα του με 600; Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», στην Κρήτη, όπου η απο­χώ­ρηση των αλλο­δα­πών εργα­ζο­μέ­νων έχει πλήξει του­ρι­σμό και αγρο­τική παρα­γωγή, κατα­φθά­νουν «τσάρτερ» με εργα­ζο­μέ­νους ακόμα και από την Αφρική.

«Αντι­στοί­χως, βέβαια, και όσοι είχαν εγκα­τα­λεί­ψει έως το 2012 την Ελλάδα λόγω κρίσης, δεν επέ­στρε­ψαν ή, αν το κάνουν, δεν θα απορ­ρο­φη­θούν στον του­ρι­σμό», σχο­λιά­ζει ο κ. Ντα­ου­λιά­ρης, ο οποίος ως Ελλη­νο­γάλ­λος έχει γνώση της εργα­σια­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας στη Γαλλία. Αλλωστε, μέσω του Innjobs.fr, που απευ­θύ­νε­ται σε Ελληνες εργα­ζο­μέ­νους που ανα­ζη­τούν εργασία στον του­ρι­στικό κλάδο της Γαλλίας, έχει στη διάθεσή του στα­τι­στικά στοι­χεία. «Εκεί ο κατώ­τα­τος μισθός για ένα σερ­βι­τόρο είναι τα 1.800 καθαρά και εδώ φτάνει με το ζόρι τα 870».

Η απουσία εθνικής στρα­τη­γι­κής στον του­ρι­σμό έχει πολ­λα­πλές συνέ­πειες. Η επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου απο­τε­λεί ήδη από τη δεκα­ε­τία του ’80 ένα προ­σφι­λές θέμα συζή­τη­σης και μια ιδέα που για τις περισ­σό­τε­ρες περιο­χές της χώρας μένει… στα χαρτιά. «Η Αθήνα μπορεί να εξε­λι­χθεί στον απόλυτο προ­ο­ρι­σμό συνε­δρια­κού του­ρι­σμού, που θα έφερνε του­ρί­στες στο κλεινόν άστυ όλο τον χρόνο», σημειώ­νει ο κ. Ντα­ου­λιά­ρης. «Ομως, δεν δια­θέ­τει συνε­δριακό κέντρο δυνα­μι­κό­τη­τας 10.000 ατόμων, ενώ η αξιο­ποί­ηση του Tae Kwon Do δεν ολο­κλη­ρώ­θηκε ποτέ».

Οσοι, λοιπόν, έχουν προ­σό­ντα δεν θα μετα­κο­μί­σουν σε μια του­ρι­στική περιοχή για να εργα­στούν μόνο 2,5 μήνες, ακόμα και αν οι απο­δο­χές είναι υψη­λό­τε­ρες από έναν συμ­βα­τικό μισθό. «Ετσι, η απα­σχό­ληση στον του­ρι­σμό αντι­με­τω­πί­ζε­ται από την ελλη­νική κοι­νω­νία περισ­σό­τερο ως χόμπι παρά ως ένα επάγ­γελμα στο οποίο κάποιος μπορεί να κάνει καριέρα», παρα­τη­ρεί η κ. Μπε­ζα­ντά­κου. Δουλειά «σεζόν» ανα­ζη­τούν φοι­τη­τές και νέοι έως ότου βρουν κάτι σταθερό στο αντι­κεί­μενό τους, με την προσ­δο­κία να συν­δυά­σουν δουλειά και δια­κο­πές, ή μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας άνθρω­ποι με άλλες, παράλ­λη­λες επαγ­γελ­μα­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες.

«Δεν αντέ­χουν άλλη πίεση»

Η διετής παν­δη­μία, που περιό­ρισε κατα­λυ­τικά τις μετα­κι­νή­σεις και τα ταξίδια, επέ­δρασε σημα­ντικά στην κοσμο­θε­ω­ρία των εργα­ζο­μέ­νων. «Κάποιοι, στο διά­στημα που ο του­ρι­σμός ήταν ανε­νερ­γός, βρήκαν άλλη δουλειά, πιθανώς στον τόπο κατοι­κίας τους και με πιο ομαλό ωράριο, οπότε προ­τί­μη­σαν τη νέα τους εργα­σιακή καθη­με­ρι­νό­τητα», ανα­φέ­ρει ο κ. Ντα­ου­λιά­ρης. «Πολλοί έχουν πιεστεί τόσο πολύ ψυχο­λο­γικά που δεν μπορούν να ανε­χθούν περισ­σό­τερη πίεση φέτος το καλο­καίρι, θέλουν να ζήσουν το τώρα, να απο­λαύ­σουν όσο μπορούν τον ήλιο και τη θάλασσα με τους οικεί­ους τους, γιατί, όπως δια­πι­στώ­σαμε, κανείς δεν ξέρει τι μας επι­φυ­λάσ­σει το μέλλον», κατα­λή­γει η κ. Μπε­ζα­ντά­κου.

Πηγή kathimerini.gr

Ιωάννα Φωτιάδη