Γερμανικό μοντέλο σύμπραξης Δημόσιου – Ιδιωτικού Τομέα για τους μισθούς

Το γερ­μα­νικό μοντέλο του «Kurzarbeit», που εφαρ­μό­στηκε κατά κύριο λόγο στην πρό­σφατη οικο­νο­μική κρίση στην Γερ­μα­νία, βρί­σκε­ται, μεταξύ άλλων, στο τραπέζι για την επόμενη ημέρα της παν­δη­μίας. Το μοντέλο βασί­ζε­ται στην λογική επι­δό­τη­σης των εργα­ζο­μέ­νων που καλού­νται να δου­λέ­ψουν σε ευέ­λι­κτα και μειω­μένα ωράρια, ώστε να ανα­πλη­ρώ­νουν ένα τμήμα του χαμένου μισθού τους.

Όπως έγραψε το «Έθνος της Κυρια­κής», παράλ­ληλα και δια­δο­χικά με την παρά­ταση των ανα­στο­λών, πιθα­νό­τατα από τον ερχό­μενο Ιούνιο, ανα­μέ­νε­ται να μπουν στο «κάδρο» και άλλα εργα­λεία κρα­τι­κής παρέμ­βα­σης στην αγορά εργα­σίας, ευρύ­τε­ρου χρο­νι­κού ορί­ζο­ντα. Ένα από τα βασικά σενάρια που βρί­σκο­νται στο τραπέζι για το δεύτερο 6μηνο του 2020, μαζί με άλλα εναλ­λα­κτικά μοντέλα, είναι η θεσμο­θέ­τηση ενός μηχα­νι­σμού, βάσει του οποίου το κράτος θα συμπλη­ρώ­νει το μισθό των εργα­ζο­μέ­νων που θα μπαί­νουν σε ευέ­λι­κτα σχήματα απα­σχό­λη­σης – όπως σε μερική ή εκ περι­τρο­πής εργασία – ώστε να περιο­ρί­ζε­ται η απώλεια των μισθο­λο­γι­κών τους απο­λα­βών.

Οι πρώτες εκτι­μή­σεις ανα­φέ­ρουν πως η κρατική επι­δό­τηση θα μπο­ρούσε να καλύ­πτει το 40% – 60% των απω­λειών από την μείωση του μισθού λόγω της αντί­στοι­χης μείωσης του ωραρίου απα­σχό­λη­σης. Το μέτρο δεν απο­κλεί­ε­ται να «πατήσει» πάνω σε αντί­στοιχα μοντέλα που έχουν ανα­πτυ­χθεί σε άλλες χώρες της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης όπως η Γερ­μα­νία (μοντέλο Kurzarbeit), καθώς προ­βλέ­πε­ται να εντα­χθεί στο κοι­νο­τικό Ταμείο – ομπρέλα για την απα­σχό­ληση «SURE» και στον συλ­λο­γικό κου­μπαρά των 100 δις. ευρώ. Θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί δηλαδή κατά κύριο λόγο από κοι­νο­τικά κον­δύ­λια. Στόχος είναι η συγκρά­τηση των απο­λύ­σεων και η δια­τή­ρηση με κρατική επι­δό­τηση των θέσεων εργα­σίας, στο μοντέλο : μειω­μένο ωράριο και επι­δό­τηση για την ανα­πλή­ρωση του μειω­μέ­νου μισθού. Το μέτρο δεν απο­κλεί­ε­ται να «τρέξει» ως τα τέλη του 2020, σε συνάρ­τηση πάντα με την πορεία της παν­δη­μίας. Πολλά θα εξαρ­τη­θούν και από το ενδε­χό­μενο να υπάρξει δεύτερο κύμα παν­δη­μίας το φθι­νό­πωρο, κάτι που εντεί­νει τους φόβους για τα «κρού­σματα» που θα κληθεί να δια­χει­ρι­στεί η ελλη­νική οικο­νο­μία.

Αξίζει να σημειω­θεί πως 470.000 επι­χει­ρή­σεις στην Γερ­μα­νία αιτή­θη­καν την συμ­με­τοχή τους στο πρό­γραμμα του Kurzarbeit το Μάρτιο, με συνέ­πεια 9 εκα­τομ­μύ­ρια Γερ­μα­νοί εργα­ζό­με­νοι, το 20% του γερ­μα­νι­κού εργα­τι­κού δυνα­μι­κού να επη­ρε­ά­ζε­ται από το πρό­γραμμα. Το 2019 μόλις 1.300 επι­χει­ρή­σεις είχαν αιτηθεί την συμ­με­τοχή τους στο πρό­γραμμα. Πλέον στον μηχα­νι­σμό του Kurzarbeit έχουν μπει ή σχε­διά­ζουν να μπουν σύμφωνα με το Bloomberg και κολοσ­σοί της γερ­μα­νι­κής βιο­μη­χα­νίας όπως η Volkswagen, η BMW, η Daimler, η Puma, η Lufthansa.

Οι εργα­ζό­με­νοι που μπαί­νουν σε μειω­μένα ωράρια και χάνουν σημα­ντικό τμήμα του μισθού τους επι­δο­τού­νται από τον Ομο­σπον­διακό Οργα­νι­σμό Εργα­σίας της Γερ­μα­νίας, που πλη­ρώ­νει και τα επι­δό­ματα ανερ­γίας, ώστε να καλυ­φθεί ένα τμήμα της απώ­λειας των εισο­δη­μά­των τους. Το πρό­γραμμα καλύ­πτει έως και 60% των απω­λειών του μισθού, ενώ η επι­δό­τηση φτάνει έως και το 67% για όσους εργα­ζό­με­νους έχουν και παιδιά. Τους μισθούς πλη­ρώ­νει ο εργο­δό­της ο οποίος επι­δο­τεί­ται από το κράτος.

Παρά­ταση ανα­στο­λών

Στο μεταξύ, ενώ το πρώτο «πακέτο» των ανα­στο­λών βρί­σκε­ται στην Ελλάδα στην τελική ευθεία για την ολο­κλή­ρωσή του, ανα­μέ­νε­ται να δοθεί η δυνα­τό­τητα παρά­τα­σης του μέτρου για μισθω­τούς που βρί­σκο­νται ήδη σε ανα­στολή, αλλά αυτή τη φορά για ένα μήνα. Το ύψος της ειδικής απο­ζη­μί­ω­σης για τους μισθω­τούς που θα παρα­μεί­νουν σε ανα­στολή και κατά την διάρ­κεια της παρά­τα­σης του ενός μήνα, θα υπο­λο­γι­σθεί ανα­λο­γικά στα 534 ευρώ. Σε ορι­σμέ­νες ειδικές περι­πτώ­σεις και ανάλογα με την πορεία στα­δια­κής επα­νεκ­κί­νη­σης της οικο­νο­μίας δεν απο­κλεί­ε­ται να προ­βλε­φθούν και ενδιά­μεσα στάδια για την παρά­ταση της ανα­στο­λής και την δεύτερη επι­δό­τηση.

Καθώς θα απο­κλι­μα­κώ­νο­νται τα μέτρα απο­φυ­γής της δια­σπο­ράς του κορω­νοιού και θα «ξεπα­γώ­νουν» στα­διακά κλάδοι της οικο­νο­μίας, νέα εργα­λεία και πακέτα μέτρων θα τίθε­νται σε εφαρ­μογή, με κύριο στόχο την συγκρά­τηση του μαζικού κύματος απο­λύ­σεων και την έκρηξη της ανερ­γίας. Μέχρι στιγμής, πάντως, η προ­στα­σία έναντι των απο­λύ­σεων κινεί­ται σε δυο ταχύ­τη­τες :

• οι εργα­ζό­με­νοι σε επι­χει­ρή­σεις που τελούν σε ανα­στολή λει­τουρ­γίας με εντολή δημό­σιας αρχής δεν μπορούν να απο­λυ­θούν για όσο χρονικό διά­στημα διαρ­κούν τα μέτρα. Μετά την παρέ­λευση της ανα­στο­λής και εφόσον αρθούν τα μέτρα, οι εργα­ζό­με­νοι δεν προ­στα­τεύ­ο­νται από πιθανή απόλυση. Εφόσον «κλει­δώ­σει» η παρά­ταση των ανα­στο­λών για ένα ακόμη μήνα, θεω­ρεί­ται βέβαιο πως αντί­στοιχα θα παρα­τα­θεί η προ­στα­σία από τις απο­λύ­σεις. Για το ζήτημα αυτό, πάντως, η αντι­πο­λί­τευση έχει εκφρά­σει σφοδρή κριτική προ­ε­ξο­φλώ­ντας έκρηξη των απο­λύ­σεων στις συγκε­κρι­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις καθώς θα επα­νέρ­χο­νται στα­διακά σε δρα­στη­ριό­τητα.
• Οι εργα­ζό­με­νοι σε επι­χει­ρή­σεις που υπο­λει­τουρ­γούν βάσει ΚΑΔ, οι οποίοι έχουν τεθεί σε ανα­στολή, απα­γο­ρεύ­ε­ται να απο­λυ­θούν για το χρονικό διά­στημα της ανα­στο­λής και για 45 ημέρες μετά, δηλαδή για συνο­λικό διά­στημα 3 μηνών από την έναρξη της ανα­στο­λής. Οι εργο­δό­τες υπο­χρε­ού­νται να τους δια­τη­ρή­σουν με τους ίδιους όρους εργα­σίας κατά την 21/3/2020. Εξαι­ρού­νται όσοι παραι­τού­νται, οι απο­χω­ρού­ντες λόγω συντα­ξιο­δό­τη­σης, καθώς και οι εργα­ζό­με­νοι ορι­σμέ­νου χρόνου των οποίων η σύμβαση εργα­σίας λήγει μετά τη λήξη της ανα­στο­λής.

Σε εφαρ­μογή βρί­σκε­ται ήδη το αμφι­λε­γό­μενο μέτρο της νέας εκ περι­τρο­πής εργα­σίας που θα μπο­ρούσε υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις να «κου­μπώ­σει» στο πακέτο του μειω­μέ­νου ωραρίου και της επι­δό­τη­σης απώ­λειας μισθού, καθώς επι­τρέ­πει την εφαρ­μογή μονο­με­ρώς από τον εργο­δότη του μοντέ­λου : εργασία 2 εβδο­μά­δες το μήνα με το μισό μισθό. Χρήση του μέτρου για «προ­σω­πικό ασφα­λείας» στις επι­χει­ρή­σεις μπορούν να κάνουν σήμερα μόνο οι επι­χει­ρή­σεις που πλήτ­το­νται βάσει ΚΑΔ και για όσο χρόνο πλήτ­το­νται υπα­γό­με­νες στους σχε­τι­κούς ΚΑΔ με απώτατο χρονικό ορί­ζο­ντα μέχρι τον Σεπτέμ­βρη. Το μέτρο εφαρ­μό­ζε­ται με ρήτρα δια­τή­ρη­σης των θέσεων εργα­σίας και προ­βλέ­πει πως ο εργο­δό­της μπορεί να απα­σχο­λεί τον εργα­ζό­μενο κατ’ ελά­χι­στο 2 εβδο­μά­δες τον μήνα, συνε­χό­μενα ή δια­κε­κομ­μένα. Αρκεί να μπαίνει ανά εβδο­μάδα σε αυτόν τον τρόπο οργά­νω­σης της εργα­σίας του­λά­χι­στον το 50% του προ­σω­πι­κού της επι­χεί­ρη­σης. Από την θεσμο­θέ­τησή του, πάντως, τον περα­σμένο Μάρτιο το μέτρο έχει συγκε­ντρώ­σει τα βέλη των συν­δι­κά­των και της αντι­πο­λί­τευ­σης, που κάνουν μεταξύ άλλων λόγο για «επι­κίν­δυνο όπλο στα χέρια επι­τή­δειων εργο­δο­τών και κερ­δο­σκό­πων»…

Σύμφωνα με την σχετική ΚΥΑ το έκτακτο μοντέλο εκ περι­τρο­πής απα­σχό­λη­σης μπορεί να συν­δυα­στεί από τους εργο­δό­τες που πλήτ­το­νται, με την ανα­στολή συμ­βά­σεων. Δηλαδή οι εργο­δό­τες μπορούν να εφαρ­μό­ζουν το νέο σχήμα για δουλειά 2 εβδο­μά­δες το μήνα σε μερίδα εργα­ζο­μέ­νων τους, τους οποίους δεν έχουν θέσει σε ανα­στολή, ενώ έχουν βάλει σε ανα­στολή άλλο τμήμα του προ­σω­πι­κού τους. Παράλ­ληλα με τις ανα­στο­λές των συμ­βά­σεων εργα­σίας μπορεί να εφαρ­μό­ζε­ται και το μέτρο της ενδο-ομιλικής μετα­φο­ράς εργα­ζο­μέ­νων, που αφορά επίσης επι­χει­ρή­σεις που πλήτ­το­νται βάσει ΚΑΔ και για όσο χρόνο πλήτ­το­νται.  Το μέτρο προ­βλέ­πει πως ο εργο­δό­της μπορεί να μετα­φέ­ρει προ­σω­πικό από επι­χεί­ρηση του ομίλου σε επι­χεί­ρηση του ιδίου ομίλου, κατόπιν σχε­τι­κής μεταξύ τους συμ­φω­νίας. Πρό­σφατη υπουρ­γική απόφαση ορίζει πως οι εργο­δό­τες υπο­χρε­ού­νται και για τα δυο αυτά μέτρα να υπο­βάλ­λουν το σχετικό ειδικό έντυπο στην «Εργάνη» εκ των υστέρων και μέχρι το πρώτο 10ήμερο του επό­με­νου μήνα από την εφαρ­μογή του.  Με πρό­σφατη ΚΥΑ, άλλωστε, παρα­τά­θη­καν μέχρι 31 Μαίου :

• Η ανα­στολή της υπο­χρέ­ω­σης του εργο­δότη να κατα­χω­ρεί εκ των προ­τέ­ρων στην «Εργάνη» κάθε αλλαγή ή τρο­πο­ποί­ηση του ωραρίου, την υπε­ρερ­γα­σία και την υπε­ρω­ρία όπως και
• Η δυνα­τό­τητα του εργο­δότη να καθο­ρί­ζει μονο­με­ρώς ότι η εργασία παρέ­χε­ται με το σύστημα της εξ΄ απο­στά­σεως εργα­σίας.

Πηγή ethnos.gr

Γιάννης Φώσκο­λος