Ειδική διοικητική προσφυγή κατά της απόφασης που «μπλόκαρε» νέα γραμμή αστικής περιήγησης

• Του­ρι­στικό γραφείο ζητά ακύρωση της ομό­φω­νης αρνη­τι­κής γνω­μο­δό­τη­σης της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας Ρόδου, επι­κα­λού­μενο υπέρ­βαση αρμο­διό­τη­τας, ελλιπή αιτιο­λο­γία και σοβαρή οικο­νο­μική βλάβη

Μια νομική κόντρα με φόντο την του­ρι­στική κυκλο­φο­ρία στην πόλη της Ρόδου βρί­σκε­ται σε εξέλιξη, μετά την κατά­θεση ειδικής διοι­κη­τι­κής προ­σφυ­γής από επι­χει­ρη­μα­τία της ρόδου κατά της υπ’ αριθ. 117/2025 από­φα­σης της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας Ρόδου (9η συνε­δρί­αση, 16 Ιουλίου 2025), με την οποία γνω­μο­δο­τή­θηκε ομόφωνα η μη έκδοση βεβαί­ω­σης ειδικής δια­δρο­μής για open bus.

Η προ­σφυγή, ζητεί την ακύρωση της από­φα­σης και κάθε συνα­φούς πράξης, ανοί­γο­ντας εκ νέου τη συζή­τηση για το ποιος απο­φα­σί­ζει και με ποια κρι­τή­ρια τη λει­τουρ­γία των λεω­φο­ρείων αστικής περι­ή­γη­σης ανοι­κτού τύπου.

Το ιστο­ρικό της υπό­θε­σης

Η υπόθεση εκκινεί από αίτημα με αριθμό πρω­το­κόλ­λου 32287/04-06-2025 για έκδοση βεβαί­ω­σης ειδικής δια­δρο­μής, αφε­τη­ρίας και στάσεων για ειδικό του­ρι­στικό λεω­φο­ρείο Δ.Χ. ανοι­κτού τύπου αστικής περι­ή­γη­σης. Κατά την απόφαση της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας, η αρνη­τική γνω­μο­δό­τηση αιτιο­λο­γή­θηκε με το σκε­πτικό ότι η προ­τει­νό­μενη δια­δρομή «ακο­λου­θεί­ται ήδη» από δύο open bus και σύντομα θα λει­τουρ­γή­σει και του­ρι­στικό τρενάκι, με κίνδυνο περαι­τέρω επι­βά­ρυν­σης του ήδη πιε­σμέ­νου κυκλο­φο­ρια­κού ιστού.

Βάση της προ­σφυ­γής απο­τε­λεί το άρθρο 36 του ν. 3710/2008, που επι­τρέ­πει την κυκλο­φο­ρία ειδικών του­ρι­στι­κών λεω­φο­ρείων ανοι­κτού τύπου, και κυρίως η κατ’ εξου­σιο­δό­τηση Κοινή Υπουρ­γική Απόφαση 22212/29.10.2008 (όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε με την 12726/27.9.2011). Η ΚΥΑ καθο­ρί­ζει το έργο των open bus, τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις και – κρίσιμα – τη δια­δι­κα­σία δύο σταδίων: πρώτον, έγκριση ειδικής δια­δρο­μής με κοινή υπουρ­γική απόφαση· δεύ­τε­ρον, έγκριση θέσης σε κυκλο­φο­ρία από τον προϊ­στά­μενο της οικείας Περι­φε­ρεια­κής Υπη­ρε­σίας Του­ρι­σμού του ΕΟΤ.

Η ίδια ρύθμιση προσ­διο­ρί­ζει ότι ο οικείος ΟΤΑ χορηγεί βεβαί­ωση για τρία συγκε­κρι­μένα στοι­χεία: το συνο­λικό μήκος της δια­δρο­μής, το ότι βρί­σκε­ται εντός των ορίων του, και τον καθο­ρι­σμό αφε­τη­ρίας και στάσεων. Κατά την προ­σφυγή, στο σημείο αυτό «εξα­ντλεί­ται» η αρμο­διό­τητα του δήμου: δεν συνα­πο­φα­σί­ζει για την έγκριση της ειδικής δια­δρο­μής, ούτε θέτει πρό­σθε­τους περιο­ρι­σμούς για λόγους κυκλο­φο­ρια­κούς μέσω κανο­νι­στι­κών πράξεων. Επι­κα­λεί­ται μάλιστα σχετική νομο­λο­γία του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ 2979/2017).

Τα κεντρικά επι­χει­ρή­ματα της προ­σφυ­γής

Η πλευρά της προ­σφεύ­γου­σας υπο­στη­ρί­ζει ότι η Δημο­τική Κοι­νό­τητα Ρόδου υπερέβη τα όρια της αρμο­διό­τη­τάς της, μετα­τρέ­πο­ντας μια γνω­μο­δο­τική πράξη βεβαί­ω­σης στοι­χείων (μήκος, όρια, θέσεις) σε ουσια­στική απόρ­ριψη της δημιουρ­γίας θέσης open bus με επί­κληση γενικών κυκλο­φο­ρια­κών αιτιά­σεων. Κατά την προ­σφυγή, τέτοιου είδους στάθ­μιση ανήκει στις απο­φα­σι­στι­κές αρχές του πρώτου και δεύ­τε­ρου σταδίου (υπουρ­γική απόφαση για τη δια­δρομή και έγκριση κυκλο­φο­ρίας από ΠΥΤ/ΕΟΤ) και όχι στον ΟΤΑ.

Δεύτερο σημείο αιχμής είναι η πλημ­με­λής αιτιο­λο­γία: γίνεται λόγος για απουσία κυκλο­φο­ρια­κής μελέτης και τεκ­μη­ριω­μέ­νων δεδο­μέ­νων που να δεί­χνουν γιατί συγκε­κρι­μέ­νες στάσεις ή τμήματα δια­δρο­μής είναι ανε­πί­τρε­πτα ή επι­βα­ρυ­ντικά, καθώς και για έλλειψη καθο­δή­γη­σης προς τον διοι­κού­μενο ώστε να υπο­βά­λει τρο­πο­ποι­η­μένη, βιώσιμη πρόταση (λ.χ. εναλ­λα­κτι­κές στάσεις). Κατά την προ­σφυγή, η μη επί­κληση τέτοιων κρί­σι­μων στοι­χείων αντι­βαί­νει στην αρχή της χρηστής διοί­κη­σης και στην καλή πίστη του πολίτη.

Τρίτο, γίνεται λόγος για παρά­βαση ουσιώ­δους τύπου της δια­δι­κα­σίας, επειδή – κατά τους ισχυ­ρι­σμούς – δεν ενσω­μα­τώ­θηκε στην απόφαση εισή­γηση ή κυκλο­φο­ριακή μελέτη που να τεκ­μη­ριώ­νει την αρνη­τική κρίση, ούτε ανα­λύ­θη­καν οι επι­πτώ­σεις και οι δυνατές λύσεις βάσει των ισχυου­σών ρυθ­μί­σεων.

Πέρα από το τυπικό σκέλος, η προ­σφυγή ανα­δει­κνύει ουσια­στική οικο­νο­μική ζημία: όπως περι­γρά­φε­ται, έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί δαπάνες για την από­κτηση και συντή­ρηση του οχή­μα­τος και ανα­μέ­νε­ται απώλεια εσόδων ολό­κλη­ρης της σεζόν, στοι­χείο που – κατά τον ισχυ­ρι­σμό – καθιστά την βλάβη «ανε­πα­νόρ­θωτη». Στο σημείο αυτό γίνεται επί­κληση του άρθρου 6 της ΕΣΔΑ και του άρθρου 1 του Πρώτου Πρό­σθε­του Πρω­το­κόλ­λου, με το επι­χεί­ρημα ότι η διοι­κη­τική στάση θέτει σε δια­κιν­δύ­νευση την ιδιω­τική περιου­σία με μέτρο ακα­τάλ­ληλο και δυσα­νά­λογο σε σχέση με τον επι­διω­κό­μενο σκοπό.

Το δια­κύ­βευμα για την πόλη και την του­ρι­στική πολι­τική

Ιδιαί­τερο βάρος δίνεται και στη μακρο­πο­λι­τική διά­σταση: η προ­σφυγή υπο­στη­ρί­ζει ότι η ρύθμιση των open bus δεν απο­τε­λεί στενά τοπική υπόθεση, αλλά εντάσ­σε­ται στην ευρύ­τερη του­ρι­στική προβολή και ανά­πτυξη, άρα η χάραξη πολι­τι­κής για τις ειδικές δια­δρο­μές πρέπει να παρα­μέ­νει στο κεντρικό κράτος και στις εξει­δι­κευ­μέ­νες υπη­ρε­σίες του του­ρι­σμού, με τους ΟΤΑ να περιο­ρί­ζο­νται στα στοι­χεία που ρητά τους ανα­τί­θε­νται.

Η προ­σφυγή έχει κατα­τε­θεί ενώπιον του Συντο­νι­στή (και ήδη Γραμ­μα­τέα) της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου, κατά τα προ­βλε­πό­μενα του άρθρου 227 του ν. 3852/2010 για τις ειδικές διοι­κη­τι­κές προ­σφυ­γές κατά απο­φά­σεων οργάνων ΟΤΑ, καθώς και του άρθρου 238 του ίδιου νόμου ενόσω δεν λει­τουρ­γεί η Αυτο­τε­λής Υπη­ρε­σία Επο­πτείας ΟΤΑ. Γίνεται επίσης επί­κληση της πρό­σφα­της από­φα­σης 380/2024 της Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας για ζητή­ματα επο­πτείας.