Ερευνα: Δεκαπλασιάστηκε η χρήση πιστωτικών και χρεωστικών καρτών για την αγορά τροφίμων

Αυ­ξη­μέ­νη είναι, κυ­ρί­ως λόγω των κε­φα­λαια­κών ελέγ­χων, η χρήση καρ­τών (χρε­ω­στι­κών και πι­στω­τι­κών) από τους κα­τα­να­λω­τές στις συ­ναλ­λα­γές τους στο λια­νε­μπό­ριο τρο­φί­μων, όπως προ­κύ­πτει από με­λέ­τη που πραγ­μα­το­ποί­η­σε το Ιν­στι­τού­το Έρευ­νας Λια­νε­μπο­ρί­ου Κα­τα­να­λω­τι­κών Αγα­θών (ΙΕΛΚΑ) για την επί­δρα­ση της αύ­ξη­σης στη χρήση πι­στω­τι­κών καρ­τών στο κό­στος λει­τουρ­γί­ας των επι­χει­ρή­σε­ων στο λια­νε­μπό­ριο τρο­φί­μων.

Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα, στο λια­νε­μπό­ριο τρο­φί­μων το πο­σο­στό χρή­σης καρ­τών εκτι­μά­ται ότι μέχρι τον Ιού­νιο 2015 ήταν στα επί­πε­δα του 7-8% για τις με­γά­λες αλυ­σί­δες σου­περ­μάρ­κετ και κάτω από 1% για τα μικρά ση­μεία πώ­λη­σης. Τα πο­σο­στά χρή­σης πι­στω­τι­κών καρ­τών, μετά την επι­βο­λή των ελέγ­χων κε­φα­λαί­ων άλ­λα­ξαν άρδην.

Σύμ­φω­να με τη σχε­τι­κή έρευ­να του ΙΕΛΚΑ υπάρ­χουν επι­χει­ρή­σεις που το πο­σο­στό αύ­ξη­σης της χρή­σης καρ­τών (είτε πι­στω­τι­κών είτε χρε­ω­στι­κών) δε­κα­πλα­σιά­στη­κε. Συ­νο­λι­κά εκτι­μά­ται ότι το πο­σο­στό για το σύ­νο­λο της αγο­ράς μέσα σε λίγες ημέ­ρες εξα­πλα­σιά­στη­κε και μετά από ένα μικρό χρο­νι­κό διά­στη­μα στα­θε­ρο­ποι­ή­θη­κε σε λίγο χα­μη­λό­τε­ρο επί­πε­δο, αλλά με στα­θε­ρά αυ­ξη­τι­κές τά­σεις.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, εκτι­μά­ται ότι το πο­σο­στό χρή­σης πι­στω­τι­κών καρ­τών αυ­ξή­θη­κε εξαι­τί­ας των ελέγ­χων κε­φα­λαί­ων με­σο­σταθ­μι­κά από 4,5% σε 19,5%, με αύ­ξη­ση για τις αλυ­σί­δες σου­περ­μάρ­κετ από 7,5% σε 35% με αυ­ξη­τι­κές τά­σεις και για τα μι­κρό­τε­ρα ση­μεία πώ­λη­σης από 1% σε 5% με αυ­ξη­τι­κές τά­σεις. Αυτή τη στιγ­μή στο ορ­γα­νω­μέ­νο λια­νε­μπό­ριο τρο­φί­μων (με­γά­λες αλυ­σί­δες σου­περ­μάρ­κετ) η χρήση καρ­τών στις συ­ναλ­λα­γές φθά­νει ακόμα και στο 50% των συ­νο­λι­κών αγο­ρών.

Όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία της έρευ­νας κα­τα­να­λω­τών του ΙΕΛΚΑ, πε­ρί­που οι μισοί κα­τα­να­λω­τές (49%), 1 στους 2, δη­λώ­νουν ότι χρη­σι­μο­ποιούν πλέον πιο συχνά πι­στω­τι­κή ή χρε­ω­στι­κή κάρτα για τις συ­ναλ­λα­γές τους. Όπως προ­κύ­πτει από στοι­χεία που δη­μο­σί­ευ­σε πρό­σφα­τα η Τρά­πε­ζα της Ελ­λά­δος, την με­γα­λύ­τε­ρη και ση­μα­ντι­κό­τε­ρη αύ­ξη­ση πα­ρου­σιά­ζουν οι συ­ναλ­λα­γές με χρε­ω­στι­κή κάρτα με τον αριθ­μό των συ­ναλ­λα­γών να αυ­ξά­νε­ται από πε­ρί­που 15 εκατ. ευρώ σε πε­ρί­που 60 εκατ. ευρώ (+300%) από το πρώτο εξά­μη­νο του 2015 στο δεύ­τε­ρο εξά­μη­νο του 2015, όταν οι πι­στω­τι­κές κάρ­τες πα­ρου­σιά­ζουν αύ­ξη­ση από 23 εκατ. σε 29 εκατ. συ­ναλ­λα­γές (+25%).

Αυτές οι αυ­ξή­σεις, πέρα από τα πολύ θε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα που επι­φέ­ρουν μα­κρο­οι­κο­νο­μι­κά και ιδιαί­τε­ρα στη μεί­ω­ση της φο­ρο­δια­φυ­γής/φο­ρο­α­πο­φυ­γής, προ­κα­λούν μία αξιο­ση­μεί­ω­τη αύ­ξη­ση του κό­στους στη λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σε­ων. Τα στοι­χεία της ανά­λυ­σης κό­στους που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στο πλαί­σιο με­λέ­της του ΙΕΛΚΑ, καθώς και τα στοι­χεία από αντί­στοι­χες έρευ­νες στο εξω­τε­ρι­κό (Food Marketing Institute – USA, Australian Retailers Association, Ευ­ρω­παϊ­κή Κε­ντρι­κή Τρά­πε­ζα) συ­νη­γο­ρούν σε δύο βα­σι­κά συ­μπε­ρά­σμα­τα:

1. Ότι γε­νι­κά πα­γκο­σμί­ως η χρήση πι­στω­τι­κών καρ­τών έχει υψη­λό­τε­ρο κό­στος σε σχέση τη χρήση με­τρη­τών, με το κό­στος των πι­στω­τι­κών καρ­τών για το λια­νε­μπό­ριο να ανέρ­χε­ται σε 1,6-1,8% επί των πω­λή­σε­ων και των με­τρη­τών σε 0,6-0,9% επί των πω­λή­σε­ων.

2. Ότι η χρήση συ­γκε­κρι­μέ­να χρε­ω­στι­κών καρ­τών στην Ελ­λά­δα έχει ση­μα­ντι­κά υψη­λό­τε­ρο κό­στος από άλλες χώρες, καθώς οι χρε­ω­στι­κές κάρ­τες αντι­με­τω­πί­ζο­νται συ­νή­θως ως πι­στω­τι­κές κάρ­τες από τον τρα­πε­ζι­κό κλάδο όσον αφορά την χρέ­ω­ση της συ­ναλ­λα­γής. Έτσι ενώ το κό­στος χρή­σης χρε­ω­στι­κών καρ­τών σε τρί­τες χώρες είναι σε επί­πε­δα του 0,4-0,8%, στην Ελ­λά­δα είναι υπερ­δι­πλά­σιο στο 1,7%.

Όπως επι­ση­μαί­νει το ΙΕΛΚΑ, στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα πι­στω­τι­κές και χρε­ω­στι­κές κάρ­τες έχουν ου­σιώ­δεις δια­φο­ρές, εξαι­τί­ας των οποί­ων στις πε­ρισ­σό­τε­ρες χώρες της Δυ­τι­κής Ευ­ρώ­πης και στις ΗΠΑ έχουν δια­φο­ρε­τι­κό κό­στος προ­μή­θειας τρα­πε­ζι­κής συ­ναλ­λα­γής για τον έμπο­ρο σε σχέση με τις πι­στω­τι­κές κάρ­τες, με κυ­ριό­τε­ρο το ότι δεν εμπε­ριέ­χουν τον κίν­δυ­νο της συ­ναλ­λα­γής μέσω δα­νει­σμού.

Κάθε χώρα αντι­με­τω­πί­ζει δια­φο­ρε­τι­κά την προ­μή­θεια για τη χρήση χρε­ω­στι­κής κάρ­τας. Σε ορι­σμέ­νες χώρες, οι τρά­πε­ζες τεί­νουν να επι­βά­λουν ένα μικρό στα­θε­ρό ποσό για κάθε συ­ναλ­λα­γή χρε­ω­στι­κής κάρ­τας (π.χ. Γαλ­λία, Γερ­μα­νία). Με αυτό τον τρόπο πλη­ρώ­νο­νται τα δια­χει­ρι­στι­κά κόστη της τρά­πε­ζας για τη συ­ναλ­λα­γή και πα­ράλ­λη­λα εν­θαρ­ρύ­νε­ται η χρήση τους.

Η ανά­λυ­ση κό­στους που πραγ­μα­το­ποί­η­σε το ΙΕΛΚΑ είναι απο­κα­λυ­πτι­κή για τις συ­νέ­πειες που έχει η αύ­ξη­ση χρή­σης πι­στω­τι­κών και ιδιαί­τε­ρα των χρε­ω­στι­κών καρ­τών ως μέσου πλη­ρω­μής στο λια­νε­μπό­ριο τρο­φί­μων στην Ελ­λά­δα. Συ­γκε­κρι­μέ­να, υπο­λο­γί­ζε­ται ότι οι πα­ρα­πά­νω εξε­λί­ξεις οδη­γούν σε ετή­σια αύ­ξη­ση τους λει­τουρ­γι­κού κό­στους των λια­νε­μπο­ρι­κών επι­χει­ρή­σε­ων κατά 50 εκατ. ευρώ, ποσό που αντι­στοι­χεί στο 0,21% των πω­λή­σε­ων. Το ποσό αυτό είναι ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κό δε­δο­μέ­νου ότι οι κερ­δο­φό­ρες επι­χει­ρή­σεις του κλά­δου λει­τουρ­γούν με κα­θα­ρό πε­ρι­θώ­ριο κερ­δο­φο­ρί­ας προ φόρων της τάξης του 1-1,5%.

Από την πα­ρα­πά­νω ανά­λυ­ση γί­νε­ται σαφές ότι το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος αυτού του επι­πλέ­ον κό­στους έχει προ­κλη­θεί από τον 4πλα­σια­σμό των συ­ναλ­λα­γών με τη χρήση χρε­ω­στι­κής κάρ­τας και την αντι­με­τώ­πι­ση τους ως πι­στω­τι­κές στην χρέ­ω­ση τους.

Από την ανά­λυ­ση προ­κύ­πτει αύ­ξη­ση του συ­νο­λι­κού κό­στους των επι­χει­ρή­σε­ων, εξέ­λι­ξη που ανα­μέ­νε­ται να είναι εις βάρος του κα­τα­να­λω­τή (εφό­σον δεν μειω­θεί το κό­στος χρή­σης χρε­ω­στι­κών καρ­τών), καθώς το αυ­ξη­μέ­νο αυτό κό­στος έρ­χε­ται να προ­στε­θεί στις πρό­σφα­τες αυ­ξή­σεις του ΦΠΑ στα τρό­φι­μα. Εκτι­μά­ται ότι η υιο­θέ­τη­ση ενός συ­στή­μα­τος χρέ­ω­σης προ­μή­θειας για τις χρε­ω­στι­κές κάρ­τες αντί­στοι­χου χωρών της ΕΕ θα δη­μιουρ­γή­σει ση­μα­ντι­κά πλε­ο­νε­κτή­μα­τα στο λια­νε­μπό­ριο τρο­φί­μων σε μία εποχή με έντο­νες πτω­τι­κές τά­σεις.

newsbeast.gr/