Τα μνημόνια χειρότερα από τη μετανάστευση του ’60

Στα τέλη του 1960 ο πλη­θυ­σμός της χώρας ανερ­χό­ταν σε 8.300.399 και στα τέλη του 2014 σε 10.858.018, σημειώ­θηκε δηλαδή αύξησή του κατά 2.557.619. Η αύξηση αυτή προήλθε κατά 72% (1.843.000) από τη φυσική αύξηση (γεν­νή­σεις μείον θάνατοι) και κατά 28% (714.500) από την καθαρή εισροή πλη­θυ­σμού (εισροή από μείον εκροή προς άλλα κράτη).

Ο ρόλος, όμως, των δύο αυτών παρα­γό­ντων ήταν δια­φο­ρε­τι­κός (θετικός ή αρνη­τι­κός) σε 5 περιό­δους της 55ετίας. Τα σχετικά στοι­χεία είναι από τη βάση δεδο­μέ­νων της Στα­τι­στι­κής Υπη­ρε­σίας της Ε.Ε. (της Eurostat) και της Ελλη­νι­κής Στα­τι­στι­κής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) και δίνο­νται στον πίνακα.

Στο πρώτο μέρος του πίνακα δίνεται ο μέσος ετήσιος όρος των γεν­νή­σεων, των θανάτων και της φυσικής μετα­βο­λής (αύξησης ή μείωσης) του πλη­θυ­σμού την καθεμιά από τις 5 περιό­δους, προ­κει­μέ­νου να είναι δυνατές οι συγκρί­σεις, δεδο­μέ­νου ότι οι περί­ο­δοι αυτές είναι άνισες σε αριθμό ετών.

Στο δεύτερο μέρος δίνεται για την καθεμιά περίοδο η συνο­λική φυσική μετα­βολή (στην 1η στήλη), το σύνολο των μετα­να­στευ­τι­κών ρευ­μά­των (στη 2η στήλη) και συνο­λική μετα­βολή του πλη­θυ­σμού (3η στήλη που είναι το άθροι­σμα της 1ης και της 2ης).

ΠΙΝΑΚΑΣ

Μέσος ετήσιος όρος των γεν­νή­σεων, των θανάτων και της φυσικής μετα­βο­λής του πλη­θυ­σμού και το σύνολο της φυσικής μετα­βο­λής, των μετα­να­στευ­τι­κών ρευ­μά­των και της μετα­βο­λής του πλη­θυ­σμού σε πέντε περιό­δους των ετών 1960 – 2014

Από το πρώτο μέρος του πίνακα φαί­νε­ται ότι η συνεχής μείωση των γεν­νή­σεων από τη μια περίοδο στην άλλη ανα­κό­πηκε την 7ετία 2004-2010 χάρη στις γεν­νή­σεις από αλλο­δα­πές για να επα­νέλ­θει τα έτη 2011-2014. Οι θάνατοι, λόγω γήραν­σης του πλη­θυ­σμού, αυξά­νο­νταν συνεχώς.

Απο­τέ­λε­σμα των εξε­λί­ξεων αυτών ήταν να σημειω­θεί κάθετη μείωση της φυσικής αύξησης του πλη­θυ­σμού τη δεύτερη σε σύγκριση με την πρώτη περίοδο (ιδιαί­τερα τη δεκα­ε­τία του ’80), φυσική μείωσή του την τρίτη, μικρή αύξησή του την τέταρτη και μεγάλη φυσική μείωσή του την τελευ­ταία περίοδο.

Από το δεύτερο μέρος του πίνακα φαί­νε­ται ότι η αύξηση του πλη­θυ­σμού την περίοδο:

1960-1974 οφεί­λε­ται απο­κλει­στικά στη μεγάλη φυσική αύξηση του πλη­θυ­σμού. Η αύξηση, όμως, αυτή απο­δυ­να­μώ­θηκε από τη μαζική μετα­νά­στευση Ελλήνων εργατών κυρίως προς τη Δυτική Γερ­μα­νία.

1975-1997 οφεί­λε­ται τόσο στη φυσική αύξηση του πλη­θυ­σμού (πολύ, όμως, μειω­μένη) όσο και (πολύ περισ­σό­τερο) στη μαζική εισροή πλη­θυ­σμού (επα­να­πα­τρι­σμός Ελλήνων μετα­να­στών τα πρώτα χρόνια και στη συνέ­χεια μεγάλη εισροή αλλο­δα­πών – κυρίως από την Αλβανία).

1998-2003 οφεί­λε­ται απο­κλει­στικά στην καθαρή εισροή μετα­να­στών (κυρίως αλλο­δα­πών), δεδο­μέ­νου ότι, αντί για φυσική αύξηση, σημειώ­θηκε μικρή φυσική μείωση του πλη­θυ­σμού.

2004-2010 οφεί­λε­ται στη φυσική αύξηση του πλη­θυ­σμού (λόγω αύξησης των γεν­νή­σεων για τον λόγο που προ­α­να­φέρ­θηκε) και πολύ περισ­σό­τερο στην καθαρή εισροή μετα­να­στών (βασικά αλλο­δα­πών)

Σε αντί­θεση με τις τέσ­σε­ρις προη­γού­με­νες περιό­δους, την τετρα­ε­τία 2011-2014 είχαμε τόσο φυσική μείωση του πλη­θυ­σμού (λόγω σημα­ντι­κής υπε­ρο­χής των αυξη­μέ­νων θανάτων έναντι των μειω­μέ­νων γεν­νή­σεων) όσο και καθαρή εκροή πλη­θυ­σμού (κυρίως προ­σο­ντού­χων Ελλήνων).

Τόσο η φυσική μείωση όσο η καθαρή εκροή πλη­θυ­σμού την περίοδο αυτή οφεί­λο­νται στην εκτό­ξευση της ανερ­γίας στα ύψη και τη δρα­στική περι­κοπή μισθών και συντά­ξεων εξαι­τίας της εφαρ­μο­γής των μέτρων των Μνη­μο­νίων.

Εξαι­τίας των δύο αυτών αρνη­τι­κών παρα­γό­ντων, για πρώτη φορά μετά τον Β’ Παγκό­σμιο Πόλεμο, σημειώ­θηκε μείωση του συνο­λι­κού μόνιμου πλη­θυ­σμού (Ελλήνων και αλλο­δα­πών) της χώρας.

Πρό­κει­ται για ένα βαρύ πλήγμα στον πλη­θυ­σμό και μάλιστα βαρύ­τερο από εκείνο της μαζικής μετα­νά­στευ­σης τη δεκα­ε­τία του ’60, δεδο­μέ­νου ότι ενώ τη δεκα­ε­τία εκείνη σημειώ­θηκε μεγάλη φυσική αύξηση του πλη­θυ­σμού, την τετρα­ε­τία 2011-14 σημειώ­θηκε φυσική μείωσή του και ενώ η μέση ετήσια εκροή πλη­θυ­σμού τη δεκα­ε­τία του ’60 ήταν 39.800, η αντί­στοιχη εκροή την τετρα­ε­τία 2011-14 ήταν 51.300. Το πλήγμα αυτό θα έχει πολύ δυσμε­νείς μακρο­χρό­νιες επι­πτώ­σεις.

* πρώην αντι­προ­έ­δρος της Βουλής, υπουρ­γός και καθη­γη­τής της ΑΣΟΕΕ