«Στην Άκρη του Αιγαίου: Καστελλόριζο»: Πρώτο βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών και Ντοκιμαντέρ

Tο ντο­κι­μα­ντέρ «Στην Άκρη του Αιγαίου: Καστελ­λό­ριζο», παρα­γω­γής ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ., κατέ­κτησε το ΠΡΩΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ καλύ­τε­ρου δημιουρ­γι­κού ντο­κι­μα­ντέρ στο Διεθνές Φεστι­βάλ Ταινιών και Ντο­κι­μα­ντέρ 2016, στο Λονδίνο.

Σκη­νο­θε­σία: Ειρήνη Σαρί­ο­γλου – Άγγελος Κοβό­τσος

Μουσική: Ανδρέας Κατσι­γιάν­νης

Στίχοι: Ελένη Φωτάκη

Τρα­γούδι: Γιώργος Ντα­λά­ρας

Αφήγηση: Νένα Μεντή – Γιώργος Κέντρος

Εικα­στική Επι­μέ­λεια: Παύλος Χαμπί­δης

Το 50λεπτο ντο­κι­μα­ντέρ είναι βασι­σμένο στο βιβλίο ‘Στην άκρη του Αιγαίου, Καστελ­λό­ριζο 1890-1948’ του Νικο­λάου Γ. Παππά  και στο ημε­ρο­λό­γιο ‘Ιστο­ρίες του Καστελ­λό­ρι­ζου’ της γερό­ντισ­σας Καστελ­λο­ρι­ζιάς Χρι­στί­νας Ευστρα­τιά­δου. Περι­λαμ­βά­νει αρχειακό υλικό του ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ και της ΕΡΤ αλλά και πλούσιο οπτι­κο­α­κου­στικό αρχείο που πρώτη φορά παρου­σιά­ζε­ται στο κοινό.

Στο νοερό αυτό ταξίδι ανα­δρο­μής όπου πρω­τα­γω­νι­στούν οι μαρ­τυ­ρίες των κατοί­κων του νησιού κατα­γρά­φε­ται το πολυ­κύ­μα­ντο παρελ­θόν του, τα δεινά που υπέστη από κατα­κτη­τές και φυσικές κατα­στρο­φές, από τους πολέ­μους και τη φτώχεια, από τον ξερι­ζωμό που ακο­λού­θησε και την προ­σπά­θεια ανα­γέν­νη­σης του κατά τις τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες.

Ο θεατής μέσα από την αφη­γη­μα­τική γλα­φυ­ρό­τητα των μαρ­τυ­ριών και των ιστο­ρι­κών ημερολογιακών- κατα­γρα­φών, ξαφ­νιά­ζε­ται ευχά­ρι­στα από το υψηλό επίπεδο ποιό­τη­τας ζωής που είχαν καθιε­ρώ­σει κατά την ακμά­ζουσα περίοδο -τέλη του 19ου και αρχές του 20ου αιώνα. Τότε που έσφυζε από ζωή απο­τε­λώ­ντας ένα από τα μεγα­λύ­τερα εμπο­ρικά και ναυτικά κέντρα της ανα­το­λι­κής μεσο­γείου.

Με έναν μεγάλο στόλο εμπο­ρι­κών πλοίων, με κατοί­κους που δρα­στη­ριο­ποιού­νταν σε όλους τους τομείς της οικο­νο­μίας, με φημι­σμένα δημόσια και ιδιω­τικά σχολεία, με ζηλευτή οργά­νωση της τοπικής κοι­νω­νίας, παρά την οθω­μα­νική κυριαρ­χία που επι­κρα­τούσε στο νησί, με κάλυψη όλων των υλικών αναγκών των κατοί­κων χάρη στον τρόπο που λει­τουρ­γούσε η δημο­γε­ρο­ντία του νησιού. “Δεκα­τέσ­σε­ρις χιλιά­δες και παρά τους πολέ­μους, ξενι­τε­μούς, κατα­κτη­τές… αντέ­χαμε. Αντέ­χαμε γιατί ακου­μπού­σαμε σε κάτι πολύ δυνατό… στον πολι­τι­σμό μας. Πολι­τι­σμός που ήταν πράξη” ανα­φέ­ρει -μεταξύ άλλων- η Καστελ­λο­ρι­ζιά συγ­γρα­φέας.

Κατά τη διάρ­κεια των δυο παγκο­σμίων πολέμων που ακο­λου­θούν, το Καστελ­λό­ριζο βρί­σκε­ται αντι­μέ­τωπο με πολ­λα­πλές κατοχές, κακου­χίες και βομ­βαρ­δι­σμούς. Η μετα­νά­στευση -κυρίως προς την Αυστραλία- ήταν ανα­πό­φευ­κτη. Τα πολυά­ριθμα επαγ­γέλ­ματα που ασκού­σαν οι Καστελ­λο­ρι­ζιοί κάποτε, η πνευ­μα­τική ακμή και η κοι­νω­νική μέριμνα μαζί με τις εμπο­ρι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες μοιά­ζουν να είναι ορι­στικά παρελ­θόν.

Το ντο­κι­μα­ντέρ, σημειώ­νει η Ειρήνη Σαρί­ο­γλου μία εκ των σκη­νο­θε­τών του έργου και γραμ­μα­τέας του (ΙΔΙΣΜΕ) πραγ­μα­τεύ­ε­ται την εντυ­πω­σιακή οικο­νο­μική και πνευ­μα­τική ακμή του νησιού στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν δια­δρα­μά­τισε έναν εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό πολι­τι­στικό και εμπο­ρικό ρόλο στην ευρύ­τερη περιοχή « Και σκοπός του Ιδρύ­μα­τος, είναι η ανά­δειξη αυτής της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς».

Εξάλλου η πολι­τι­σμική ποιό­τητα είναι εμφα­νέ­στατη στο σπάνιο φωτο­γρα­φικό και αρχειακό υλικό του βιβλίου το οποίο κατα­γρά­φει με τον καλύ­τερο τρόπο τη μεγάλη ακμή του νησιού, με τους καρα­βο­κύ­ρη­δες και τους εμπό­ρους, καθώς ανα­δει­κνύει παράλ­ληλα τη σημασία που έδιναν οι Καστελ­λο­ρι­ζιοί στα γράμ­ματα, την εκπαί­δευση και την κοι­νω­νική μέριμνα, ακόμη και σε ιδιαί­τερα δύσκο­λες εποχές.

¨Όπως σημειώ­νει και στο ημε­ρο­λό­γιο της η Καστελ­λο­ρι­ζιά Χρ. Ευστρα­τιά­δου, ήταν εποχές όπου «η καλ­λιέρ­γεια, η γνώση, το φιλό­τιμο, η αλλη­λεγ­γύη είχαν ιδιαί­τερη αξία.» Κατα­λή­γει με την ευχή και οι νεώ­τε­ρες γενιές ‘’τις ρίζες να κρα­τή­σουν, το Καστελ­λό­ριζο να μην το λησμο­νή­σουν”.

grafida.net