Οικουμενικός Πατριάρχης: Τα Χριστούγεννα μαρτυρούν την ευεργετική δύναμη της πίστης στη ζωή όλων

Στην Πα­τριαρ­χι­κή Από­δει­ξη επί τοις Χρι­στου­γέν­νοις 2025, ο Οι­κου­με­νι­κός Πα­τριάρ­χης κ. Βαρ­θο­λο­μαί­ος το­νί­ζει το σω­τη­ριο­λο­γι­κό και υπαρ­ξια­κό νόημα της Εναν­θρω­πή­σε­ως του Χρι­στού, δο­ξο­λο­γώ­ντας την «άφρα­στον και ακα­τά­λη­πτον συ­γκα­τά­βα­σιν» του Θεού, ο οποί­ος απο­κα­λύ­πτε­ται ως «Εμ­μα­νου­ήλ», δη­λα­δή «Θεός μεθ’ ημών».

Ο Πα­να­γιώ­τα­τος υπο­γραμ­μί­ζει ότι η Γέν­νη­ση του Χρι­στού «ανέ­τει­λε τω κόσμω το φως της γνώ­σε­ως», απο­κα­λύ­πτο­ντας πως μόνο η χρι­στια­νι­κή πίστη μπο­ρεί να απα­ντή­σει στις βα­θύ­τε­ρες ανα­ζη­τή­σεις του αν­θρώ­που και να προ­σφέ­ρει αλη­θι­νή ελευ­θε­ρία. Όπως επι­ση­μαί­νει, η Εναν­θρώ­πη­ση δεν απο­τε­λεί γε­γο­νός του πα­ρελ­θό­ντος, αλλά βιώ­νε­ται διαρ­κώς στη ζωή των πι­στών, οδη­γώ­ντας τους προς τη «μέλ­λου­σα πόλη» και τη Βα­σι­λεία του Θεού.

Ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση δί­νε­ται στο μή­νυ­μα της ει­ρή­νης σε έναν κόσμο που μα­στί­ζε­ται από πο­λέ­μους. Ο Οι­κου­με­νι­κός Πα­τριάρ­χης υπεν­θυ­μί­ζει ότι η Εκ­κλη­σία προ­σεύ­χε­ται «υπέρ της ει­ρή­νης του σύ­μπα­ντος κό­σμου» και το­νί­ζει πως η αυ­θε­ντι­κή πίστη δεν υπο­δαυ­λί­ζει τη βία αλλά «επου­λώ­νει πλη­γές», πα­ρα­πέ­μπο­ντας χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά στο μή­νυ­μα της Αγίας και Με­γά­λης Συ­νό­δου ότι το θρη­σκευ­τι­κό βίωμα δεν πρέ­πει να χρη­σι­μο­ποιεί­ται για τη νο­μι­μο­ποί­η­ση συ­γκρού­σε­ων.

Ολό­κλη­ρο το κεί­με­νο έχει ως εξής:

Τι­μιώ­τα­τοι αδελ­φοί Ιε­ράρ­χαι και προ­σφι­λέ­στα­τα τέκνα εν Κυρίω,

Αξιω­θέ­ντες και πάλιν να φθά­σω­μεν την με­γά­λην εορ­τήν της κατά σάρκα Γεν­νή­σε­ως του Υιού και Λόγου του Θεού, δο­ξο­λο­γού­μεν την «άφρα­στον και ακα­τά­λη­πτον συ­γκα­τά­βα­σιν» Αυτού, του Σω­τή­ρος του γέ­νους των αν­θρώ­πων και Λυ­τρω­τού απά­σης της κτί­σε­ως εκ της φθο­ράς, ανα­βο­ώ­ντες μετά των Αγ­γέ­λων «Δόξα εν υψί­στοις Θεώ και επί γης ει­ρή­νη, εν αν­θρώ­ποις ευ­δο­κία».

Ο Χρι­στός απε­κα­λύ­φθη ως «Εμ­μα­νου­ήλ», ως «Θεός μεθ  ημών» και «υπέρ ημών», ως Θεός πλη­σί­ον ενός εκά­στου εξ ημών, ως «και ημών αυτών συγ­γε­νέ­στε­ρος». Ο «ομο­ού­σιος» τω Θεώ Πατρί προ­αιώ­νιος Λόγος, καθώς εδογ­μά­τι­σεν η εν Νι­καία Α’ Οι­κου­με­νι­κή Σύ­νο­δος, η 1700η επέ­τειος από της συ­γκλή­σε­ως της οποί­ας ετι­μή­θη πρε­πό­ντως υπό του χρι­στια­νι­κού κό­σμου κατά το πα­ριπ­πεύ­ον έτος, «ομοιού­ται τω ιδίω ποι­ή­μα­τι», σαρ­κω­θείς εκ Πνεύ­μα­τος Αγίου και Μα­ρί­ας της Παρ­θέ­νου, «ίνα τους αν­θρώ­πους θεούς απο­δεί­ξη».

Το Απο­λυ­τί­κιον των Χρι­στου­γέν­νων δια­κη­ρύσ­σει ότι η Γέν­νη­σις του Χρι­στού «ανέ­τει­λε τω κόσμω το φως το της γνώ­σε­ως», απε­κά­λυ­ψε το «υπερ­βα­τι­κόν και κα­θο­λι­κόν νόημα» της ζωής και της ιστο­ρί­ας, την αλή­θειαν, ότι μόνον η χρι­στια­νι­κή πί­στις δύ­να­ται να ικα­νο­ποι­ή­ση πλή­ρως τας βα­θυ­τέ­ρας ανα­ζη­τή­σεις του νοός και την δίψαν της καρ­δί­ας, ότι «ουκ έστιν εν άλλω ου­δε­νί η σω­τη­ρία» ει μη εν Χρι­στώ. Έκτο­τε, «η γνώ­σις», ήτις «φυ­σιοί», κρί­νε­ται εκ του Κυ­ρια­κού «Γνώ­σε­σθε την αλή­θειαν και η αλή­θεια ελευ­θε­ρώ­σει υμάς».

Το υπέρ­λο­γον γε­γο­νός της Εν­σαρ­κώ­σε­ως βιού­ται και επα­να­λαμ­βά­νε­ται πνευ­μα­τι­κώς εις την ζωήν των πι­στών, των αγα­πώ­ντων την επι­φά­νειαν του Σω­τή­ρος Χρι­στού. Όπως γρά­φει ο Άγιος Μά­ξι­μος ο Ομο­λο­γη­τής, «Ο  του Θεού Λόγος εφά­παξ κατά σάρκα γεν­νη­θείς,  αεί γεν­νά­ται θέλων κατά πνεύ­μα δια φι­λαν­θρω­πί­αν τοις θέ­λου­σι». Εν τη εν­νοία ταύτη, ο εορ­τα­σμός των Χρι­στου­γέν­νων, της Σαρ­κώ­σε­ως του Θεού και της κατά χάριν θε­ώ­σε­ως του αν­θρώ­που, δεν μας στρέ­φει προς εν γε­γο­νός του πα­ρελ­θό­ντος, αλλά μας κα­τευ­θύ­νει προς την «μέλ­λου­σαν πόλιν», προς την αιω­νί­αν Βα­σι­λεί­αν του Πα­τρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύ­μα­τος.

Εις ένα κό­σμον, όπου ηχούν αι πο­λε­μι­καί ιαχαί και η κλαγ­γή των όπλων, δια­σαλ­πί­ζε­ται το αγ­γε­λι­κόν «επί γης ει­ρή­νη», η φωνή του Κυ­ρί­ου μα­κα­ρί­ζει τους «ει­ρη­νο­ποιούς» και η Αγία Εκ­κλη­σία Του δέ­ε­ται εις την Θείαν Λει­τουρ­γί­αν «υπέρ της άνω­θεν ει­ρή­νης» και «υπέρ της ει­ρή­νης του σύ­μπα­ντος κό­σμου». Η γνη­σία πί­στις εις Θεόν ζώντα εν­δυ­να­μώ­νει τον αγώνα δια την ει­ρή­νην και την δι­καιο­σύ­νην, ακόμη και όταν ούτος ευ­ρί­σκε­ται ενώ­πιον ανυ­περ­βλή­των, κατ  άν­θρω­πον, εμπο­δί­ων. Ως θε­ο­κι­νή­τως δη­λού­ται εις το Μή­νυ­μα της Αγίας και Με­γά­λης Συ­νό­δου της Ορ­θο­δό­ξου Εκ­κλη­σί­ας, την πρώ­την δε­κα­ε­τη­ρί­δα της οποί­ας θα εορ­τά­σω­μεν κατά το επερ­χό­με­νον έτος, «το λάδι του θρη­σκευ­τι­κού βιώ­μα­τος πρέ­πει να χρη­σι­μο­ποιεί­ται για να επου­λώ­νει πλη­γές και όχι για να ανα­ζω­πυ­ρώ­νει τη φωτιά των πο­λε­μι­κών συρ­ρά­ξε­ων».

Το Ευαγ­γέ­λιον της ει­ρή­νης αφορά εξό­χως εις ημάς τους Χρι­στια­νούς. Θε­ω­ρού­μεν ανε­πί­τρε­πτον την αδια­φο­ρί­αν δια την διά­σπα­σιν της Χρι­στια­νο­σύ­νης, ιδίως όταν αύτη συ­νο­δεύ­ε­ται από φο­ντα­με­ντα­λι­σμόν και ρητήν απόρ­ρι­ψιν των δια­χρι­στια­νι­κών δια­λό­γων, οι οποί­οι έχουν τε­λι­κόν σκο­πόν την υπέρ­βα­σιν της διαι­ρέ­σε­ως και την επί­τευ­ξιν της ενό­τη­τος. Το χρέος του αγώ­νος δια την χρι­στια­νι­κήν ενό­τη­τα είναι αδια­πραγ­μά­τευ­τον. Εις την νέαν γε­νε­άν των Χρι­στια­νών ανή­κει η ευ­θύ­νη της συ­νε­χί­σε­ως των προ­σπα­θειών των πρω­τερ­γα­τών της Οι­κου­με­νι­κής Κι­νή­σε­ως και της δι­καιώ­σε­ως των ορα­μά­των και των μό­χθων των.

Ανή­κο­μεν εις τον Χρι­στόν, ο οποί­ος είναι «η ει­ρή­νη ημών» και η «πε­πλη­ρω­μέ­νη χαρά» εις την ζωήν μας, η «ευ­δο­κία», η πη­γά­ζου­σα εκ της βε­βαιό­τη­τος ότι «ήλθεν η αλή­θεια» και «πα­ρέ­δρα­μεν η σκιά», ότι η αγάπη είναι ισχυ­ρο­τέ­ρα από το μίσος και η ζωή ισχυ­ρο­τέ­ρα από τον θά­να­τον, ότι το κακόν δεν έχει τον τε­λευ­ταί­ον λόγον εις την ζωήν του κό­σμου, την οποί­αν κα­τευ­θύ­νει ο Χρι­στός, ο «χθες και σή­με­ρον ο αυτός και εις τους αιώ­νας». Αυτή η πί­στις πρέ­πει να δια­λά­μπη και να απο­κα­λύ­πτε­ται εις τον τρό­πον με τον οποί­ον τι­μώ­μεν τα Χρι­στού­γεν­να και τας άλλας εκ­κλη­σια­στι­κάς εορ­τάς. Ο θε­ο­τερ­πής εορ­τα­σμός εκ μέ­ρους των πι­στών οφεί­λει να μαρ­τυ­ρή την με­τα­μορ­φω­τι­κήν δύ­να­μιν της εις Χρι­στόν πί­στε­ως δια την ζωήν μας, να είναι και­ρός ευ­δο­κί­ας και πνευ­μα­τι­κής ευ­φρο­σύ­νης, βιώ­σε­ως εκεί­νης της ανε­κλα­λή­του «με­γά­λης χαράς», η οποία είναι «συ­νώ­νυ­μος του Ευαγ­γε­λί­ου».

Ιε­ρώ­τα­τοι και Θε­ο­φι­λέ­στα­τοι αδελ­φοί και αγα­πη­τά τέκνα,

Κατά το έτος 2026, η Αγία του Χρι­στού Με­γά­λη Εκ­κλη­σία τιμά την συ­μπλή­ρω­σιν 1400 ετών από της 7ης Αυ­γού­στου 626, ότε εψάλη «ορ­θο­στά­δην» ο Ακά­θι­στος Ύμνος, κατά την Ιεράν Αγρυ­πνί­αν εν τω Ιερώ Ναώ της Πα­να­γί­ας Βλα­χερ­νών, εις έκ­φρα­σιν ευ­γνω­μο­σύ­νης προς την Υπε­ρα­γί­αν Θε­ο­τό­κον, δια την διά­σω­σιν της Πό­λε­ως εκ της επι­δρο­μής εχθρών δυ­σμε­νών. Επί τη ιστο­ρι­κή ταύτη επε­τείω, η Επε­τη­ρίς του Οι­κου­με­νι­κού Πα­τριαρ­χεί­ου του έτους 2026 αφιε­ρού­ται εις την ανά­μνη­σιν του ση­μα­ντι­κού τού­του γε­γο­νό­τος δια την Πα­ρά­δο­σιν και την ταυ­τό­τη­τά μας, αι οποί­αι είναι αδια­σπά­στως και βα­θέ­ως συ­νυ­φα­σμέ­ναι με την τιμήν προς την αει­μα­κά­ρι­στον και πα­να­μώ­μη­τον Μη­τέ­ρα του Θεού ημών και Υπέρ­μα­χον Στρα­τη­γόν του Γέ­νους.

Εν τω πνεύ­μα­τι τούτω, κλί­νο­ντες το γόνυ ενώ­πιον της Βρε­φο­κρα­τού­σης Μα­ριάμ και προ­σκυ­νού­ντες τον την ημε­τέ­ραν μορ­φήν ανα­λα­βό­ντα Θεόν Λόγον, ευ­χό­με­θα εις πά­ντας υμάς ευ­λο­γη­μέ­νον το Άγιον Δω­δε­κα­ή­με­ρον, καλ­λί­καρ­πον δε εν έρ­γοις αγα­θοίς και πλήρη θείων δω­ρη­μά­των τον νέον ενιαυ­τόν της χρη­στό­τη­τος του Κυ­ρί­ου, Ω πρέ­πει πάσα δόξα, τιμή και προ­σκύ­νη­σις, νυν και αεί και εις πά­ντας τους αιώ­νας. Αμήν!

Χρι­στού­γεν­να 2025

† Ο Κων­στα­ντι­νου­πό­λε­ως ΒΑΡ­ΘΟ­ΛΟ­ΜΑΙΟΣ

διά­πυ­ρος προς Θεόν ευ­χέ­της πά­ντων υμών