Γεραπετρίτης: Δεν νοείται σήμερα αλλαγή συνόρων δια της βίας

«Δεν μπορείς να χαρα­κτη­ρί­σεις Δίκαιο κάτι, το οποίο απορ­ρέει από την πυγμή του ισχυρού» τόνισε ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Γιώργος Γερα­πε­τρί­της, σε ομιλία του απόψε σε εκδή­λωση του ΕΚΠΑ με τίτλο «Η Ελλάδα απέ­να­ντι στις Σύγ­χρο­νες Διε­θνείς Προ­κλή­σεις».

Ο κ. Γερα­πε­τρί­της τόνισε ότι δεν νοείται σήμερα η οποια­δή­ποτε αλλαγή συνόρων δια της βίας, και επι­σή­μανε ότι σε πολλές περι­πτώ­σεις το Διεθνές Δίκαιο στε­ρεί­ται αυτής της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας που απο­νέ­μει η κυριαρ­χία, που είναι η λογο­δο­σία και η εφαρ­μο­στι­κό­τητα του Δικαίου. «Το Δίκαιο οφείλει να εφαρ­μό­ζε­ται» είπε, και ανα­φε­ρό­με­νος στον σημε­ρινό «μετα­βαλ­λό­μενο κόσμο» ανέφερε:«Αυτά που βιώ­νουμε σήμερα νομίζω είναι πραγ­μα­τικά χωρίς προη­γού­μενο τόσο στην Ευρώπη, όσο και στον κόσμο. Δεδο­μένα, τα οποία υφί­στα­ντο επί δεκα­ε­τίες, όπως για παρά­δειγμα ότι η Ευρώπη είναι απρο­σπέ­λα­στη, είναι θωρα­κι­σμένη πλέον έχουν εκλεί­ψει. Στην καρδιά της Ευρώπης υφί­στα­ται ένας μεγάλος πόλεμος, ένας εξαι­ρε­τικά αιμα­τη­ρός πόλεμος, ενώ η ίδια η Ευρω­παϊκή Ένωση βάλ­λε­ται. Και βάλ­λε­ται τόσο εκ των έσω, αλλά βάλ­λε­ται και από τους ίδιους τους λαούς, οι οποίοι πλέον αμφι­σβη­τούν ανοιχτά την ισχύ, την πειθώ της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, με βασικό επι­χεί­ρημα ότι έχει αδυ­να­μία στη λήψη των απο­φά­σεων. Αλλά, κυρίως, επειδή αδυ­να­τεί να μπο­ρέ­σει να εισφέ­ρει στην απάμ­βλυνση των κρίσεων, οι οποίες βρί­σκο­νται γύρω μας. Η βασική αρχή ότι η Ευρώπη είναι θωρα­κι­σμένη και ότι δεν νοείται η οποια­δή­ποτε αλλαγή συνόρων δια της βίας, πλέον απο­τε­λεί παρελ­θόν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρα­νία. Και μέσα σ’ αυτό το περι­βάλ­λον υπάρ­χουν μια σειρά από παρά­δοξα, τα οποία δια­μορ­φώ­νουν αν θέλετε και τη νέα αντί­ληψη περί διε­θνούς αρχι­τε­κτο­νι­κής ασφα­λείας».

Χαρα­κτή­ρισε ως «πραγ­μα­τικά ισχυρό όπλο» το διεθνές δίκαιο για κράτη που βρί­σκο­νται «σε δύσκολη γει­το­νιά» και είπε ότι παρά το γεγονός ότι αυτήν τη στιγμή υπάρχει μια μεγα­λύ­τερη από ποτέ επί­κληση του Διε­θνούς Δικαίου, η διεθνής πολι­τική φαί­νε­ται να ρέπει προς μια πολύ πιο συναλ­λα­κτική προ­σέγ­γιση. «Για να το πω με όρους νομι­κούς, μια και απευ­θύ­νο­μαι σε ένα ειδικό ακρο­α­τή­ριο, εκείνο, το οποίο θα περί­μενε κανείς ακού­γο­ντας το Διεθνές Δίκαιο ως μοχλό για την ειρη­νική επίλυση των δια­φο­ρών – όπως εξάλλου απαιτεί και ο Κατα­στα­τι­κός Χάρτης του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών, να έχουμε δηλαδή τον κανόνα και επί τη βάσει του κανόνα να προ­σπα­θούμε να επι­λύ­σουμε τα πραγ­μα­τικά – εκείνο, το οποίο συμ­βαί­νει είναι ότι έχουμε τη λύση και ανα­ζη­τούμε μόνο το νομικό θεμέλιο. Το οποίο θα ενδύσει στην πραγ­μα­τι­κό­τητα μια προει­λημ­μένη απόφαση, η οποία είναι και η ωφέλιμη. Μια αμιγώς ωφε­λι­μι­στική προ­σέγ­γιση, στην οποία το Διεθνές Δίκαιο όχι μόνο υπο­χω­ρεί – αυτή θα ήταν η σχε­τι­κώς καλύ­τερη προ­σέγ­γιση – αλλά ακόμη-ακόμη απο­τε­λεί και ένα νομι­μο­ποι­η­μένο άλλοθι για να λαμ­βά­νο­νται απο­φά­σεις, οι οποίες πλήτ­τουν την πειθώ του Δικαίου. Κυρίως, όμως πλήτ­τουν τους αδύ­να­μους» είπε ο κ.Γερα­πε­τρί­της.

Ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών χαρα­κτή­ρισε παρά­δοξο το ότι ενόσω υπάρχει μια διεθνής αντί­ληψη ότι η δημο­κρα­τία ανά τον κόσμο ενι­σχύ­ε­ται και οι δημο­κρα­τίες πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται – άρα τα αυταρ­χικά καθε­στώτα απο­μειώ­νο­νται – στην πραγ­μα­τι­κό­τητα ισχύει το ακριβώς αντί­θετο.

«Οι δημο­κρα­τίες στον κόσμο υπο­χω­ρούν, ο αυταρ­χι­σμός γίνεται όλο και πιο ορατός. Το δίκαιο του ισχυρού επι­βάλ­λε­ται και τρέπει τις δημο­κρα­τίες σε de facto αυταρ­χικά καθε­στώτα. Στην κατα­μέ­τρηση του Democracy Index του Economist για το 2024 κατε­γρά­φη­σαν 74 δημο­κρα­τίες – και 74 είναι οι πλήρεις δημο­κρα­τίες, αλλά και δημο­κρα­τίες οι οποίες είναι ελλειμ­μα­τι­κές -, ενώ μη χαρα­κτη­ρι­ζό­με­νες δημο­κρα­τίες έχουμε σε 93 κράτη. Μπο­ρείτε να φαντα­στείτε πού θα ήταν αυτός ο δείκτης εάν η αναφορά γινόταν όχι στη δημο­κρα­τία, που είναι ένα πολύ περισ­σό­τερο δια­δι­κα­στικό φαι­νό­μενο του κόσμου μας, αλλά στο κράτος δικαίου, το οποίο έχει και πολύ ουσια­στι­κές δια­δρο­μές να ανα­τρέ­ξει» είπε.

Τρεις κίν­δυ­νοι για την Ευρώπη

Ο κ Γερα­πε­τρί­της εξέ­φρασε τους φόβους του για τρία πράγ­ματα. Πρώτον, μήπως η Ευρώπη, αλλά και το διεθνές σύστημα έχει την τύχη της αρχαίας Αθήνας, το «σύν­δρομο της Αθήνας». Όπως είπε «η Αθήνα, ήταν ένα πολύ πιο ισχυρό πολί­τευμα από όλες τις απόψεις σε σχέση με την Σπάρτη. Κατέ­πεσε όμως γιατί; Διότι υπέκυψε στον λαϊ­κι­σμό των δημα­γω­γών, όπως τον παρου­σί­ασε ο Θου­κυ­δί­δης. Κι επειδή σήμερα ο λαϊ­κι­σμός είναι το έσχατο μέσο που χρη­σι­μο­ποιεί­ται από εκεί­νους που βρί­σκο­νται εν αδίκω ή εκεί­νους, οι οποίοι επι­θυ­μούν να έχουν αθέμιτη πρό­σβαση στην εξουσία, ο μεγάλος κίν­δυ­νος βρί­σκε­ται πάντοτε μέσα μας. Και για την Ευρώπη ο κίν­δυ­νος αυτός είναι πρω­τί­στως εντός».

Ο δεύ­τε­ρος κίν­δυ­νος είναι -όπως είπε- ο κίν­δυ­νος της πτώσης τύπου «Μακε­δο­νι­κής Αυτο­κρα­το­ρίας», δηλαδή η έλλειψη ηγεσίας ή η έλλειψη ανθε­κτι­κών θεσμών.

«Δυστυ­χώς παρα­τη­ρούμε σήμερα την έλλειψη ανθε­κτι­κών θεσμών, την υπο­χώ­ρηση γενικώς των θεσμών, όπως επίσης και την έλλειψη ηγεσίας αρκετές φορές στα διεθνή fora. Για να μπο­ρέ­σει να επι­βιώ­σει η ειρήνη και η ευη­με­ρία απαι­τού­νται θεσμοί. Όπου υπάρ­χουν κενά θεσμικά είναι βέβαιο ότι αυτά θα καλυ­φθούν από εκεί­νους που επι­βου­λεύ­ο­νται τη λει­τουρ­γία τους. Θα πρέπει λοιπόν όλοι να μην είμαστε επι­λή­σμο­νες της σημα­σίας που έχει να χτί­σουμε ανθε­κτι­κούς θεσμούς» είπε.

Ο τρίτος κίν­δυ­νος σύμφωνα με τον κ. Γερα­πε­τρίτη είναι η πτώση «του αρχαίου καθε­στώ­τος το οποίο στην πραγ­μα­τι­κό­τητα κατέ­πεσε από αντί­πα­λες ιδε­ο­λο­γίες».

Όπως είπε ο Υπ.Εξ. «οι ιδε­ο­λο­γίες, οι οποίες εμφα­νί­ζο­νται και στην πραγ­μα­τι­κό­τητα μετα­δί­δο­νται με αστρα­πιαία ταχύ­τητα παντού, μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν ως ψυχο­λο­γι­κός μοχλός για την απο­μεί­ωση της αξίας των θεσμών. Η ιδε­ο­λο­γική αυτή μάχη μπορεί να οδη­γή­σει σε μεγάλα προ­βλή­ματα εκεί­νους, οι οποίοι στη­ρί­ζο­νται στις αξίες».

Ο κ. Γερα­πε­τρί­της ανέφερε επίσης ότι η χώρα μας σήμερα έχει διπλω­μα­τικό κεφά­λαιο διότι στη­ρί­ζε­ται σε αρχές και κανόνες και όχι στη συναλ­λαγή.

«Να μπορεί να συνο­μι­λεί με όλους, ακόμη και όταν αυτοί μεταξύ τους δεν μπορούν να συνο­μι­λή­σουν. Η Ελλάδα είναι στρα­τη­γι­κός συνο­μι­λη­τής του Ισραήλ, όταν ταυ­το­χρό­νως μιλούμε σε άριστο επίπεδο με όλο τον αραβικό κόσμο και με την Παλαι­στι­νιακή Αρχή. Είμαστε προ­νο­μια­κός συνο­μι­λη­τής της Παλαι­στι­νια­κής Αρχής. Λίγες ώρες μετά τη Διά­σκεψη για την Ειρήνη στη Γάζα, στο Sharm El-Sheikh της Αιγύ­πτου, είχα την ευκαι­ρία να υπο­δε­χθώ την Παλαι­στί­νια υπουργό Εξω­τε­ρι­κών σε ένα πολύ υψηλό συμ­βο­λι­σμό. Η Ελλάδα ενώνει τον Βορρά και τον Νότο, την Ανατολή και τη Δύση. Αυτή είναι η παρου­σία μας στο Συμ­βού­λιο Ασφα­λείας. Θέσαμε μια σειρά από προ­τε­ραιό­τη­τες, οι οποίες προ­τε­ραιό­τη­τες συν­δέ­ο­νται με την ειρη­νική επίλυση των δια­φο­ρών. Κάτι που δυστυ­χώς ο σύγ­χρο­νος κόσμος το έχει ξεχάσει και αμε­λή­σει. Για την προ­στα­σία των παιδιών σε ένοπλες συρ­ρά­ξεις, την προ­στα­σία των γυναι­κών και τη θαλάσ­σια ασφά­λεια» τόνισε ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών.

Τόνισε ακόμη ότι οι ίδιος αισθά­νε­ται υπε­ρή­φα­νος γιατί σήμερα η Ελλάδα έχει θέσει επι­χει­ρή­ματα, τα οποία δεν είχε ποτέ όπως «ο Θαλάσ­σιος Χωρο­τα­ξι­κός Σχε­δια­σμός με τα απώτατα όρια της δικής μας δυνη­τι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας και Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης, δεν υπήρχε και σήμερα είναι ευρω­παϊκό κεκτη­μένο. Τα θαλάσ­σια πάρκα, τα οποία εκτεί­νο­νται σε περιο­χές κυριαρ­χίας της χώρας, είναι σημα­ντικά, διότι εξου­δε­τε­ρώ­νουν επι­χει­ρή­ματα, τα οποία υπάρ­χουν δεκα­ε­τίες ενα­ντίον της Ελλάδας».

Προ­σέ­θεσε ότι το γεγονός ότι αμε­ρι­κα­νι­κοί κολοσ­σοί έρχο­νται και επεν­δύ­ουν και συμ­με­τέ­χουν στα προ­γράμ­ματα της Ελλάδας για έρευνα και εξόρυξη υδρο­γο­ναν­θρά­κων είναι στην πραγ­μα­τι­κό­τητα η απτή απο­τύ­πωση ότι ανα­γνω­ρί­ζο­νται κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα.

«Όλα αυτά είναι πρω­το­βου­λίες, όπως πρω­το­βου­λία είναι και η πρόταση που έθεσε ο πρω­θυ­πουρ­γός για τη σύγκληση μιας διε­θνούς διά­σκε­ψης της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου με όλες τις όμορες θαλάσ­σιες χώρες, μας καθιστά στην πραγ­μα­τι­κό­τητα επι­σπεύ­δο­ντες, μας φέρνει στο προ­σκή­νιο, μας καθιστά ιδιο­κτή­τες των πολι­τι­κών για εμάς. Και το λέω αυτό εντίμως. Δεν υπάρχει λογική της αντί­δρα­σης, υπάρχει η λογική της δράσης. Μόνο έτσι κερ­δί­ζεις σε αυτόν τον πολύ­πλοκο κόσμο.

Ανα­φε­ρό­με­νος στα Δυτικά Βαλ­κά­νια έκανε λόγο για εθνι­κι­σμό που δια­χρο­νικά υφί­στα­ται σε αυτή την περιοχή, και τώρα ανα­πτε­ρώ­νε­ται.

«Δεν υπάρχει μεγα­λύ­τερη απειλή από έναν λαν­θά­νο­ντα εθνι­κι­σμό που βγαίνει στην επι­φά­νεια σε ένα ναρ­κο­θε­τη­μένο περι­βάλ­λον. Γι’ αυτό τον λόγο τα Δυτικά Βαλ­κά­νια θα πρέπει να αντι­με­τω­πι­στούν ως ύψιστη προ­τε­ραιό­τητα. Ο δρόμος είναι ένας, προς την ευρω­παϊκή οικο­γέ­νεια» είπε.

Πηγή: ethnos.gr