Συντηρείται το τοξικό κλίμα και οι «δολοφονίες χαρακτήρων»

Από trolls που οχυ­ρώ­νο­νται πίσω από ψεύ­τι­κους ανώ­νυ­μους λο­γα­ρια­σμούς

Μπο­ρεί η εκλο­γι­κή δια­δι­κα­σία να ολο­κλη­ρώ­θη­κε με τις επα­να­λη­πτι­κές εκλο­γές της 15ης Οκτω­βρί­ου, ωστό­σο οι εν­στά­σεις επί των εν­στά­σε­ων και η δια­δι­κα­σία που βρί­σκε­ται σε εξέ­λι­ξη στα δι­κα­στή­ρια συ­ντη­ρούν το το­ξι­κό κλίμα το οποίο έχει δη­λη­τη­ριά­σει την το­πι­κή κοι­νω­νία.

Η πα­ρα­τε­τα­μέ­νη προ­ε­κλο­γι­κή πε­ρί­ο­δος στην οποία ει­σήλ­θε η χώρα ήδη από τις αρχές του έτους με την προ­ε­τοι­μα­σία για τις εθνι­κές εκλο­γές προ­κά­λε­σαν κό­πω­ση στο εκλο­γι­κό σώμα αλλά πα­ράλ­λη­λα έδωσε χώρο και χρόνο να δια­χυ­θεί το­ξι­κό­τη­τα, κυ­ρί­ως μέσω των social media, με απο­τέ­λε­σμα να υπάρ­χει μό­νι­μα έντα­ση, αντε­γκλή­σεις και διά­χυ­τη ρη­το­ρι­κή μί­σους.

Σε ο,τι αφορά στη Ρόδο, το αρ­νη­τι­κό κλίμα εξα­κο­λου­θεί να συ­ντη­ρεί­ται και μά­λι­στα σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις εντο­νό­τε­ρο ακόμα και από την προ­ε­κλο­γι­κή πε­ρί­ο­δο και όσο δεν μπαί­νει τε­λεία στο κε­φά­λαιο του απο­τε­λέ­σμα­τος των εκλο­γών, τόσο θα πέ­φτει λάδι στη φωτιά, φτά­νο­ντας ακόμα και στα όρια του κοι­νω­νι­κού κα­νι­βα­λι­σμού.

Ενας από τους λό­γους της απο­χής που κα­τα­γρά­φη­κε τόσο στον πρώτο όσο και στον δεύ­τε­ρο γύρο των εκλο­γών, απο­δί­δε­ται από κοι­νω­νιο­λό­γους και επι­κοι­νω­νιο­λό­γους στην το­ξι­κό­τη­τα που συ­ντη­ρή­θη­κε και από τα μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης, προ­κα­λώ­ντας την αντί­δρα­ση των ψη­φο­φό­ρων και δη­μιουρ­γώ­ντας αρ­νη­τι­κά συ­ναι­σθή­μα­τα που εκ­φρά­στη­καν με την απο­στρο­φή προς την εκλο­γι­κή δια­δι­κα­σία.

Ει­δι­κά σε μι­κρές κοι­νω­νί­ες όπως είναι η Ρόδος, που οι βολές στρέ­φο­νται ενα­ντί­ον γνω­στών προ­σώ­πων επι­φέ­ρο­ντας ορι­στι­κή ρήξη στις δια­προ­σω­πι­κές σχέ­σεις των ίδιων των εμπλε­κο­μέ­νων που σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις επε­κτεί­νε­ται στο συγ­γε­νι­κό και στο φι­λι­κό πε­ρι­βάλ­λον, το πρό­βλη­μα προ­σλαμ­βά­νει ακόμα με­γα­λύ­τε­ρες δια­στά­σεις ως κοι­νω­νι­κό φαι­νό­με­νο.

Κύριο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της το­ξι­κό­τη­τας, είναι η δια­πό­μπευ­ση που αγ­γί­ζει τα όρια της «δο­λο­φο­νί­ας χα­ρα­κτή­ρων» μέσα από την επί­μο­νη στο­χο­ποί­η­σή τους κυ­ρί­ως από trolls που επα­νεμ­φα­νί­στη­καν στις εκλο­γές, οχυ­ρω­μέ­να πίσω από ψεύ­τι­κους ανώ­νυ­μους λο­γα­ρια­σμούς.

Σε το­πι­κό επί­πε­δο, η πο­λι­τι­κή ζωή του τόπου διά­γει ίσως μια από τις χει­ρό­τε­ρες πε­ριό­δους της, καθώς τα τρολ εξα­κο­λου­θούν να «σα­ρώ­νουν» το δια­δί­κτυο σε μια προ­σπά­θεια πο­λι­τι­κής αλλά και κοι­νω­νι­κής εξό­ντω­σης των πο­λι­τι­κών αντι­πά­λων.

Κι ενώ στα πα­ρα­δο­σια­κά μέσα ενη­μέ­ρω­σης, όπως είναι για πα­ρά­δειγ­μα οι εφη­με­ρί­δες, ο υπο­γρά­φων το άρθρο φέρει την ευ­θύ­νη για τις πλη­ρο­φο­ρί­ες και τα γε­γο­νό­τα που πα­ρα­θέ­τει και ακο­λου­θεί­ται η ιε­ραρ­χία της έγκρι­σης μέχρι την δη­μο­σιο­ποί­η­ση ενός άρ­θρου – με τη νο­μο­θε­σία για τα περί τύπου αδι­κή­μα­τα να είναι ιδιαί­τε­ρα αυ­στη­ρή- οι πλη­ρο­φο­ρί­ες στο δια­δί­κτυο κυ­κλο­φο­ρούν «αφιλ­τρά­ρι­στες» και χωρίς κα­νέ­να όριο πο­λι­τι­κό ή κοι­νω­νι­κό μέσα από διά­φο­ρες σε­λί­δες που φέ­ρουν τον μαν­δύα του «ενη­με­ρω­τι­κού μέσου». Ο στό­χος είναι η εξό­ντω­ση του αντι­πά­λου με κάθε τρόπο και κάθε μέσο.

Ο πό­λε­μος στο δια­δί­κτυο πα­ρό­τι οι εκλο­γές ολο­κλ­ξη­ρώ­θη­καν εξα­κο­λου­θεί να μαί­νε­ται, με επι­πτώ­σεις που σε πρώτη ανά­γνω­ση είναι ίσως μι­κρό­τε­ρες από το πραγ­μα­τι­κό τους εύρος, σε έναν μικρό τόπο όπως οι το­πι­κές κοι­νω­νί­ες όπου κλο­νί­ζο­νται σχέ­σεις ετών, οι­κο­γε­νεια­κές, φι­λι­κές και επαγ­γελ­μα­τι­κές.

Κα­θη­με­ρι­νά, στα μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης, οι χρή­στες γί­νο­νται μάρ­τυ­ρες ενός ανε­λέ­η­του πο­λέ­μου από τρολ που χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ως ασπί­δα ασφα­λεί­ας την ανω­νυ­μία, εξα­πο­λύ­ουν μύ­δρους κατά συ­μπο­λι­τών μας που πήραν την από­φα­ση να εκτε­θούν στις εκλο­γές, δια­σύ­ρο­ντάς τους με ανυ­πό­στα­τες κα­τη­γο­ρί­ες, ενί­ο­τε ακόμα και με ευ­θεί­ες βολές ή και απει­λές.

Σε αυτές τις εκλο­γές όμως, η το­ξι­κό­τη­τα προ­χώ­ρη­σε ένα βήμα πα­ρα­πέ­ρα. Οι δια­δι­κτυα­κές αντε­γκλή­σεις και οι κα­βγά­δες μέσω των social media, επω­νύ­μως, τεί­νουν να γί­νουν κα­θη­με­ρι­νό φαι­νό­με­νο και τις κα­τη­γο­ρί­ες να εκτο­ξεύ­ο­νται χωρίς φίλ­τρο και χωρίς φραγ­μούς.

Υπάρ­χει όμως και η άλλη πλευ­ρά των τρολ. Είναι εκεί­νοι που χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ψευ­δώ­νυ­μο δη­μο­σιο­ποιούν έγ­γρα­φα και πλη­ρο­φο­ρί­ες που αντα­πο­κρί­νο­νται μεν στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα αλλά δεν θα μπο­ρού­σαν με την πραγ­μα­τι­κή τους ταυ­τό­τη­τα να το πρά­ξουν, διότι θα δια­κιν­δύ­νευαν είτε τις δια­προ­σω­πι­κές τους θέ­σεις είτε τις επαγ­γελ­μα­τι­κές.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, ο σκο­πός δεν αγιά­ζει τα μέσα και ο δια­δι­κτυα­κός πό­λε­μος εξε­λίσ­σε­ται χωρίς έλεος ένθεν κα­κεί­θεν.

Η πρώτη φορά που έκα­ναν την εμ­φά­νι­σή τους τα Troll farm, ήταν στις τε­λευ­ταί­ες αμε­ρι­κα­νι­κές εκλο­γές, στην Ελ­λά­δα πα­ρου­σιά­στη­καν στις εκλο­γές του 2015 όταν η ΝΔ με επι­κε­φα­λής τον Αντώ­νη Σα­μα­ρά, κα­τη­γό­ρη­σαν τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ ότι χρη­σι­μο­ποιεί τρολς για την απο­δό­μη­ση και την πτώση της κυ­βέρ­νη­σης και στη συ­νέ­χεια όπως απο­δεί­χθη­κε, ήρθαν για να μεί­νουν.

Ηταν θέμα χρό­νου να απλω­θούν σε κάθε γωνιά και να δρά­σουν σε κάθε εκλο­γι­κή πε­ρι­φέ­ρεια και να εμ­φα­νί­ζο­νται σε κάθε εκλο­γι­κή ανα­μέ­τρη­ση πιο ορ­γα­νω­μέ­να αλλά και πιο το­ξι­κά. Κα­θη­με­ρι­νά βγαί­νουν στα «μα­ντα­λά­κια» υπο­ψή­φιοι ή συ­μπο­λί­τες μας που είναι πολύ κοντά σε υπο­ψή­φιους, οι οποί­οι πλη­ρώ­νουν πολύ ακρι­βά την από­φα­σή τους να εκτε­θούν στην εκλο­γι­κή δια­δι­κα­σία που είναι ακόμα σε εξέ­λι­ξη με την μάχη να έχει με­τα­το­πι­στεί από τις κάλ­πες, στα Δι­κα­στή­ρια.

Η δια­δι­κα­σία της ανα­ζή­τη­σης των τρολ μέσω της Δί­ω­ξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος δεν είναι εύ­κο­λη υπό­θε­ση καθώς οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις είναι απο­τρε­πτι­κές γε­γο­νός που απο­θαρ­ρύ­νει όλους εκεί­νους που νο­μι­μο­ποιού­νται να ζη­τή­σουν την συν­δρο­μή της και ταυ­τό­χρο­να ευ­νο­εί όλους εκεί­νους που συ­νε­χί­ζουν απτό­η­τοι οχυ­ρω­μέ­νοι πίσω από πλη­κτρο­λό­για να προ­κα­λούν το­ξι­κό­τη­τα που δια­τρέ­χει ολό­κλη­ρη την κοι­νω­νία.

Κάπως έτσι, γί­νο­νται όλο και πιο δυ­να­τές οι φωνές που ζη­τούν ένα ρυθ­μι­στι­κό πλαί­σιο, χωρίς ωστό­σο αυτό να κα­τα­λή­ξει σε λο­γο­κρι­σία – και η ισορ­ρο­πία αυτή είναι πραγ­μα­τι­κά δύ­σκο­λη και απαι­τεί επι­δε­ξιό­τη­τα για όποιον πραγ­μα­τι­κά την τολ­μή­σει.

Το βέ­βαιο είναι ότι η η εμπι­στο­σύ­νη προς τους θε­σμούς, την πο­λι­τεία και τον απλό συ­νάν­θρω­πο μειώ­νε­ται με ρα­γδαίο ρυθμό, την ίδια στιγ­μή όλοι μας εί­μα­στε απρο­στά­τευ­τοι απέ­να­ντι στα fakenews.

Την ίδια ώρα, το βι­βλίο- ερ­γα­λείο στη μάχη κατά της πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης από την Ρόδια κ. Κλη­με­ντί­νη Δια­κο­μα­νώ­λη στε­λέ­χους της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής με ει­δί­κευ­ση σε θέ­μα­τα Τύπου και Επι­κοι­νω­νί­ας και με μακρά επαγ­γελ­μα­τι­κή εμπει­ρία στο χώρο της ευ­ρω­παϊ­κής ει­δη­σε­ο­γρα­φί­ας και δη­μο­σιο­γρα­φί­ας, με τίτλο «Fake news: Τι κάνει η Ευ­ρώ­πη», γνω­ρί­ζει με­γά­λη επι­τυ­χία και επα­νέρ­χε­ται στην επι­και­ρό­τη­τα ακρι­βώς εξαι­τί­ας αυτής της το­ξι­κό­τη­τας. Ο ανα­γνώ­στης δια­βά­ζο­ντας το βι­βλίο, θα μπο­ρεί να δια­κρί­νει ευ­κο­λό­τε­ρα τι είναι πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­ση και πού αυτή κρύ­βε­ται.

Οι ψευ­δείς ει­δή­σεις ή αλ­λιώς τα fake news, τεί­νουν να κα­τα­στούν η μά­στι­γα της ενη­μέ­ρω­σης στη σύγ­χρο­νη εποχή. Η ρα­γδαία εξά­πλω­ση των «fake news» απο­τέ­λε­σε το έναυ­σμα για πολ­λές με­λέ­τες σχε­τι­κά με τα αίτια της εμ­φά­νι­σής τους, τον ρόλο των μέσων κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης και τον αντί­κτυ­πο που έχουν οι ψευ­δείς ει­δή­σεις στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά μας, κυ­ρί­ως σε κοι­νω­νι­κο­πο­λι­τι­κό επί­πε­δο.

Ενας τε­ρά­στιος όγκος πλη­ρο­φο­ριών, δια­κι­νεί­ται μέσω δια­δι­κτύ­ου, δη­μιουρ­γώ­ντας ένα χα­ώ­δες τοπίο με τους πο­λί­τες να κα­θί­στα­νται πλέον ευά­λω­τοι στην πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­ση με την στρο­φή της εμπι­στο­σύ­νης τους από τα πα­ρα­δο­σια­κά μέσα ενη­μέ­ρω­σης (εφη­με­ρί­δες, τη­λε­ό­ρα­ση, ρα­διό­φω­νο), στα μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης.

Όπως είχε πει στην πολύ εν­δια­φέ­ρου­σα συ­νέ­ντευ­ξή της στη «δ» η κ. Δια­κο­μα­νώ­λη, η οποία έχει μια λα­μπρή πο­ρεία στην Ευ­ρώ­πη, έχο­ντας ασχο­λη­θεί με ζη­τή­μα­τα που αφο­ρούν στην ενη­μέ­ρω­ση των πο­λι­τών σε θέ­μα­τα έρευ­νας και τε­χνο­λο­γί­ας, πε­ρι­βάλ­λο­ντος και κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής, πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης καθώς και με τις πε­ρισ­σό­τε­ρες θε­μα­τι­κές πο­λι­τι­κές της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, η πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­ση είναι ου­σια­στι­κά μια Λερ­ναία Ύδρα με πολ­λές και δια­φο­ρε­τι­κές μορ­φές και χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, αλλά και ερ­γα­λεία εξά­πλω­σης που γί­νο­νται όλο και πιο «έξυ­πνα» τε­χνο­λο­γι­κά σε ση­μείο που να είναι εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο να ανι­χνευ­τούν.

Η κ. Κλη­με­ντί­νη Δια­κο­μα­νώ­λη, έχει υπη­ρε­τή­σει ως διευ­θύ­ντρια του Γρα­φεί­ου Τύπου στις Αντι­προ­σω­πεί­ες της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής στην Κύπρο και στην Ελ­λά­δα. Είναι από­φοι­τος της πρώ­της σει­ράς Ακο­λού­θων Τύπου της Εθνι­κής Σχο­λής Δη­μό­σιας Διοί­κη­σης και υπη­ρέ­τη­σε σε δι­πλω­μα­τι­κό πόστο Ακο­λού­θου Τύπου στις Βρυ­ξέλ­λες. Έχει κάνει με­τα­πτυ­χια­κές σπου­δές στο Ποι­νι­κό Δί­καιο και στην Εγκλη­μα­το­λο­γία στη Γαλ­λία και Digital Communication στο Αρι­στο­τέ­λειο Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης. Είναι από­φοι­τος της Νο­μι­κής Σχο­λής του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών και τέως δι­κη­γό­ρος Αθη­νών και το βι­βλίο της – το οποίο είναι από τα πρώτα στην ελ­λη­νι­κή αγορά για το φλέ­γον ζή­τη­μα των fake news – απο­τε­λεί προ­ϊ­όν προ­βλη­μα­τι­σμού προ­σω­πι­κού αλλά και του ευ­ρύ­τε­ρου πε­ρι­βάλ­λο­ντός της συγ­γρα­φέ­ως, για το εύρος του φαι­νο­μέ­νου και τη με­γά­λη του ση­μα­σία στις επι­λο­γές μας.