Ά. Σκέρτσος: Άκρως δυσμενείς φέτος οι συνθήκες – Χρειάζεται επανασχεδιασμός

Για πρω­το­φα­νείς, άκρως δυσμε­νείς συν­θή­κες του φετινού ελλη­νι­κού καλο­και­ριού και πώς αυτές επέ­δρα­σαν στις φωτιές (έναρξη – αντι­με­τώ­πιση) μίλησε ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας ‘Ακης Σκέρ­τσος στον τηλε­ο­πτικό σταθμό Mega. Ανα­φέρ­θηκε, όμως, και στις υπε­ράν­θρω­πες προ­σπά­θειες όσων συμ­με­τέ­χουν στο έργο της πυρό­σβε­σης, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας, συγ­χρό­νως, ότι απαι­τεί­ται επα­να­σχε­δια­σμός.

Όπως παρα­τή­ρησε εισα­γω­γι­κώς ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας, ζούμε έναν «παρα­τε­τα­μένο καύσωνα με υψηλές θερ­μο­κρα­σίες, δυνα­τούς ανέμους, ξηρασία στο έδαφος -όλα αυτά δημιουρ­γούν ένα εκρη­κτικό μείγμα, εύφλε­κτο μείγμα σε κάθε περιοχή της χώρας. Και όσο περνά το καλο­καίρι και ξηραί­νε­ται περισ­σό­τερο η ατμό­σφαιρα, το έδαφος, τα δάση μας, όταν φυσούν πολύ ισχυροί άνεμοι, τα μελ­τέ­μια τον Αύγου­στο, τότε γίνο­νται πιο δύσκο­λες οι συν­θή­κες. Πέρυσι τον Αύγου­στο, από τις 10 Αυγού­στου και μετά, είχαμε βροχές. Αυτό βοήθησε πάρα πολύ στο να μην έχουμε αυτής της έντασης πυρ­κα­γιές».

Επι­πλέον, «το επίπεδο κιν­δύ­νου 5 φέτος έχει χτυ­πή­σει “κόκκινο” επτά φορές. Το 2021 ήταν τέσ­σε­ρις φορές, δύο φορές το 2019, μία φορά το 2012. Έχουμε ένα πολύ χει­ρό­τερο καλο­καίρι από τον καύσωνα του 1987, που έχει χαρα­χτεί στη συλ­λο­γική μνήμη […] Τις τελευ­ταίες έξι μέρες, από την Παρα­σκευή ως χθες, είχαμε 418 δασικές πυρ­κα­γιές, όχι απλές, σύν­θε­τες και δύσκο­λες πυρ­κα­γιές, οι οποίες οδηγούν προ­φα­νώς και σε μια πολυ­διά­σπαση. Είναι 70, κατά μέσο όρο, πυρ­κα­γιές την ημέρα σε όλη τη χώρα, με μία mega-fire, μεγάλη πυρ­κα­γιά, όπως ορί­ζε­ται, στα σύνορά μας στον Έβρο. Μόνο στην Αττική ταυ­τό­χρονα ξέσπα­σαν πυρ­κα­γιές στην Ελευ­σίνα, στον Ασπρό­πυργο, στο Λαύριο, στα Καλύβια, στην Πάρνηθα, εννιά πυρ­κα­γιές, επίσης στη Βοιωτία έξι πυρ­κα­γιές, στην Εύβοια μια μεγάλη πυρ­κα­γιά. Συνο­λικά 16 πυρ­κα­γιές που οδηγούν σε μια πολυ­διά­σπαση ανα­γκα­στικά των δυνά­μεων της Πυρο­σβε­στι­κής, της Δασικής Υπη­ρε­σίας, της Αστυ­νο­μίας….».

Σύμφωνα με τον κ. Σκέρτσο, «από το 2021 και μετά – για να μην πω από το 2019 και μετά – έχει υπάρξει ανα­σύ­σταση της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας στη χώρα μας και της Πυρο­σβε­στι­κής. Το 2019 υπήρχαν 59 εναέρια μέσα, φέτος έχουμε 90 εναέρια μέσα. Οι πυρο­σβέ­στες μας μαζί με τους επο­χι­κούς αγγί­ζουν τους 16.500, δεν ήταν τόσοι το 2019. Οι εθε­λο­ντές ήταν 2.000 -2.500, αγγί­ζουν πλέον τους 5.000».

 

Υπε­ράν­θρωπη προ­σπά­θεια

 

Εξ άλλου, «ο κρα­τι­κός μηχα­νι­σμός κάνει το καλύ­τερο που μπορεί, δίνει μια υπε­ράν­θρωπη προ­σπά­θεια. Αξίζει τιμή και σεβα­σμός στη δουλειά που κάνουν οι πυρο­σβέ­στες, οι αστυ­νο­μι­κοί, οι δασικοί […] οι άνθρω­ποι στο Κέντρο Επι­χει­ρή­σεων της Πυρο­σβε­στι­κής έχουν να κοι­μη­θούν δυο μήνες. Οι πυρο­σβέ­στες μας είναι στο δρόμο με κίνδυνο της ζωής τους, δίνουν μια αγω­νιώδη προ­σπά­θεια να σώσουν την Πάρνηθα τη στιγμή αυτή».

Ταυ­το­χρό­νως, ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας ανα­φέρ­θηκε και στο πρό­γραμμα προ­ε­τοι­μα­σίας της χώρας πριν την έναρξη της αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου: «Από το 2021 και μετά η χώρα απέ­κτησε για πρώτη φορά ένα μεγάλο εθνικό κεντρικό πρό­γραμμα για καθα­ρι­σμούς, δια­πλα­τύν­σεις, αντι­πυ­ρι­κές ζώνες ύψους 150 εκατ. ευρώ, με χρη­μα­το­δό­τηση πρω­τί­στως από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Έχουν γίνει χιλιά­δες δια­πλα­τύν­σεις, αντι­πυ­ρι­κές ζώνες». Όταν, όμως μια μεγάλη πυρ­κα­γιά δια­περνά τα εθνικά οδικά δίκτυα που απο­τε­λούν από μόνα τους τη μεγα­λύ­τερη και ασφα­λέ­στερη αντι­πυ­ρική ζώνη (Εθνική Οδός Αθηνών – Λαμίας, Εγνατία Οδός), αυτό σημαί­νει ότι και «τα εργα­λεία αυτά δεν επαρ­κούν», ανέφερε επι­κα­λού­με­νος και το φαι­νό­μενο της κηλί­δω­σης, της μετα­φο­ράς, δηλαδή, φλόγας.

«Ποτέ δεν είναι αρκετή η προ­ε­τοι­μα­σία, πάντα θα υπάρ­χουν πυρ­κα­γιές που θα υπερ­βαί­νουν τις δυνα­τό­τη­τες ακόμη και του πιο άρτια οργα­νω­μέ­νου πυρο­σβε­στι­κού μηχα­νι­σμού», τόνισε ακόμη και ζήτησε «όλοι συνο­λικά να κατα­λά­βουμε ότι τα καλο­καί­ρια μας θα είναι πιο δύσκολα. Η Μεσό­γειος είναι μια ζώνη που θα φλέ­γε­ται…». Υπο­γράμ­μισε δε, ότι ήταν άμεση η επέμ­βαση στη φωτιά στα ‘Ανω Λιόσια, καθώς τα πυρο­σβε­στικά αερο­σκάφη επι­χει­ρού­σαν εκείνη την ώρα στην Ελευ­σίνα και τον Ασπρό­πυργο. «Έκαναν ρίψεις νερού μέσα σε πέντε λεπτά. Αμε­σό­τερη, πιο έγκαιρη παρέμ­βαση δεν θα μπο­ρούσε να υπάρξει», όμως φυσού­σαν άνεμοι έως 9 Μποφόρ, συμπλή­ρωσε.

 

Δια­φο­ρε­τική κουλ­τούρα

 

Σε κάθε περί­πτωση, «το κράτος δεν μπορεί να τα κάνει όλα μόνο του. Πρέπει ο καθένας μας να καθα­ρί­ζει την αυλή του και όλοι να έχουμε μια δια­φο­ρε­τική κουλ­τούρα. Όταν υπάρχει συνα­γερ­μός επι­πέ­δου 5, αυτό σημαί­νει ότι οποια­δή­ποτε ανθρώ­πινη παρου­σία ή ανθρω­πο­γε­νής δρα­στη­ριό­τητα απα­γο­ρεύ­ε­ται “δια ροπάλου” στα δάση μας. Γιατί ακόμη και από μια αμέλεια μπορεί να προ­κύ­ψει πυρ­κα­γιά. Να παρα­κο­λου­θούμε τα καιρικά δεδο­μένα, να ακο­λου­θούμε τις συστά­σεις της Πυρο­σβε­στι­κής της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας», ζήτησε εν κατα­κλείδι.

Σε άλλο σημείο της συνέ­ντευ­ξης, ο ‘Α. Σκέρ­τσος επε­σή­μανε ότι «έχουν γίνει περισ­σό­τε­ρες από 100 συλ­λή­ψεις φέτος για εμπρη­σμούς. Δεν είναι όμως η μονα­δική αιτία για την πρό­κληση των πυρ­κα­γιών. Σύσ­σω­μος ο κρα­τι­κός μηχα­νι­σμός – και αυτό είναι ένα από τα επι­τεύγ­ματα και τις κατα­κτή­σεις του τρόπου διοί­κη­σης και επι­τε­λι­κής λει­τουρ­γίας τα τελευ­ταία τέσσερα χρόνια – κάθεται στο ίδιο τραπέζι. Με το που τελειώ­νει η αντι­πυ­ρική περί­ο­δος ξεκινά την αμέσως επόμενη ημέρα η προ­ε­τοι­μα­σία για την επόμενη αντι­πυ­ρική περίοδο. Σε ένα τέτοιο τραπέζι κάθεται η Πυρο­σβε­στική, η Πολι­τική Προ­στα­σία, οι Ένοπλες Δυνά­μεις, οι δασικές υπη­ρε­σίες, η Ελλη­νική Αστυ­νο­μία, οι δήμοι -όλοι, πλέον, κάθο­νται και συνερ­γά­ζο­νται. Αν δεν έχουμε αυτό το πνεύμα συνερ­γα­τι­κό­τη­τας – δια­κλα­δι­κό­τη­τας, δεν θα μπο­ρέ­σουμε να αντι­με­τω­πί­σουμε ένα φαι­νό­μενο που πολλές φορές υπερ­βαί­νει τις δυνά­μεις τις δυνά­μεις του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού».

 

Όχι πεδίο για πολι­τική αντι­πα­ρά­θεση

 

Απα­ντώ­ντας δε, στις αιτιά­σεις της αντι­πο­λί­τευ­σης, αντέ­τεινε ότι «η Πολι­τική Προ­στα­σία, η Δημόσια Υγεία δεν πρέπει να απο­τε­λούν πεδίο για πολι­τική αντι­πα­ρά­θεση. Εδώ όλοι υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε το φυσικό περι­βάλ­λον, τις περιου­σίες και την ανθρώ­πινη ζωή πρώτα και πάνω από όλα τα τελευ­ταία χρόνια έχουν γίνει βήματα που δεν πρέπει να απα­ξιώ­νουμε. Η αντι­πο­λί­τευση, και ειδικά ο ΣΥΡΙΖΑ, θα έπρεπε να θυμού­νται ότι μετά το Μάτι είχε συστα­θεί μια επι­τροπή ειδικών υπό τον επι­στή­μονα κ. Γκολ­ντά­μερ». Και, από τα πορί­σματα και τις συστά­σεις της έκθεσης Γκολ­ντά­μερ «έχει εφαρ­μο­σθεί σχεδόν το 90%. ‘Αρα να μην απα­ξιώ­νουμε, να μην ισο­πε­δώ­νουμε, να μην υπο­κύ­πτουμε στην ευκολία μιας εύκολης αντι­πο­λί­τευ­σης». Ειδι­κό­τερα, «η έκθεση Γκολ­ντά­μερ προ­έ­βλεπε τη δημιουρ­γία επι­τε­λι­κής δομής. Δημιουρ­γή­θηκε το Υπουρ­γείο Κλι­μα­τι­κής Κρίσης, το οποίο έρχεται και συγκε­ντρώ­νει πλέον όλες τις κρί­σι­μες δυνά­μεις. Έλεγε ότι πρέπει να ανα­βαθ­μι­στούν και να αλλά­ξουν χαρα­κτήρα τα εναέρια μέσα. Πήραμε περισ­σό­τερα και πιο στο­χευ­μένα (μέσα)», για να καλυ­φθούν οι γεω­μορ­φο­λο­γι­κές ανάγκες της χώρας.

Και, σε έναν πρώτο απο­λο­γι­σμό, «πέρυσι πήγαμε καλύ­τερα, φέτος δεν έχουμε πάει τόσο καλά όσο θα μπο­ρού­σαμε αλλά σε ένα ακραίο καιρικά καλο­καίρι, το χει­ρό­τερο ιστο­ρικά. Όταν λήξει η αντι­πυ­ρική περί­ο­δος, πρέπει να κάνουμε έναν απο­λο­γι­σμό και να δούμε πού μπο­ρούμε να βελ­τιώ­σουμε τις επι­δό­σεις μας. Στο επίπεδο συνερ­γα­σίας με τους δήμους πρέπει να υπάρξει βελ­τί­ωση. Υπάρ­χουν δήμοι που αντα­πο­κρί­νο­νται, υπάρ­χουν δήμοι που δεν έχουν πάρει ακόμη το μήνυμα της κλι­μα­τι­κής κρίσης. Εκεί ο επο­πτι­κός μηχα­νι­σμός πρέπει να γίνει καλύ­τε­ρος, αυστη­ρό­τε­ρος, πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κός σε όλα τα επίπεδα».

 

Για τον Έβρο

 

Στα αίτια της πυρ­κα­γιάς του Έβρου, είπε πως δεν θέλει να μπει σε σενάρια. Άλλωστε, «τη στιγμή αυτή γίνεται έρευνα από το Ανα­κρι­τικό της Πυρο­σβε­στι­κής, την αστυ­νο­μία και τη δικαιο­σύνη». Επι­κα­λού­με­νος, όμως, τα ψυχρά δεδο­μένα, όπως είπε, «όταν έχεις 15 μέτωπα και εστίες παράλ­ληλα, σχεδόν ταυ­τό­χρονα, σε μια ευαί­σθητη περιοχή, σε ένα ευαί­σθητο οικο­σύ­στημα, όπως αυτό της Δαδιάς και της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, τότε ναι, υπάρχει ένα πρό­βλημα. Να ερευ­νή­σουμε γιατί σε ένα δάσος με αυτά τα χαρα­κτη­ρι­στικά υπήρχαν 15 παράλ­λη­λες εστίες», επε­σή­μανε με την ταυ­τό­χρονη διευ­κρί­νιση ότι «όταν έχεις τέτοια πολυ­διά­σπαση εστιών, είναι πολύ δύσκολο να ελέγ­ξεις μια πυρ­κα­γιά», πολλώ μάλλον όταν συνέ­βα­λαν και άλλοι παρά­γο­ντες (ισχυροί άνεμοι, υψηλή ξηρασία).

Και, σε επόμενο σημείο, «το κράτος υπάρχει, λει­τουρ­γεί, συνερ­γά­ζε­ται, θέλω να το ακού­σουν οι πολίτες. Γιατί εύλογα μπορεί να κλο­νί­ζε­ται η εμπι­στο­σύνη τους σε τέτοιες δύσκο­λες στιγμές. Είναι εικόνες που μας πλη­γώ­νουν όλους και μας κάνουν να ανη­συ­χούμε […] ο Έβρος ξέρουμε ότι είναι σημείο διέ­λευ­σης μετα­να­στών, έχουμε πολύ αυστηρή αλλά δίκαιη πολι­τική ως προς την φύλαξη των συνόρων. Για αυτό επι­μέ­νουμε ότι χρειά­ζε­ται καλύ­τερη φύλαξη και των χερ­σαίων και των θαλασ­σίων συνόρων. Οι άνθρω­ποι αυτοί είναι δυστυ­χι­σμέ­νοι, έρχο­νται από μακριά, το τελευ­ταίο πράγμα που μπορεί να έχουν στο μυαλό τους είναι το τι συμ­βαί­νει με την κλι­μα­τική κρίση ή πώς θα συμ­μορ­φω­θούν με συστά­σεις του κράτους. Το οποίο όμως κάνει τη δουλειά του όταν στέλνει μήνυμα μέσω του 112 το λαμ­βά­νει και ο αλλο­δα­πός που βρί­σκε­ται στη χώρα μας, είναι και στα ελλη­νικά και στα αγγλικά. Αυτό που μας απα­σχο­λεί είναι η προ­στα­σία της ανθρώ­πι­νης ζωής. Όλα τα υπό­λοιπα θα τα ερευ­νή­σουμε και θα απο­δο­θεί δικαιο­σύνη όπου χρειά­ζε­ται».

Ερω­τη­θείς, τέλος, για τυχόν ευθύνες του επι­χει­ρη­σια­κού μηχα­νι­σμού, ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας απά­ντησε σημειώ­νο­ντας ότι «η Πυρο­σβε­στική Υπη­ρε­σία έχει κάνει το καλύ­τερο δυνατό που μπο­ρούσε. Ζούμε συν­θή­κες μιας ασύμ­με­τρης κατά­στα­σης που υπερ­βαί­νει σε πολλές περι­πτώ­σεις τις δυνα­τό­τη­τες των Σωμάτων που ασχο­λού­νται με τη δασο­πυ­ρό­σβεση. Δεν είναι η ώρα των ευθυνών. Μετά από κάθε αντι­πυ­ρική περίοδο γίνεται απο­λο­γι­σμός. Να περι­μέ­νουμε όλοι λίγο και να δούμε τι πήγε καλά και τι όχι».

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ