Το Καστελλόριζο γράφεται με δύο λάμδα όπως η Ελλάδα

Την ιστο­ρι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα του Κα­στελ­λό­ρι­ζου, στην εσχα­τιά της Ελ­λά­δας, στο ανα­το­λι­κό άκρο της Ευ­ρώ­πης, προ­σπα­θεί να απο­κα­τα­στή­σει και να προ­βά­λει με τον κα­λύ­τε­ρο δυ­να­τό τρόπο ο δια­κε­κρι­μέ­νος ει­κα­στι­κός και φω­το­γρά­φος Χρί­στος Σι­μά­τος με το λεύ­κω­μα «ΚΑ­ΣΤΕΛ­ΛΟ­ΡΙ­ΖΟ, εκεί που στα­μα­τά­ει ο χρό­νος».

Στους πε­ρισ­σό­τε­ρους του­ρι­στι­κούς οδη­γούς αλλά και χάρ­τες το ακρι­τι­κό Κα­στελ­λό­ρι­ζο εμ­φα­νί­ζε­ται πάντα μέσα σε ένα πλαί­σιο στο κάτω δεξί μέρος της Ελ­λά­δας. Δεν είναι λίγες οι φορές που σε ορι­σμέ­νες εκ­δό­σεις το Κα­στελ­λό­ρι­ζο σχε­δόν δεν υπάρ­χει ούτε ως γε­ω­γρα­φι­κό το­πω­νύ­μιο, πα­ρα­μέ­νει μια άχρω­μη κου­κί­δα ή ακόμα κι όταν υπάρ­χει γρά­φε­ται, τις πε­ρισ­σό­τε­ρες φορές, λάθος. Το Κα­στελ­λό­ρι­ζο, λοι­πόν, γρά­φε­ται με δυο λάμδα όπως η Ελ­λά­δα και σί­γου­ρα δεν είναι μια κου­κί­δα. Είναι ένας πα­νέ­μορ­φος τόπος που κατά το πα­ρελ­θόν δια­δρα­μά­τι­σε έναν εξαι­ρε­τι­κά σηµαντι­κό πο­λι­τι­στι­κό και εµπο­ρι­κό ρόλο στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή της ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου.

Αυτή την ιστο­ρι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα του Κα­στελ­λό­ρι­ζου, στην εσχα­τιά της Ελ­λά­δας, στο ανα­το­λι­κό άκρο της Ευ­ρώ­πης, προ­σπα­θεί να απο­κα­τα­στή­σει και να προ­βά­λει με τον κα­λύ­τε­ρο δυ­να­τό τρόπο ο δια­κε­κρι­μέ­νος ει­κα­στι­κός και φω­το­γρά­φος Χρί­στος Σι­μά­τος με το λεύ­κω­μα «ΚΑ­ΣΤΕΛ­ΛΟ­ΡΙ­ΖΟ, εκεί που στα­μα­τά­ει ο χρό­νος».

Πρό­κει­ται μια νέα, ιδιαί­τε­ρα προ­σεγ­μέ­νη έκ­δο­ση, του Ιδρύ­μα­τος Ιστο­ρι­κών Με­λε­τών (ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ.) που επι­με­λή­θη­καν η γρα­φί­στρια Μα­ριάν­να Πόγκα και η γεν. γραμ­μα­τέ­ας του ιδρύ­μα­τος Ει­ρή­νη Σα­ρί­ο­γλου, ανα­δει­κνύ­ο­ντας την εξαι­ρε­τι­κή δου­λειά του Χρί­στου Σι­μά­του.

Σε αυτή την έκ­δο­ση το μικρό νησί πα­ρου­σιά­ζει τη με­γά­λη και ανυ­πέρ­βλη­τη αρ­χο­ντιά του που κυ­ριάρ­χη­σε σε όλους τους το­μείς για πάρα πολλά χρό­νια.

Από τις πρώ­τες κιό­λας σε­λί­δες γί­νε­ται ολο­φά­νε­ρο πως στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο εδώ βρί­σκει τη θέση που του αρ­μό­ζει. Ένα ελ­λη­νι­κό νησί, ανα­πό­σπα­στο τμήμα του εθνι­κού κορ­μού με μια πλού­σια και μακρά ιστο­ρία που χά­νε­ται στα βάθη των αιώ­νων. Μια ιστο­ρι­κή δια­δρο­μή που πα­ρου­σιά­ζει τόσες, μα τόσες πολ­λές ομοιό­τη­τες με την ιστο­ρία της μη­τέ­ρας πα­τρί­δας με την οποία ενώ­θη­κε το 1948 μετά από πολ­λούς και αι­μα­τη­ρούς αγώ­νες των Κα­στελ­λο­ρι­ζιών.

Το λεύ­κω­μα πέρα από την καλ­λι­τε­χνι­κή διά­στα­ση χάρη στις εξαι­ρε­τι­κές έγ­χρω­μες και ασπρό­μαυ­ρες φω­το­γρα­φί­ες του Χρί­στου Σι­μά­του έχει και χρη­στι­κό χα­ρα­κτή­ρα καθώς ο ανα­γνώ­στης μπο­ρεί να βρει πολύ εν­δια­φέ­ρου­σες πλη­ρο­φο­ρί­ες για την πο­λυ­σή­μα­ντη ιστο­ρία του νη­σιού, μέσα από μια σύ­ντο­μη αλλά ου­σια­στι­κή ανα­δρο­μή της Ει­ρή­νης Σα­ρί­ο­γλου.

Χ. Σι­μά­τος: «Στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο απο­λαμ­βά­νεις τη στιγ­μή»

«Στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο», το­νί­ζει ο Χρί­στος Σι­μά­τος μι­λώ­ντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, «πήγα για πρώτη φορά ως συ­νερ­γά­της του Διε­θνούς Φε­στι­βάλ Ιστο­ρι­κού Ντο­κι­μα­ντέρ «Πέρα από τα Σύ­νο­ρα», που διορ­γα­νώ­νε­ται εκεί, από το ΙΔΙ­ΣΜΕ. Μέχρι να το γνω­ρί­σω από κοντά ήταν για μένα ένα πολύ μικρό νησί στην άκρη του Αι­γαί­ου, που το αι­σθα­νό­μουν πολύ μα­κριά όσον αφορά την από­στα­ση που έπρε­πε να δια­νύ­σει κα­νείς για να το επι­σκε­φθεί».

«Στις ημέ­ρες που κρατά το φε­στι­βάλ», συ­νε­χί­ζει, «προ­σπά­θη­σα να ξε­κλέ­ψω στιγ­μές, περ­πα­τώ­ντας και φω­το­γρα­φί­ζο­ντας στα σο­κά­κια του νη­σιού. Πάντα με εν­δια­φέ­ρουν τα ίχνη των αν­θρώ­πων και στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο είναι διά­σπαρ­τα.

Η ιστο­ρία του Κα­στελ­λό­ρι­ζου είναι με­γά­λη και ξε­κι­νά­ει από τους αρ­χαί­ους χρό­νους. Έχει απο­τε­λέ­σει το «μήλον της Έρι­δος» για πολ­λούς πο­λι­τι­σμούς (Πέρ­σες, Ρω­μαί­ους, Βυ­ζα­ντι­νούς, Γε­νο­βέ­ζους, Οθω­μα­νούς κ.ά.). Η οι­κο­νο­μι­κή του άν­θι­ση στις αρχές του 20ου αιώνα οδή­γη­σε στη δη­μιουρ­γία μιας με­γά­λης κοι­νό­τη­τας 14.000 αν­θρώ­πων. Όλες αυτές οι οι­κο­γέ­νειες άφη­σαν τα ίχνη τους, τα οποία βρί­σκο­νται διά­σπαρ­τα στα ερεί­πια του οι­κι­σμού.

Είναι ένας πα­νέ­μορ­φος τόπος με μια ιδιαί­τε­ρη και πο­λύ­χρω­μη αρ­χι­τε­κτο­νι­κή. Ένας από τους προ­βλη­μα­τι­σμούς στο έργο μου, έχει να κάνει με την επί­δρα­ση που έχει η αν­θρώ­πι­νη δρα­στη­ριό­τη­τα στο χώρο. Τα κτί­ρια που δη­μιουρ­γεί ο άν­θρω­πος και πώς αυτά με­τα­μορ­φώ­νο­νται στο πέ­ρα­σμα του χρό­νου. Όλες τις ιστο­ρί­ες που δι­η­γού­νται οι τόποι που έχει ζήσει ο άν­θρω­πος και το πόσο μι­κρός είναι μπρο­στά στο με­γα­λείο της φύσης. Θέλω να πα­ρου­σιά­σω την ενέρ­γεια που κρύ­βει ο κάθε τόπος και γι αυτό δεν συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νω αν­θρώ­πους στις ει­κό­νες μου. Το να συ­μπε­ρι­λά­βω έναν άν­θρω­πο θα πε­ριό­ρι­ζε δρα­μα­τι­κά την ανά­γνω­ση του θεατή γιατί η ει­κό­να θα αφη­γού­νταν την προ­σω­πι­κή ιστο­ρία του ει­κο­νι­ζό­με­νου, ενώ ο σκο­πός μου είναι να λει­τουρ­γή­σει η ει­κό­να σαν κλει­δί που θα ανα­σύ­ρει ανα­μνή­σεις, προ­σω­πι­κές για τον κάθε θεατή».

O Xρί­στος Σιµάτος σπού­δα­σε ζω­γρα­φι­κή και φω­το­γρα­φία στην Ανω­τά­τη Σχολή Καλών Τε­χνών, καθώς και στο UCM Facultad Bellas Artes στη Μα­δρί­τη, ενώ συ­νέ­χι­σε τις σπου­δές του στο με­τα­πτυ­χια­κό ει­κα­στι­κών τε­χνών της Ανω­τά­της Σχο­λής Καλών Τε­χνών, απ᾽ όπου απο­φοί­τη­σε το 2007. Η θεµατο­γρα­φία του έργου του χω­ρί­ζε­ται σε δυο ενό­τη­τες: τους εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νους αρ­χι­τε­κτο­νι­κούς χώ­ρους και τα τοπία. Το Κα­στελ­λό­ρι­ζο απο­δεί­χθη­κε για τον ίδιο το ιδα­νι­κό νη­σιω­τι­κό τοπίο αφού χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται από ένα πολύ ιδιαί­τε­ρο, κα­θα­ρό φως.

«Το φως αυτό», υπο­γραμ­μί­ζει μι­λώ­ντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, «απο­τέ­λε­σε το στοι­χείο, που σαν ρυθ­μός δια­περ­νά όλες τις φω­το­γρα­φί­ες που τρά­βη­ξα στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο είτε είναι έγ­χρω­μες είτε ασπρό­μαυ­ρες και τις συν­δέ­ει σε μια ενό­τη­τα. Ο χρό­νος εδώ λει­τουρ­γεί δια­φο­ρε­τι­κά, δεν χρειά­ζε­ται να βιά­ζε­σαι για κάτι. Απλά απο­λαμ­βά­νεις τη στιγ­μή. Η απου­σία του ήχου που κάνει ο αέρας, του έντο­νου κυ­μα­τι­σμού της θά­λασ­σας, το ανε­πη­ρέ­α­στο από σύν­νε­φα απέ­ρα­ντο γα­λά­ζιο του ου­ρα­νού, η απου­σία κάθε συ­νω­στι­σμού εντεί­νει την αί­σθη­ση, ότι ο χρό­νος στα­μα­τά.

«Το Κα­στελ­λό­ρι­ζο», το­νί­ζει με έμ­φα­ση, «είναι μο­να­δι­κό αν μπο­ρέ­σεις να αφε­θείς στη γα­λή­νη του. Και τότε ανα­πό­φευ­κτα θα χα­θείς στην ομορ­φιά αυτού του τόπου και θα τα­ξι­δέ­ψεις μέσα στον εαυτό σου. Είναι ένα τα­ξί­δι αυ­το­γνω­σί­ας που πρέ­πει να πας στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο για να το βιώ­σεις. Αυτή την αί­σθη­ση προ­σπά­θη­σα να απο­τυ­πώ­σω στις φω­το­γρα­φί­ες που μόλις τις είδε η καλ­λι­τε­χνι­κή διευ­θύ­ντρια του φε­στι­βάλ Ει­ρή­νη Σα­ρί­ο­γλου μου πρό­τει­νε να εκ­δώ­σου­με ένα λεύ­κω­μα και να πα­ρου­σιά­σου­με μια επι­λο­γή τους σε έκ­θε­ση στο νησί στο πλαί­σιο του 5ου Διε­θνούς Φε­στι­βάλ Ιστο­ρι­κού Ντο­κι­μα­ντέρ «Πέρα από τα σύ­νο­ρα» από τις 23 έως τις 30 Αυ­γού­στου. Την ευ­χα­ρι­στώ πολύ για την ιδέα της και την υπο­στή­ρι­ξή της».

Το Αθη­ναϊ­κό – Μα­κε­δο­νι­κό Πρα­κτο­ρείο Ει­δή­σε­ων είναι και φέτος ένας από τους χο­ρη­γούς επι­κοι­νω­νί­ας του 5ου Διε­θνούς Φε­στι­βάλ Ιστο­ρι­κού Ντο­κι­μα­ντέρ Κα­στελ­λο­ρί­ζου «Πέρα από τα σύ­νο­ρα», στη­ρί­ζο­ντας έμπρα­κτα μια ση­μα­ντι­κή πο­λι­τι­στι­κή και καλ­λι­τε­χνι­κή προ­σπά­θεια και ενι­σχύ­ο­ντας τη σπου­δαία φυ­σι­κή και πνευ­μα­τι­κή πα­ρα­κα­τα­θή­κη του Κα­στελ­λό­ρι­ζου.

Οι ακα­τά­λυ­τοι δε­σμοί της Αυ­στρα­λί­ας με το Κα­στελ­λό­ρι­ζο

Ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία έχει η το­πο­θέ­τη­ση στο λεύ­κω­μα του πρέ­σβη της Αυ­στρα­λί­ας στην Ελ­λά­δα του κ. Αθα­νά­σιου Σπύ­ρου, ο οποί­ος κάνει λόγο για ακα­τά­λυ­τους δε­σμούς ανά­με­σα στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο και την πέμ­πτη ήπει­ρο και όχι άδικα αφού εκεί ζει η πο­λυ­πλη­θέ­στε­ρη κοι­νό­τη­τα Κα­στελ­λο­ρι­ζιών στον κόσμο.

«Η Αυ­στρα­λία και η Ελ­λά­δα», επι­ση­μαί­νει εύ­στο­χα ο κ. Σπύ­ρου, «συν­δέ­ο­νται µε µια σχέση µακρο­χρό­νιας και εξαι­ρε­τι­κά ζε­στής φι­λί­ας που ανα­πτύ­χθη­κε µέσα από τη δέσµευση και των δύο χωρών σε κοι­νές αξίες, από τα κοινά βιώµατα δύο πολέµων και από δε­κα­ε­τί­ες με­τα­νά­στευ­σης που οδή­γη­σαν στη δη­μιουρ­γία µιας πε­ρή­φα­νης πα­ροι­κί­ας. Το Κα­στελ­λό­ρι­ζο κα­τα­λα­βαί­νει µια ξε­χω­ρι­στή θέση µέσα σε αυτή τη σχέση. Οι πρώ­τοι Κα­στελ­λο­ρι­ζιοί με­τα­νά­στευ­σαν στην Αυ­στρα­λία ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα και συ­νέ­χι­σαν να ανα­ζη­τούν την τύχη τους στη χώρα τις δε­κα­ε­τί­ες που ακο­λού­θη­σαν».

«Η επί­δρα­ση των Κα­στελ­λο­ρι­ζιών στην Αυ­στρα­λία», υπο­γραμ­μί­ζει σε άλλο ση­μείο της το­πο­θέ­τη­σής του, «είναι πολύ με­γα­λύ­τε­ρη από ό,τι θα μπο­ρού­σε να συµπε­ρά­νει κα­νείς κρί­νο­ντας από το µέγε­θος του νη­σιού».

«Ακο­λου­θώ­ντας τα χνά­ρια των προ­γό­νων τους», συ­νε­χί­ζει ο κ. Σπύ­ρου, «τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες πο­λυά­ριθµοι Αυ­στρα­λοί µε ρίζες από το Κα­στελ­λό­ρι­ζο επι­στρέ­φουν στο προ­γο­νι­κό νησί. Σήµερα, ενώ το Κα­στελ­λό­ρι­ζο έχει περί τους 300 κα­τοί­κους, στην Αυ­στρα­λία ζουν πε­ρί­που 65.000 «Κazzies» και οι από­γο­νοί τους. Η πα­ρου­σία τους πλέον είναι αι­σθη­τή σε όλο το νησί, όπου έχουν ανα­πα­λαιώ­σει τα σπί­τια των προ­γό­νων, έχουν ανοί­ξει επι­χει­ρή­σεις συμ­βάλ­λο­ντας στην οι­κο­νοµική ανα­γέν­νη­ση του τόπου και μά­λι­στα έχουν με­ταγ­γί­σει ορισµένα ιδια­ζό­ντως αυ­στρα­λια­νά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά στην το­πι­κή πα­ρά­δο­ση».

Ολο­κλη­ρώ­νο­ντας την το­πο­θέ­τη­σή του ο πρέ­σβης της Αυ­στρα­λί­ας στην Ελ­λά­δα το­νί­ζει με έμ­φα­ση «κάθε φορά που έρ­χο­νται στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο, φέρ­νουν µαζί τους λίγη από την Αυ­στρα­λία, και κάθε φορά που επι­στρέ­φουν στην Αυ­στρα­λία, παίρ­νουν µαζί τους λίγο από το Κα­στελ­λό­ρι­ζο. Και έτσι, ένα μι­κρο­σκο­πι­κό νησί του Αι­γαί­ου Πε­λά­γους και µια πε­λώ­ρια νη­σιω­τι­κή ήπει­ρος στην άλλη άκρη της υφη­λί­ου μοιά­ζει να έχουν συν­δε­θεί για πάντα σε µια ένωση που µπορεί να πε­ρι­γρα­φεί µόνο µε ανα­φο­ρές στις λέ­ξεις οι­κο­γέ­νεια και αγάπη».

Πηγή : ΑΠΕ – ΜΠΕ