Εχει τύχη στο ΣτΕ η ΔΕΥΑΡ για τα 46,6 εκατομμύρια του Βιολογικού;

• Ο Βιο­λο­γι­κός κα­τέ­γρα­ψε υπερ­βά­σεις ορίων και η ΔΕΥΑΡ έχει στρέ­ψει όλους τους προ­βο­λείς στο φράγ­μα Γα­δου­ρά

Εχουν πε­ρά­σει 6 εβδο­μά­δες από την ημέρα που το όγδοο Κλι­μά­κιο της Ενιαί­ας Αρχής Δη­μο­σί­ων Συμ­βά­σε­ων ακύ­ρω­σε την πρό­σκλη­ση με την οποία η ΔΕΥΑΡ επι­χεί­ρη­σε να ανα­θέ­σει, χωρίς ανοι­χτό δια­γω­νι­σμό, την επέ­κτα­ση της Εγκα­τά­στα­σης Επε­ξερ­γα­σί­ας Λυ­μά­των στο Βόδι. Μι­λά­με για έργο 46,6 εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ και για μια εγκα­τά­στα­ση που, σύμ­φω­να με τα έγ­γρα­φα της ίδιας της επι­χεί­ρη­σης, δεν επαρ­κεί πλέον για τα λύ­μα­τα που δέ­χε­ται.

Η από­φα­ση 1400/2026 εκ­δό­θη­κε την 1η Σε­πτεμ­βρί­ου 2026. Σε 37 σε­λί­δες η Αρχή απέρ­ρι­ψε το «απρό­βλε­πτο», απέρ­ρι­ψε το «κα­τε­πεί­γον» και έκρι­νε ότι η επι­λο­γή της δια­πραγ­μά­τευ­σης χωρίς δη­μο­σί­ευ­ση απο­τε­λεί ου­σιώ­δη νο­μι­κή πλημ­μέ­λεια. Από τότε η διοί­κη­ση της ΔΕΥΑΡ έχει πει δη­μό­σια ελά­χι­στα. Και το ερώ­τη­μα που μετρά πα­ρα­μέ­νει ανα­πά­ντη­το.

Μια δια­βε­βαί­ω­ση χωρίς συ­νέ­χεια

Στη λο­γο­δο­σία των μέσων Σε­πτεμ­βρί­ου ο πρό­ε­δρος της ΔΕΥΑΡ υπο­στή­ρι­ξε ότι η επι­χεί­ρη­ση προ­σφεύ­γει στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τεί­ας. Πε­ριέ­γρα­ψε μά­λι­στα και τον δρόμο που θα ακο­λου­θη­θεί. Εφό­σον η προ­σφυ­γή ευ­δο­κι­μή­σει και με­σο­λα­βή­σει ο έλεγ­χος του Ελεγ­κτι­κού Συ­νε­δρί­ου, το έργο θα εντα­χθεί σε χρη­μα­το­δο­τι­κό πρό­γραμ­μα 240 εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ, από το οποίο ανα­μέ­νε­ται να εγκρι­θούν 90 εκα­τομ­μύ­ρια. Στην ίδια το­πο­θέ­τη­ση απέ­κλει­σε κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά κάθε σε­νά­ριο χρη­μα­το­δό­τη­σης από ίδιους πό­ρους.

Η δή­λω­ση έχει βάρος για δύο λό­γους. Ο πρώ­τος είναι ότι δένει ολό­κλη­ρο το χρη­μα­το­δο­τι­κό σχέ­διο με την έκ­βα­ση μιας δι­κα­στι­κής δια­δι­κα­σί­ας για την οποία η κοι­νω­νία δεν γνω­ρί­ζει απο­λύ­τως τί­πο­τα. Ο δεύ­τε­ρος είναι ότι συ­γκρού­ε­ται με όσα η ίδια η επι­χεί­ρη­ση υπο­στή­ρι­ζε λί­γους μήνες νω­ρί­τε­ρα. Η πρό­σκλη­ση της 17ης Ιου­νί­ου 2026 προ­έ­βλε­πε χρη­μα­το­δό­τη­ση εξ ολο­κλή­ρου από ίδιους πό­ρους, κα­τα­νε­μη­μέ­νη σε 3 οι­κο­νο­μι­κά έτη, και ενώ­πιον της ΕΑ­ΔΗ­ΣΥ η ΔΕΥΑΡ υπε­ρα­σπί­στη­κε αυτή την κα­τα­νο­μή ως κα­νο­νι­κό πο­λυ­ε­τή προ­γραμ­μα­τι­σμό. Σή­με­ρα η διοί­κη­ση εξη­γεί ότι η πί­στω­ση από ίδιους πό­ρους δό­θη­κε λόγω του κα­τε­πεί­γο­ντος. Του ίδιου κα­τε­πεί­γο­ντος που η Αρχή έκρι­νε ότι δεν απο­δεί­χθη­κε.

Από τη λο­γο­δο­σία έχουν πε­ρά­σει σχε­δόν 4 εβδο­μά­δες. Δεν έχει ανα­κοι­νω­θεί πότε κα­τα­τέ­θη­κε το δι­κό­γρα­φο, αν έχει ορι­στεί ημε­ρο­μη­νία συ­ζή­τη­σης, ούτε ποια επι­χει­ρή­μα­τα αντι­τάσ­σει η επι­χεί­ρη­ση σε μια από­φα­ση που απο­δό­μη­σε δια­δο­χι­κά όλες τις θέ­σεις της. Κι όμως, το Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο είχε προ­βλέ­ψει από τις 9 Ιου­λί­ου 2026, με την από­φα­ση 454/2026, την ανά­θε­ση σε δι­κη­γο­ρι­κή εται­ρεία της Αθή­νας τόσο της υπε­ρά­σπι­σης ενώ­πιον της ΕΑ­ΔΗ­ΣΥ όσο και της σύ­ντα­ξης και άσκη­σης αί­τη­σης ανα­στο­λής και ακύ­ρω­σης. Το εν­δε­χό­με­νο της ήττας, δη­λα­δή, είχε προ­βλε­φθεί και κο­στο­λο­γη­θεί. Η ενη­μέ­ρω­ση των πο­λι­τών για το τι ακο­λού­θη­σε, όχι.

Ένα «απρό­βλε­πτο» που η επι­χεί­ρη­ση όφει­λε να γνω­ρί­ζει

Η ΔΕΥΑΡ στή­ρι­ξε την προ­σφυ­γή στην εξαι­ρε­τι­κή δια­δι­κα­σία του άρ­θρου 269 του ν. 4412/2016 στην κα­κο­και­ρία της 21ης και 22ης Ια­νουα­ρί­ου 2026. Η Αρχή πα­ρα­τη­ρεί ότι η επι­χεί­ρη­ση αρ­κέ­στη­κε σε γε­νι­κή επί­κλη­ση ανέ­μων έως 110 χι­λιο­μέ­τρων την ώρα, χωρίς επί­ση­μα με­τε­ω­ρο­λο­γι­κά δελ­τία, ενώ για τις βρο­χο­πτώ­σεις δεν προ­σκό­μι­σε κα­νέ­να στοι­χείο για τον χρόνο, τον όγκο και τις πε­ριο­χές που επλή­γη­σαν.

Το βα­ρύ­τε­ρο όμως προ­κύ­πτει από τα δικά της έγ­γρα­φα. Η γε­ω­λο­γι­κή έκ­θε­ση της 2ης Μαρ­τί­ου 2026, που η ίδια πα­ρήγ­γει­λε, απο­δί­δει την ανύ­ψω­ση του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα στην Ια­λυ­σό στις «υπέ­ρο­γκες πο­σό­τη­τες βρο­χο­πτώ­σε­ων των τε­λευ­ταί­ων χει­με­ρι­νών πε­ριό­δων» και στη γε­ω­λο­γία της πε­ριο­χής, κα­τα­γρά­φο­ντας εισ­ρο­ές και πλημ­μυ­ρι­κά επει­σό­δια το 2013, το 2019, το 2024 και τον Δε­κέμ­βριο του 2025. Η έκ­θε­ση αυ­το­ψί­ας της 16ης Φε­βρουα­ρί­ου 2026 έκανε λόγο για πι­θα­νές αστο­χί­ες δι­κτύ­ου και άλλα δο­μι­κά προ­βλή­μα­τα. Η Αρχή εντό­πι­σε επι­πλέ­ον ευ­θεία αντί­φα­ση, αφού η από­φα­ση 347/2026 του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λί­ου φορ­τώ­νει τις εισ­ρο­ές στην κα­κο­και­ρία του Ια­νουα­ρί­ου, ενώ η γε­ω­λο­γι­κή έκ­θε­ση σε αίτια σω­ρευ­τι­κά και δια­χρο­νι­κά.

Η κρίση της ΕΑ­ΔΗ­ΣΥ είναι κα­θα­ρή. Πρό­κει­ται για φαι­νό­με­νο που δεν είναι αιφ­νί­διο, «αλλά κα­τά­στα­ση την οποία ο φο­ρέ­ας που εκ­με­ταλ­λεύ­ε­ται επί δε­κα­ε­τί­ες το δί­κτυο όφει­λε να γνω­ρί­ζει». Και σε άλλο ση­μείο ακόμη πιο ωμά: «το πρό­βλη­μα λει­τουρ­γι­κής επάρ­κειας της ΕΕΛ προ­ϋ­φί­στα­το και τε­λού­σε σε πλήρη γνώση του φορέα».

Η Αρχή ση­μειώ­νει ακόμη ότι η πρώτη κή­ρυ­ξη σε κα­τά­στα­ση ει­δι­κής κι­νη­το­ποί­η­σης αφο­ρού­σε την έμ­φρα­ξη και υπερ­χεί­λι­ση του φρε­α­τί­ου φόρ­τι­σης του υπο­θα­λάσ­σιου αγω­γού, βλάβη που σύμ­φω­να με έγ­γρα­φο της ανα­δό­χου είχε απο­κα­τα­στα­θεί ήδη από τις 29 Ια­νουα­ρί­ου 2026. Όσο για την τε­λευ­ταία πα­ρά­τα­ση της 29ης Ιου­νί­ου 2026, εκ­δό­θη­κε μετά την έγκρι­ση της δια­δι­κα­σί­ας και, όπως ανα­φέ­ρε­ται στην από­φα­ση, δεν μπο­ρεί να ανα­πλη­ρώ­σει «την ελ­λεί­που­σα ει­δι­κή αι­τιο­λό­γη­ση».

Ένα «κα­τε­πεί­γον» διάρ­κειας 29 μηνών

Ακόμη πιο απο­κα­λυ­πτι­κό είναι το σκέ­λος του κα­τε­πεί­γο­ντος. Η Αρχή αθροί­ζει 5 μήνες από το συμ­βάν ως την ανά­θε­ση, 18 μήνες κα­τα­σκευ­ής και 6 μήνες δο­κι­μα­στι­κής λει­τουρ­γί­ας και κα­τα­λή­γει σε πε­ρί­που 29 μήνες. Με αυτά τα δε­δο­μέ­να, γρά­φει, «η ανά­γκη σαφώς δεν είναι κα­τε­πεί­γου­σα», αλλά χρο­νί­ζου­σα, και αντι­με­τω­πί­ζε­ται με τα­κτι­κό δια­γω­νι­σμό, έστω με συ­ντε­τμη­μέ­νες προ­θε­σμί­ες.

Τα έργα ει­σό­δου, τα μόνα που η ΔΕΥΑΡ συ­νέ­δε­σε με την άμεση αντι­με­τώ­πι­ση, δεν θα είχαν ολο­κλη­ρω­θεί πριν από τα τέλη του 2026, δη­λα­δή αφού θα είχε πε­ρά­σει η του­ρι­στι­κή αιχμή για χάρη της οποί­ας επι­λέ­χθη­κε η εξαι­ρε­τι­κή δια­δι­κα­σία. «Το έργο, συ­νε­πώς, δεν είναι καν πρό­σφο­ρο να αντι­με­τω­πί­σει τον επι­κα­λού­με­νο άμεσο κίν­δυ­νο του θέ­ρους 2026», απο­φαί­νε­ται η Αρχή.

Η ίδια η βρα­δύ­τη­τα της επι­χεί­ρη­σης στρά­φη­κε ενα­ντί­ον της. Η προ­με­λέ­τη πα­ρα­λή­φθη­κε στις 18 Μαΐου 2026, πάνω από 2,5 μήνες μετά, γε­γο­νός που κατά την ΕΑ­ΔΗ­ΣΥ απο­δει­κνύ­ει ότι η τή­ρη­ση προ­θε­σμιών 15 ή 10 ημε­ρών σε επι­σπευ­σμέ­νη ανοι­χτή δια­δι­κα­σία «ου­δό­λως ήταν αδύ­να­τη». Η γρα­φειο­κρα­τία και η επί­κλη­ση έλ­λει­ψης υπαι­τιό­τη­τας, προ­σθέ­τει, δεν επι­τρέ­πε­ται να απο­τε­λέ­σουν «πρό­σχη­μα για την πα­ρά­καμ­ψη των ανοι­κτών ή κλει­στών δια­γω­νι­στι­κών δια­δι­κα­σιών».

Μό­νι­μο έργο με δια­δι­κα­σία έκτα­κτης ανά­γκης

Η νέα γραμ­μή βιο­λο­γι­κής επε­ξερ­γα­σί­ας, η μο­νά­δα απο­λύ­μαν­σης με υπε­ριώ­δη ακτι­νο­βο­λία, ο ανα­ε­ρό­βιος χω­νευ­τής, η μο­νά­δα συ­μπα­ρα­γω­γής από βιο­α­έ­ριο και το δί­κτυο επα­να­χρη­σι­μο­ποί­η­σης δεν είναι πα­ρεμ­βά­σεις ανά­γκης. Η προ­με­λέ­τη εν­σω­μα­τώ­νει μό­νι­μη προ­σαύ­ξη­ση των εισ­ρο­ών σχε­δια­σμού κατά 55% τον χει­μώ­να και 30% το κα­λο­καί­ρι. Για την Αρχή πρό­κει­ται για «μό­νι­μη λύση κά­λυ­ψης πά­γιας και δια­χρο­νι­κής ανά­γκης», που ανα­τί­θε­ται μόνο με τα­κτι­κό δια­γω­νι­σμό βάσει έγκαι­ρου προ­γραμ­μα­τι­σμού. Ακόμη και το επι­χεί­ρη­μα της ΔΕΥΑΡ για «τε­χνι­κή αδιαι­ρε­τό­τη­τα» της εγκα­τά­στα­σης γύ­ρι­σε μπού­με­ρανγκ, αφού κρί­θη­κε ότι επι­βε­βαιώ­νει τον διαρ­θρω­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα του έργου.

Το τε­λι­κό συ­μπέ­ρα­σμα δεν αφή­νει πε­ρι­θώ­ρια. Η προ­σφυ­γή στη δια­πραγ­μά­τευ­ση χωρίς τις νό­μι­μες προ­ϋ­πο­θέ­σεις συ­νι­στά «ου­σιώ­δη νο­μι­κή πλημ­μέ­λεια, κα­θό­σον πλήτ­τει τον αντα­γω­νι­σμό και πα­ρα­βιά­ζει τις αρχές της δια­φά­νειας και της ίσης με­τα­χεί­ρι­σης». Η απο­στο­λή της πρό­σκλη­σης σε 4 προ­ε­πι­λεγ­μέ­νες εται­ρεί­ες, με προ­θε­σμία 8 ημε­ρών για έργο αυτού του με­γέ­θους, δεν μπο­ρού­σε να θε­ρα­πεύ­σει το πρό­βλη­μα. Η ένωση εται­ρειών που είχε ανα­δει­χθεί προ­σω­ρι­νή ανά­δο­χος με προ­σφο­ρά 44.530.504,20 ευρώ δεν έφτα­σε ποτέ στην υπο­γρα­φή, αφού η ΕΑ­ΔΗ­ΣΥ είχε ήδη από τα μέσα Ιου­λί­ου «πα­γώ­σει» τη σύμ­βα­ση. Η ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ, που είχε μεί­νει εκτός πρό­σκλη­σης, δι­καιώ­θη­κε πλή­ρως ενώ απορ­ρί­φθη­καν και οι εν­στά­σεις της ΔΕΥΑΡ για έλ­λει­ψη έν­νο­μου συμ­φέ­ρο­ντος και εκ­πρό­θε­σμη άσκη­ση.

Η θά­λασ­σα του Βο­διού δεν πε­ρι­μέ­νει τα δι­κα­στή­ρια

Όσο η δι­κα­στι­κή εκ­κρε­μό­τη­τα πα­ρα­μέ­νει στο σκο­τά­δι, το πρό­βλη­μα στο πεδίο δεν υπο­χω­ρεί. Στις 3 Ιου­νί­ου 2026 το Λι­με­ναρ­χείο δια­πί­στω­σε στο ση­μείο της υπο­θα­λάσ­σιας εκρο­ής σκου­ρό­χρω­μα νερά με έντο­νη δυ­σο­σμία και θο­λε­ρό­τη­τα σε ακτί­να 15 μέ­τρων, φαι­νό­με­νο που δεν είχε εξα­λει­φθεί ούτε στους επα­νε­λέγ­χους της 17ης Ιου­νί­ου και της 12ης Ιου­λί­ου. Στις 28 Ιου­λί­ου η ζώνη θο­λε­ρό­τη­τας είχε φτά­σει πε­ρί­που τα 150 μέτρα σε πλά­τος και τα 300 σε μήκος, ενώ η Χη­μι­κή Υπη­ρε­σία εντό­πι­σε σε δείγ­μα­τα θα­λασ­σι­νού νερού Escherichia coli και εντε­ρό­κοκ­κους, δεί­κτες λυ­μα­τι­κής μό­λυν­σης. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Δη­μο­κρα­τι­κής», η υπό­θε­ση έχει φτά­σει στην Ει­σαγ­γε­λία, με το Λι­με­ναρ­χείο να διε­νερ­γεί έρευ­να κα­τό­πιν ει­σαγ­γε­λι­κής πα­ραγ­γε­λί­ας.

Και οι εκρο­ές της ίδιας της εγκα­τά­στα­σης βγαί­νουν εκτός ορίων. Στο δείγ­μα που λή­φθη­κε από τις 7 έως τις 12 Σε­πτεμ­βρί­ου 2026 το χη­μι­κά απαι­τού­με­νο οξυ­γό­νο με­τρή­θη­κε στα 143 mg/l ένα­ντι ορίου 125 και τα αιω­ρού­με­να στε­ρεά στα 43 mg/l ένα­ντι ορίου 35, με τις υπερ­βά­σεις να πα­ρα­μέ­νουν ακόμη και μετά την αφαί­ρε­ση της αβε­βαιό­τη­τας μέ­τρη­σης. Υπερ­βά­σεις είχαν κα­τα­γρα­φεί και στα δείγ­μα­τα του Ιου­λί­ου. Ο Δήμος πα­ρα­μέ­νει σε κα­τά­στα­ση ει­δι­κής κι­νη­το­ποί­η­σης πο­λι­τι­κής προ­στα­σί­ας έως τις 7 Ια­νουα­ρί­ου 2027, λόγω κιν­δύ­νου επι­κίν­δυ­νης ρύ­παν­σης. Η γε­ω­λο­γι­κή έκ­θε­ση της ΔΕΥΑΡ κα­τα­γρά­φει ότι το δί­κτυο της Ια­λυ­σού λει­τουρ­γεί ήδη τον χει­μώ­να σε επί­πε­δα αντί­στοι­χα ή ανώ­τε­ρα της θε­ρι­νής αιχ­μής.

Με άλλα λόγια, η εγκα­τά­στα­ση είναι υπο­δια­στα­σιο­λο­γη­μέ­νη, κα­τα­γρά­φει υπερ­βά­σεις, και το μο­να­δι­κό σχέ­διο για τη λύση ακυ­ρώ­θη­κε επει­δή επι­λέ­χθη­κε λάθος δρό­μος. Κάθε μήνας χωρίς νό­μι­μο δια­γω­νι­σμό είναι μήνας χα­μέ­νος.

Από τα λύ­μα­τα στο φράγ­μα

Κι όμως, η δη­μό­σια πα­ρου­σία της ΔΕΥΑΡ τον Οκτώ­βριο έχει ένα και μο­να­δι­κό θέμα, το φράγ­μα Γα­δου­ρά. Στις 4 Οκτω­βρί­ου απέ­στει­λε 11 γρα­πτά ερω­τή­μα­τα στην Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Στις 6 Οκτω­βρί­ου το Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο ενέ­κρι­νε ομό­φω­να την τρο­πο­ποί­η­ση της προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης, ζη­τώ­ντας μεί­ω­ση της μη­νιαί­ας χρέ­ω­σης από 328.321 σε 172.035 ευρώ, με εξοι­κο­νό­μη­ση που υπο­λο­γί­ζει η ίδια σε 1,88 εκα­τομ­μύ­ρια τον χρόνο. Ακο­λού­θη­σαν ανα­κοι­νώ­σεις, απα­ντή­σεις και αντα­πα­ντή­σεις με την Πε­ρι­φέ­ρεια, ενώ το θέμα ει­σά­γε­ται ως πρώτο στη συ­νε­δρί­α­ση του Δη­μο­τι­κού Συμ­βου­λί­ου σή­με­ρα.

Η ανα­λο­γία είναι εύ­γλωτ­τη. Για το φράγ­μα η επι­χεί­ρη­ση δη­μο­σιο­ποιεί με­λέ­τες, αριθ­μούς πρω­το­κόλ­λου και πί­να­κες. Για μια από­φα­ση που ακύ­ρω­σε το με­γα­λύ­τε­ρο έργο της και για μια προ­σφυ­γή από την οποία, κατά τη διοί­κη­σή της, εξαρ­τά­ται η χρη­μα­το­δό­τη­ση 46,6 εκα­τομ­μυ­ρί­ων, δεν δη­μο­σιο­ποιεί ούτε τον αριθ­μό κα­τά­θε­σης. Η ει­κό­να που δια­μορ­φώ­νε­ται είναι αυτή μιας διοί­κη­σης που ανοί­γει μέ­τω­πο εκεί όπου μπο­ρεί να εμ­φα­νι­στεί ως διεκ­δι­κη­τής και αφή­νει στη σκιά το μέ­τω­πο όπου βρί­σκε­ται απο­λο­γού­με­νη. Μια αλ­λα­γή ατζέ­ντας που, ηθε­λη­μέ­να ή όχι, απο­προ­σα­να­το­λί­ζει από το σο­βα­ρό­τε­ρο πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό ζή­τη­μα του νη­σιού.

Τα ερω­τή­μα­τα προς τη ΔΕΥΑΡ είναι συ­γκε­κρι­μέ­να και δεν απαι­τούν ανα­κοι­νω­θέν σε τό­νους αντι­πα­ρά­θε­σης. Πότε κα­τα­τέ­θη­κε η προ­σφυ­γή και με ποιον αριθ­μό, αν ζη­τή­θη­κε ανα­στο­λή, πότε συ­ζη­τεί­ται, και τι θα γίνει αν απορ­ρι­φθεί. Και ποιος ανα­λαμ­βά­νει την ευ­θύ­νη για την επι­λο­γή μιας δια­δι­κα­σί­ας που κρί­θη­κε ότι έπλη­ξε τον αντα­γω­νι­σμό και τη δια­φά­νεια, σε ένα έργο από το οποίο εξαρ­τά­ται η κα­θα­ρό­τη­τα της θά­λασ­σας στο Βόδι.