Τι σημαίνει η επιστροφή για τη ρήτρα αναπροσαρμογής στα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος

Στη σπα­ζο­κε­φα­λιά των τιμο­λο­γίων και των κυμαι­νό­με­νων λογα­ρια­σμών ρεύ­μα­τος επι­στρέ­φουν οι προ­μη­θευ­τές ενέρ­γειας, για να χαρά­ξουν την εμπο­ρική πολι­τική του επό­με­νου χειμώνα επι­στρέ­φο­ντας στα προ κρίσης επίπεδα.

Περίπου 5 εκα­τομ­μύ­ρια πελάτες της ΔΕΗ και 1,7 εκα­τομ­μύ­ριο που ανήκουν στους ιδιώτες προ­μη­θευ­τές θα είναι πάνω από τους έγχαρ­τους ή ηλε­κτρο­νι­κούς λογα­ρια­σμούς για να δια­πι­στώ­σουν αν ο πάροχος που τους εξυ­πη­ρε­τεί θα προ­χω­ρή­σει σε τρο­πο­ποί­ηση των όρων των συμ­βά­σεων ή θα δια­τη­ρή­σει τα τιμο­λό­για που ήταν σε ισχύ πριν από τον Αύγου­στο του 2022, τότε που η κυβέρ­νηση έθεσε σε εφαρ­μογή τον μηχα­νι­σμό πρό­βλε­ψης τιμής στις 20 κάθε μήνα και το πλαφόν στη χον­δρε­μπο­ρική αγορά ως αντί­βαρο στην κορύ­φωση της ενερ­γεια­κής κρίσης.

Τον οδικό χάρτη τιμο­λό­γη­σης όρισε η Ρυθ­μι­στική Αρχή Απο­βλή­των, Ενέρ­γειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) τις προη­γού­με­νες μέρες, χαράσ­σο­ντας τις κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές της νέας πολι­τι­κής που καλεί­ται να δια­γρά­ψει από το λεξι­λό­γιό της τον «δαίμονα» της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής, τον πολυ­συ­ζη­τη­μένο δείκτη τιμο­λό­γη­σης της κιλο­βα­τώ­ρας που αν και κρίθηκε από τα δικα­στή­ρια, δεν νική­θηκε και επι­στρέ­φει. Αφενός καθώς πολλά από τα προ κρίσης τιμο­λό­για ρεύ­μα­τος είχαν ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής η οποία είχε ανα­στα­λεί και θα επα­νέλ­θει σε άλλη βάση, αφε­τέ­ρου γιατί τα νέα κυμαι­νό­μενα τιμο­λό­για θα βασί­ζο­νται σε δύο μαθη­μα­τι­κούς τύπους που θα είναι συνάρ­τηση των μετα­βο­λών και των δια­κυ­μάν­σεων της χον­δρε­μπο­ρι­κής τιμής και του κόστους προ­μή­θειας, όπως άλλωστε και η ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής. Η διαφορά σύμφωνα με τη Ρυθ­μι­στική Αρχή είναι ότι στα τιμο­λό­για που θα βασί­ζο­νται στη ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής οι συντε­λε­στές προ­σαύ­ξη­σης της ρήτρας ή της χρέωσης προ­μή­θειας θα είναι στα­θε­ροί σε όλη τη διάρ­κεια της σύμ­βα­σης για να μην αιφ­νι­διά­ζο­νται οι πολίτες. Προ­βλέ­πε­ται μάλιστα ότι θα υπάρχει προ­γνω­στο­ποί­ηση στους κατα­να­λω­τές σε περί­πτωση αλλαγών.

Οι κατα­να­λω­τές με βάση την πρόταση της ΡΑΑΕΥ, με την οποία δια­φω­νεί ο κλάδος του retail εκτι­μώ­ντας ότι δημιουρ­γεί ένα ασφυ­κτικό ρυθ­μι­στικό πλαίσιο, με ασά­φειες σε πολλά σημεία, θα έχουν στη διάθεσή τους τέσ­σε­ρις τύπους τιμο­λό­γη­σης.

Τα δύο κυμαι­νό­μενα που προ­α­να­φέ­ραμε χωρί­ζο­νται σε δύο κατη­γο­ρίες. Η πρώτη αφορά τα προ­γράμ­ματα με ανα­κοί­νωση τιμής την 1η μέρα κάθε μήνα. Η τιμή χρέωσης, για παρά­δειγμα, του Ιουλίου που θα είναι ο μήνας εφαρ­μο­γής θα καθο­ρί­ζε­ται από μεθο­δο­λο­γία βάσει δεικτών της χον­δρε­μπο­ρι­κής αγοράς του προη­γού­με­νου ή προη­γού­με­νων μηνών. Επο­μέ­νως, όπως και σήμερα, η χρέωση θα αλλάζει κάθε μήνα ανάλογα με τη δια­κύ­μανση των χον­δρε­μπο­ρι­κών τιμών προη­γού­με­νων μηνών, που θα εκκα­θα­ρί­ζο­νται την πρώτη μέρα του μήνα τιμο­λό­γη­σης. Ομως ο κατα­να­λω­τής θα γνω­ρί­ζει με τι τιμή ανά κιλο­βα­τώρα θα κοστο­λο­γη­θεί.

Η δεύτερη κατη­γο­ρία είναι τα προ­γράμ­ματα τιμο­λό­γη­σης με ανα­κοί­νωση τιμής μετά τον μήνα εφαρ­μο­γής. Στην περί­πτωση αυτή οι κατα­να­λω­τές θα επι­λέ­γουν ένα πρό­γραμμα χωρίς να ξέρουν πώς θα τιμο­λο­γη­θούν καθώς η τιμή χρέωσης θα ανα­κοι­νώ­νε­ται το αργό­τερο έως και δύο μήνες μετά, όταν εκκα­θα­ρι­στεί η αγορά. Στην περί­πτωσή μας, η τιμή του Ιουλίου θα μπορεί να καθο­ρι­στεί τον Σεπτέμ­βριο βάσει της δια­κύ­μαν­σης της χον­δρε­μπο­ρι­κής τιμής που θα ισχύει τους δύο επό­με­νους μήνες από τον μήνα εφαρ­μο­γής και θα εκκα­θα­ρί­ζε­ται μέχρι και την τελευ­ταία ημέρα του δεύ­τε­ρου μήνα.

Ακριβά τα σταθερά τιμο­λό­για

Στην ίδια ομάδα εντάσ­σο­νται και άλλοι δύο τύποι τιμο­λο­γίων. Ο ένας είναι η κατη­γο­ρία των στα­θε­ρών τιμο­λο­γίων που έσωσε μέσα στην κρίση πολλούς κατα­να­λω­τές από τον ίλιγγο των ανα­τι­μή­σεων, οι οποίοι είχαν προ­νο­ή­σει και είχαν «κλει­δώ­σει» πολύ χαμηλές τιμές.

Γι’ αυτούς που το μεγα­λύ­τερο μερίδιο έχει η ΔΕΗ, η ενερ­γειακή κρίση κυριο­λε­κτικά πέρασε από δίπλα τους και δεν τους ακού­μπησε. Τώρα, τα σταθερά τιμο­λό­για θα ανα­προ­σαρ­μο­στούν και όπως ανα­φέ­ρουν στελέχη από τον κλάδο προ­μή­θειας θα είναι τα ακρι­βό­τερα της αγοράς.

Ωστόσο από τη ΡΑΑΕΥ ανα­φέ­ρουν ότι ο κάθε προ­μη­θευ­τής θα έχει την ευε­λι­ξία να βάζει όρους στις ακριβές συμ­βά­σεις των στα­θε­ρών τιμο­λο­γίων και να προ­σφέ­ρει εκπτώ­σεις και δώρα σε περί­πτωση που οι τιμές ακο­λου­θούν κατη­φο­ρική πορεία. Ηδη, μεγάλος πάροχος εμφα­νί­ζε­ται να «προ­βά­ρει» χρε­ώ­σεις 150 ευρώ τη μεγα­βα­τώρα (0,15 λεπτά ανά κιλο­βα­τώρα), συν­δυά­ζο­ντας ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής σε κυμαι­νό­μενο τιμο­λό­γιο με πολύ υψηλό πάγιο που θα μπο­ρούσε να μηδε­νί­σει τη ρήτρα. Τον Ιούνιο, το εύρος των τιμών της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας ήταν μεταξύ 11 και 14 λεπτών. Οι προ­μη­θευ­τές έχουν τη δυνα­τό­τητα να παρου­σιά­σουν τιμο­λό­για με διά­φο­ρες παρα­δο­χές ανα­φέ­ρει η Ρυθ­μι­στική Αρχή, δίνο­ντας έμφαση στον έλεγχο και τη δια­φά­νεια των τιμο­λο­γίων, αλλά και στη δυνα­τό­τητα σύγκρι­σης τιμών από πλευράς κατα­να­λω­τών.

Η τέταρτη κατη­γο­ρία απο­τε­λεί ένα μικρό κομμάτι της αγοράς που δια­θέ­τει έξυ­πνους μετρη­τές που θα μπορεί να δια­πραγ­μα­τευ­τεί με τον πάροχο την τιμο­λό­γησή του. Η τελική πάντως μορφή των τιμο­λο­γίων θα καθο­ρι­στεί μετά τη δημόσια δια­βού­λευση επί της εισή­γη­σης της ΡΑΑΕΥ με τους προ­μη­θευ­τές. Στόχος της Ρυθ­μι­στι­κής Αρχής είναι η τιμο­λό­γηση να κλείσει μέχρι τα τέλη Ιουνίου ώστε να δοθεί όλος ο χρόνος στους παρό­χους για την ομαλή μετά­βαση. Πιθα­νο­λο­γεί­ται πάντως ότι λόγω της μεσο­λά­βη­σης των εκλογών η δια­δι­κα­σία μπορεί να επι­μη­κυν­θεί για να ενη­με­ρω­θεί για τη νέα εμπο­ρική πολι­τική και η και­νού­ρια πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας που θα είναι στη θέση της μετά τις 26 Ιουνίου.

Η αβε­βαιό­τητα της επό­με­νης μέρας

Η και­νού­ρια πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου θα κληθεί να χαράξει και το επόμενο βήμα στον τομέα των επι­δο­τή­σεων, καθώς από την 1η Οκτω­βρίου (χωρίς αυτό να προ­κα­λεί δέσμευση ακόμη και για επί­σπευση των μέτρων) παύει να είναι σε ισχύ ο υφι­στά­με­νος τρόπος τιμο­λό­γη­σης του ρεύ­μα­τος (πλαφόν, ανα­στολή ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής). Βαρό­με­τρο για τη νέα κυβερ­νη­τική πολι­τική θα είναι αναμ­φί­βολα η πορεία των διεθνών τιμών του φυσικού αερίου που ακο­λου­θούν σοβαρή πορεία απο­κλι­μά­κω­σης, δίχως όμως να καλ­λιερ­γεί ασφα­λείς προ­βλέ­ψεις για τη δια­τή­ρηση των χαμηλών τιμών και τους επό­με­νους μήνες.

Πρό­σφατα ο κ. Ευάγ­γε­λος Μυτι­λη­ναίος, ο οποίος ήταν από τους πρώτους που μίλησαν για την ενερ­γειακή καται­γίδα των τιμών, δήλωσε ότι υπάρχει ανη­συ­χία για την πορεία του αερίου, εκτι­μώ­ντας ότι αυτή την περίοδο «βλέ­πουμε» τις πιο χαμηλές τιμές της αγοράς. Οπως επι­σή­μανε, πέρυσι την ενερ­γειακή παρτίδα έσωσε ο καιρός, η μειω­μένη ζήτηση της Κίνας και η εξοι­κο­νό­μηση που έκαναν οι πολίτες λόγω των υψηλών τιμών. Αν αυτή η ισορ­ρο­πία ανα­τρα­πεί τους επό­με­νους μήνες, οι τιμές θα ξεφύ­γουν και η Ευρώπη θα χρεια­στεί να ανα­ζη­τή­σει νέους μηχα­νι­σμούς για να αντα­πο­κρι­θεί στις ανάγκες των κατα­να­λω­τών.

Μια πρώτη γεύση για τη στάση που θα τηρήσει το αργο­κί­νητο καράβι της Ε.Ε. στη λήψη απο­φά­σεων, θα πάρουμε τις επό­με­νες μέρες στις Βρυ­ξέλ­λες, στο Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών Ενέρ­γειας που θα γίνει στις 19 Ιουνίου, με θέμα τις προ­τά­σεις της Κομι­σιόν, την επαύ­ριον των επι­δο­τή­σεων.

Πρό­σφατα, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή μίλησε για στα­διακή από­συρση των ενερ­γεια­κών μέτρων στή­ρι­ξης και κυρίως αυτών που δεν απευ­θύ­νο­νται στα ευάλωτα νοι­κο­κυ­ριά, με στόχο οι πόροι να δια­τε­θούν για τη μείωση του ελλείμ­μα­τος.

Σε περί­πτωση που οι τιμές αυξη­θούν ξανά και απαι­τή­σουν μέτρα στή­ρι­ξης, τότε πρέπει να δια­σφα­λί­ζε­ται ότι αυτά θα στο­χεύ­ουν μόνο στα ευάλωτα νοι­κο­κυ­ριά και τις επι­χει­ρή­σεις, ότι θα είναι δημο­σιο­νο­μικά προσιτά και ότι θα δια­τη­ρη­θούν τα κίνητρα για εξοι­κο­νό­μηση ενέρ­γειας, επι­σή­μανε η έκθεση της Κομι­σιόν για την Ελλάδα. Αυτό το νέο πλαίσιο θα κληθεί να συζη­τή­σει μεθαύ­ριο το Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών, στο οποίο την Ελλάδα θα εκπρο­σω­πή­σει ο υπη­ρε­σια­κός υπουρ­γός κ. Παντε­λής Κάπρος. Η χώρα μας φαί­νε­ται να δια­μορ­φώ­νει ένα κοινό μέτωπο με την Ισπανία για συνέ­χιση του μηχα­νι­σμού ανά­κτη­σης των υπε­ρε­σό­δων από τη χον­δρική αγορά ως άμυνα σε ενδε­χό­μενο ανα­τι­μη­τικό κλίμα. Η πρόταση, την οποία προωθεί η ισπα­νική κυβέρ­νηση, προ­βλέ­πει να συμπε­ρι­λη­φθεί ο συγκε­κρι­μέ­νος μηχα­νι­σμός στη νέα δομή της αγοράς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και να ενερ­γο­ποιεί­ται κάθε φορά που θα εμφα­νί­ζε­ται μια κρίση τιμών.

Πηγή newmoney.gr