Ψυχώ στη δημόσια υγεία-Σήμα κινδύνου εκπέμπουν οι γιατροί

Με περι­πο­λικά της αστυ­νο­μίας αντί για ειδικά ασθε­νο­φόρα εξα­κο­λου­θούν ακόμα και σήμερα να μετα­φέ­ρο­νται στα ψυχια­τρικά νοσο­κο­μεία ασθε­νείς που εκδη­λώ­νουν δια­τα­ρα­χές ή επι­θε­τική συμπε­ρι­φορά.

H πρώτη επαφή με τον ασθενή γίνεται από αστυ­νο­μι­κούς και την «ιατρική» διά­γνωση για τον εγκλει­σμό, ύστερα από μια τυπική κατά­θεση συγ­γε­νών, όσο κι αν ακού­γε­ται παρά­δοξο, την κάνει εισαγ­γε­λέας!

Παρά τις συνε­χείς εκκλή­σεις από οικο­γέ­νειες ασθενών -μέσω των συλ­λό­γων τους- για εκσυγ­χρο­νι­σμό του συστή­μα­τος με την πρό­σληψη εκπαι­δευ­μέ­νου υγειο­νο­μι­κού προ­σω­πι­κού, παρα­μέ­νει συχνό το φαι­νό­μενο αστυ­νο­μι­κοί να είναι οι πρώτοι «ειδικοί» που αντι­με­τω­πί­ζουν τον ασθενή και ανε­ξάρ­τητα από το πρό­βλημα και τον βαθμό σοβα­ρό­τη­τάς του απλά να τον ακι­νη­το­ποιούν και με χει­ρο­πέ­δες να τον μετα­φέ­ρουν στα ψυχια­τρικά ιδρύ­ματα.

«Αυτό πρέπει να αλλάξει, ο ασθενής δεν μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως εγκλη­μα­τίας και δεν είναι δουλειά της αστυ­νο­μίας να χει­ρί­ζε­ται αυτά τα περι­στα­τικά. Απαι­τού­νται ειδικοί χει­ρι­σμοί από ειδι­κευ­μένο υγειο­νο­μικό προ­σω­πικό» τονίζει στο «Εθνος της Κυρια­κής» ο Γιώργος Αβρα­μί­δης, πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Νοση­λευ­τών Ψυχια­τρι­κών Νοσο­κο­μείων Αττικής.

Το πρό­σφατο τραγικό περι­στα­τικό στο Δαφνί, με την επίθεση βαριά ασθε­νούς σε άλλον νοση­λευό­μενο με απο­τέ­λε­σμα να χαθεί μια ζωή, έφερε στην επι­φά­νεια τα προ­βλή­ματα και τις δυσλει­τουρ­γίες του συστή­μα­τος της ψυχια­τρι­κής περί­θαλ­ψης στη χώρα μας. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι ο θύτης, που έπασχε από βαρύ­τατη δια­τα­ραχή μη αντα­πο­κρι­νό­μενη στη θερα­πευ­τική αγωγή, ενώ ήταν καθη­λω­μέ­νος κατά­φερε να λύσει τους ιμάντες, να επι­τε­θεί σε άλλον ασθενή και με χτυ­πή­ματα να προ­κα­λέ­σει τον θάνατό του.

Κοινή δια­πί­στωση όλων των εμπλε­κο­μέ­νων, γιατρών, νοση­λευ­τών και συγ­γε­νών των ασθενών, είναι ότι και στην ψυχική υγεία οι ελλεί­ψεις σε προ­σω­πικό είναι τρο­μα­κτι­κές. Μάλιστα, ειδικά με το χρο­νο­διά­γραμμα των περα­σμέ­νων χρόνων, που ήθελε μέχρι τις 30 Ιουνίου τα ψυχια­τρικά νοσο­κο­μεία να κλεί­νουν ορι­στικά (Δρο­μο­κα­ΐ­τειο, Δαφνί και Ψυχια­τρικό Νοσο­κο­μείο Θεσ­σα­λο­νί­κης), και παρά το γεγονός ότι με την κρίση αυξή­θη­καν τα ψυχια­τρικά περι­στα­τικά, ο χώρος εγκα­τα­λεί­φθηκε εντελώς, δεν έχει γίνει καμιά πρό­σληψη, ενώ κάθε χρόνο απο­χω­ρούν λόγω συντα­ξιο­δό­τη­σης εκα­το­ντά­δες γιατροί και νοση­λευ­τές οι οποίοι δεν ανα­πλη­ρώ­νο­νται.

Προ­σω­ρινή λύση

Τα ευρω­παϊκά προ­γράμ­ματα για την απο­α­συ­λο­ποί­ηση των ψυχια­τρι­κών ασθενών έδωσαν αρχικά τη δυνα­τό­τητα σε περίπου 4.000 ασθε­νείς χωρίς σοβαρές δια­τα­ρα­χές, που ήταν μόνιμοι τρό­φι­μοι των ψυχια­τρι­κών νοσο­κο­μείων, να περά­σουν στις 400 νέες στε­γα­στι­κές δομές με τη σύγ­χρονη αντί­ληψη για τη λει­τουρ­γία τους.

Ενώ αρχικά λει­τούρ­γη­σαν απο­δο­τικά, στη συνέ­χεια ξεκί­νησε μια σειρά προ­βλη­μά­των λόγω της αδυ­να­μίας χρη­μα­το­δό­τη­σής τους, με απο­τέ­λε­σμα το προ­σω­πικό να μένει για καιρό απλή­ρωτο και η μία μετά την άλλη οι μονάδες να κλεί­νουν.

Οι οικο­γέ­νειες των ασθενών, όπως μας εξηγεί ο πρό­ε­δρος του ΣΟΨΥ Κορυ­δαλ­λού Χρι­στό­φο­ρος Παπα­δά­κης, ζήτησαν να συνα­ντη­θούν με την ηγεσία του υπουρ­γείου Υγείας, όπου μεταξύ άλλων θα θέσουν το θέμα ίδρυσης νέων καθώς και ενί­σχυ­σης της λει­τουρ­γίας των υπαρ­χό­ντων κέντρων ψυχικής υγείας αλλά και στεγών αυτό­νο­μης δια­βί­ω­σης ατόμων με ψυχική ανα­πη­ρία. Επίσης θα ζητή­σουν τη δια­σφά­λιση του δημό­σιου χαρα­κτήρα και της λει­τουρ­γίας των Κοι­νω­νι­κών Συνε­ται­ρι­σμών Περιο­ρι­σμέ­νης Ευθύνης και τέλος την κατάρ­γηση του μέτρου της συμ­με­το­χής στις δαπάνες περί­θαλ­ψης των ασφα­λι­σμέ­νων με ψυχική ανα­πη­ρία.

Με αφορμή τη νέα τρα­γω­δία στο Δαφνί, ο αν. υπουρ­γός Υγείας Ανδρέας Ξανθός εξαγ­γέλ­λει ουσια­στικά το πάγωμα της προ­ο­πτι­κής να κλεί­σουν τα ψυχια­τρικά νοσο­κο­μεία, προ­χω­ρώ­ντας στην επα­νε­ξέ­ταση της ψυχια­τρι­κής μεταρ­ρύθ­μι­σης αλλά και την άμεση στε­λέ­χωση των ψυχια­τρι­κών νοσο­κο­μείων.

Ειδι­κό­τερα, για το θέμα αυτό ο κ. Ξανθός ανα­φέ­ρει: «Στις παρού­σες συν­θή­κες στε­λέ­χω­σης και λει­τουρ­γίας των δημό­σιων ψυχια­τρι­κών κλι­νι­κών, ιδιαί­τερα στα τμήματα οξέων περι­στα­τι­κών, ανα­δει­κνύ­ε­ται η αντι­κει­με­νική δυσκο­λία απο­τε­λε­σμα­τι­κού χει­ρι­σμού των ασθενών με επι­θε­τική συμπε­ρι­φορά, που δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στη φαρ­μα­κευ­τική αγωγή.

Η πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου Υγείας, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας την επεί­γουσα ανάγκη αντι­με­τώ­πι­σης ανά­λο­γων προ­βλη­μά­των, προωθεί προ­σλή­ψεις προ­σω­πι­κού με ειδική μέριμνα στην ενί­σχυση των ψυχια­τρι­κών κλι­νι­κών, τόσο στα ειδικά ψυχια­τρικά όσο και στα γενικά νοσο­κο­μεία.

Παράλ­ληλα, προ­χω­ρούμε στην ανά­πτυξη σύγ­χρο­νων κατευ­θυ­ντή­ριων οδηγιών για τον τρόπο παροχής ψυχια­τρι­κής περί­θαλ­ψης στα τμήματα αυτά, καθώς και στην εκ νέου επε­ξερ­γα­σία των ζητη­μά­των που άπτο­νται του επα­να­σχε­δια­σμού της Ψυχια­τρι­κής Μεταρ­ρύθ­μι­σης, η ολο­κλή­ρωση της οποίας με την ανά­πτυξη της πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας ψυχικής υγείας και την πρόληψη θα συμ­βά­λει στην απο­τροπή ανά­λο­γων τρα­γι­κών περι­στα­τι­κών».

«Υπε­ράν­θρω­πες προ­σπά­θειες»

«Η προ­σπά­θεια την περίοδο 2013-2014 για βίαιο κλεί­σιμο των τριών ενα­πο­μει­νά­ντων ειδικών ψυχια­τρι­κών νοσο­κο­μείων, λόγω της κρίσης και στο πλαίσιο των χρη­μα­το­δο­τι­κών δεσμεύ­σεων προς την ΕΕ, ανέ­δειξε ακόμη περισ­σό­τερο τα ποσο­τικά και ποιο­τικά ελλείμ­ματα τόσο της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας όσο και της πρω­το­βάθ­μιας ψυχια­τρι­κής φρο­ντί­δας» τονίζει στο «Εθνος της Κυρια­κής» ο Γιάννης Παπα­δό­που­λος, διευ­θυ­ντής στο Ψυχια­τρικό Νοσο­κο­μείο Αττικής.

«Στο δικό μας νοσο­κο­μείο, στο Δαφνί, γίνο­νται ετησίως μέσω της εφη­με­ρίας έως 2.400 εισα­γω­γές, από τις οποίες 55% ακού­σιες, με σημα­ντικό ποσοστό από την περι­φέ­ρεια που φτάνει το 15%. Εξε­τά­ζο­νται 4.500 ασθε­νείς στο ΤΕΠ, ενώ η πλη­ρό­τητα των κλινών του στα τμήματα οξέων περι­στα­τι­κών φτάνει το 120%.

Ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του ιδρύ­μα­τος είναι μειω­μέ­νος κατά 25% σε σχέση με το 2014, ενώ υπάρ­χουν 1.170 κενές οργα­νι­κές θέσεις προ­σω­πι­κού -περίπου η μισή προ­βλε­πό­μενη δύναμη για το νοσο­κο­μείο. Βάσει αυτών των δεδο­μέ­νων, δεν είναι υπερ­βολή να πούμε πως, όπως συμ­βαί­νει και σε άλλα νοσο­κο­μεία, το Ψυχια­τρικό Νοσο­κο­μείο Αττικής λει­τουρ­γεί χάρη στις υπε­ράν­θρω­πες προ­σπά­θειες του προ­σω­πι­κού. Η κατά­σταση, συνεπώς, παρα­μέ­νει μέχρι και σήμερα μακράν των στόχων και της φιλο­σο­φίας της Ψυχια­τρι­κής Μεταρ­ρύθ­μι­σης και της πραγ­μα­τι­κής ”αλλαγής του ψυχια­τρι­κού παρα­δείγ­μα­τος”» κατα­λή­γει ο κ. Παπα­δό­που­λος.

Συχνές επι­θέ­σεις σε νοση­λευ­τές

«Τα περι­στα­τικά επι­θέ­σεων και ξυλο­δαρ­μών από ασθε­νείς σε άλλους νοση­λευο­μέ­νους αλλά και σε νοση­λευ­τές είναι πολύ συχνά και στο Δρο­μο­κα­ΐ­τειο. Αρκετοί νοση­λευ­τές έχουν ξυλο­κο­πη­θεί άγρια από διε­γερ­τι­κούς ασθε­νείς και αυτό δεν μπορεί να απο­τρα­πεί, επειδή υπάρ­χουν τρο­μα­κτι­κές ελλεί­ψεις προ­σω­πι­κού» εξηγεί ο Μιχάλης Γιαν­να­κός, πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Εργα­ζο­μέ­νων Δημό­σιων Νοσο­κο­μείων.

«Περίπου το 60% των ασθενών που εισά­γο­νται για νοση­λεία είναι διε­γερ­τι­κοί και έρχο­νται με εισαγ­γε­λική εντολή. Σε κάθε βάρδια έχουμε 30 με 40 οξέα περι­στα­τικά.

Τα ψυχια­τρικά νοσο­κο­μεία εξυ­πη­ρε­τούν το 80% των περι­στα­τι­κών και τα πλέον σοβαρά, ενώ το 20% αντι­με­τω­πί­ζε­ται από τις ψυχια­τρι­κές κλι­νι­κές των γενικών νοσο­κο­μείων, στις οποίες παρα­τη­ρεί­ται επίσης μεγάλη έλλειψη σε προ­σω­πικό» κατα­λή­γει.

Εφη­με­ρία στο Δρο­μο­κα­ΐ­τειο

«Ενας ψυχί­α­τρος εξυ­πη­ρε­τεί δέκα κλι­νι­κές»

«Το πλάνο που προ­έ­βλεπε τη στα­διακή συρ­ρί­κνωση και κατάρ­γηση των ψυχια­τρι­κών ιδρυ­μά­των με ανάλογη ανά­πτυξη των ψυχια­τρι­κών τμη­μά­των στα γενικά νομαρ­χιακά νοσο­κο­μεία και εμφα­νι­ζό­ταν ως δήθεν ”βελ­τί­ωση συν­θη­κών ζωής” των ψυχια­τρι­κών ασθενών απέτυχε πατα­γω­δώς. Και αυτό γιατί τα γενικά νοσο­κο­μεία, υπο­στε­λε­χω­μένα και με δυσα­νά­λογα μεγάλο φόρτο έργου, αδυ­να­τούν να υπο­κα­τα­στή­σουν τα ψυχια­τρικά νοσο­κο­μεία, που άλλωστε έχουν δια­φο­ρε­τικό αντι­κεί­μενο εργα­σίας. Οι δυσμε­νείς συνέ­πειες αυτής της πολι­τι­κής είναι ήδη εμφα­νείς» εξηγεί στο «Εθνος της Κυρια­κής» ο ψυχί­α­τρος Γερά­σι­μος Καλο­γη­ρά­τος, επι­με­λη­τής Α’ στο Δρο­μο­κα­ΐ­τειο.

«Θα πρέπει όλοι να κατα­νο­ή­σουν ότι για να έχουν οι πολίτες ποιο­τική δημόσια ψυχια­τρική περί­θαλψη, που τη δικαιού­νται, χρειά­ζε­ται τόσο η ανα­βάθ­μιση των ψυχια­τρι­κών τμη­μά­των των γενικών νοσο­κο­μείων όσο και η στε­λέ­χωση των εξει­δι­κευ­μέ­νων ψυχια­τρι­κών νοσο­κο­μείων. Η έλλειψη προ­σω­πι­κού δημιουρ­γεί τερά­στια προ­βλή­ματα. Για παρά­δειγμα, στην κλειστή εφη­με­ρία στις 10 κλι­νι­κές, που καθεμία εξυ­πη­ρε­τεί 30 έως 40 ασθε­νείς, εφη­με­ρεύει ένας μόνο ειδικός, δηλαδή ψυχί­α­τρος επι­με­λη­τής.

Ανά­λο­γες ελλεί­ψεις παρα­τη­ρού­νται και στο νοση­λευ­τικό προ­σω­πικό, που κάθε κλινική εξυ­πη­ρε­τούν 1 έως 3 νοση­λευ­τές. Ο καθένας μας κάνει δουλειά πολ­λα­πλά­σια, ενώ για μήνες παρα­μέ­νουμε απλή­ρω­τοι για τις εφη­με­ρίες και συχνά το προ­σω­πικό, για να αντα­πο­κρι­θεί στις απαι­τή­σεις της δου­λειάς, ξεπερνά τις αντοχές του.

Με τέτοιες ελλεί­ψεις σε προ­σω­πικό, όταν συμβεί να έχουμε έναν διε­γερ­τικό, δια­τα­ρα­κτικό ασθενή, με επι­θε­τική συμπε­ρι­φορά, που πρέπει άμεσα να τον αντι­με­τω­πί­σουμε, καλούμε βοήθεια απ’ όλα τα τμήματα, ώστε να γίνει η αντι­με­τώ­πιση με προ­σω­ρινή καθή­λωση και φαρ­μα­κευ­τική αγωγή, εφαρ­μό­ζο­ντας τεχνι­κές απο­κλι­μά­κω­σης σύμφωνα με το ειδικό πρω­τό­κολλο αντι­με­τώ­πι­σης. Επίσης, συχνά ο ασθενής πάσχει και από άλλα νοσή­ματα και χρειά­ζε­ται καρ­διο­λόγο, γαστρε­ντε­ρο­λόγο, πνευ­μο­νο­λόγο, ηπα­το­λόγο. Τα προ­βλή­ματα αυτά αντι­με­τω­πί­ζο­νται εντός και σπα­νιό­τερα παρα­πέ­μπο­νται σε άλλα νοσο­κο­μεία», κατα­λή­γει ο κ. Καλο­γη­ρά­τος.

Εθνος