Στο Δικαστήριο της Ε.Ε. στρέφονται οι δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο

Στο Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο πρό­κει­ται να στεί­λουν οι ενώσεις κατα­να­λω­τών το θέμα των δανείων σε ελβε­τικό φράγκο, απευ­θύ­νο­ντας σχετικό αίτημα στον Αρειο Πάγο.

Η απόφαση, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», ελήφθη μετά τη δημο­σί­ευση του περιε­χο­μέ­νου της από­φα­σης του Αρείου Πάγου που κλείνει ορι­στικά υπέρ των τρα­πε­ζών το θέμα των δανείων σε ελβε­τικό νόμισμα. Μετά την εξέλιξη αυτή οι ενώσεις κατα­να­λω­τών πρό­κει­ται να ζητή­σουν από τον Αρειο Πάγο να απευ­θύ­νει προ­δι­κα­στικό ερώτημα στο Δικα­στή­ριο της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης (ΔΕΕ) προ­κει­μέ­νου να κρίνει ποιο είναι το εύρος εφαρ­μο­γής της οδηγίας 93/13. Πρό­κει­ται για την οδηγία που αφορά τις κατα­χρη­στι­κές ρήτρες σε συμ­βά­σεις επαγ­γελ­μα­τιών και κατα­να­λω­τών.

Σημειώ­νε­ται ότι ερώτημα στο ΔΕΕ έχει δικαί­ωμα να απευ­θύ­νει μόνο το δικα­στή­ριο μιας χώρας κατόπιν αιτή­μα­τος δια­δί­κου, εν προ­κει­μένω δηλαδή ο Αρειος Πάγος, ο οποίος την περα­σμένη εβδο­μάδα απέρ­ριψε την προ­σφυγή δανειο­λή­πτριας που υπο­στή­ριζε πως ο όρος που περι­λαμ­βά­νε­ται στις συμ­βά­σεις δανείων σε ελβε­τικό νόμισμα, ότι δηλαδή πρέπει να απο­πλη­ρώ­σει το δάνειο με βάση την τρέ­χουσα ισο­τι­μία του νομί­σμα­τος, είναι κατα­χρη­στι­κός.

Συγκε­κρι­μένα, με την απόφαση 4/2019 το Ανώτατο Δικα­στή­ριο έκρινε ότι συγκε­κρι­μέ­νος όρος επα­να­λαμ­βά­νει διάταξη του αστικού κώδικα και ως εκ τούτου δεν μπορεί να ελεγ­χθεί ως προς τη νομι­μό­τητά του.

Οι ενώσεις κατα­να­λω­τών βασί­ζουν το αίτημά τους σε παρό­μοιες προ­σφυ­γές στο Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο που έχουν γίνει από δανειο­λή­πτες και δικα­στή­ρια άλλων χωρών, όπως η Ρου­μα­νία και η Ουγ­γα­ρία, και οι οποίες δικαιώ­νουν τους κατα­να­λω­τές. Ειδι­κό­τερα, το αίτημα –εφόσον ο Αρειος Πάγος το απο­στεί­λει– θα αφορά το κατά πόσον υπήρχε αδια­φά­νεια στους γενι­κούς όρους συναλ­λα­γών στα δάνεια σε ελβε­τικό φράγκο και αν μέσω αυτών παρα­βιά­ζε­ται το δίκαιο του κατα­να­λωτή, όπως αυτό ορί­ζε­ται από την ευρω­παϊκή οδηγία.

Να σημειω­θεί ότι αρκετές κυβερ­νή­σεις της Κεντρι­κής Ευρώπης και των Βαλ­κα­νίων απο­φά­σι­σαν να επι­τρέ­ψουν την απο­πλη­ρωμή των δανείων, αντί σε ελβε­τικό φράγκο σε ευρώ (Σλο­βε­νία) ή σε άλλο εθνικό νόμισμα, βασι­ζό­με­νες σε απο­φά­σεις όχι μόνο εθνικών δικα­στη­ρίων αλλά και του ΔΕΕ, καθώς επίσης και γνω­μο­δό­τηση της ΕΚΤ.

Στις 20 Σεπτεμ­βρίου του 2017 το ΔΕΕ είχε κρίνει πως οι τρά­πε­ζες θα έπρεπε να έχουν σεβα­στεί δύο κρι­τή­ρια: πρώτον, να έχουν ενη­με­ρώ­σει με σαφή­νεια τους δανειο­λή­πτες για τον κίνδυνο αλλαγής της συναλ­λαγ­μα­τι­κής ισο­τι­μίας, η οποία θα μπο­ρούσε να κατα­στή­σει πολύ δύσκολη την εξυ­πη­ρέ­τηση του δανείου. Δεύ­τε­ρον, οι τρά­πε­ζες θα έπρεπε να έχουν εξη­γή­σει στον δανειο­λή­πτη τι θα σημαί­νει για αυτόν πιθανή αλλαγή της ισο­τι­μίας, ιδιαί­τερα όταν αυτός δεν έχει εισο­δή­ματα στο νόμισμα του δανείου. Σε γνω­μο­δό­τηση (το 2018) για την ανα­διάρ­θρωση των δανείων που είχαν χορη­γή­σει οι σλο­βε­νι­κές τρά­πε­ζες, η ΕΚΤ ανα­γνω­ρί­ζει πως στην περί­πτωση μετα­τρο­πής δανείων σε ξένο νόμισμα θα πρέπει να υπάρχει «δίκαιη κατα­νομή των βαρών μεταξύ όλων των ενδια­φε­ρο­μέ­νων, ώστε να απο­φεύ­γε­ται μελ­λο­ντικά ο ηθικός κίν­δυ­νος».

Η υπόθεση του ελβε­τι­κού φράγκου αφορά περίπου 70.000 δανειο­λή­πτες που έχουν λάβει δάνεια ονο­μα­στι­κής αξίας περί τα 7 δισ. ευρώ. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι τα δάνεια σε ελβε­τικό φράγκο είχαν κυριαρ­χή­σει την περίοδο 2006-2009, όταν η ισο­τι­μία ευρώ/ελβε­τι­κού ήταν ανοδική και συγκε­κρι­μένα μεταξύ 1,55-1,65. Στο παρελ­θόν, οι δανειο­λή­πτες ευνο­ού­νταν κυρίως από το χαμηλό επι­τό­κιο που είχαν τα συγκε­κρι­μένα δάνεια λόγω χαμηλού libor και το οποίο δια­μορ­φω­νό­ταν κοντά στο 2%-2,5% έναντι 5%-6% που ήταν το μέσο επι­τό­κιο των δανείων σε ευρώ. Σήμερα, η ισο­τι­μία ευρώ έναντι του ελβε­τι­κού φράγκου δια­μορ­φώ­νε­ται στο 1,13, γεγονός που σημαί­νει ότι οι δανειο­λή­πτες χρειά­ζο­νται περισ­σό­τερα ευρώ για να απο­πλη­ρώ­σουν το δάνειο στο ελβε­τικό νόμισμα και επι­πλέον το libor (-0,71%) και το euribor (-0,30%) συγκλί­νουν σε μεγάλο βαθμό, με συνέ­πεια εκτός από την επι­βά­ρυνση που υφί­στα­νται, λόγω της διο­λί­σθη­σης του ευρώ, να έχουν περιο­ρι­σμένο όφελος από το κόστος χρή­μα­τος.