Υπόθεση Novartis: Εξι ερωτήσεις – απαντήσεις «κλειδιά»

Πλήρεις γνώστες των εσω­τε­ρι­κών διερ­γα­σιών της Novartis από την ανά­γνωση της δικο­γρα­φίας και των κατα­θέ­σεών τους κατα­λή­γουν στο συμπέ­ρα­σμα ότι είναι πιθανόν πρώην στελέχη του Τμή­μα­τος Επι­κοι­νω­νίας της φαρ­μα­κευ­τι­κής εται­ρείας που είχαν απο­μα­κρυν­θεί προ μερικών ετών και άτομα από την γραμ­μα­τειακή υπο­στή­ριξη της φαρ­μα­κευ­τι­κής εται­ρείας. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες ένας εξ αυτών είχε γίνει στόχος των υπη­ρε­σιών ελέγχου της Novartis για παρά­τυ­πες δια­δι­κα­σίες χορη­γιών σε φορείς κι είχε τύχει τότε της υπο­στή­ρι­ξης του διευ­θυ­ντι­κού στε­λέ­χους Κων­στα­ντί­νου Φρουζή. Ακόμη ύποπτος θεω­ρεί­ται άλλο στέ­λε­χος της Novartis που έχει επίσης απο­χω­ρή­σει σχετικά προ­σφά­τως. Τα άτομα αυτά είχαν εξε­τα­σθεί ή ερευ­νη­θεί από τους πρά­κτο­ρες του FBI την περίοδο 2014 -2017 χωρίς ωστόσο να θεω­ρού­ντο «αξιο­ποι­ή­σιμα». Εκείνο ωστόσο που προ­κα­λεί ενδια­φέ­ρον είναι ότι γνώστες της υπό­θε­σης Novartis υπο­στη­ρί­ζουν πως ο υπό προ­στα­σία μάρ­τυ­ρας με το όνομα «Ανα­στα­σίου» είναι πρώην σημα­ντι­κός συνερ­γά­της του Υπουρ­γείου Υγείας που θεω­ρεί­ται «στόχος» για την ανά­δειξη της δια­φθο­ράς κι όχι αρωγός της έρευνας του FBI. Κάτι που ίσως δημιουρ­γή­σει ορι­σμέ­νες επι­πλο­κές….

Η τετρα­ε­τής έρευνα του FBI με την αρωγή του γρα­φείου Σαράκη αλλά και η μετα­γε­νέ­στερη υπο­βοη­θού­μενη έρευνα της Εισαγ­γε­λίας Δια­φθο­ράς έχει ανα­δεί­ξει κατα­θέ­σεις και ενδει­κτικά στοι­χεία (εσω­τε­ρι­κές κατα­γρα­φές της Novartis, ευνοϊ­κές απο­φά­σεις κλπ.) για ένα καταγ­γελ­λό­μενο σύστημα χρη­μα­τι­σμού Ελλήνων πολι­τι­κών και υπη­ρε­σια­κών παρα­γό­ντων. Το σύστημα αυτό, όπως περι­γρά­φε­ται, αφορά χρήματα σε ρευστό που έδιναν πίσω στην Novartis επι­χο­ρη­γού­με­νες εται­ρείες επι­κοι­νω­νίας (σσ.: που είχαν συνεν­νό­ηση με στελέχη της εται­ρείας) αφού παρα­κρα­τού­σαν ποσοστό περίπου 20-30%. Επι­πλέον «μαύρο χρήμα» φέρεται να παρα­γό­ταν από παρά­νο­μες εξα­γω­γές φαρ­μα­κευ­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων σε συνεν­νό­ηση με ιατρούς και απο­θή­κες. Μία τέτοιου είδους μεθό­δευση με εμπλοκή κεντρι­κής απο­θή­κης του ΙΚΑ και ιατρών από την Κρήτη, φέρεται να είχε ερευ­νη­θεί αρχικά από τους επι­θε­ω­ρη­τές Υγείας το 2011 αλλά χωρίς συνέ­χεια. Όμως δεν υπάρχει κανένα σαφές στοι­χείο για να τεκ­μη­ριω­θεί ποιοι μεσά­ζο­ντες ακριβώς και πως παρα­λάμ­βα­ναν το επι­στρε­φό­μενο «μαύρο χρήμα», που αυτό απο­θη­κευό­ταν πριν «παρα­δο­θεί» στους πολι­τι­κούς κλπ. Υπάρ­χουν ενδεί­ξεις και περι­γρα­φές αλλά όχι απο­δεί­ξεις σε αυτή την κρίσιμη «αφανή» δια­δι­κα­σία. Η μόνη περί­πτωση να τεκ­μη­ριω­θεί κάτι τέτοιο – αν ισχύει – θα μπο­ρούσε να ήταν από ομο­λο­γίες των ίδιων χει­ρι­στών του «μαύρου ρευστού» της Novartis. Κάτι που βεβαίως θεω­ρεί­ται εξαι­ρε­τικά δύσκολο, για σειρά λόγων. Επι­πλέον παρα­μέ­νει άγνωστο τι θα ανα­δει­χθεί από τυχόν ελέγ­χους μακράς διαρ­κείας σε off shore εται­ρείες παρα­λη­πτών χρη­μά­των κλπ. Με μικρές ωστόσο προσ­δο­κίες. Τέλος, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, προ μερικών μηνών δημιουρ­γή­θηκε σε δικα­στι­κούς λει­τουρ­γούς η «εικόνα» ότι βρέθηκε καθο­ρι­στικό στοι­χείο για τις ύποπτες χρη­μα­το­δο­τή­σεις. Επρό­κειτο για ποσό προ­σαυ­ξή­σεων άνω των 25 εκατ. ευρώ σε τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς πρώην υψη­λό­βαθ­μου στε­λέ­χους της Novartis. Ομως από την πορεία της έρευνας δια­πι­στώ­θηκε ότι επρό­κειτο για λογι­στικό λάθος (προ­σθέ­σεις και πολ­λα­πλα­σια­σμοί των ίδιων ποσών) και τα χρήματα που ήσαν στους λογα­ρια­σμούς του ήταν της τάξης του 1,5 εκατ. ευρώ.

Αυτό που ανα­μέ­νε­ται να τεκ­μη­ριω­θεί με ισχυρά στοι­χεία ήταν η παρά­νομη χρη­μα­το­δό­τηση του­λά­χι­στον 4500 Ελλήνων γιατρών -πολλοί από αυτούς πανε­πι­στη­μια­κοί – από τη Novartis. Η τεκ­μη­ρί­ωση θα υπάρξει γιατί τα χρήματα αυτά διο­χε­τεύ­ο­νταν από τον τρο­φο­δότη λογα­ρια­σμό της φαρ­μα­κευ­τι­κής εται­ρείας που έχει ήδη ανοίξει κι υπάρ­χουν ανα­λυ­τικά παρα­στα­τικά για τις εισροές χρη­μά­των σε λογα­ρια­σμούς των ιατρών.

– Τι συμ­βαί­νει στο εσω­τε­ρικό της Novartis;

Δύο σημα­ντικά ελλη­νικά δικη­γο­ρικά γραφεία παρα­κο­λου­θούν με ιδιαί­τερη προσοχή την υπόθεση εκ μέρους της εται­ρείας και προ­χω­ρούν σε ευρεία εσω­τε­ρική έρευνα για ν αντι­κρου­στούν οι κατη­γο­ρίες που αντι­με­τω­πί­ζει. Εχουν προ­χω­ρή­σει σε «συνε­ντεύ­ξεις» περισ­σο­τέ­ρων από 50 υψη­λό­βαθ­μων στε­λε­χών της Novartis, προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στω­θεί ποιες ήταν οι ανα­φε­ρό­με­νες ύποπτες πρα­κτι­κές κι αν υπήρξαν οι χρη­μα­τι­σμοί πολι­τι­κών που περι­γρά­φο­νται στην δικο­γρα­φία. Σύμφωνα με ορι­σμέ­νες πηγές «από αυτή την έρευνα δεν έχει ανα­κύ­ψει κάποιο ιδιαί­τερα σημα­ντικό στοι­χείο». Ωστόσο δια­φαί­νε­ται μια τάση να επιρ­ρι­φθούν ευθύνες προς το πρώην διευ­θυ­ντικό στέ­λε­χος Κων­στα­ντίνο Φρουζή και τις «πρω­το­βου­λίες» που είχε την περίοδο 2007-2015. Ομως αυτό φαί­νε­ται να καταρ­ρί­πτε­ται από στοι­χεία που έχουν ανα­δει­χθεί κυρίως από τις έρευνες του FBI, ενώ ανα­μέ­νε­ται και ο Φρουζής να στραφεί δικα­στι­κώς ενα­ντίον της εται­ρείας και να ζητήσει αν υπάρ­χουν τελικώς στοι­χεία που επι­βα­ρύ­νουν την θέση του.

Οσον αφορά τους «πλη­ρο­φο­ριο­δό­τες» του FBI είναι βέβαιο ότι αν κληθούν «συμ­πτω­μα­τικά» από την Επι­τροπή της Βουλής (στα πλαίσια κλήσεων των δεκάδων στε­λε­χών της Novartis, υπη­ρε­σια­κών παρα­γό­ντων κλπ) θα παρου­σια­σθούν κανο­νικά και σε καμιά περί­πτωση δεν θα επι­κα­λε­σθούν ότι είναι προ­στα­τευό­με­νοι μάρ­τυ­ρες των αμε­ρι­κα­νι­κών αρχών κλπ. Κύριο μέλημα των υπη­ρε­σιών των ΗΠΑ είναι να μην απο­κα­λυ­φθεί ποτέ η ταυ­τό­τητα τους. Ωστόσο φέρεται να έχει δοθεί ήδη οδηγία ότι αν τους ζητηθεί να κατα­θέ­σουν, να δηλώ­σουν άγνοια για τα τεκται­νό­μενα και να μην πουν οτι­δή­ποτε από αυτά που γνω­ρί­ζουν στο ελλη­νικό Κοι­νο­βού­λιο. Με κύριο ενδια­φέ­ρον να περά­σουν όσο το δυνατόν απα­ρα­τή­ρη­τοι. Οσον αφορά τους «μάρ­τυ­ρες υπό προ­στα­σία» της Εισαγ­γε­λίας Δια­φθο­ράς πιθανόν να υπάρξει και γι αυτούς η ίδια αρχική επιλογή. Ομως επειδή υπάρ­χουν ορι­σμέ­νες ενδεί­ξεις για την ταυ­τό­τητά τους – με βάση τις δημο­σιο­ποι­η­μέ­νες κατα­θέ­σεις τους- και λόγω των πιέσεων που ασκού­νται ουδείς μπορεί να απο­κλεί­σει «εκπλή­ξεις» και απο­κα­λύ­ψεις στη Βουλή.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες κρίσιμα στοι­χεία ανα­μέ­νε­ται να δοθούν από τον έλεγχο 90 υπο­λο­γι­στών – κυρίως φορητών- που έχουν κατα­σχε­θεί από στελέχη της Novartis σε επι­δρο­μές στα γραφεία της εται­ρείας στην Μετα­μόρ­φωση από την Οικο­νο­μική Αστυ­νο­μία και την Υπο­διεύ­θυνση Δίωξης Οργα­νω­μέ­νου Εγκλή­μα­τος της Ασφά­λειας Αττικής, σε συνεν­νό­ηση με την κυρία Ελένη Του­λου­πάκη. Οι υπο­λο­γι­στές αυτοί όπως και παρό­μοια ηλε­κτρο­νικά αρχεία από 40 εφόδους σε κατοι­κίες ανα­φε­ρο­μέ­νων εξε­τά­ζο­νται στα­διακά από τα Εγκλη­μα­το­λο­γικά Εργα­στή­ρια της ΕΛ.ΑΣ. Επι­πλέον εξε­τά­ζο­νται δεδο­μένα και συναλ­λα­γές εται­ρειών που φαί­νε­ται να συνερ­γά­ζο­νταν με την Novartis κλπ. Όμως οι ελλη­νι­κές δικα­στι­κές αρχές πιθανόν να μην έχουν σύντομα άλλη αρωγή από τις αμε­ρι­κα­νι­κές αρχές και το FBI. Κι οι οποίοι θεω­ρεί­ται ότι έχουν του­λά­χι­στον επτα­πλά­σια δεδο­μένα από αυτά της ελλη­νι­κής Δικαιο­σύ­νης. Είναι ενδει­κτική η πρό­σφατη δήλωση σε ΜΜΕ ατόμου που δηλώνει «πλη­ρο­φο­ριο­δό­της Β» του FBI (σσ.: η γνη­σιό­τητα της δήλωσης του – φέρεται να έχει γίνει με την σύμφωνη γνώμη των αμε­ρι­κα­νών αξιω­μα­τού­χων – έχει επι­βε­βαιω­θεί) που μιλά για «υφαρ­παγή εκ μέρους του ιδίου και των άλλων δύο πλη­ρο­φο­ριο­δο­τών του FBI των “μαύρων αρχείων” της Novartis». Η έρευνα των αμε­ρι­κα­νών ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρω­θεί στα τέλη του 2018, οπότε και ανα­μέ­νε­ται να κληθεί σε απο­λο­γία η Novartis. Σε μία «κλειστή» δια­δι­κα­σία από όπου και πάλι δεν θα μπορούν, πιθα­νό­τατα, να αντλη­θούν στοι­χεία από τις ελλη­νι­κές αρχές.

Το ΒΗΜΑ