Η κλιματική αλλαγή θα τριπλασιάσει τον αριθμό των προσφύγων στην Ευρώπη-Ερευνα

ι επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής είναι εμ­φα­νείς, ει­δι­κά τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες. Πλυμ­μύ­ρες, κα­τα­στρο­φι­κές κα­ται­γί­δες ξη­ρα­σία και καύ­σω­νας είναι μόνο λίγες από αυτές. Υπάρ­χει όμως και μια ακόμη ση­μα­ντι­κή επί­πτω­ση της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής. Σύμ­φω­να με μια νέα επι­στη­μο­νι­κή, η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή θα οδη­γή­σει σε τε­ρά­στια αύ­ξη­ση του αριθ­μού των προ­σφύ­γων που θα ζη­τή­σουν άσυλο στην Ευ­ρώ­πη, αν συ­νε­χι­στούν τα ίδια και­ρι­κά φαι­νό­με­να στη διάρ­κεια των χρό­νων.

Ει­δι­κό­τε­ρα, τα απο­τε­λέ­σμα­τα της έρευ­νας έδει­ξαν ότι ο αριθ­μός των προ­σφύ­γων που προ­σπα­θούν να εγκα­τα­στα­θούν στην Ευ­ρώ­πη κάθε χρόνο θα τρι­πλα­σια­στεί μέχρι τα τέλη του αιώνα με βάση τις τρέ­χου­σες κλι­μα­τι­κές τά­σεις και μόνο, ανε­ξάρ­τη­τα από άλ­λους πο­λι­τι­κούς και οι­κο­νο­μι­κούς πα­ρά­γο­ντες. Ακόμη και αν οι προ­σπά­θειες για τον πε­ριο­ρι­σμό της υπερ­θέρ­μαν­σης του πλα­νή­τη είναι επι­τυ­χείς, ο αριθ­μός των αι­τή­σε­ων ασύ­λου θα μπο­ρού­σε να αυ­ξη­θεί κατά ένα τέ­ταρ­το, σύμ­φω­να με το δη­μο­σί­ευ­μα του Guardian.

«Η Ευ­ρώ­πη θα δει όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρους απελ­πι­σμέ­νους αν­θρώ­πους που φεύ­γουν από τις χώρες κα­τα­γω­γής τους», δή­λω­σε ο Wolfram Schlenker, κα­θη­γη­τής στη σχολή διε­θνών και δη­μο­σί­ων υπο­θέ­σε­ων στο Πα­νε­πι­στή­μιο Columbia της Νέας Υόρ­κης και επι­κε­φα­λής της με­λέ­της.

Ο Bob Ward, διευ­θυ­ντής πο­λι­τι­κής και επι­κοι­νω­νί­ας στο Ιν­στι­τού­το Ερευ­νών Grantham για την Κλι­μα­τι­κή Αλ­λα­γή και το Πε­ρι­βάλ­λον στη Σχολή Οι­κο­νο­μι­κών και Πο­λι­τι­κών Επι­στη­μών του Λον­δί­νου, ο οποί­ος δεν συμ­με­τεί­χε στην έκ­θε­ση, δή­λω­σε ότι τα απο­τε­λέ­σμα­τα θα πρέ­πει να λη­φθούν σο­βα­ρά υπόψη από τους πο­λι­τι­κούς, καθώς τα τρέ­χο­ντα μο­ντέ­λα πρό­βλε­ψης συχνά δεν λαμ­βά­νουν υπόψη αυ­τούς τους πα­ρά­γο­ντες.

«Αυτή η με­λέ­τη δεί­χνει πώς η Ευ­ρώ­πη θα επη­ρε­α­στεί από τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής. Εκα­το­ντά­δες εκα­τομ­μύ­ρια, ίσως και δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια, αν­θρώ­ποι θα εκτε­θούν στην άνοδο της στάθ­μης της θά­λασ­σας και θα ζή­σουν ακραί­ες και­ρι­κές συν­θή­κες που θα προ­κα­λέ­σουν μα­ζι­κές με­τα­κι­νή­σεις μα­κριά από τις πιο ευά­λω­τες πε­ριο­χές. Γνω­ρί­ζου­με από την ιστο­ρία ότι αυτές οι με­τα­κι­νή­σεις συχνά οδη­γούν σε συ­γκρού­σεις και πο­λέ­μους με κα­τα­στρο­φι­κές συ­νέ­πειες. Το τε­ρά­στιο δυ­νη­τι­κό κό­στος των συ­γκρού­σε­ων που συν­δέ­ο­νται με το προ­σφυ­γι­κό συ­νή­θως πα­ρα­λεί­πε­ται από τα οι­κο­νο­μι­κά μο­ντέ­λα των επι­πτώ­σε­ων της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής στο μέλ­λον», τό­νι­σε ο Ward.

Η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή ανα­μέ­νε­ται να οδη­γή­σει σε πε­ρισ­σό­τε­ρες πλημ­μύ­ρες, κα­ται­γί­δες, ξη­ρα­σία, καύ­σω­να και άλλα ακραία και­ρι­κά φαι­νό­με­να, καθώς και στην άνοδο της στάθ­μης της θά­λασ­σας. Αυτές οι επι­πτώ­σεις είναι πι­θα­νό να δη­μιουρ­γή­σουν σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα στη γε­ωρ­γία σε πολ­λές χώρες της Νο­τί­ου Αφρι­κής και της Ασίας.

Οι επι­πτώ­σεις αυτές θα γί­νουν αι­σθη­τές και στην Ευ­ρώ­πη, αλλά οι σχε­τι­κά χα­μη­λό­τε­ρες θερ­μο­κρα­σί­ες, η σχε­τι­κή ευ­η­με­ρία και η προηγ­μέ­νη υπο­δο­μή υπο­δη­λώ­νουν ότι τα προ­βλή­μα­τα θα μπο­ρού­σαν να πε­ριο­ρι­στούν. Έτσι η γη­ραία ήπει­ρος θα απο­τε­λέ­σει ένα «ιδα­νι­κό» προ­ο­ρι­σμό για τους κλι­μα­τι­κούς προ­σφυ­γες που θα αντι­με­τω­πί­σουν σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα στις πα­τρί­δες τους.

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί, ότι η με­τα­κι­νή­ση στην Ευ­ρώ­πη αυ­ξή­θη­κε αι­σθη­τά την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία, με κύ­ριες αι­τί­ες τον πό­λε­μο στη Συρία, τις ανα­τα­ρα­χές στη  Βό­ρεια Αφρι­κή και τη Μέση Ανα­το­λή και τις οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες σε πολ­λές πε­ριο­χές της Αφρι­κής κ.α.

Η νέα με­λέ­τη, που δη­μο­σιεύ­θη­κε πρό­σφα­τα στο πε­ριο­δι­κό Science, ξε­κί­νη­σε και χρη­μα­το­δο­τή­θη­κε σε με­γά­λο βαθμό από το Κοινό Κέ­ντρο Ερευ­νών της ΕΕ, με τη συ­νει­σφο­ρά του Αμε­ρι­κα­νι­κού Υπουρ­γεί­ου Ενέρ­γειας και με επι­στή­μο­νες του πα­νε­πι­στη­μί­ου Columbia στη Νέα Υόρκη.

Οι συ­ντά­κτες της έρευ­νας εξέ­τα­σαν τις αι­τή­σεις ασύ­λου στην ΕΕ από 103 χώρες με­τα­ξύ του 2000 και του 2014. Τα απο­τε­λέ­σμα­τα έδει­ξαν ότι οι αι­τή­σεις είχαν αυ­ξη­θεί κατά μέσο όρο πάνω από 350.000 ετη­σί­ως.  Στη συ­νέ­χεια συ­γκρί­θη­καν οι αι­τή­σεις αυτές με πλη­ρο­φο­ρί­ες για πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κούς πα­ρά­γο­ντες, όπως η θερ­μο­κρα­σία και ο και­ρός, και άλ­λους πα­ρά­γο­ντες όπως συ­γκρού­σεις και πο­λι­τι­κές ανα­τα­ρα­χές.

Με αυτόν τον τρόπο, εντο­πί­στη­κε μια τάση που συ­σχε­τί­ζει τον καιρό και τις αλ­λα­γές στον αριθ­μό των αι­τή­σε­ων ασύ­λου. Για πα­ρά­δειγ­μα, οι χώρες με μέσες θερ­μο­κρα­σί­ες γύρω στους 20 βαθ­μούς Κελ­σί­ου, η κα­λύ­τε­ρη θερ­μο­κρα­σία για την καλ­λιέρ­γεια της γης, είχαν με­γα­λύ­τε­ρο αριθ­μό αι­τή­σε­ων σε σχέση με πε­ριο­χές με ψυ­χρό­τε­ρες θερ­μο­κρα­σί­ες.

Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, τα στοι­χεία έδει­ξαν ότι όσο αυ­ξά­νε­ται η θερ­μο­κρα­σία σε αγρο­τι­κές πε­ριο­χές πάνω από 20 βαθ­μούς Κελ­σί­ου κατά την καλ­λιερ­γη­τι­κή πε­ρί­ο­δο, τόσο πε­ρισ­σό­τε­ροι άν­θρω­ποι τεί­νουν να εγκα­τα­λεί­πουν τα σπί­τια τους για άλλη χώρα. Μά­λι­στα, κα­τα­γρά­φη­καν αυ­ξή­σεις στον αριθ­μό των προ­σφύ­γων από ζεστά μέρη όπως το Ιράκ και το Πα­κι­στάν, όταν υπήρ­ξε άνο­δος της θερ­μο­κρα­σί­ας. Ωστό­σο, η με­τα­κί­νη­ση από ψυ­χρό­τε­ρες χώρες μειώ­θη­κε όταν οι θερ­μο­κρα­σί­ες αυ­ξή­θη­καν προς 20 βαθ­μούς Κελ­σί­ου.

Οι επι­στή­μο­νες δη­λώ­νουν ότι καθώς θερ­μαί­νε­ται η γη, ο αριθ­μός των ατό­μων που ζη­τούν άσυλο στην Ευ­ρώ­πη θα αυ­ξη­θεί αντί­στοι­χα. Η πι­θα­νή αύ­ξη­ση της θερ­μο­κρα­σί­ας από 2,6 βαθ­μούς Κελ­σί­ου σε 4,8 βαθ­μούς Κελ­σί­ου, αν δεν λη­φθούν ισχυ­ρό­τε­ρα μέτρα για την μεί­ω­ση των εκ­πο­μπών αε­ρί­ων του θερ­μο­κη­πί­ου, θα οδη­γή­σει στην άφιξη επι­πλέ­ον 660.000 προ­σφύ­γων ετη­σί­ως στην Ευ­ρώ­πη, μέχρι το 2100.

Πα­ρό­λο αυτά, η σύν­δε­ση της με­τα­νά­στευ­σης με την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή είναι αμ­φι­λε­γό­με­νη. Αν και πολ­λοί επι­στή­μο­νες και με­λέ­τες υπο­στη­ρί­ζουν ότι αυτό είναι ένα δε­δο­μέ­νο με το οποίο θα έρ­θου­με αντι­μέ­τω­ποι τα επό­με­να χρό­νια, είναι δύ­σκο­λο να δια­χω­ρι­στεί αυτός ο πα­ρά­γο­ντας από τους υπό­λοι­πους που οδη­γούν τους αν­θρώ­πους να εγκα­τα­λεί­ψουν τα σπί­τια τους. Μια ξη­ρα­σία στη Συρία από το 2006 έως το 2010 υπο­βλή­θη­κε, σε μια με­λέ­τη του 2015, ως πα­ρά­γο­ντας πίσω από τον εμ­φύ­λιο πό­λε­μο της χώρας αυτής, ο οποί­ος ξέ­σπα­σε το 2011 και εξα­κο­λου­θεί να υπάρ­χει.

Ση­μειώ­νε­ται, ότι το προ­σφυ­γι­κό, ει­δι­κά μετά από την οι­κο­νο­μι­κή κρίση που έπλη­ξε πολ­λές ευ­ρω­παϊ­κές χώρες πριν από μια δε­κα­ε­τία, είναι ένα από τα πιο «καυτά» πο­λι­τι­κά ζη­τή­μα­τα στην Ευ­ρώ­πη. Ανα­φέρ­θη­κε ως ένας από τους κυ­ριό­τε­ρους πα­ρά­γο­ντες στο δη­μο­ψή­φι­σμα της Βρε­τα­νί­ας για την έντα­ξη της στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση και δια­δρα­μά­τι­σε ση­μα­ντι­κό ρόλο στις πρό­σφα­τες εκλο­γές στη Γερ­μα­νία και τη Γαλ­λία.

Ο Schlenker ανέ­φε­ρε ότι η αύ­ξη­ση των προ­σφύ­γων κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής θα μπο­ρού­σε να επι­δει­νώ­σει πε­ραι­τέ­ρω τις πο­λι­τι­κές εντά­σεις. «Η Ευ­ρώ­πη βρί­σκε­ται ήδη σε σύ­γκρου­ση σχε­τι­κά με τον αριθ­μό των προ­σφύ­γων που δέ­χε­ται. Αν και οι φτω­χό­τε­ρες χώρες στις πιο θερ­μές πε­ριο­χές είναι πιο ευά­λω­τες στην αλ­λα­γή του κλί­μα­τος, τα ευ­ρή­μα­τά μας υπο­γραμ­μί­ζουν το βαθμό στον οποίο οι χώρες αλ­λη­λο­συν­δέ­ο­νται».

Ο Solomon Hsiang, κα­θη­γη­τής στο πα­νε­πι­στή­μιο Μπέρ­κλεϊ της Κα­λι­φόρ­νιας και συγ­γρα­φέ­ας προη­γού­με­νης με­λέ­της για το ίδιο θέμα, τό­νι­σε από τη μεριά του ότι ο κό­σμος πρέ­πει να προ­ε­τοι­μα­στεί. «Θα χρεια­στεί να δη­μιουρ­γή­σου­με νέους θε­σμούς και συ­στή­μα­τα για να δια­χει­ρι­στού­με αυτή τη συ­νε­χή εισ­ροή προ­σφύ­γων κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής. Όπως δια­πι­στώ­σα­με από την πρό­σφα­τη εμπει­ρία μας στην Ευ­ρώ­πη, υπάρ­χουν τε­ρά­στιες συ­νέ­πειες, τόσο για αυ­τούς όσο και για τις χώρες που τους δέ­χο­νται».

tvxs.gr