Γιάννης Ρέτσος: Η τουριστική ζήτηση μπορεί κάλλιστα να απορροφηθεί-Δεν υπάρχει πρόβλημα υπερτουρισμού

Της Στε­φα­νί­ας Σούκη  

«Η του­ρι­στι­κή ζή­τη­ση που υπάρ­χει για την Ελ­λά­δα, μπο­ρεί κάλ­λι­στα να απορ­ρο­φη­θεί, προ­σφέ­ρο­ντας απα­σχό­λη­ση και ει­σό­δη­μα σε όλες τις Πε­ρι­φέ­ρειες της χώρας».

Αυτή είναι η απά­ντη­ση του προ­έ­δρου του Συν­δέ­σμου Ελ­λη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων κ. Γιάν­νη Ρέ­τσου, στο ερώ­τη­μα για το «αν μπο­ρεί η Ελ­λά­δα να αντέ­ξει φέτος το ρεκόρ των του­ρι­στών», που θέ­τουν διε­θνή μέσα ενη­μέ­ρω­σης επι­κα­λού­με­να τα προ­βλή­μα­τα που μπο­ρεί να πα­ρα­τη­ρη­θούν φέτος κατά τη διάρ­κεια της υψη­λής σεζόν στους πιο δη­μο­φι­λείς ελ­λη­νι­κούς προ­ο­ρι­σμούς λόγω της αύ­ξη­σης της του­ρι­στι­κής κί­νη­σης, ξε­κι­νώ­ντας από τις «πρω­τα­θλή­τριες» Κυ­κλά­δες και τη Σα­ντο­ρί­νη και φθά­νο­ντας μέχρι το Ιόνιο και την Κέρ­κυ­ρα, όπου το ζή­τη­μα των απορ­ριμ­μά­των έχει επα­νέλ­θει στο προ­σκή­νιο.

Οι του­ρι­στι­κοί φο­ρείς θε­ω­ρούν ότι προ­βλή­μα­τα, όπως για πα­ρά­δειγ­μα αυτό της δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των, μπο­ρεί να ανα­δει­κνύ­ο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρο λόγω της ανό­δου της του­ρι­στι­κής κί­νη­σης, ωστό­σο, είναι κατά κύριο λόγο ζη­τή­μα­τα σχε­δια­σμού και προ­γραμ­μα­τι­σμού των προ­ο­ρι­σμών και ως τέ­τοια πρέ­πει να αντι­με­τω­πί­ζο­νται, ενώ δε θα πρέ­πει να πα­ρα­γνω­ρί­ζε­ται το γε­γο­νός των ωφε­λειών του κλά­δου στις το­πι­κές οι­κο­νο­μί­ες.

Και πράγ­μα­τι ως προς το ει­σό­δη­μα που έχει προ­σφέ­ρει ο κλά­δος μέσα στην κρίση, αρκεί να ανα­φερ­θεί ότι από το 2013 και μετά ο του­ρι­σμός και τα επαγ­γέλ­μα­τα που τον υπο­στη­ρί­ζουν, έχουν συ­νει­σφέ­ρει στο ελ­λη­νι­κό ΑΕΠ πε­ρί­που 200 δισ. ευρώ, ενώ κατά τη διάρ­κεια της τε­λευ­ταί­ας οκτα­ε­τί­ας, μέσα στην κρίση, οι άμε­σες τα­ξι­διω­τι­κές ει­σπρά­ξεις, τα έσοδα δη­λα­δή που ει­σέρ­ρευ­σαν στη χώρα από τους ξέ­νους του­ρί­στες που επι­σκέ­φθη­καν την Ελ­λά­δα, αγ­γί­ζουν τα 100 δισ. ευρώ, σύμ­φω­να με τα επί­ση­μα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος. Εν­δει­κτι­κά, σε Κρήτη, Νότιο Αι­γαίο και Ιόνιο συ­νει­σφέ­ρει άμεσα στη δη­μιουρ­γία άνω του 47,4% του ΑΕΠ των Πε­ρι­φε­ρειών αυτών, με απο­τέ­λε­σμα αυτές να έχουν από τα υψη­λό­τε­ρα κατά κε­φα­λήν ΑΕΠ στη χώρα.

Ο κ. Ρέ­τσος στη συ­νέ­ντευ­ξή του στο ”business stories”, θε­ω­ρεί ότι παρά το «σερί» της ανό­δου των τε­λευ­ταί­ων ετών, η Ελ­λά­δα δεν αντι­με­τω­πί­ζει θέμα υπερ­του­ρι­σμού- ένα ζή­τη­μα το οποίο συ­ζη­τεί­ται ευ­ρέ­ως σε άλ­λους ευ­ρω­παϊ­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Ωστό­σο, με το βλέμ­μα και στις επό­με­νες σεζόν, θέτει εκ των ων ουκ άνευ την πε­ραι­τέ­ρω βελ­τί­ω­ση των υπο­δο­μών αλλά και την ανά­πτυ­ξη συ­μπλη­ρω­μα­τι­κών του­ρι­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων, το­νί­ζο­ντας και το ρόλο της το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης, η οποία θα πρέ­πει να ανα­λαμ­βά­νει και αυτή πρω­το­βου­λία προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πί­σει τα ζη­τή­μα­τα που προ­κύ­πτουν σε το­πι­κό επί­πε­δο.

«Ο υπερ­του­ρι­σμός, είναι μια έν­νοια που έχει λάβει με­γά­λη προ­βο­λή τους τε­λευ­ταί­ους μήνες. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα όμως, είναι ένα φαι­νό­με­νο που είναι συ­γκε­ντρω­μέ­νο και χω­ρι­κά, το­πι­κά και χρο­νι­κά, όχι μόνο στην Ελ­λά­δα αλλά σε όλον τον κόσμο. Επί­σης ο υπερ­του­ρι­σμός δεν πρέ­πει να συγ­χέ­ε­ται με τον «συ­νω­στι­σμό», δη­λα­δή την απλή συ­γκέ­ντρω­ση με­γά­λου αριθ­μού του­ρι­στών σε κά­ποιο αξιο­θέ­α­το.

Υπερ­του­ρι­σμό έχου­με όταν ο του­ρι­σμός δια­τα­ράσ­σει την ζωή των μό­νι­μων κα­τοί­κων, ή επη­ρε­ά­ζε­ται ένας φυ­σι­κός ή πο­λι­τι­στι­κός πόρος από τις με­γά­λες του­ρι­στι­κές ροές και όχι όταν απλά έχου­με με­γά­λο αριθ­μό του­ρι­στών. Τα προ­βλή­μα­τα, όπως για πα­ρά­δειγ­μα της δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των, όπως και άλλα θέ­μα­τα που μπο­ρεί να συν­δέ­ο­νται με την έν­νοια του υπερ­του­ρι­σμού, είναι κατά κύριο λόγο ζη­τή­μα­τα σχε­δια­σμού και προ­γραμ­μα­τι­σμού των προ­ο­ρι­σμών και ως τέ­τοια πρέ­πει να αντι­με­τω­πί­ζο­νται».

Ο κ. Ρέ­τσος επι­ση­μαί­νει ότι το πρό­βλη­μα του υπερ­του­ρι­σμού είναι σχε­τι­κά πρό­σφα­το και οι πο­λι­τι­κές αντι­με­τώ­πι­σής του είναι υπό δια­μόρ­φω­ση στις πε­ρισ­σό­τε­ρες χώρες. Πά­ντως δύο πράγ­μα­τα είναι σί­γου­ρα:

«Πρώ­τον, η αντι­με­τώ­πι­ση πρέ­πει να είναι στο­χευ­μέ­νη, ανά­λο­γα με τα προ­βλή­μα­τα που προ­κύ­πτουν σε κάθε πε­ριο­χή και δεν υπάρ­χουν ορι­ζό­ντιες λύ­σεις για όλες τις πε­ρι­πτώ­σεις. Και, δεύ­τε­ρον, δε­δο­μέ­νης της το­πι­κής υφής των προ­βλη­μά­των του υπερ­του­ρι­σμού, η πρω­το­βου­λία αντι­με­τώ­πι­σής τους θα πρέ­πει να ανή­κει στην Αυ­το­διοί­κη­ση, η οποία έχει πολύ με­γά­λα οι­κο­νο­μι­κά οφέλη από την του­ρι­στι­κή κί­νη­ση. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση ο ΣΕΤΕ, στο πλαί­σιο δρά­σε­ων για την εν­δυ­νά­μω­ση της φωνής του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού στις Βρυ­ξέλ­λες, έχει ήδη ανα­λά­βει πρω­το­βου­λία, προ­κει­μέ­νου το ζή­τη­μα της αντι­με­τώ­πι­σης του υπερ­του­ρι­σμού να συ­μπε­ρι­λη­φθεί στην ατζέ­ντα των θε­μά­των προς συ­ζή­τη­ση, σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο».

Με τις προ­βλέ­ψεις από πλευ­ράς του υπουρ­γεί­ου Του­ρι­σμού να κά­νουν λόγο για αύ­ξη­ση φέτος των διε­θνών αφί­ξε­ων σε επί­πε­δα πάνω από τα 32 εκα­τομ­μύ­ρια από τα 30 και πλέον του 2017, ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελ­λη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων, θε­ω­ρεί ότι η του­ρι­στι­κή ζή­τη­ση μπο­ρεί κάλ­λι­στα να απορ­ρο­φη­θεί: «Με­μο­νω­μέ­να ζη­τή­μα­τα που τυχόν πα­ρου­σιά­ζο­νται σε κά­ποιους προ­ο­ρι­σμούς, θα πρέ­πει να αντι­με­τω­πί­ζο­νται άμεσα, από την Πο­λι­τεία.

Πα­ράλ­λη­λα, όμως πρέ­πει να με­ρι­μνή­σου­με και για το μέλ­λον, δρο­μο­λο­γώ­ντας τις απα­ραί­τη­τες δη­μό­σιες επεν­δύ­σεις που απαι­τού­νται για τη βελ­τί­ω­ση των υπο­δο­μών, αλλά και μι­κρό­τε­ρου ύψους επεν­δύ­σεις, που θα υπο­στη­ρί­ξουν τη δη­μιουρ­γία συ­μπλη­ρω­μα­τι­κών του­ρι­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων. Έχου­με κα­τα­γρά­ψει τις επι­πτώ­σεις που έχουν υπο­στεί αντα­γω­νι­στι­κοί  μας προ­ο­ρι­σμοί, στους οποί­ους έχουν λάβει δια­στά­σεις τέ­τοιου εί­δους φαι­νό­με­να εν μέσω της αιχ­μής της σεζόν και θέ­λου­με μέσω της λήψης των κα­τάλ­λη­λων μέ­τρων, να απο­φευ­χθεί κάτι ανά­λο­γο τα επό­με­να χρό­νια και στη χώρα μας».

Οι αφί­ξεις φέτος, η επο­χι­κό­τη­τα κι ο εσω­τε­ρι­κός του­ρι­σμός

Ει­δι­κά για την πο­ρεία του κλά­δου το 2018, ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ επι­ση­μαί­νει ότι η δυ­να­μι­κή του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού, συ­νε­χί­ζε­ται και τη φε­τι­νή σεζόν. Τα πλέον πρό­σφα­τα στοι­χεία που έχει στη διά­θε­σή του το Ιν­στι­τού­το του ΣΕΤΕ, δεί­χνουν μία αύ­ξη­ση της τάξης του 15% των δια­θέ­σι­μων αε­ρο­πο­ρι­κών θέ­σε­ων στα πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια της χώρας, σε σχέση με το 2017. «Το θέμα όμως για εμάς, δεν είναι μόνο πόσοι πε­ρισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες θα έρ­θουν στην Ελ­λά­δα σε ετή­σια βάση. Θα πρέ­πει να βελ­τιω­θούν και άλλα ση­μα­ντι­κά του­ρι­στι­κά με­γέ­θη, όπως για πα­ρά­δειγ­μα η μέση κατά κε­φα­λήν δα­πά­νη των ξένων επι­σκε­πτών μας», σχο­λιά­ζει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Στο ερώ­τη­μα αν τε­λι­κά έχει πε­ριο­ρι­στεί η επο­χι­κό­τη­τα και έχει επι­τευ­χθεί σε ένα με­γά­λο βαθμό το με­γά­λο ζη­τού­με­νο της επι­μή­κυν­σης, όπως υπο­στη­ρί­ζει το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού και η ίδια η υπουρ­γός κ. Ελενα Κου­ντου­ρά ανα­φε­ρό­με­νη στον σχε­δια­σμό για «του­ρι­σμό 365 ημέ­ρες το χρόνο» ο κ. Ρέ­τσος απα­ντά ότι «πράγ­μα­τι, τα τε­λευ­ταία χρό­νια έχουν γίνει βή­μα­τα στη κα­τεύ­θυν­ση της  διεύ­ρυν­σης της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου. Η Ελ­λά­δα έχει τις δυ­να­τό­τη­τες να προ­σελ­κύ­σει ακόμη με­γα­λύ­τε­ρο αριθ­μό επι­σκε­πτών, πέραν της αιχ­μής της σεζόν. Η επι­μή­κυν­ση της σεζόν, ωστό­σο, δεν είναι μία υπό­θε­ση που αφορά μόνο το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού. Θα πρέ­πει να υπάρ­χει αντα­πό­κρι­ση και από τον ιδιω­τι­κό τομέα, για να δια­μορ­φω­θεί το μείγ­μα εκεί­νο των ενερ­γειών που θα ανοί­ξει σε μό­νι­μη βάση τη σεζόν για τη χώρα μας».

Ο ίδιος απα­ντά και στο ερώ­τη­μα αν ακρι­βώς λόγω της με­γά­λης αύ­ξη­σης της ζή­τη­σης και την εφε­τι­νή χρο­νιά έχει κλεί­σει η «ψα­λί­δα» ως προς την του­ρι­στι­κή Ελ­λά­δα των «δύο τα­χυ­τή­των», από τη μία πλευ­ρά με τους δη­μο­φι­λείς – κυ­ρί­ως νη­σιω­τι­κούς- προ­ο­ρι­σμούς κι από την άλλη τους λι­γό­τε­ρο προ­βε­βλη­μέ­νους κυ­ρί­ως της ηπει­ρω­τι­κής Ελ­λά­δας που στη­ρί­ζο­νταν, σε με­γά­λο βαθμό στον εσω­τε­ρι­κό του­ρι­σμό:

«Η του­ρι­στι­κή κί­νη­ση από την εσω­τε­ρι­κή αγορά, έχει στα­θε­ρο­ποι­η­θεί στα χα­μη­λά επί­πε­δα των προη­γού­με­νων ετών, ως απο­τέ­λε­σμα της κρί­σης που έχει πε­ριο­ρί­σει το δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα για τα­ξι­διω­τι­κές απο­δρά­σεις. Αρκεί να ανα­φέ­ρω πως η δα­πά­νη των Ελ­λή­νων για τα­ξί­δια το 2008 ήταν πε­ρί­που 3,9 δισ. ευρώ και σή­με­ρα είναι πε­ρί­που 1,3 δισ. ευρώ. Τώρα, τα στοι­χεία του πρώ­του εξα­μή­νου δεί­χνουν αύ­ξη­ση των του­ρι­στι­κών με­γε­θών τόσο στους δη­μο­φι­λείς όσο και στους λι­γό­τε­ρο γνω­στούς προ­ο­ρι­σμούς στις διε­θνείς αγο­ρές.

Η δια­μόρ­φω­ση των με­γε­θών στο πλαί­σιο της λει­τουρ­γί­ας του εκά­στο­τε προ­ο­ρι­σμού, είναι το απο­τέ­λε­σμα μίας σύν­θε­σης πολ­λών πα­ρα­μέ­τρων. Από τη συ­χνό­τη­τα των αε­ρο­πο­ρι­κών ή ακτο­πλοϊ­κών συν­δέ­σε­ων, έως το­πι­κά ζη­τή­μα­τα, όπως για πα­ρά­δειγ­μα το με­τα­να­στευ­τι­κό, που δύ­να­νται να επη­ρε­ά­σουν την λει­τουρ­γία του εκά­στο­τε προ­ο­ρι­σμού, ή κα­θη­με­ρι­νά πράγ­μα­τα όπως η κα­θα­ριό­τη­τα και η ευ­πρέ­πεια των δη­μό­σιων χώρων. Επί­σης ση­μα­ντι­κός πα­ρά­γο­ντας, είναι ο βαθ­μός εξάρ­τη­σης από συ­γκε­κρι­μέ­νες αγο­ρές του εξω­τε­ρι­κού, με δυ­να­μι­κή ή ασθε­νι­κή του­ρι­στι­κή διείσ­δυ­ση ανά έτος σε επί­πε­δο χώρας».

Oι κερ­δι­σμέ­νες Πε­ρι­φέ­ρειες

Δε­δο­μέ­να πά­ντως είναι τα οφέλη του κλά­δου στις το­πι­κές οι­κο­νο­μί­ες, με εντυ­πω­σια­κή τη συμ­με­το­χή του του­ρι­σμού στην δια­μόρ­φω­ση του ΑΕΠ του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, σε πο­σο­στό 76,8%, της Κρή­της, σε πο­σο­στό 47,4%, και των Ιό­νιων Νήσων, σε πο­σο­στό 73%. Ακο­λου­θούν με με­γά­λη όμως από­στα­ση η Πε­ρι­φέ­ρεια της Κε­ντρι­κής Μα­κε­δο­νί­ας, (10%), το Βό­ρειο Αι­γαίο (8,6%) και η Ηπει­ρος με 7,1%.

Με βάση τα στοι­χεία του Sete Intelligence, η άμεση συ­νει­σφο­ρά του του­ρι­σμού στη δια­μόρ­φω­ση του ΑΕΠ ανήλ­θε πέ­ρυ­σι στο 10,3% ή σε πε­ρί­που 18,3 δισ. (+9,3% σε σύ­γκρι­ση με το 2016), ενώ η έμ­με­ση, από τα επαγ­γέλ­μα­τα που την υπο­στη­ρί­ζουν, ξε­πέ­ρα­σε τα 30 δισ. ευρώ, ξε­περ­νώ­ντας τε­λι­κά τα 48 δισ. ευρώ. Από τα 18,3 δισ. ευρώ, τα 14,2 δισ. ευρώ αφο­ρούν τη δα­πά­νη των ει­σερ­χό­με­νων του­ρι­στών, το 1,32 δισ. ευρώ τον εγ­χώ­ριο του­ρι­σμό, το 1,4 δισ. ευρώ τις αε­ρο­με­τα­φο­ρές και ακο­λου­θούν επι­μέ­ρους κα­τη­γο­ρί­ες όπως οι θα­λάσ­σιες με­τα­φο­ρές, οι επεν­δύ­σεις κ.α..

Ανά Πε­ρι­φέ­ρεια, από το σύ­νο­λο των 18,3 δισ. ευρώ, η ανα­λο­γία της άμε­σης του­ρι­στι­κής δα­πά­νης στο Νότιο Αι­γαίο είναι 4,7 δισ. ευρώ, στην Κρήτη 4,2 δισ. ευρώ και στα Ιόνια νησιά στα 2,29 δισ. ευρώ. Οι Πε­ρι­φέ­ρειες αυτές έχουν από τα υψη­λό­τε­ρα κατά κε­φα­λήν ΑΕΠ στη χώρα, τεκ­μη­ριώ­νο­ντας την άποψη ότι ο του­ρι­σμός οδη­γεί σε βελ­τί­ω­ση του βιο­τι­κού επι­πέ­δου των πε­ριο­χών στις οποί­ες ανα­πτύσ­σε­ται.

Με βάση τα στοι­χεία του Sete Intelligence, από το 2013 και μετά ο του­ρι­σμός και τα επαγ­γέλ­μα­τα που τον υπο­στη­ρί­ζουν, έχουν συ­νει­σφέ­ρει στο ελ­λη­νι­κό ΑΕΠ πε­ρί­που 200 δισ. ευρώ, ενώ για κάθε 1 ευρώ που φέρ­νει ο κλά­δος, προ­σθέ­τει στο ΑΕΠ της χώρας 2,2 με 2,65 ευρώ. Επι­πλέ­ον, όσον αφορά την απα­σχό­λη­ση υπο­λο­γί­ζε­ται ότι έχει συμ­βά­λει να δη­μιουρ­γη­θούν πε­ρί­που 4 στις 10 θέ­σεις ερ­γα­σί­ας στη χώρα.

Πηγή newmoney.gr