ΕΙΔΗΣΕΙΣ

O υπερτουρισμός απειλεί με «αφανισμό» πόλεις και νησιά

news room 5 λεπτά ανάγνωση

Το νέο μοντέλο ανά­πτυ­ξης κατα­στρέ­φει τη φυσιο­γνω­μία τους και τρέπει τους μόνι­μους κατοί­κους σε φυγή – Μάστιγα η χωρίς κανόνες δόμηση για να καλυ­φθούν οι ανάγκες της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας

Ζουν σε σπηλιές, ελλεί­ψει φθηνών κατοι­κιών, κάνουν απεργία πείνας και δημιουρ­γούν ανθρώ­πινη αλυσίδα σε του­ρι­στικά σημεία. Οι κάτοι­κοι της Τενε­ρί­φης δια­μαρ­τύ­ρο­νται για τον ξέφρενο του­ρι­σμό που έχει πλήξει την περιοχή, δημιουρ­γώ­ντας μία σειρά από σοβαρά πρα­κτικά ζητή­ματα και αλλοιώ­νο­ντας τη φυσιο­γνω­μία και τον χαρα­κτήρα των οικι­σμών της πόλης τους. Κι αν κανείς περί­μενε πως η περί­πτωση των νησιών του ισπα­νι­κού συμπλέγ­μα­τος είναι η μονα­δική, αρκεί να ρίξει μια ματιά σε δημο­φι­λείς πόλεις της Ευρώπης που έχουν γίνει συνώ­νυ­μες του μαζικού του­ρι­σμού. Στην Ιμπιζα κάτοι­κοι και εργα­ζό­με­νοι ξεσπι­τώ­νο­νται, με αρκε­τούς να ανα­γκά­ζο­νται να μένουν στα αυτο­κί­νητά τους ενώ το… εναλ­λα­κτικό Αμστερ­νταμ μόλις πριν από λίγα 24ωρα απο­φά­σισε την απα­γό­ρευση ανέ­γερ­σης νέων ξενο­δο­χεια­κών κτιρίων, με στόχο την κατα­πο­λέ­μηση του μαζικού του­ρι­σμού.

Πόσο μακριά, όμως, είναι όλες αυτές οι επι­πτώ­σεις που βιώνουν ήδη πολύ του­ρι­στι­κές περιο­χές του κόσμου από την ελλη­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα; Δυστυ­χώς, ο υπερ­του­ρι­σμός έχει αρχίσει να δημιουρ­γεί σοβαρά προ­βλή­ματα σε περιο­χές της χώρα μας οι οποίες «βου­λιά­ζουν» από επι­σκέ­πτες, έχοντας εστιά­σει τις περισ­σό­τε­ρες φορές σε ειδικά του­ρι­στικά μοντέλα, με τους ειδι­κούς να προει­δο­ποιούν πως κάποιες από αυτές είναι ήδη… χαμένες υπο­θέ­σεις.

Στη «ναυαρ­χίδα» του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, τη Μύκονο, φαί­νε­ται πως φτάνουν ήδη τα «απόνερα» της επι­λο­γής ενός επι­τη­δευ­μέ­νου του­ρι­στι­κού μοντέ­λου που απευ­θύ­νε­ται σε λίγους. Αλλωστε, πανευ­ρω­παϊκή έρευνα τον Αύγου­στο του 2023 έδειξε πως το προϊόν και οι υπη­ρε­σίες που προ­σφέ­ρει ο προ­ο­ρι­σμός δεν αφήνουν ικα­νο­ποι­η­μέ­νους τους επι­σκέ­πτες, με τον υπερ­του­ρι­σμό να έχει «αφα­νί­σει» μέρος του χαρα­κτήρα του νησιού.

Ο μύθος της Σαντο­ρί­νης

Το ηλιο­βα­σί­λεμα της Οίας που μαγεύει εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκε­πτών, η χιλιο­φω­το­γρα­φη­μένη Καλ­ντέρα αλλά και το ηφαί­στειο έχουν δημιουρ­γή­σει έναν του­ρι­στικό μύθο γύρω από τη Σαντο­ρίνη. Εναν μύθο, όμως, που θα αρχίσει να καταρ­ρέει εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα. Αρκεί κανείς να σταθεί σε δύο αριθ­μούς: Το 2012 το νησί είχε υπο­δε­χθεί 1,7 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες. Το 2023 ο αριθμός αυτός διπλα­σιά­στηκε. Οπως επι­ση­μαί­νει στο «Βήμα» η πρό­ε­δρος του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου και πρό­ε­δρος της Του­ρι­στι­κής Επι­τρο­πής του δήμου, Γεωργία Νομικού, η Σαντο­ρίνη δέχεται μεγάλες πιέσεις τόσο στις υπο­δο­μές της και τους οικι­σμούς όσο και στο περι­βάλ­λον της εξαι­τίας του μεγάλου όγκου επι­σκε­πτών που υπο­δέ­χε­ται κάθε χρόνο. «Η διάχυτη και ανορ­θο­λο­γική εκτός σχεδίου δόμηση, η υπε­ρεκ­με­τάλ­λευση των φυσικών πόρων δημιουρ­γούν σημα­ντικά προ­βλή­ματα. Μην ξεχνάτε πως η Σαντο­ρίνη είναι ένα άνυδρο μέρος, οπότε πρέπει να γίνο­νται αφα­λα­τώ­σεις για να έχουμε νερό. Η ζήτηση για αφα­λα­τω­μένο νερό αυξά­νε­ται με τρο­με­ρές ταχύ­τη­τες και γενικά η του­ρι­στική ανά­πτυξη δεν είναι σύμφωνη με το μέτρο του τόπου και τη φέρουσα ικα­νό­τητα του νησιού, την οποία έχουμε προ πολλού ξεπε­ρά­σει». Πλέον το σκηνικό που δια­μορ­φώ­νε­ται στο νησί δημιουρ­γεί ζητή­ματα αστικού τύπου – απορ­ρίμ­ματα, κυκλο­φο­ριακό – και ένα περι­βάλ­λον που τελικά γίνεται απω­θη­τικό για κατοί­κους και επι­σκέ­πτες.

«Ευτυ­χι­σμέ­νος κάτοι­κος σημαί­νει και ευτυ­χι­σμέ­νος επι­σκέ­πτης και επειδή η βασική οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα του νησιού είναι ο του­ρι­σμός θα πρέπει να τη δια­φυ­λά­ξουμε, δημιουρ­γώ­ντας ένα νέο μοντέλο βιώσιμο που θα εστιά­ζει στους πολι­τι­στι­κούς πόρους, στο γεω­πε­ρι­βάλ­λον, που είναι στρα­τη­γικό μας πλε­ο­νέ­κτημα, αλλά και στα τοπικά αγρο­τικά προ­ϊ­ό­ντα» συνε­χί­ζει.

Σίφνος, Σέριφος, Φολέ­γαν­δρος

Η κλι­μα­κού­μενη περι­βαλ­λο­ντική κατα­στροφή φαί­νε­ται πως αγγίζει και τα τρία κυκλα­δο­νή­σια με τα λευκά σπίτια και τις «δαντε­λω­τές» παρα­λίες. Μάλιστα, συγκα­τα­λέ­γο­νται μεταξύ των επτά πιο απει­λού­με­νων μνη­μείων και τόπων πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς στην Ευρώπη για το 2024 που επέ­λε­ξαν η Europa Nostra, η ευρω­παϊκή φωνή της κοι­νω­νίας των πολιτών που έχει δεσμευ­τεί για τη δια­φύ­λαξη και την προ­ώ­θηση της πολι­τι­στι­κής και φυσικής κλη­ρο­νο­μιάς, και το Ινστι­τούτο της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων (EIB).

Βρί­σκο­νται, όμως, όντως σε κίνδυνο τα νησιά αυτά; Η μη λήψη μέτρων και το γεγονός ότι δεν υπάρχει συγκε­κρι­μένο πολε­ο­δο­μικό σχέδιο κάνει τη Σέριφο να βρί­σκε­ται σε οριακό σημείο. Η φυσιο­γνω­μία του νησιού μέσα σε μία 20ετία έχει αλλάξει, με τις δια­φο­ρές να είναι πλέον εμφα­νείς. «Τα Λιβα­δά­κια, μία από τις πιο γνωστές παρα­λίες του νησιού, δίπλα στο λιμάνι, πριν από 20χρονια ήταν εντελώς αδόμητη. Σήμερα εάν την επι­σκε­φτεί κανείς θα δια­πι­στώ­σει ότι δεν υπάρχει ούτε ένα εκα­το­στό ελεύ­θερο. Υπάρχει κορε­σμός, με τον πολ­λα­πλα­σια­σμό των του­ρι­στι­κών κατοι­κιών, των βιλών και των κατα­λυ­μά­των» εξηγεί ο δήμαρ­χος Σερίφου Κων­στα­ντί­νος Ρεβίν­θης.

Ο φόβος που εκφρά­ζε­ται πλέον όλο και πιο δυνατά και από όλο και περισ­σό­τε­ρους είναι ότι εξαι­τίας του υπερ­του­ρι­σμού τα ελλη­νικά νησιά θα γίνουν δύο ταχυ­τή­των. «Τους χει­με­ρι­νούς μήνες θα τείνουν προς ερη­μο­ποί­ηση αφού για τους μόνι­μους κατοί­κους η ζωή θα έχει γίνει ακριβή, η στέγαση θα είναι απρό­σιτη και το επι­χει­ρη­μα­τικό μοντέλο πλήρως προ­σα­να­το­λι­σμένο στον του­ρι­σμό. Αυτό, λοιπόν, δεν είναι βιώσιμο. Πρέπει ο τόπος να είναι συνει­δητή επιλογή τόσο για τον κάτοικο όσο και για τον επι­σκέ­πτη και να ξεφύ­γουμε από τη… μονο­καλ­λιέρ­γεια του του­ρι­σμού» υπο­γραμ­μί­ζει ο κ. Ρεβίν­θης.

Δεν είναι όμως μόνο τα νησιά που αρχί­ζουν να χάνουν τον χαρα­κτήρα τους από την άνευ όρων του­ρι­στική ανά­πτυξη. Το Ναύπλιο μέσα σε μόλις δύο δεκα­ε­τίες έχει αλλάξει φυσιο­γνω­μία. Μάλιστα, στο επί­κε­ντρο αυτής της στε­νά­χω­ρης – όπως τη χαρα­κτη­ρί­ζουν κάτοι­κοι – αλλαγής είναι η παλιά πόλη του Ναυ­πλίου, εκεί που μέχρι και τη δεκα­ε­τία του ’80 οι δρόμοι και τα σοκάκια της έσφυζαν από ζωή. Σήμερα, μόλις 82 μόνιμοι κάτοι­κοι – βάσει των περ­σι­νών δηλώ­σεων Ε1 στην Εφορία – έχουν απο­μεί­νει.

Για τον μαθη­μα­τικό σε Λύκειο της πόλης και γέννημα θρέμμα Ναυ­πλιώτη κ. Τόλη Κοΐνη, η αλλαγή αυτή ξεκί­νησε από τις αρχές της δεκα­ε­τίας του ’90. «Σχεδόν όλα τα κτίρια της παλιάς πόλης κηρύ­χθη­καν δια­τη­ρη­τέα στα μέσα της δεκα­ε­τίας του 1980. Αυτό εν μέρει δυσκό­λεψε τους ιδιο­κτή­τες που ήθελαν να τα ανα­και­νί­σουν και να τα κάνουν κατοι­κίες. Ενα ευρω­παϊκό πρό­γραμμα το 1992, όμως, έδινε τη δυνα­τό­τητα να μετα­τρα­πούν τα δια­τη­ρη­τέα σε πανσιόν, με 40% επι­δό­τηση και 40% χαμη­λό­τοκο δάνειο. Αυτή ήταν και η αρχή του τέλους για την παλιά πόλη, καθώς οι περισ­σό­τε­ροι εντά­χθη­καν στο συγκε­κρι­μένο πρό­γραμμα».

Εκεί, λοιπόν, που υπήρχαν 12 μπα­κά­λικα και έξι χασά­πικα στην παλιά πόλη, σήμερα δεν υπάρχει ούτε ένα. Γιατροί, μανά­βη­δες, τυπο­γρά­φοι και κάθε επαγ­γελ­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα που δεν έχει σχέση με τον του­ρι­σμό ανα­γκά­στη­καν σε… έξωση. Σήμερα εάν περ­πα­τή­σει κανείς στην παλιά πόλη του Ναυ­πλίου θα δει ανάμεσα στα εστια­τό­ρια, τις καφε­τέ­ριες και τα μπαρ, δύο συμ­βο­λαιο­γρα­φεία, δύο φαρ­μα­κεία και δύο βιβλιο­πω­λεία. «Μετα­κι­νή­θη­καν οι επαγ­γελ­μα­τίες, μετα­κι­νή­θη­καν, όμως, και οι κάτοι­κοι, οι οποίοι βρήκαν στέγη στις συνοι­κίες της νέας πόλης και τα γύρω χωριά». Τα τελευ­ταία περίπου επτά χρόνια συντε­λεί­ται μία δεύτερη φυγή των κατοί­κων, σύμφωνα με τον κ. Κοΐνη, εξαι­τίας της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης.

Πηγή tovima.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.