ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Νησιά: Δασικές πυρκαγιές, υπερτουρισμός και λειψυδρία απειλούν τον τουρισμό

news room 8 λεπτά ανάγνωση
ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί από καιρό έναν από τους οικο­νο­μι­κούς πυλώνες της Ελλάδας, συμ­βάλ­λο­ντας με 21,7 δισ. ευρώ στην οικο­νο­μία μόνο το 2024, σύμφωνα με τον Independent. Ωστόσο, μετά από δεκα­ε­τίες ανά­πτυ­ξης, αρχί­ζουν να εμφα­νί­ζο­νται ρωγμές.

Η χώρα αντι­με­τω­πί­ζει προ­βλή­ματα υπερ­του­ρι­σμού, πίεσης στις υπο­δο­μές, έλλει­ψης στέγης και της κλι­μα­τι­κής κρίσης, τα οποία απει­λούν να ανα­τρέ­ψουν την ίδια τη γοητεία που προ­σελ­κύει εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες κάθε χρόνο.

Το περα­σμένο καλο­καίρι, εκδό­θηκε μια έκθεση στην οποία ζητού­νταν επεί­γουσα μεταρ­ρύθ­μιση για την αντι­με­τώ­πιση αυτών των προ­βλη­μά­των. «Η οικο­νο­μία της χώρας μας εξαρ­τά­ται σε μεγάλο βαθμό από τον του­ρι­σμό, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επεί­γουσα την ανάγκη για βιώσιμη δια­χεί­ρισή του», ανέφερε η έκθεση.

Προει­δο­ποί­ησε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να «εξα­ντλή­σει το δυνα­μικό της, σπα­τα­λώ­ντας το και καθι­στώ­ντας τους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς μας μη ελκυ­στι­κούς με την πάροδο του χρόνου».

Η επι­βρά­δυνση της Σαντο­ρί­νης

Ένα από τα πιο εμβλη­μα­τικά θύματα αυτής της πίεσης είναι η Σαντο­ρίνη. Το νησί των Κυκλά­δων, διάσημο για τα ηλιο­βα­σι­λέ­ματα, τα ασβε­στω­μένα κτίρια και τις ηφαι­στεια­κές παρα­λίες του, σημεί­ωσε πτώση στον αριθμό των επι­σκε­πτών αυτό το καλο­καίρι.

Σύμφωνα με ανα­φο­ρές, τα στοι­χεία του αερο­δρο­μίου από τον Ιανουά­ριο έως τον Μάιο δεί­χνουν ότι οι αφίξεις μειώ­θη­καν κατά 24,4% σε ετήσια βάση, μια αξιο­ση­μεί­ωτη μετα­βολή για ένα νησί που φιλο­ξε­νεί περισ­σό­τε­ρους από 5,5 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες ετησίως, παρά το γεγονός ότι έχει μόλις 15.550 κατοί­κους. «Στη Σαντο­ρίνη, ακόμη και οι του­ρί­στες παρα­πο­νιού­νται για τον μεγάλο αριθμό του­ρι­στών», ανέφερε μια έκθεση του 2024.

Ο κρουα­ζιε­ρό­πλοιος του­ρι­σμός, αν και πρό­σφατα περιο­ρί­στηκε σε 8.000 επι­σκέ­πτες την ημέρα, έχει φέρει έως και 18.000 επι­βά­τες στη Σαντο­ρίνη καθη­με­ρινά κατά τη διάρ­κεια της υψηλής περιό­δου, επι­βα­ρύ­νο­ντας τους πόρους του νησιού.

Η ραγδαία ανά­πτυξη έχει οδη­γή­σει σε υπερ­πλη­θυ­σμό, κυκλο­φο­ριακή συμ­φό­ρηση και περι­βαλ­λο­ντική ζημιά, τα οποία έχουν παρα­τη­ρη­θεί από τους υπο­ψή­φιους επι­σκέ­πτες. Η ευρέως δημο­σιευ­μένη σειρά 1.200 σεισμών μεταξύ 25 Ιανουα­ρίου και 7 Φεβρουα­ρίου του τρέ­χο­ντος έτους επίσης δεν βοήθησε.

Ελλάδα ή μια «του­ρι­στική Disneyland»

Αν και οι μαζικές αντι­του­ρι­στι­κές δια­μαρ­τυ­ρίες που παρα­τη­ρή­θη­καν στη Βαρ­κε­λώνη και αλλού στην Ευρώπη δεν έχουν ξεσπά­σει ακόμη στην Ελλάδα, η απο­γο­ή­τευση αυξά­νε­ται. Στην Αθήνα, οι ντόπιοι ανη­συ­χούν όλο και περισ­σό­τερο για την εξά­πλωση των Airbnbs και την απο­δυ­νά­μωση της κοι­νο­τι­κής ζωής, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι οι κεντρι­κές γει­το­νιές μετα­τρέ­πο­νται σε «του­ρι­στική Disneyland».

Καθώς ο αριθμός των επι­σκε­πτών στη Σαντο­ρίνη μειώ­νε­ται, άλλα νησιά βιώνουν μια έκρηξη, ανα­γκά­ζο­ντας τις τοπικές κυβερ­νή­σεις να «κάνουν ταχυ­δα­κτυ­λουρ­γίες» με τη δια­χεί­ριση του του­ρι­σμού – κάτι που δεν είναι ιδανικό για μια χώρα που είναι πιο γνωστή για το ότι τα σπάει.

Ο Δημή­τρης Βαγια­νός, καθη­γη­τής οικο­νο­μι­κών και μέλος της επιρ­ροής Επι­τρο­πής Πισ­σα­ρίδη για την οικο­νο­μική ανά­πτυξη, παρα­κο­λου­θεί στενά την κατά­σταση από το νησί της Ίου, όπου συμ­με­τέ­χει στις τοπικές προ­σπά­θειες για την κατα­πο­λέ­μηση της υπερ­βο­λι­κής ανά­πτυ­ξης.

«Δεν έχει υπάρξει καμία αλλαγή από την έκθεση του δια­με­σο­λα­βητή», λέει. «Τα πράγ­ματα είναι τα ίδια».

Ο του­ρι­σμός εξα­ντλεί τους πόρους που χρειά­ζε­ται η γεωργία και τα τοπικά προ­ϊ­ό­ντα

Ο Βαγια­νός πιστεύει ότι πολλά μικρό­τερα νησιά επα­να­λαμ­βά­νουν τώρα τα λάθη της Μυκόνου και της Σαντο­ρί­νης: «Υπερ­κα­τα­σκευά­ζο­νται, χωρίς να δίνεται ιδιαί­τερη προσοχή στην προ­στα­σία του χαρα­κτήρα τους». Προ­σθέ­τει ότι η αυθε­ντι­κό­τητα, η γεωργία και τα τοπικά προ­ϊ­ό­ντα βρί­σκο­νται στο επί­κε­ντρο του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος της Ελλάδας. «Όμως, ο του­ρι­σμός εξα­ντλεί τους πόρους που τα συντη­ρούν».

Η έλλειψη νερού, που επι­δει­νώ­νε­ται από την κλι­μα­τική αλλαγή, απο­τε­λεί επίσης ένα σημα­ντικό πρό­βλημα. «Ακόμη και σε περιο­χές όπου το νερό είναι σπάνιο, οι άνθρω­ποι κατα­σκευά­ζουν μεγάλα συγκρο­τή­ματα με πισίνες», προ­σθέ­τει.

Αν και ο Βαγιά­νος βλέπει δυνα­τό­τη­τες ανά­πτυ­ξης σε περιο­χές χαμηλής ανά­πτυ­ξης, φοβάται ότι η Ελλάδα παίζει ένα επι­κίν­δυνο παι­χνίδι του­ρι­σμού. Όταν ένα νησί παρακ­μά­ζει, ένα άλλο ανα­δύ­ε­ται και αντι­με­τω­πί­ζει παρό­μοια προ­βλή­ματα.

Πτώση στις κρα­τή­σεις για Μύκονο και Σαντο­ρίνη

Σύμφωνα με την Ferryhopper, οι δια­δρο­μές που κάποτε επι­κε­ντρώ­νο­νταν στη Σαντο­ρίνη παρου­σιά­ζουν μειω­μένο ενδια­φέ­ρον, αντι­κα­θι­στώ­ντας τις δια­δρο­μές μεταξύ των νησιών Ίος, Μήλος και Μύκονος. Ο αντα­γω­νι­στι­κός ιστό­το­πος Ferryscanner ανέφερε πτώση 50% στις κρα­τή­σεις για τη Σαντο­ρίνη από Αμε­ρι­κα­νούς του­ρί­στες και πτώση 33% για τη Μύκονο.

Αντί­θετα, ισχυ­ρί­ζε­ται ότι λιγό­τερο γνωστοί προ­ο­ρι­σμοί όπως η Αίγινα και ο Πόρος έχουν σημειώ­σει αύξηση άνω του τετρα­πλά­σιου.

Η Λευκάδα, η Σούγια, οι Φούρνοι και το Καστε­λό­ριζο έχουν σημειώ­σει αύξηση του ενδια­φέ­ρο­ντος άνω του 200%, με τη Λευκάδα να κατα­γρά­φει αύξηση 1.167% στις κρα­τή­σεις πλοίων σε σύγκριση με το 2024, σύμφωνα με τα στοι­χεία του Ferryscanner.

Δεν είναι πτώση του του­ρι­σμού αλλά «πιο δια­φο­ρο­ποι­η­μένη κατα­νομή»

Ο Ελλη­νι­κός Οργα­νι­σμός Του­ρι­σμού χαι­ρε­τί­ζει αυτή την αλλαγή, προ­σθέ­το­ντας ότι η πτώση στη Σαντο­ρίνη δεν αντα­να­κλά μείωση του ενδια­φέ­ρο­ντος για την Ελλάδα συνο­λικά και ότι η χώρα ενθαρ­ρύ­νει μια πιο δια­φο­ρο­ποι­η­μένη κατα­νομή των προ­ο­ρι­σμών.

«Αυτή την του­ρι­στική περίοδο, η Ελλάδα σημειώ­νει συνο­λική αύξηση στον αριθμό των επι­σκε­πτών σε σύγκριση με πέρυσι, γενικά και από τη βρε­τα­νική αγορά ειδι­κό­τερα, επι­βε­βαιώ­νο­ντας την ισχυρή της θέση ως ένας από τους κορυ­φαί­ους προ­ο­ρι­σμούς στον κόσμο», λέει η Ελένη Σκαρ­βέλη, εθνική διευ­θύ­ντρια του­ρι­σμού της Ελλάδας για το Ηνωμένο Βασί­λειο και την Ιρλαν­δία.

Ο του­ρι­στι­κός οργα­νι­σμός ανα­φέ­ρει επίσης αύξηση του ενδια­φέ­ρο­ντος για μικρό­τερα, λιγό­τερο γνωστά νησιά όπως η Νάξος, η Τήνος, η Κύθνος, η Κέα, η Σίφνος ή τα Κύθηρα.

Η ελλη­νική κυβέρ­νηση έχει δηλώσει ότι λαμ­βά­νει μέτρα για να εξα­σφα­λί­σει το μέλλον του του­ρι­στι­κού της μοντέ­λου. Η Ελένη ανα­φέ­ρει μια φιλό­δοξη στρα­τη­γική ύψους 322 εκατ. ευρώ. Το σχέδιο περι­λαμ­βά­νει 160 εκατ. ευρώ για την ανα­βάθ­μιση των του­ρι­στι­κών λιμα­νιών και 56 εκατ. ευρώ για την ανά­πτυξη του ορεινού και χει­με­ρι­νού του­ρι­σμού, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των χιο­νο­δρο­μι­κών κέντρων.

«Βού­λια­ξαν» κάποια νησιά

Στη Ζάκυνθο, οι συνα­γερ­μοί χτύ­πη­σαν νωρί­τερα φέτος, όταν μια έκθεση της Which? Travel, βασι­σμένη σε στοι­χεία της ΕΕ, χαρα­κτή­ρισε το νησί του Ιονίου ως το πιο υπερ­πλή­ρες θέρετρο της Ευρώπης. Με μόλις 40.000 κατοί­κους, κατέ­γραψε έξι εκα­τομ­μύ­ρια δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις το 2023 – 150 ανά κάτοικο. Οι ντόπιοι ανα­φέ­ρουν ότι οι δρόμοι, τα απο­χε­τευ­τικά συστή­ματα και άλλες υπο­δο­μές καταρ­ρέ­ουν υπό την πίεση.

Ωστόσο, η Μπλού­μπελ Τακ, μια Βρε­τα­νίδα που ζει στη Ζάκυνθο εδώ και 30 χρόνια και είναι ιδιο­κτή­τρια του μπαρ O’Callaghans Loft στο Λαγανά, ισχυ­ρί­ζε­ται ότι οποια­δή­ποτε αναφορά σε υπερ­του­ρι­σμό δεν έχει προ­κα­λέ­σει τριβές με τους ντό­πιους.

«Το καλω­σο­ρί­ζουν με ανοι­χτές αγκάλες, γνω­ρί­ζουν ότι ο του­ρι­σμός είναι η βιο­μη­χα­νία μας. Όλοι γνω­ρί­ζουμε ότι δεν υπάρχει τρόπος το νησί να επι­βιώ­σει μόνο με το ελαιό­λαδο και τη γεωργία».

Ισχυ­ρί­ζε­ται ότι η Ζάκυν­θος θα είναι τόσο πολυ­σύ­χνα­στη όσο πάντα αυτό το καλο­καίρι, αλλά η αύξηση των ξενο­δο­χείων all-inclusive σημαί­νει ότι θα δια­νέ­μο­νται λιγό­τερα χρήματα στις άλλες επι­χει­ρή­σεις του νησιού.

Τα νησιά των πάρτι δεί­χνουν πτώση στον του­ρι­σμό

Παρά τη συνεχή ροή του­ρι­στών, λέει ότι όσοι βασί­ζο­νται στον του­ρι­σμό στη Ζάκυνθο δεν είναι αδιά­φο­ροι και έχουν δει προει­δο­ποι­η­τικά παρα­δείγ­ματα από άλλα μέρη της Ελλάδας, συγκρί­νο­ντάς τα με τον Κάβο στην Κέρκυρα και το Φαλη­ράκι στη Ρόδο, όπου και στα δύο έχει σημειω­θεί πτώση των Βρε­τα­νών του­ρι­στών τα τελευ­ταία χρόνια. Λέει ότι ο DJ του μπαρ της έφυγε πρό­σφατα από τον Κάβο μετά από 10 χρόνια, περι­γρά­φο­ντάς τον ως «νεκρό».

Αν και η Τακ πιστεύει ότι η Ζάκυν­θος έχει ακόμα μέλλον – χάρη εν μέρει στις συνε­χείς επα­νε­πεν­δύ­σεις των τοπικών επι­χει­ρή­σεων – όπως και πολλοί άλλοι, είναι επι­κρι­τική για την έλλειψη κυβερ­νη­τι­κών επεν­δύ­σεων: «Εδώ οι άνθρω­ποι χτίζουν πραγ­μα­τικά όμορφα beach bar, επεν­δύ­ουν σε σκάφη για να τα νοι­κιά­ζουν στους του­ρί­στες, έχουμε ωραία εστια­τό­ρια και όμορφα κατα­στή­ματα».

«Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, επεν­δύ­ουμε τα χρήματά μας πίσω στο νησί» είπε. «Το πρό­βλημα είναι ότι η κυβέρ­νηση δεν το κάνει». Ανα­φέ­ρει τα προ­βλή­ματα με τη συλλογή απορ­ριμ­μά­των ως παρά­δειγμα έλλει­ψης επεν­δύ­σεων.

Η έλλειψη νερού είναι επίσης ένα μακρο­χρό­νιο πρό­βλημα. Στη Ζάκυνθο, πολλές επι­χει­ρή­σεις βασί­ζο­νται πλέον σε νερό που αγο­ρά­ζουν ιδιω­τικά για να συνε­χί­σουν να λει­τουρ­γούν, ενώ στη γει­το­νική Λευκάδα, οι κάτοι­κοι αντι­με­τώ­πι­σαν δια­κο­πές νερού για μεγάλο μέρος του καλο­και­ριού.

Η γεωργία και η κτη­νο­τρο­φία απει­λού­νται ευθέως από τον υπερ­του­ρι­σμό.

Οι πυρ­κα­γιές, η κλι­μα­τική κρίση και 15 – 20 μέρες ακραίας ζέστης

Νωρί­τερα αυτό το καλο­καίρι, η Ακρό­πολη – το εμβλη­μα­τικό αξιο­θέ­ατο της χώρας – ανα­γκά­στηκε να κλείσει τις πύλες της στους επι­σκέ­πτες, καθώς οι θερ­μο­κρα­σίες στην Αθήνα ξεπέ­ρα­σαν τους 40 °C.

Εν τω μεταξύ, οι πυρο­σβέ­στες πάλεψαν και πάλι με κατα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές σε όλη την Ελλάδα, με τη Ζάκυνθο να καί­γε­ται για μεγάλο μέρος του Αυγού­στου. Καθώς η Ακρό­πολη ψήνεται κάτω από τον αμεί­λι­κτο ήλιο, απο­τε­λεί μια σκληρή υπεν­θύ­μιση ότι ακόμη και τα ισχυ­ρό­τερα μνημεία είναι ευάλωτα. Ο του­ρι­στι­κός τομέας της Ελλάδας, παρά τη δύναμή του, δεν δια­φέ­ρει.

Μια μελέτη του Εθνικού Παρα­τη­ρη­τη­ρίου της Αθήνας υπο­δη­λώ­νει ότι η χώρα θα μπο­ρούσε να αντι­με­τω­πί­σει 15 έως 20 περισ­σό­τε­ρες «ημέρες ακραίας ζέστης» ετησίως έως το 2050.

Η υπερ­βο­λική δόμηση κατα­στρέ­φει τα νησιά

Τα ξενο­δο­χεία και τα θέρετρα προ­σπα­θούν να αντα­πο­κρι­θούν. Ορι­σμένα ανα­δια­μορ­φώ­νουν τους εξω­τε­ρι­κούς τους χώρους για να συμπε­ρι­λά­βουν σκια­σμέ­νες περιο­χές, συστή­ματα ψεκα­σμού νερού και ανθε­κτική στη ζέστη δια­μόρ­φωση του τοπίου. Η υπουρ­γός Του­ρι­σμού της Ελλάδας, Όλγα Κεφα­λο­γιάννη, ανα­κοί­νωσε πρό­σφατα σχέδια για την προ­ώ­θηση του «του­ρι­σμού ανθε­κτι­κού στο κλίμα».

Ο Ελλη­νι­κός Οργα­νι­σμός Του­ρι­σμού έχει εργα­στεί σκληρά για να προ­ω­θή­σει τη χώρα ως προ­ο­ρι­σμό για όλο το χρόνο, προ­τρέ­πο­ντας τους ταξι­διώ­τες να την επι­σκε­φθούν την άνοιξη ή το φθι­νό­πωρο, ώστε να ανα­κου­φι­στεί η πίεση της καλο­και­ρι­νής περιό­δου αιχμής.

Ωστόσο, πολλοί υπο­στη­ρί­ζουν ότι αυτά τα μέτρα είναι ανε­παρκή και, χωρίς συντο­νι­σμέ­νες μεταρ­ρυθ­μί­σεις, φοβού­νται ότι η χώρα κιν­δυ­νεύει να επα­να­λά­βει το μοιραίο λάθος του Ίκαρου: «Η Μύκονος και η Σαντο­ρίνη έχουν ήδη υπερ­δο­μη­θεί. Είναι μη ανα­στρέ­ψιμο», προει­δο­ποιεί ο Δημή­τρης, προ­σθέ­το­ντας ότι αν η Ελλάδα δεν επα­νε­ξε­τά­σει τον του­ρι­σμό από την αρχή – εξι­σορ­ρο­πώ­ντας τα οικο­νο­μικά οφέλη με τη βιω­σι­μό­τητα – η χώρα κιν­δυ­νεύει να χάσει αυτό που την κάνει ξεχω­ρι­στή.

Πηγή: in.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.