Γιώργος Καββαθάς: «Το ζητούμενο στις εθνικές εκλογές είναι η σταθερότητα στη χώρα»

Πρό­σφατα, δημο­σιεύ­τηκε η μελέτη της ΓΣΕΒΕΕ «Διε­ρεύ­νηση ανα­δυό­με­νων τάσεων, πρα­κτι­κών και πολι­τι­κών στο πεδίο της πρά­σι­νης οικο­νο­μίας». Πόσο δύσκολη είναι τελικά, η μετά­βαση των ΜμΕ σε πιο «πρά­σι­νες» πρα­κτι­κές και μάλιστα, σε σύντομο χρονικό διά­στημα;

Αρχικά πρέπει να σας πω ότι κι εμείς οι ίδιοι περι­μέ­ναμε με αγωνία τα ευρή­ματα αυτής της έρευνας επειδή θέλαμε να δια­πι­στώ­σουμε τι πραγ­μα­τικά συμ­βαί­νει με την λεγό­μενη πράσινη οικο­νο­μία και την πράσινη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα. Επι­δί­ωξή μας ήταν δηλαδή να ενη­με­ρω­θούμε πρω­το­γε­νώς πέραν των ωραιο­ποι­ή­σεων και των υπο­σχέ­σεων που σχεδόν πάντα εμφα­νί­ζο­νται ως πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Να διευ­κρι­νίσω ότι ανα­φε­ρό­μα­στε τόσο στην παρα­γωγή προ­ϊ­ό­ντων που σχε­τί­ζο­νται με την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, σε μικρό­τερο ή μεγα­λύ­τερο βαθμό, όσο και στην υιο­θέ­τηση βιώ­σι­μων παρα­γω­γι­κών δια­δι­κα­σιών, που μπορούν να ξεκι­νούν από την μορφή ενέρ­γειας που χρη­σι­μο­ποιεί μια επι­χεί­ρηση και να φτάνει στην ενερ­γο­ποί­ηση κυκλι­κής οικο­νο­μίας.

Ξεκινώ από τα αισιό­δοξα: Δια­πι­στώ­σαμε μια ατε­λεί­ωτη σειρά καλών πρα­κτι­κών πρά­σι­νης επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας που εφαρ­μό­ζο­νται στις ελλη­νι­κές μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις ανε­ξαρ­τή­τως κλάδου: Χρηστή δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των με διαλογή στην πηγή, επα­να­χρη­σι­μο­ποί­ηση και ανα­κύ­κλωση, τακτική συντή­ρηση κλι­μα­τι­στι­κών ώστε και κόστος να εξοι­κο­νο­μεί­ται και η ποιό­τητα του αέρα να είναι υψηλή, εκτε­τα­μένη τηλερ­γα­σία σε κλάδους υπη­ρε­σιών όπου είναι εφικτό ώστε να απο­φεύ­γο­νται περιτ­τές μετα­κι­νή­σεις και άσκοπες δαπάνες, συνερ­γα­σίες με εται­ρείες ανα­κύ­κλω­σης λαδιών, πλα­στι­κών, μπα­τα­ριών, κ.α., μονώ­σεις σε κτήρια για αποφυγή χρήσης κλι­μα­τι­στι­κών, και θερ­μα­ντι­κών σωμάτων, κ.λπ.

Οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις έχουν επί­γνωση των ωφε­λειών που συνο­δεύ­ουν την στροφή σε μορφές πρά­σι­νης επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας: την μείωση του κόστους λόγω της οικο­νο­μίας σε πρώτες ύλες κι ενέρ­γεια, την ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας, την ευκο­λό­τερη πρό­σβαση που θα έχουν μελ­λο­ντικά στην χρη­μα­το­δό­τηση κι άλλα πολλά.

Κάπου εδώ όμως στα­μα­τούν τα ευχά­ρι­στα, επειδή δια­πι­στώ­σαμε και τα σοβαρά, ανυ­πέρ­βλητα συχνά, εμπόδια που συνο­δεύ­ουν την μετά­βαση σε μια πράσινη οικο­νο­μία για τις μικρές και μεσαίες επι­χει­ρή­σεις. Ανα­φέ­ρο­μαι ειδι­κό­τερα στα ακό­λουθα εμπόδια, όπως μας τα δήλωσαν επαγ­γελ­μα­τίες απ’ όλη την Ελλάδα που έλαβαν μέρος στην έρευνά μας.

• Πολύ υψηλό κόστος, που μπορεί σε βάθος χρόνου να απο­σβέ­νε­ται, βρα­χυ­πρό­θε­σμα όμως είναι πολύ μεγάλο για τα μέτρα των ελλη­νι­κών ΜμΕ.

• Έλλειψη χρη­μα­το­δό­τη­σης από κρατικά κον­δύ­λια και ΕΣΠΑ, ενώ ταυ­τό­χρονα οι τρά­πε­ζες δια­τη­ρούν τις πόρτες τους ερμη­τικά κλει­στές απέ­να­ντι στις μικρές επι­χει­ρή­σεις.

• Έλλειψη των απα­ραί­τη­των τεχνι­κών γνώσεων, μιας και στην πλειο­ψη­φία τους αυτές οι τεχνο­λο­γίες είναι εξε­ζη­τη­μέ­νες κι απέχουν των ειδι­κεύ­σεων που συνα­ντάμε συνήθως στους κλάδους μας. Τόσο η επιλογή αυτών των τεχνο­λο­γιών, όσο και η εγκα­τά­σταση μαζί με την λει­τουρ­γία τους απαι­τούν εξει­δι­κευ­μέ­νους συμ­βού­λους.

• Η απεύ­θυνση πολλών επι­χει­ρη­μα­τιών στις αρμό­διες υπη­ρε­σίες απο­δεί­χθηκε άκαρπη λόγω γρα­φειο­κρα­τίας.

• Τέλος, από την αγορά απου­σιά­ζουν τεχνι­κές λύσεις που να είναι και ώριμες και οικο­νο­μι­κές και συμ­βα­τές με τα μεγέθη των ελλη­νι­κών ΜμΕ. Οι λύσεις που προ­σφέ­ρο­νται επειδή έχουν σχε­δια­στεί για άλλα εται­ρικά μεγέθη δεν ται­ριά­ζουν στις δικές μας ανάγκες. Απέ­να­ντι λοιπόν σε αυτή την όχι και τόσο ρόδινη πραγ­μα­τι­κό­τητα κατα­θέ­σαμε μέσω της έρευνας ορι­σμέ­νες προ­τά­σεις που μπορούν να μας βγάλουν από το σημε­ρινό αδιέ­ξοδο, το οποίο στην πράξη απο­κλείει τις μικρές επι­χει­ρή­σεις από την πράσινη μετά­βαση:

• Οικο­νο­μικά κίνητρα, όπως για παρά­δειγμα φορο­λο­γι­κές εκπτώ­σεις, για την υιο­θέ­τηση πρά­σι­νης επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και την ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση του τεχνο­λο­γι­κού εξο­πλι­σμού και των κτι­ρια­κών εγκα­τα­στά­σεων.

• Ανά­πτυξη κατάλ­λη­λου θεσμι­κού πλαι­σίου που να ενθαρ­ρύ­νει την πράσινη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα χωρίς να τιμωρεί τις επι­χει­ρή­σεις που υστε­ρούν.

• Προβολή και διάδοση των ωφε­λειών που συνο­δεύ­ουν την πράσινη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα.

• Υλο­ποί­ηση σεμι­να­ρίων ανά κλάδο και επάγ­γελμα που να απα­ντάει σε πραγ­μα­τικά ερω­τή­ματα και να δίνει εφαρ­μό­σι­μες, δοκι­μα­σμέ­νες λύσεις.

• Δωρεάν παροχή τεχνι­κών συμ­βου­λών σε μικρές επι­χει­ρή­σεις.

• Κίνητρα για κατα­νά­λωση προ­ϊ­ό­ντων προ­ερ­χό­με­νων από επι­χει­ρή­σεις που ενσω­μα­τώ­νουν βιώ­σι­μες πρα­κτι­κές παρα­γω­γής και λει­τουρ­γίας.

• Έμπρα­κτη υπο­στή­ριξη φιλικών προς το περι­βάλ­λον τεχνο­λο­γιών που ανα­πτύσ­σο­νται εγχώρια, με θετικό απο­τύ­πωμα στην απα­σχό­ληση και τις αλυ­σί­δες αξίας.

• Διευ­κό­λυνση της συνερ­γα­σίας μεταξύ επι­χει­ρή­σεων για τον επι­με­ρι­σμό του υψηλού κόστους στις σχε­τι­κές επεν­δύ­σεις.

Οδεύ­ο­ντας προς τις εθνικές εκλογές, πόσο σημα­ντικό είναι να έχει η χώρα μας, πολι­τική στα­θε­ρό­τητα και για ποιους λόγους; Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Στην Ελλάδα, σε σύγκριση με άλλες δημο­κρα­τι­κές χώρες, έχουμε το ελάτ­τωμα το κράτος να μην λει­τουρ­γεί σε περιό­δους πολι­τι­κής αστά­θειας. Αυτό όπως είναι επόμενο δημιουρ­γεί οικο­νο­μική και κοι­νω­νική ανα­σφά­λεια με αρνη­τι­κές παρε­νέρ­γειες. Για παρά­δειγμα σε περιό­δους έντονης πολι­τι­κής αστά­θειας οι επι­χει­ρη­μα­τι­κές επεν­δυ­τι­κές απο­φά­σεις μετα­τί­θε­νται για αργό­τερα. Δυστυ­χώς, ως δημο­κρα­τία δεν έχουμε ανα­πτύ­ξει τους θεσμούς μας αρκετά, ώστε το κράτος να μπορεί να λει­τουρ­γεί ικα­νο­ποι­η­τικά και σε περιό­δους πολι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας. Η δεκα­ε­τής, μάλιστα, μνη­μο­νιακή περί­ο­δος, εκτός από την οικο­νο­μική και κοι­νω­νική κατά­πτωση που προ­κά­λεσε, απο­τέ­λεσε και μια περίοδο δρα­μα­τι­κής υπο­βάθ­μι­σης των δημο­κρα­τι­κών μας θεσμών, η απο­κα­τά­σταση των οποίων ακόμα απο­τε­λεί ζητού­μενο. Επι­πλέον, τα πολι­τικά κόμματα και συνο­λικά το πολι­τικό προ­σω­πικό της χώρας δεν έχουν ακόμα ανα­πτύ­ξει ισχυρή κουλ­τούρα συνερ­γα­σιών, ενώ οι αρνη­τι­κές παρε­νέρ­γειες από την υπερ­συ­γκέ­ντρωση των εξου­σιών είναι εμφα­νείς. Ωστόσο, οι εκλογές απο­τε­λούν την κορυ­φαία στιγμή της δημο­κρα­τίας. Μέσα από αυτές εκφρά­ζε­ται σε αδρές γραμμές η πολι­τική βούληση των Ελλήνων πολιτών. Οι πολίτες με την ψήφο τους καθο­ρί­ζουν την πολι­τική κατεύ­θυνση και το είδος της δια­κυ­βέρ­νη­σης. Τα πολι­τικά κόμματα οφεί­λουν να λάβουν υπόψη τη λαϊκή βούληση και να συμπε­ρι­φερ­θούν με υπευ­θυ­νό­τητα γιατί δια­νύ­ουμε μια περίοδο πολ­λα­πλών κρίσεων και έντονης οικο­νο­μι­κής και γεω­πο­λι­τι­κής ρευ­στό­τη­τας.

Όπως είναι γνωστό, η φετινή του­ρι­στική περί­ο­δος ξεκί­νησε νωρί­τερα και μάλιστα με καλά μηνύ­ματα για την εξέλιξή της. Ωστόσο, παρα­μέ­νουν κενές χιλιά­δες θέσεις εργα­σίας στον του­ρι­σμό αλλά και στην εστίαση. Ποια θα ήταν η καλύ­τερη λύση;

Είναι γεγονός ότι μεταξύ των προ­βλη­μά­των που κλη­ρο­δό­τησε η παν­δη­μική κρίση στον του­ρι­σμό και στην εστίαση ήταν και οι κενές θέσεις εργα­σίας. Με βάση έρευνα που είχε διε­νερ­γή­σει το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ τον Ιούλιο του 2022 σε επι­χει­ρή­σεις του κλάδου της εστί­α­σης οι σημα­ντι­κό­τε­ροι παρά­γο­ντες της έλλει­ψης προ­σω­πι­κού ήταν η αλλαγή επαγ­γελ­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας πρώην εργα­ζό­με­νων λόγω παν­δη­μίας, η επι­δο­μα­τική πολι­τική της κυβέρ­νη­σης και η μετα­νά­στευση εργα­ζο­μέ­νων σε άλλες χώρες λόγω παν­δη­μίας. Ένας τελευ­ταίος παρά­γο­ντας αφορά στις αμοιβές, που του­λά­χι­στον από τη μεριά των εργα­ζο­μέ­νων δεν θεω­ρού­νται αρκετά ελκυ­στι­κές. Ως προς αυτό, σημειώνω ότι αρκετές επι­χει­ρή­σεις προ­σφέ­ρουν αμοιβές πολύ παρα­πάνω από αυτές που προ­βλέ­πουν οι συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις εργα­σίας και παρόλα αυτά δεν μπορούν να προ­σελ­κύ­σουν προ­σω­πικό. Τα προ­α­να­φε­ρό­μενα σε συν­δυα­σμό με την μείωση της ανερ­γίας που φαί­νε­ται πως του­λά­χι­στον για κάποιους κλάδους έχει οδη­γή­σει στο φαι­νό­μενο της στε­νό­τη­τας της αγοράς εργα­σίας έχουν δια­τη­ρή­σει το πρό­βλημα των κενών θέσεων εργα­σίας για τον του­ρι­σμό και την εστίαση και το τρέχον έτος, ενώ εκτι­μά­ται ότι το φαι­νό­μενο αυτό θα μας απα­σχο­λή­σει και στα επόμενα χρόνια.

Ως μέτρα για την απο­τε­λε­σμα­τική αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος θεωρώ: τη δημιουρ­γία προ­γραμ­μά­των νέων θέσεων εργα­σίας από την ΔΥΠΑ με επι­δό­τηση του μη μισθο­λο­γι­κού κόστους, ώστε να δοθεί η δυνα­τό­τητα στις επι­χει­ρή­σεις να κατα­βά­λουν ακόμα καλύ­τε­ρες αμοιβές, και δια­κρα­τι­κές συμ­φω­νίες για την «εισα­γωγή» εργα­ζο­μέ­νων από τρίτες χώρες ώστε να απα­σχο­λη­θούν στον του­ρι­σμό και στην εστίαση και του­λά­χι­στον να λυθεί βρα­χυ­πρό­θε­σμα το πρό­βλημα της έλλει­ψης προ­σω­πι­κού που υπάρχει.