Η Γερμανία στις κάλπες: Ο γρίφος του κυβερνητικού συνασπισμού – Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις

Ανοιξαν στις 09:00 (ώρα Ελλάδος) οι κάλπες στην Γερ­μα­νία, με 29 κόμματα να διεκ­δι­κούν την ψήφο 59,2 εκα­τομ­μυ­ρίων πολιτών. Οι εκλογές διε­νερ­γού­νται σχεδόν έξι μήνες πριν από την ολο­κλή­ρωση της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής περιό­δου, καθώς στις 6 Νοεμ­βρίου 2024 κατέρ­ρευσε ο κυβερ­νη­τι­κός συνα­σπι­σμός, ο οποίος απο­τε­λείτο από το Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τικό Κόμμα (SPD), τους Πρά­σι­νους και τους Ελεύ­θε­ρους Δημο­κρά­τες (FDP).

Η αλλαγή του εκλο­γι­κού νόμου το 2023 έχει ως απο­τέ­λε­σμα τον περιο­ρι­σμό των βου­λευ­τών της Κάτω Βουλής (Bundestag) σε 630, καθώς καταρ­γεί­ται το σύστημα που ευνο­ούσε την διαρκή αύξηση του αριθμού των  εδρών. Ενδει­κτικά, η απερ­χό­μενη Βουλή είχε 736 βου­λευ­τές, ενώ προ­βλέ­πο­νταν επί της αρχής 598 έδρες. Το όριο εισόδου στην Bundestag είναι το 5%, ωστόσο ένα κόμμα μπορεί να εξα­σφα­λί­σει την εκπρο­σώ­πησή του ακόμη και εάν δεν το εξα­σφα­λί­σει, εάν συγκε­ντρώ­σει του­λά­χι­στον τρεις «απευ­θείας εντολές» βου­λευ­τών, εάν δηλαδή υπο­ψή­φιοί της κερ­δί­σουν τρεις «μονο­ε­δρι­κές» περι­φέ­ρειες. Αυτής της πρό­βλε­ψης έκανε χρήση στις προη­γού­με­νες εκλογές η Αρι­στερά.

Το βασι­κό­τερο καθήκον της νέας βουλής είναι η εκλογή του καγκε­λά­ριου. Δεν προ­βλέ­πε­ται σχετική δεσμευ­τική προ­θε­σμία και το ζήτημα θα τεθεί στην ημε­ρή­σια διάταξη αμέσως μόλις τα κόμματα του μελ­λο­ντι­κού κυβερ­νη­τι­κού συνα­σπι­σμού κατα­λή­ξουν σε συμ­φω­νία. Τυπικά, ο νέος καγκε­λά­ριος προ­τεί­νε­ται στους βου­λευ­τές από τον ομο­σπον­διακό πρόεδρο και ακο­λου­θεί η σχετική ψηφο­φο­ρία.

 Προ­βά­δι­σμα για CDU/CSU – Δύσκο­λος ο σχη­μα­τι­σμός κυβέρ­νη­σης

Σύμφωνα με την τελευ­ταία δημο­σκό­πηση, το Πολι­τικό Βαρό­με­τρο του Ινστι­τού­του Wahlen για λογα­ρια­σμό του ZDF, η Χρι­στια­νική Ένωση (CDU/CSU) δια­τη­ρεί το προ­βά­δι­σμα που έχει εξα­σφα­λί­σει εδώ και μήνες, με 28% (-2) και ακο­λου­θεί η ακρο­δε­ξιά Εναλ­λα­κτική για την Γερ­μα­νία (AfD) με 21% (+1). Το Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τικό Κόμμα (SPD) ακο­λου­θεί με 16% και χωρίς μετα­βολή των ποσο­στών του, όπως και οι Πρά­σι­νοι με 14%. Η Αρι­στερά εξα­κο­λου­θεί να αυξάνει τις δυνά­μεις της και φθάνει στο 8% (+1), ενώ Φιλε­λεύ­θε­ροι (FDP) και Συμ­μα­χία Ζάρα Βάγκεν­κνεχτ (BSW) ενι­σχύ­ο­νται κατά μισή μονάδα αλλά παρα­μέ­νουν κάτω από το όριο του 5%, με 4,5%. Οι ανα­πο­φά­σι­στοι, τρεις μέρες πριν από τις εκλογές, ανέρ­χο­νταν σε 27%. Παρό­μοια ήταν η εικόνα και πριν από τις εκλογές του 2021, ωστόσο τότε η διαφορά μεταξύ πρώτου (SPD) και δεύ­τε­ρου κόμ­μα­τος (CDU/CSU) ήταν οριακή.

Με τα στοι­χεία της συγκε­κρι­μέ­νης δημο­σκό­πη­σης και το δεδο­μένο ότι τα κόμματα έχουν δηλώσει ότι δεν θα συνερ­γα­στούν με την ακρο­δε­ξιά, ο μόνος πολι­τικά ρεα­λι­στι­κός συνα­σπι­σμός θα ήταν εφικτός μεταξύ της Ένωσης και του SPD, με οριακή ωστόσο πλειο­ψη­φία. Καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας θα είναι ο αριθμός των κομ­μά­των που θα κατορ­θώ­σουν τελικά να βρεθούν στην επόμενη βουλή, καθώς όσο περισ­σό­τερα είναι, τόσο περιο­ρί­ζε­ται η πιθα­νό­τητα να αρκούν δύο κόμματα για τον σχη­μα­τι­σμό βιώ­σι­μου κυβερ­νη­τι­κού συνα­σπι­σμού.

Βασικά θέματα της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου ήταν το μετα­να­στευ­τικό, η οικο­νο­μία και η Ουκρα­νία, τα οποία ανα­μέ­νε­ται να απα­σχο­λή­σουν τόσο την προ­σπά­θεια σχη­μα­τι­σμού κυβέρ­νη­σης όσο και τη νέα κυβέρ­νηση.

Ο αρχηγός του Χρι­στια­νο­δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος (CDU) και πιθα­νό­τε­ρος καγκε­λά­ριος Φρί­ντριχ Μερτς δήλωσε τις τελευ­ταίες ημέρες ότι για τον ίδιο, ενόψει διε­ρευ­νη­τι­κών συνο­μι­λιών με πιθα­νούς εταί­ρους, δεν απο­τε­λεί «κόκκινη γραμμή» το σχέδιο πέντε σημείων που κατέ­θεσε τον περα­σμένο μήνα στην Bundestag με ιδιαί­τερα περιο­ρι­στική πολι­τική για το μετα­να­στευ­τικό. Αντί­στοιχα, ο κ. Μερτς άφησε ανοιχτό και το ενδε­χό­μενο αλλαγών στο «φρένο χρέους», προ­κει­μέ­νου να επι­τρα­πεί ο επι­πλέον δανει­σμός ώστε να καλυ­φθούν κυρίως αμυ­ντι­κές δαπάνες και κον­δύ­λια για την στήριξη της Ουκρα­νίας.

Εξω­τε­ρι­κές παρεμ­βά­σεις στον προ­ε­κλο­γικό αγώνα

Η ενί­σχυση της ακρο­δε­ξιάς, η οποία ανα­μέ­νε­ται για πρώτη φορά να κατα­γρά­ψει σε εθνική κάλπη τόσο υψηλά ποσοστά, συν­δέ­ε­ται και με τις παρεμ­βά­σεις υπέρ της AfD τόσο από την Ρωσία όσο και από τις ΗΠΑ. Καθ’όλη τη διάρ­κεια της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου υπήρξαν εκστρα­τείες παρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης, με ψευδείς ειδή­σεις, εκτε­τα­μένη χρήση τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης, αλλά και απρο­κά­λυ­πτες δηλώ­σεις στή­ρι­ξης της ακρο­δε­ξιάς, όπως αυτές του αμε­ρι­κα­νού αντι­προ­έ­δρου Τζέι Ντι Βανς ή του δισε­κα­τομ­μυ­ριού­χου επι­χει­ρη­μα­τία και στε­λέ­χους της αμε­ρι­κα­νι­κής κυβέρ­νη­σης Ίλον Μασκ.

Οι κάλπες κλεί­νουν στις 18:00, οπότε και ανα­μέ­νε­ται η πρώτη πρό­βλεψη απο­τε­λέ­σμα­τος (exit poll). Λίγη ώρα αργό­τερα θα αρχίσει και η ροή των επί­ση­μων απο­τε­λε­σμά­των. Από την Δευτέρα, η κυβέρ­νηση του Όλαφ Σολτς καθί­στα­ται υπη­ρε­σιακή και για σημα­ντι­κές απο­φά­σεις θα πρέπει να συμ­βου­λεύ­ε­ται τον νικητή των εκλογών αλλά και τους πιθα­νούς εταί­ρους του. Ο Φρί­ντριχ Μερτς έχει δηλώσει ότι θεωρεί εφικτό η νέα κυβέρ­νηση να έχει σχη­μα­τι­στεί έως το Πάσχα ή λίγες εβδο­μά­δες μετά.

Zeitenwende, αλλά για ποιον;

Παρότι στην Γερ­μα­νία δεν τίθεται ζήτημα ακυ­βερ­νη­σίας ή αστά­θειας, σε αντί­θεση με άλλες εποχές, αυτή την φορά ανα­γνω­ρί­ζουν όλοι την πίεση το Βερο­λίνο να έχει όσο το δυνατόν συντο­μό­τερα πλήρως λει­τουρ­γική ηγεσία, καθώς είναι πλέον επι­τα­κτική η ανάγκη για απο­φά­σεις τόσο στο εσω­τε­ρικό, λόγω της παρα­τε­τα­μέ­νης ύφεσης και του ανα­βρα­σμού στο μετα­να­στευ­τικό, όσο και στην εξω­τε­ρική πολι­τική, υπό τις πρω­τό­γνω­ρες συν­θή­κες που δημιουρ­γεί η κυβέρ­νηση Τραμπ στις ΗΠΑ.

Μεθαύ­ριο επίσης, για όποιον κρατάει ακόμη λογα­ρια­σμό, συμπλη­ρώ­νο­νται τρία χρόνια από την ρωσική εισβολή στην Ουκρα­νία. Η «Zeitenwende»  (σημείο καμπής) που εξήγ­γειλε ο Όλαφ Σολτς στην Bundestag στις 28 Φεβρουα­ρίου 2022 για το δόγμα της γερ­μα­νι­κής άμυνας, των εξο­πλι­σμών και της εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής, πανη­γυ­ρί­στηκε με ενθου­σια­σμό και από τον αρχηγό της αντι­πο­λί­τευ­σης και πιθα­νό­τερο επόμενο καγκε­λά­ριο Φρί­ντριχ Μερτς, ο οποίος την επι­κα­λείτο μάλιστα καθ’ όλη την διάρ­κεια της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου. Μονα­δικό παρά­πονό του,  ότι ο αντί­πα­λός του δεν ήταν σε θέση να την υλο­ποι­ή­σει επαρκώς.

Τα 100 δισε­κα­τομ­μύ­ρια στο «έκτακτο ταμείο» για τις αμυ­ντι­κές δαπάνες ακού­γο­νταν πραγ­μα­τικά σαν «σημείο καμπής» για μια Γερ­μα­νία που μέχρι τότε περι­φρο­νούσε τις αμυ­ντι­κές ανάγκες της ίδιας και της Ευρώπης. Σήμερα ωστόσο, με την Ουά­σιγ­κτον να έχει ήδη «σερ­βί­ρει» τη δική της …Zeitenwende στους ευρω­παί­ους εταί­ρους της, η γερ­μα­νική «υπέρ­βαση» κιν­δυ­νεύει να είναι ήδη παρω­χη­μένη.

Πηγή: newmoney.gr