Τουρισμός: Τα 13 «μέτωπα» που θα κρίνουν τη φετινή σεζόν

Ανε­ξάρ­τητα από το απο­τέ­λε­σμα των εθνικών εκλογών, ο «πόλεμος» των νομι­σμά­των σε συν­δυα­σμό με το παρα­τε­τα­μένο «μακρο­βούτι» των τιμών πετρε­λαίου αλλά και τις εξε­λί­ξεις σε μια σειρά αντα­γω­νί­στριες χώρες της Μεσο­γείου (Μέση Ανατολή, Βόρεια Αφρική) δια­μορ­φώ­νουν ένα ευμε­τά­βλητο «παζλ» αφή­νο­ντας ανοιχτά όλα τα ενδε­χό­μενα για την εξέλιξη της φετινής του­ρι­στι­κής κίνησης προς τη χώρα μας.

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΕΣ ΙΣΟΤΙΜΙΕΣ: Η υπο­χώ­ρηση του ευρώ στις διε­θνείς αγορές συναλ­λάγ­μα­τος δια­μορ­φώ­νει νέα δεδο­μένα καθώς καθιστά την Ελλάδα ελκυ­στι­κό­τερο προ­ο­ρι­σμό για τους ταξι­διώ­τες που προ­έρ­χο­νται από χώρες εκτός Ευρω­ζώ­νης, τη Βόρεια Αμερική (ΗΠΑ, Καναδά) αλλά και άλλες που είναι συν­δε­δε­μέ­νες με το δολάριο. Αν και σε ποιο βαθμό κατα­φέ­ρει να επω­φε­λη­θεί από τα νέα δεδο­μένα ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός θα εξαρ­τη­θεί σε μεγάλο βαθμό από τις δια­θέ­σι­μες αερο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις, αλλά και τους δεσμούς που έχουν κατα­φέ­ρει να δημιουρ­γή­σουν οι εγχώ­ριες του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις με τις συγκε­κρι­μέ­νες αγορές.

Η ευκαι­ρία που προ­κύ­πτει για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό απο­τυ­πώ­νε­ται στα στοι­χεία Ιαν.-Οκτ. 2014 της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας (ΤτΕ) Από αυτά προ­κύ­πτει πως, για το συγκε­κρι­μένο διά­στημα, την περίοδο 2012-2014 η αύξηση του­ρι­στών στη τις χώρες της Ευρω­ζώ­νης ήταν 24,6% ενώ από τις χώρες της ΕΕ εκτός ζώνης Ευρώ έφθασε το 40,4%. Ακόμα ισχυ­ρό­τερη είναι η ανοδική δυνα­μική που δια­μορ­φώ­νε­ται από την αγορά των ΗΠΑ καθώς, στο ίδιο διά­στημα (Ιαν.-Οκτ. 2014) η αύξηση επι­σκε­πτών στη χώρα μας έφθασε το 58,4%.

ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΥΣΙΜΩΝ: Η παρα­τε­τα­μένη «βουτιά» των διεθνών τιμών πετρε­λαίου ευνοούν βασι­κούς «κρίκους» της του­ρι­στι­κής αλυ­σί­δας όπως οι αερο­πο­ρι­κές και ακτο­πλοϊ­κές εται­ρείες, αλλά και οι τους πανί­σχυ­ρους ομίλους κρουα­ζιε­ρό­πλοιων. Το όφελος που προ­κύ­πτει για τις εται­ρείες είναι προ­φα­νές αν συνυ­πο­λο­γί­σει κανείς πως στις αερο­πο­ρι­κές και ακτο­πλοϊ­κές εται­ρείες το κόστος καυ­σί­μων αντι­προ­σω­πεύει το 50%-65% των λει­τουρ­γι­κών δαπανών τους.

Τα νέα δεδο­μένα μειώ­νουν σημα­ντικά το ρίσκο για το άνοιγμα νέων γραμμών (αερο­πο­ρι­κών και ακτο­πλοϊ­κών) ενώ δίνουν τη δυνα­τό­τητα στις εται­ρείες να προ­σφέ­ρουν χαμη­λό­τε­ρους ναύλους, προ­σελ­κύ­ο­ντας περισ­σό­τε­ρους επι­βά­τες.

Το άνοιγμα νέων αερο­πο­ρι­κών γραμμών, για παρά­δειγμα, απαιτεί συστη­μα­τικό σχε­δια­σμό και συντο­νι­σμό μεταξύ ελλη­νι­κών αερο­δρο­μίων και του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων ο οποίος, πρα­κτικά, είναι ανύ­παρ­κτος. Ανα­πό­φευ­κτα, οι όποιες νέες αερο­πο­ρι­κές ή ακτο­πλοϊ­κές συν­δέ­σεις συν­δέ­ο­νται ελά­χι­στα με τον εθνικό του­ρι­στικό σχε­δια­σμό και εξαρ­τώ­νται, σχεδόν απο­κλει­στικά, από τους σχε­δια­σμούς των ισχυρών ξένων τουρ οπε­ρέϊ­τορ και αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών (με την προ­σθήκη της Aegean Airlines) και των ελλη­νι­κών ακτο­πλοϊ­κών εται­ρειών.

ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ: Η μεγα­λύ­τερη αερο­πο­ρική πύλη εισόδου της χώρας αντι­προ­σω­πεύει, ταυ­τό­χρονα, τον κυριό­τερο «αιμο­δότη» της αγοράς της πρω­τεύ­ου­σας. Το θετικό πρόσημο, άλλωστε, που κατέ­γρα­ψαν στα μεγέθη του 2014 οι ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις της Αθήνας συν­δέ­ο­νται άμεσα με την αύξηση 22,5% της κίνησης εσω­τε­ρι­κού, 20,5% της κίνησης εξω­τε­ρι­κού και 21,2% στο σύνολο που εμφά­νισε τη χρονιά που πέρασε το αερο­δρό­μιο της πόλης.

Το momentum εμφα­νί­ζε­ται θετικό για το «Ελ.Βενι­ζέ­λος» καθώς έχουν αναγ­γελ­θεί, ήδη, νέα δρο­μο­λό­για και αύξηση συχνό­τη­τας πτήσεων από αρκετές εται­ρείες. Κι αν ο Διεθνής Αερο­λι­μέ­νας Αθηνών (ΔΑΑ) βρήκε τον ισχυρό αερο­με­τα­φο­ρέα που ανα­ζη­τούσε στο πρόσωπο της νέας Aegean Airlines (μετά τη συγ­χώ­νευσή της με την Olympic Air), την ίδια στιγμή είδε τη μεγα­λύ­τερη ευρω­παϊκή εται­ρεία χαμηλού κόστους Ryanair να ενι­σχύει διαρκώς τη θέση της στην ελλη­νική αγορά, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ως βάση την Αθήνα.

Το αερο­δρό­μιο έκανε «ποδα­ρικό» στη φετινή χρονιά με ρυθμό αύξησης της επι­βα­τι­κής κίνησης που κινού­νταν στα επίπεδα του 20% στο πρώτο 10ήμερο του Ιανουα­ρίου. Κι αν η τάση αυτή δια­τη­ρη­θεί, προ­ε­ξο­φλεί­ται μια εξίσου καλή χρονιά και για τα ξενο­δο­χεία της πρω­τεύ­ου­σας, αλλά και την ευρύ­τερη αγορά του κέντρου της Αθήνας.

ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑ: Παρά τις νέες επι­δό­σεις ρεκόρ του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού το 2014, η κρουα­ζιέρα απο­δεί­χθηκε αχίλ­λειος πέρνα του καθώς κατέ­γραψε μείωση. Σύμφωνα με τα στοι­χεία Ιαν.-Σεπτ. 201 της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας (ΤτΕ), οι αφίξεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων έφθασαν τις 3.118 έναντι 3.381 το αντί­στοιχο διά­στημα του 2013. Το σημα­ντι­κό­τερο, όμως, ήταν πως μειώ­θη­καν 13,3% οι εισπρά­ξεις από την κρουα­ζιέρα οι οποίες περιο­ρί­στη­καν στα 369 εκατ. ευρώ.

Το πραγ­μα­τικό στοί­χημα, ωστόσο, του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού στο συγκε­κρι­μένο κλάδο αφορά στον αριθμό των κρουα­ζιε­ρών οι οποίες θα χρη­σι­μο­ποιούν ως αφε­τη­ρία κάποιο ελλη­νικό λιμάνι (home porting) προ­κει­μέ­νου να μεγι­στο­ποι­η­θούν τα οφέλη για την εθνική οικο­νο­μία. Η προ­σπά­θεια έχει στεφθεί μέχρι στιγμής από πατα­γώδη απο­τυ­χία καθώς, σύμφωνα πάντα με τα στοι­χεία της ΤτΕ ΕΛΛ +2,02%, το 91,7% των επι­βα­τών κρουα­ζιέ­ρας είναι διερ­χό­με­νοι από τη χώρα μας.

Οι προ­βλέ­ψεις, πάντως, για τη φετινή χρονιά εμφα­νί­ζο­νται ενθαρ­ρυ­ντι­κές. Σχετική αναφορά έκανε πριν λίγες μέρες ο Πρό­ε­δρος και Δ/νων Σύμ­βου­λος του ΟΛΠ Γ. Ανω­με­ρί­της επι­ση­μαί­νο­ντας πως φέτος ξεκι­νούν τα έργα επέ­κτα­σης του λιμένα κρουα­ζιέ­ρας ύψος 136. εκατ. ευρώ. Ο Πει­ραιάς κατέ­γραφε 600.000 αφι­ξο­α­να­χω­ρή­σεις επι­βα­τών το 2004, αλλά μια δεκα­ε­τία αργό­τερα ο αριθμός αυτός έχει αυξηθεί στα 2 εκατ. επι­βά­τες. Με τα συγκε­κρι­μένα έργα το λιμάνι του Πειραιά φιλο­δο­ξεί να γίνει ο ισχυ­ρό­τε­ρος κόμβος κρουα­ζιέ­ρας της Ανατ. Μεσο­γείου. Στόχος που συν­δέ­ε­ται με την ολο­κλή­ρωση των έργων της Πολι­τι­στι­κής Ακτής και τον εορ­τα­σμό των 2.500 χρόνων από τη ναυ­μα­χία της Σαλα­μί­νας.

ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΕΣ: Η ανά­κτηση από πλευράς Ελλήνων ταξι­διω­τών της δυνα­τό­τη­τας να δαπα­νούν για ταξίδια εντός και εκτός Ελλάδας απο­τε­λεί κομβικό θέμα για τη συνο­λική αύξηση της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στη χώρα μας. Ταυ­τό­χρονα απο­τε­λεί προ­ϋ­πό­θεση για να πάρουν «ανάσα» χιλιά­δες μικρές και μεσαίες επι­χει­ρή­σεις που επι­κε­ντρώ­νο­νταν στην εξυ­πη­ρέ­τηση κυρίως ελλήνων πελατών.

Ενδει­κτικό του ειδικού βάρους των Ελλήνων ταξι­διω­τών απο­τε­λεί το γεγονός πως αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 50% των επι­βα­τών που δια­κι­νού­νται από το αερο­δρό­μιο «Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος» της Αθήνας. Η αύξηση, μάλιστα, της κίνησης Ελλήνων απο­τέ­λεσε ένα από τα «κλειδιά» για να επι­στρέ­ψει σε θετι­κούς ρυθμούς ανά­πτυ­ξης το αερο­δρό­μιο.

Η «δειλή» αύξηση του εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού τη χρονιά που πέρασε συν­δυά­στηκε με αύξηση των ταξι­διών Ελλήνων στο εξω­τε­ρικό. «Αγκάθι», ωστόσο, για την ανα­θέρ­μανση του εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού απο­τε­λεί ηκατάρ­ρευση των προ­γραμ­μά­των κοι­νω­νι­κού του­ρι­σμού. Θέμα το οποίο ανα­μέ­νε­ται να επα­νέλ­θει στο προ­σκή­νιο αμέσως μετά τις εκλογές.

ΔΑΠΑΝΗ ΑΝΑ ΤΑΞΙΔΙΩΤΗ: Η αύξηση της Μέσης Κατά Κεφαλή Δαπάνης (ΜΚΔ) στα επίπεδα των 800 ευρώ απο­τέ­λε­σαν ένα από τα μεγα­λύ­τερα στοιχήματα-στόχους του νέου στρα­τη­γι­κού σχεδίου ανά­πτυ­ξης του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού μέχρι το 2021. Ενώ, όμως, οι αφίξεις από το εξω­τε­ρικό προη­γού­νται κατά σχεδόν μια τριετία έναντι των στόχων και παρά τις επεν­δύ­σεις σε ξενο­δο­χεία πέντε και τεσ­σά­ρων αστέρων, η μέση δαπάνη ανά ταξι­διώτη κατρα­κυ­λάει αντί να αυξά­νε­ται. Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας (ΤτΕ) για την περίοδο Ιαν.-Οκτ., η ΜΚΔ υπο­χώ­ρησε 9% το 2014 έναντι του 2013 πέφτο­ντας στα 604 ευρώ. Ακόμα και σε χρονιές καθο­δι­κής πορείας όπως το 2012 (πριν αρχίσει η άνοδος) η αντί­στοιχη επίδοση ήταν 656,5 ευρώ.

ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ: Μπορεί, σύμφωνα με τον ΣΕΤΕ, να προ­στέ­θη­καν 110.00 θέσεις απα­σχό­λη­σης στον του­ρι­σμό τους τελευ­ταί­ους μήνες, αλλά οι εργα­σια­κές συν­θή­κες στις του­ρι­στι­κές περιο­χές παρα­πέ­μπουν συχνά σε καθε­στώς «γαλέρας». Γιατί άλλο οι θέσεις πλήρους και επο­χι­κής απα­σχό­λη­σης και άλλο το καθε­στώς μερικής απα­σχό­λη­σης, η απλή­ρωτη ή ανα­σφά­λι­στη εργασία και οι «καρα­βιές» εξαι­ρε­τικά χαμηλά αμει­βό­με­νων αλλο­δα­πών και Ελλήνων «μαθητών».

Χαρα­κτη­ρι­στική ήταν η κατά­σταση σε δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς όπου, ενώ δεν έπεφτε «καρ­φί­τσα» από τους ξένους του­ρί­στες, την ίδια στιγμή το Υπουρ­γείο Απα­σχό­λη­σης κατέ­γραφε μείωση των ασφα­λι­σμέ­νων εργα­ζό­με­νων. Υπο­χρε­ώ­νο­ντάς το να παρέμ­βει με σχε­τι­κές προει­δο­ποι­ή­σεις προς τους επι­χει­ρη­μα­τίες.

Οι επι­μέ­ρους αγορές

ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Η μεγα­λύ­τερη αγορά του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού απο­τε­λεί έναν από τους μεγα­λύ­τε­ρους «γρίφους» της φετινής χρονιάς. Οι μέχρι στιγμής ενδεί­ξεις, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΤΕ Α. Ανδρε­άδη, κατα­γρά­φουν σαφή αρνη­τική τάση χωρίς ωστόσο να μπορεί ακόμα να προ­ε­ξο­φλη­θεί οτι­δή­ποτε. Το «καμπα­νάκι», ωστόσο, σήμανε από τη χρονιά που έφυγε καθώς οι Γερ­μα­νοί που ήρθαν στη χώρα μας αυξή­θη­καν 8,8% στο διά­στημα Ιαν.-Οκτ. (στοι­χεία ΤτΕ) σε σύγκριση με το 2013 αλλά οι εισπρά­ξεις μειώ­θη­καν 3,1%. Καθο­ρι­στικό ρόλο, ωστόσο, για την πορεία των κρα­τή­σεων ανα­μέ­νε­ται να παίξει η μετε­κλο­γική ατμό­σφαιρα που θα δια­μορ­φω­θεί στην Ελλάδα.

ΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ: Η ισχυ­ρο­ποί­ηση της στερ­λί­νας έναντι του ευρώ καθιστά την Ελλάδα ελκυ­στι­κό­τερο προ­ο­ρι­σμό για τους Βρε­τα­νούς. Δεν «παίζει», όμως, μόνη της αφού δίχτυα για να προ­σελ­κύ­σουν όσο πιο πολλούς Βρε­τα­νούς μπορούν, απλώ­νουν ήδη όλοι οι αντα­γω­νι­στές της. Την πρώτη χρονιά της διετούς «Άνοιξης» του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού (2013) οι αφίξεις από το Ην. Βασί­λειο ήταν μειω­μέ­νες 4,6% και οι εισπρά­ξεις 5,3% σε σύγκριση με το 2012. Τη χρονιά που έκλεισε, ωστόσο, οι Βρε­τα­νοί επα­νέ­καμ­ψαν στην Ελλάδα κατα­γρά­φο­ντας αύξηση επι­σκε­πτών 12,9% και εισπρά­ξεων 18,4% σε σχέση με το 2013. Σύμφωνα με πρό­σφατα στοι­χεία, οι κρα­τή­σεις κινού­νται αυτή την περίοδο στα περυ­σινά επίπεδα με ανοδική τάση.

ΑΙΓΥΠΤΟΣ: Μπορεί η Αίγυ­πτος να μην απο­τε­λεί δεξα­μενή άντλη­σης πελατών του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού αλλά ίσως απο­δει­χθεί η Λυδία λίθος για το μοί­ρα­σμα των μερι­δίων της ταξι­διω­τι­κής αγοράς της Μεσο­γείου το φετινό καλο­καίρι.

Παρα­δο­σιακά η Αίγυ­πτος προ­σελ­κύει μεγάλο αριθμό Γερ­μα­νών, Βρε­τα­νών, Ιταλών αλλά και Ρώσων του­ρι­στών. Τα εσω­τε­ρικά προ­βλή­ματα που αντι­με­τώ­πισε τα τελευ­ταία χρόνια οδήγησε πολλούς ξένους να επι­λέ­ξουν άλλους προ­ο­ρι­σμούς όπως η Ελλάδα. Παρά­γο­ντες της αγοράς, μάλιστα, εκτι­μούν πως το 2014 η Ελλάδα απέ­σπασε περί τους 300-400.000 επι­σκέ­πτες οι οποίοι επρό­κειτο να κατευ­θυν­θούν στην Αίγυπτο. Φέτος, η χώρα των πυρα­μί­δων επι­στρέ­φει στην αγορά με ρυθμό αύξησης κρα­τή­σεων της τάξης του 85% σε σύγκριση με πέρυσι. Με απο­τέ­λε­σμα οι αντα­γω­νι­στές της (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) να ανα­ζη­τούν, ήδη, τρόπους για να ισο­σκε­λί­σουν τη χασούρα από τους του­ρί­στες που θα επι­στρέ­ψουν στην Αίγυπτο

ΓΑΛΛΙΑ: Με συνο­λική αύξηση επι­σκε­πτών 45,8% και εισπρά­ξεων 46,8% την τελευ­ταία διετία αντι­προ­σω­πεύει την αγορά με την μεγα­λύ­τερη αύξηση μεταξύ των χωρών της Ευρω­ζώ­νης. Ταυ­τό­χρονα αντι­προ­σω­πεύει έναν από τους «πυλώνες» στους οποίους βασί­στη­καν οι εντυ­πω­σια­κές επι­δό­σεις της περιό­δου 2013-2014. Η «εισβολή» Γάλλων του­ρι­στών στη χώρα μας, ωστόσο, συν­δέ­ε­ται σε ένα βαθμό με την ανά­φλεξη στις μεσο­γεια­κές χώρες της Βορ. Αφρικής. Με δεδο­μένη την στα­διακή ανά­καμψη των προ­ο­ρι­σμών αυτών, μένει να απο­δει­χθεί αν το του­ρι­στικό ρεύμα από τη Γαλλία προς τη χώρα μας ήταν απο­τέ­λεσε γι’αυτούς μια εναλ­λα­κτική επιλογή ή αν η απο­τυ­πώ­νει μια στροφή των Γάλλων προς τη χώρα μας με πιο μόνιμα χαρα­κτη­ρι­στικά.

ΡΩΣΙΑ: Η πιο ελπι­δο­φόρα νέα αγορά του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού τα τελευ­ταία χρόνια σημα­το­δό­τησε την ανά­καμψη του 2013 με αύξηση επι­σκε­πτών 55,2% και εισπρά­ξεων 42,1%. Το 2014, ωστόσο, κατέ­γραψε μείωση αφίξεων 8,1% και εισπρά­ξεων 13,2% στο διά­στημα Ιαν.-Οκτ. σε σύγκριση με το 2013. Αιτία, οι αρνη­τι­κές εξε­λί­ξεις στη ρωσική οικο­νο­μία, η κρίση στην Ουκρα­νία αλλά και το «ξεσκαρ­τά­ρι­σμα» στην ταξι­διω­τική αγορά της Ρωσίας. Για τη φετινή χρονιά οι προ­βλέ­ψεις προ­δια­θέ­τουν για νέα μείωση επι­σκε­πτών και ακόμα μεγα­λύ­τερη εισπρά­ξεων καθώς τουρ οπε­ρέι­τορ ζητούν από ξενο­δό­χους μειώ­σεις στις τιμές που έχουν συμ­φω­νη­θεί από πέρυσι.

Η εξέλιξη της των κρα­τή­σεων προς τη χώρα μας, ωστόσο, θα εξαρ­τη­θεί από τις επι­λο­γές των Ρώσων τουρ οπε­ρέι­τορ οι οποίοι ενι­σχύ­ουν φέτος τις θέσεις τους στην Τουρκία, την Αίγυπτο και τις Βαλ­τι­κές χώρες.

ΤΟΥΡΚΙΑ: Αθόρυβα, αλλά σταθερά η Τουρκία έχει εξε­λι­χθεί τα τελευ­ταία χρόνια σε μια από τις πλέον ανερ­χό­με­νες αγορές για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι οι Τούρκοι επι­σκέ­πτες κατά το 2013 έφθασαν τους 831.113 (αύξηση 38% σε σχέση με το 2012). Με αυτούς τους αριθ­μούς η Τουρκίααντι­προ­σώ­πευε το 6% του εισερ­χό­με­νου του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος στην Ελλάδα, ενώ το 2014 εκτι­μά­ται ότι οι Τούρκοι του­ρί­στες άγγιξαν το 1 εκατ. Οι προ­ο­πτι­κές, μάλιστα, για το 2015 εμφα­νί­ζο­νται ακόμα πιο αισιό­δο­ξες καθώς η ενί­σχυση της τουρ­κι­κής λίρας έναντι του ευρώ δια­μορ­φώ­νει συν­θή­κες νέας αύξησης της κίνησης από τη γει­το­νική χώρα.

euro2day.gr