«Το Καστελλόριζο δεν είναι το μόνο σημείο τριβής Ελλάδας και Τουρκίας»

ΗΤουρ­κία χρη­σι­μο­ποιεί δι­πλω­μα­τία εξα­να­γκα­σμού διότι φέρ­νει τα απο­τε­λέ­σμα­τα που επι­διώ­κει, στη Συρία, τη Λιβύη, αλλά και στην ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, όπου έχει κα­τα­φέ­ρει να αλ­λά­ξει το κα­θε­στώς της πε­ριο­χής γύρω από το Κα­στελ­λό­ρι­ζο από ελ­λη­νι­κή θα­λάσ­σια ζώνη σε αμ­φι­λε­γό­με­να ύδατα, επι­ση­μαί­νει ο διευ­θυ­ντής του German Marshal Fund στην Αγκυ­ρα, Οζ­γκιούρ Ουν­λου­χι­σάρ­τζι­κλι, μι­λώ­ντας στα «ΝΕΑ». Ο τούρ­κος ει­δι­κός επε­ξη­γεί ακόμη τον τουρ­κι­κό μο­νο­με­ρι­σμό, γιατί η δι­πλω­μα­τία του μα­στί­γιου και του κα­ρό­του από την ΕΕ δεν απο­δί­δει, γιατί με τα Βα­ρώ­σια η Αγκυ­ρα δεί­χνει την πρό­θε­σή της να επι­διώ­ξει τη λύση της δι­χο­τό­μη­σης.

«Η τουρ­κι­κή εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή κι­νεί­ται σε διά­φο­ρα επί­πε­δα. Κά­ποια στοι­χεία απο­τε­λούν εθνι­κή στρα­τη­γι­κή. Η Τουρ­κία είχε βλέ­ψεις στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο από την εποχή της Συν­θή­κης της Λω­ζά­νης. Ηταν το τε­λευ­ταίο ση­μείο στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, υπήρ­ξε ξε­χω­ρι­στό άρθρο. Επι­πλέ­ον, η Ιτα­λία υπό τον Μου­σο­λί­νι σχε­δί­α­ζε από­βα­ση στην Τουρ­κία μέσω Δω­δε­κα­νή­σων και Κα­στελ­λό­ρι­ζου. Το ζή­τη­μα για την Τουρ­κία είναι κυ­ρί­ως ασφά­λειας και κυ­ριαρ­χί­ας και οποια­δή­πο­τε κυ­βέρ­νη­ση θα ήταν αντί­θε­τη με τη θέση ελ­λη­νι­κής ΑΟΖ στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο, κάτι που θα πρέ­πει να λη­φθεί υπόψη στην προ­σπά­θεια εξεύ­ρε­σης συμ­φω­νί­ας» το­νί­ζει ο κ. Ουν­λου­χι­σάρ­τζι­κλι. «Ομως, ο τρό­πος αντί­δρα­σης θα διέ­φε­ρε εν­δε­χο­μέ­νως υπό άλλη τουρ­κι­κή ηγε­σία. Ο Ερ­ντο­γάν δια­φο­ρο­ποιεί­ται καθώς κα­τα­φεύ­γει στη χρήση στρα­τιω­τι­κών μέσων.

Πρώ­τον για εσω­τε­ρι­κούς λό­γους, διότι ενι­σχύ­ει την ει­κό­να του ισχυ­ρού ηγέτη, που αψηφά τη Δύση.

Δεύ­τε­ρον, η Τουρ­κία χρη­σι­μο­ποιεί δι­πλω­μα­τία εξα­να­γκα­σμού διότι πέ­τυ­χε στη Συρία, στη Λιβύη και μπο­ρού­με να πούμε ότι πε­τυ­χαί­νει και στην ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, διότι έχει κα­τα­φέ­ρει να αλ­λά­ξει το κα­θε­στώς της πε­ριο­χής γύρω από το Κα­στελ­λό­ρι­ζο από ελ­λη­νι­κή θα­λάσ­σια ζώνη σε αμ­φι­λε­γό­με­να ύδατα».

Ο τουρ­κι­κός στρα­τός

Ο τούρ­κος ει­δι­κός επι­ση­μαί­νει ότι ο Ερ­ντο­γάν μπο­ρεί να κι­νη­το­ποιεί τις ένο­πλες δυ­νά­μεις της χώρας, όπως επι­διώ­κει, χωρίς να πε­ριο­ρί­ζε­ται από το Κοι­νο­βού­λιο. «Οι τουρ­κι­κές δυ­νά­μεις είναι ήδη στα πεδία της μάχης, έχουν λάσπη στις μπό­τες τους» λέει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. «Η υπο­στη­ρι­ζό­με­νη από ένο­πλες δυ­νά­μεις δι­πλω­μα­τία ανή­κει στο πα­ρελ­θόν για την Ευ­ρώ­πη, αντί­θε­τα εφαρ­μό­ζο­ντας την πο­λι­τι­κή αυτή η Τουρ­κία πε­τυ­χαί­νει τον στόχο της». Επι­πλέ­ον, η Τουρ­κία δεν εμπι­στεύ­ε­ται τις δι­πλω­μα­τι­κές οδούς της ΕΕ, καθώς ισχυ­ρί­ζε­ται ότι υπάρ­χουν δύο μέτρα και δύο σταθ­μά στην πο­λι­τι­κή της Δύσης.

«Ο Ερ­ντο­γάν συχνά επα­να­λαμ­βά­νει την έκ­φρα­ση, που λέμε στην Τουρ­κία, «θα κόψω ο ίδιος τον ομ­φά­λιό μου λώρο, διότι κα­νείς δεν το κάνει για μένα». Στη Συρία λέει ότι έχου­με ζη­τή­σει από τις ΗΠΑ να απο­μα­κρύ­νουν το ΡΡΚ από τα σύ­νο­ρά μας, δεν το έκα­ναν, θα το κά­νου­με μόνοι μας. Αυτό επε­ξη­γεί τις μο­νο­με­ρείς του ενέρ­γειες, τον τουρ­κι­κό μο­νο­με­ρι­σμό» λέει ο διευ­θυ­ντής του GMF των ΗΠΑ στην Αγκυ­ρα. Επι­ση­μαί­νει ότι η με­σο­πρό­θε­σμη επι­δί­ω­ξη της τουρ­κι­κής εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής είναι να δη­μιουρ­γεί νέες πραγ­μα­τι­κό­τη­τες ώστε να δια­τα­ράσ­σει τις επι­διώ­ξεις των άλλων. «Η Τουρ­κία γνω­ρί­ζει ότι δεν είναι ισχυ­ρή αρ­κε­τά για να παί­ξει το δικό της παι­χνί­δι, αλλά είναι αρ­κε­τά δυ­να­τή για να δια­τα­ρά­ξει τον σχε­δια­σμό της Ελ­λά­δας». Ποιες, όμως, είναι οι επι­διώ­ξεις της Αγκυ­ρας; «Μα­κρο­πρό­θε­σμα θεωρώ ότι η Τουρ­κία δεν έχει απο­φα­σί­σει.

Το Κα­στελ­λό­ρι­ζο δεν είναι το μόνο ση­μείο τρι­βής, είναι ακόμη τα χω­ρι­κά ύδατα, ο ενα­έ­ριος χώρος, η απο­στρα­τι­κο­ποί­η­ση ορι­σμέ­νων νη­σιών, το κα­θε­στώς ορι­σμέ­νων νη­σί­δων. Υπάρ­χει για την Τουρ­κία αφε­νός η προ­ο­πτι­κή δι­με­ρούς συμ­φω­νί­ας σε όλα τα ση­μεία, αλλά δεν έχει ακόμη συ­γκε­κρι­μέ­νο σχέ­διο για το πώς θα το επι­τύ­χει και αφε­τέ­ρου η διευ­θέ­τη­ση μέσω της Χάγης. Πολ­λοί στην Τουρ­κία θε­ω­ρούν την προ­σφυ­γή στη Χάγη υπο­βέλ­τι­στη.

Η τουρ­κι­κή θέση είναι ότι πρέ­πει να πάμε στο Δι­κα­στή­ριο με διευ­ρυ­μέ­νη ατζέ­ντα, κάτι που δεν θέλει η Ελ­λά­δα. Υπάρ­χει πε­ρί­πτω­ση το δι­κα­στή­ριο να προ­βεί σε απο­φά­σεις σε κά­ποιες πε­ρι­πτώ­σεις υπέρ της Ελ­λά­δας σε κά­ποιες υπέρ της Τουρ­κί­ας, αλλά δεν υπάρ­χει φόρ­μου­λα να γνω­ρί­ζου­με προ­κα­τα­βο­λι­κά. Οπότε η θέση της Τουρ­κί­ας θα οδη­γή­σει σε αδιέ­ξο­δο, διότι η Ελ­λά­δα δεν θα τη δε­χτεί».

Γιατί δι­στά­ζει η ΕΕ

Πώς αξιο­λο­γεί την ευ­ρω­παϊ­κή αντί­δρα­ση; «Δεν υπάρ­χει ου­σια­στι­κά πο­λι­τι­κή κα­ρό­του και μα­στί­γιου. Η ΕΕ δεν έχει στην ουσία προ­σφέ­ρει κάτι στην Τουρ­κία ούτε μπο­ρεί να την τι­μω­ρή­σει, διότι θα αντι­δρά­σει. Η Τουρ­κία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, πα­ράλ­λη­λα η τι­μω­ρία θα επη­ρε­ά­σει ευ­ρω­παϊ­κές εται­ρεί­ες. Η Γερ­μα­νία δι­στά­ζει να επι­βά­λει κυ­ρώ­σεις εξαι­τί­ας του Με­τα­να­στευ­τι­κού, η Τουρ­κία θα αντι­δρά­σει ερ­γα­λο­ποιώ­ντας το Με­τα­να­στευ­τι­κό, αλλά και διότι γερ­μα­νι­κές εται­ρεί­ες είναι δια­συν­δε­δε­μέ­νες με την τουρ­κι­κή αγορά. Δεν υπάρ­χει πραγ­μα­τι­κή πρό­κλη­ση για την Αγκυ­ρα, διότι για να ανα­θερ­μαν­θεί η δια­δι­κα­σία έντα­ξης, η Τουρ­κία θα πρέ­πει να κάνει σχε­δόν μια επα­νά­στα­ση, κάτι απί­θα­νο βρα­χυ­πρό­θε­σμα» υπο­στη­ρί­ζει ο τούρ­κος ει­δι­κός. «Η ΕΕ πρέ­πει να προ­τεί­νει μόνο κα­ρό­τα στην Τουρ­κία που να είναι επί­σης ελ­κυ­στι­κά για την Ελ­λά­δα.

Μια νέα συμ­φω­νία για το Με­τα­να­στευ­τι­κό, θα είναι προς όφε­λος της Τουρ­κί­ας και της Ελ­λά­δας. Επί­σης, ευ­ρω­παϊ­κή βο­ή­θεια για την έντα­ξη της Τουρ­κί­ας στην πρά­σι­νη συμ­φω­νία. Δεν συν­δέ­ε­ται με τις επι­δό­σεις της Αγκυ­ρας στα αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα, ενώ θα μπο­ρού­σε να συμ­βά­λει στην ευ­ρω­παϊ­κή ενερ­γεια­κή ασφά­λεια. Να δη­μιουρ­γη­θεί νέα θε­τι­κή ατζέ­ντα με­τα­ξύ ΕΕ και Τουρ­κί­ας, που θα βοη­θού­σε την Ελ­λά­δα» το­νί­ζει ο κ. Ουν­λου­χι­σάρ­τζι­κλι. Αλ­λω­στε, όπως λέει, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ έχουν χάσει την αξιο­πι­στία τους ένα­ντι της Τουρ­κί­ας, καθώς απει­λούν, αλλά δεν εφαρ­μό­ζουν τις απει­λές. «Στην Αγκυ­ρα όταν ακούν για κυ­ρώ­σεις, γε­λούν. Δεν μπο­ρεί η ρη­το­ρι­κή να είναι σκλη­ρή και η δράση ελά­χι­στη» το­νί­ζει κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά. Πά­ντως, εκτι­μά ότι αν υπάρ­ξουν κυ­ρώ­σεις από την ΕΕ τότε ο Ερ­ντο­γάν θα αντι­δρά­σει χρη­σι­μο­ποιώ­ντας και πάλι τις ένο­πλες δυ­νά­μεις, στέλ­νο­ντας ερευ­νη­τι­κά σκάφη συ­νο­δεία ναυ­τι­κής δύ­να­μης, ανα­κοι­νώ­νο­ντας νέες NAVTEX, δια­κό­πτο­ντας τη συ­νερ­γα­σία με την ΕΕ και στο Με­τα­να­στευ­τι­κό. Το­νί­ζει, πά­ντως, ότι «οι δι­με­ρείς επα­φές Αθή­νας – Αγκυ­ρας πρέ­πει να ξε­κι­νή­σουν, να στα­μα­τή­σουν και οι δύο πλευ­ρές τις προ­κλη­τι­κές ενέρ­γειες, να υπάρ­ξει μο­ρα­τό­ριουμ».

Οσον αφορά στα Βα­ρώ­σια επι­ση­μαί­νει ότι εξ αρχής με το άνοιγ­μά τους «η Τουρ­κία έδωσε το σήμα ότι θα εγκα­τα­λεί­ψει την ιδέα της λύσης του Κυ­πρια­κού με ένα κρά­τος, και απο­σκο­πεί στη δη­μιουρ­γία δύο κρα­τών και στην προ­σπά­θεια ανα­γνώ­ρι­σης του τουρ­κο­κυ­πρια­κού κρά­τους από όσα πε­ρισ­σό­τε­ρα κράτη γί­νε­ται».

Πηγή: tanea.gr