«Κάτω από τη βάση» η ανώτατη εκπαίδευση

Δέσμια του κράτους και των αλλε­πάλ­λη­λων εμπνεύ­σεων των κατά σειράν υπουρ­γών Παι­δείας είναι η ελλη­νική παιδεία, με πιο εμφα­τικό παρά­δειγμα την κατά­σταση στα ΑΕΙ. Αυτό απο­δει­κνύει η Εκθεση Ποιό­τη­τας της Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης για το 2017, που παρου­σιά­ζει η «Κ» και κατέ­θεσε χθες η ηγεσία της ανε­ξάρ­τη­της αρχής ΑΔΙΠ στον πρόεδρο της Βουλής Νίκο Βούτση.

Οπως παρα­τη­ρεί η έκθεση, η μειω­μένη χρη­μα­το­δό­τηση, ο μεγάλος αριθμός φοι­τη­τών, η υψηλή ανα­λο­γία φοι­τη­τών ανά διδά­σκο­ντα, η παρα­τε­τα­μένη διάρ­κεια σπουδών για το 42% των φοι­τη­τών, η αδυ­να­μία προ­σέλ­κυ­σης φοι­τη­τών και διδα­κτι­κού προ­σω­πι­κού από το εξω­τε­ρικό και οι δυσκο­λίες στην ανά­πτυξη απο­τε­λε­σμα­τι­κών διοι­κη­τι­κών υπη­ρε­σιών (π.χ. φοι­τη­τι­κής μέρι­μνας, δια­σύν­δε­σης με την αγορά εργα­σίας, δια­σφά­λι­σης ποιό­τη­τας) λόγω υπο­στε­λέ­χω­σης, θεω­ρού­νται από τα σημα­ντι­κό­τερα προ­βλή­ματα, που περιο­ρί­ζουν την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της ανώ­τα­της εκπαί­δευ­σης. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι ότι η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται στην κατη­γο­ρία των ευρω­παϊ­κών χωρών που αντι­με­τω­πί­ζουν τα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα, λόγω της ταυ­τό­χρο­νης αύξησης του αριθμού των φοι­τη­τών και της μείωσης του προ­σω­πι­κού.

Στον αντί­ποδα, οι πρω­το­βου­λίες των πανε­πι­στη­μια­κών συντε­λούν στην τοπο­θέ­τηση της χώρας μας σε υψηλή θέση ως προς τις ερευ­νη­τι­κές επι­δό­σεις. Επι­πλέον, η ευρω­παϊκή χρη­μα­το­δό­τηση, που επι­τυγ­χά­νε­ται στο πλαίσιο μιας πολύ ικα­νο­ποι­η­τι­κής ερευ­νη­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, καθώς και άλλες χρη­μα­το­δο­τή­σεις από διε­θνείς και εθνι­κούς φορείς για την εκτέ­λεση έργων έρευνας και ανά­πτυ­ξης, είναι ζωτικής σημα­σίας, έναντι της πολύ χαμηλής κρα­τι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης.

Τα πιο ενδει­κτικά ευρή­ματα της έκθεσης είναι τα εξής:

• Η Ελλάδα έχει το μεγα­λύ­τερο ποσοστό φοι­τη­τών σε σχέση με τον πλη­θυ­σμό της (6,58%), καθώς και το μεγα­λύ­τερο ποσοστό φοι­τη­τών που σπου­δά­ζει στο εξω­τε­ρικό (0,34%), από όλες τις ευρω­παϊ­κές χώρες.

• Το 70% των φοι­τη­τών για τα πανε­πι­στή­μια και το 40% για τα ΤΕΙ εισά­γε­ται πλέον των δηλω­μέ­νων δυνα­το­τή­των τους για εκπαί­δευση. Ετσι με τους μειω­μέ­νους πόρους που δια­τί­θε­νται, η Ελλάδα δυσκο­λεύ­ε­ται να καλύψει την αυξη­μένη ζήτηση για ανώτατη εκπαί­δευση.

• Οι φοι­τη­τές με κανο­νική διάρ­κεια σπουδών απο­τε­λούν το 58% των φοι­τη­τών των πανε­πι­στη­μίων, ενώ οι φοι­τη­τές με διάρ­κεια σπουδών πάνω από ν+2 έτη ανέρ­χο­νται στο 29% του συνόλου των εγγε­γραμ­μέ­νων φοι­τη­τών.

• Σύμφωνα με στοι­χεία της Eurostat (2016), η Ελλάδα εμφα­νί­ζει τη δεύτερη χει­ρό­τερη ανα­λο­γία φοι­τη­τών/διδα­σκό­ντων (44,1 φοι­τη­τές ανά διδά­σκο­ντα) μεταξύ των χωρών της Ευρώπης. Τη χει­ρό­τερη επίδοση μεταξύ όλων των χωρών της Ε.Ε. εμφα­νί­ζει η Κροατία, με ανα­λο­γία 76,9 φοι­τη­τές ανά διδά­σκο­ντα. Ακο­λου­θούν σε μεγάλη από­σταση η Σερβία (23,9/1), η Τουρκία (23,1/1), το Βέλγιο (21,2/1) και η Ιταλία (20,2/1). Οι χαμηλές επι­δό­σεις της Ελλάδας οφεί­λο­νται, μεταξύ άλλων, στην αύξηση των συντα­ξιο­δο­τή­σεων, σε συν­δυα­σμό με τον περιο­ρι­σμό των προ­σλή­ψεων λόγω της οικο­νο­μι­κής κρίσης.

• Η Ελλάδα εμφα­νί­ζει τα υψη­λό­τερα ποσοστά ανερ­γίας στην Ε.Ε., τόσο στο σύνολο του πλη­θυ­σμού (23,6%) όσο και στους πτυ­χιού­χους τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης 25-34 (28%).

• Τα τελευ­ταία χρόνια, η φυγή των Ελλήνων σε πανε­πι­στή­μια του εξω­τε­ρι­κού εμφα­νί­ζει αύξουσα τάση. Το 2011 ανα­χώ­ρη­σαν για σπουδές σε ΑΕΙ του εξω­τε­ρι­κού 29.577 άτομα, αριθμός ο οποίος το 2017 ανήλθε σε 37.484 (αύξηση κατά 26,73%).

πηγή kathimerini.gr

Συντά­κτης ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΑΚΑΣΑΣ