«Κάτω από τη βάση» η Ελλάδα στις εκπαιδευτικές επιδόσεις στην Ε.Ε.

Η από­κτηση βασικών δεξιο­τή­των παρα­μέ­νει μεγάλη πρό­κληση για το ελλη­νικό εκπαι­δευ­τικό σύστημα. Ιδίως στα μαθη­μα­τικά η κατά­σταση είναι απο­καρ­διω­τική, καθώς σχεδόν ένας στους δύο μαθητές δεν επι­τυγ­χά­νει το ελά­χι­στο επίπεδο επάρ­κειας, παρά τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις και τις επεν­δύ­σεις που βρί­σκο­νται σε εξέλιξη, κυρίως μέσω χρη­μα­το­δό­τη­σης της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης. Οι χαμηλές επι­δό­σεις επη­ρε­ά­ζουν όλους τους μαθητές, ανε­ξάρ­τητα από την κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μική θέση της οικο­γέ­νειάς τους. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα έχει τη χει­ρό­τερη επίδοση σε όλη την Ε.Ε. στον δείκτη για την ολο­κλή­ρωση σπουδών στον προ­βλε­πό­μενο χρόνο. Στην Ελλάδα μόνον το 9,6% των φοι­τη­τών ολο­κλη­ρώ­νει τις σπουδές του στον προ­βλε­πό­μενο χρόνο της σχολής του. Το αντί­στοιχο ποσοστό για την Ευρώπη είναι 23,8%. Αυτά παρα­τη­ρεί για την Ελλάδα η φετινή Eκθεση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για την Εκπαί­δευση και την Κατάρ­τιση στις χώρες-μέλη της Ε.Ε.

H έκθεση επι­ση­μαί­νει, μεταξύ άλλων, τα εξής:

• Το 47% των μαθητών απο­τυγ­χά­νει στα μαθη­μα­τικά, 30% στην ανά­γνωση και 28% στις φυσικές επι­στή­μες, όταν οι μέσοι όροι στην Ευρώπη των «27» είναι 29,5%, 26,5% και 24,4% αντι­στοί­χως, με βάση τα πιο πρό­σφατα δεδο­μένα του προ­γράμ­μα­τος PISA του ΟΟΣΑ.

• Τα ποσοστά αρι­στείας είναι εξίσου ανη­συ­χη­τικά: στα μαθη­μα­τικά μόλις 2% (έναντι 9% στην Ε.Ε. των «27»), στην κατα­νό­ηση κει­μέ­νου 2% (Ε.Ε. 6,5%) και στις φυσικές επι­στή­μες 1,5% (Ε.Ε. 6,9%). Η έκθεση ανα­φέ­ρει ότι η υπο­ε­πί­δοση στα μαθη­μα­τικά αυξή­θηκε για όλες τις κοι­νω­νι­κές ομάδες σε σχέση με το 2018.

• Στην Ελλάδα το κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μικό υπό­βα­θρο επη­ρε­ά­ζει τις μαθη­σια­κές επι­δό­σεις πολύ εντο­νό­τερα απ’ ό,τι στην υπό­λοιπη Ευρώπη: μόνο το 7,1% των μαθητών από μη προ­νο­μιούχα οικο­γε­νειακά και κοι­νω­νικά περι­βάλ­λο­ντα επι­τυγ­χά­νει υψηλές επι­δό­σεις (έναντι 16,3% στην Ε.Ε.), ενώ ακόμη και στους προ­νο­μιού­χους η επίδοση υπο­λεί­πε­ται σημα­ντικά (35% έναντι 59%).

Σχέδιο για εισα­γωγή στα ΑΕΙ με διεθνές απο­λυ­τή­ριο

• Οι σπουδές στις φυσικές επι­στή­μες, στην τεχνο­λο­γία, στη μηχα­νική και στα μαθη­μα­τικά (STEM) προ­σελ­κύ­ουν μεγάλο αριθμό φοι­τη­τών στη χώρα μας. Το 2023 το ποσοστό των φοι­τη­τών τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης που ήταν εγγε­γραμ­μέ­νοι σε προ­γράμ­ματα STEM ανήλθε σε 33,7% (έναντι 26,9% στην Ε.Ε.), ελαφρώς υψη­λό­τερο από τον προ­τει­νό­μενο στόχο σε επίπεδο Ε.Ε. για το 2030 (32%). Στην Ελλάδα η πλειο­νό­τητα των φοι­τη­τών της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης STEM σπου­δά­ζει μηχα­νική, μετα­ποί­ηση και κατα­σκευές (62% έναντι 54,6% στην Ε.Ε.) και φυσικές επι­στή­μες, μαθη­μα­τικά και στα­τι­στική, με ποσοστά που κυμαί­νο­νται κοντά στον μέσο όρο της Ε.Ε. (25,8% έναντι 25,1% στην Ε.Ε.). Ωστόσο, για να καλυ­φθεί η αυξα­νό­μενη ζήτηση στην αγορά εργα­σίας λόγω της επέ­κτα­σης της οικο­νο­μίας κατά την περίοδο μετά τη χρη­μα­το­πι­στω­τική κρίση της χώρας και τη συνε­χι­ζό­μενη διαρροή εγκε­φά­λων, είναι ανα­γκαίο να αυξηθεί ο αριθμός των φοι­τη­τών που είναι εγγε­γραμ­μέ­νοι σε προ­γράμ­ματα STEM. Πόσο μάλλον που εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν ελλεί­ψεις δεξιο­τή­των στην αγορά εργα­σίας και η ζήτηση είναι ιδιαί­τερα υψηλή για θέσεις που σχε­τί­ζο­νται με την ανά­πτυξη λογι­σμι­κού, την ανάλυση δεδο­μέ­νων, την κυβερ­νο­α­σφά­λεια και τους επαγ­γελ­μα­τίες της τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης. Ωστόσο, οι εγγρα­φές σε προ­γράμ­ματα ΤΠΕ παρα­μέ­νουν χαμηλές, σε ποσοστό 12,1% (έναντι 20,3% στην Ε.Ε.). «Η αντι­με­τώ­πιση των ελλεί­ψεων θα μπο­ρούσε να ενι­σχύ­σει την παρα­γω­γι­κό­τητα, την και­νο­το­μία, καθώς και την πράσινη και την ψηφιακή μετά­βαση», σημειώ­νει η έκθεση.

• Για την τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση η έκθεση ανα­φέ­ρει ότι «οι καθυ­στε­ρή­σεις στην ολο­κλή­ρωση των σπουδών είναι ένα σύνθετο και μακρο­χρό­νιο φαι­νό­μενο στην Ελλάδα. Οι κύριοι λόγοι μη συμ­με­το­χής στη φοίτηση των φοι­τη­τών είναι η ανε­παρ­κής προ­ε­τοι­μα­σία σε σχολικό επίπεδο σε ένα πλαίσιο υψηλών προσ­δο­κιών, η απουσία συνε­κτι­κού επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού στα σχολεία, το υπό συζή­τηση σύστημα εισα­γω­γής στα πανε­πι­στή­μια και η έλλειψη εκπαι­δευ­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης και η υπο­στε­λέ­χωση των πανε­πι­στη­μίων».

Πεντα­πλά­σιοι μαθητές ζητούν στήριξη

• Η απα­σχό­ληση των απο­φοί­των επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης στην Ελλάδα είναι 69,5%, με τον μέσο όρο Ε.Ε. στο 80%. Τα πράγ­ματα είναι χει­ρό­τερα στην πρα­κτική άσκηση σε χώρο εργα­σίας: Ελλάδα 15% – Ε.Ε. 65%.

Για το θέμα, ο υπεύ­θυ­νος ΚΤΕ Παι­δείας του ΠΑΣΟΚ Στέ­φα­νος Παρα­στα­τί­δης και ο γραμ­μα­τέας Παι­δείας του κόμ­μα­τος Σωκρά­της Κάτσι­κας ανέ­φε­ραν ότι «η έκθεση της Ε.Ε. για το 2025 απο­δει­κνύει ότι οι δείκτες επι­δει­νώ­θη­καν, η χώρα βρί­σκε­ται στην τελευ­ταία θέση της Ευρώπης στους κρί­σι­μους τομείς, οι μεταρ­ρυθ­μί­σεις της κυβέρ­νη­σης είναι επι­φα­νεια­κές, ασύν­δε­τες και αντι­φα­τι­κές, η εκπαί­δευση λει­τουρ­γεί πλέον με όρους ανι­σό­τη­τας και υπο­βάθ­μι­σης. Η παιδεία της χώρας δεν χρειά­ζε­ται άλλες πρό­χει­ρες εξαγ­γε­λίες, ούτε πει­ρα­μα­τι­σμούς. Χρειά­ζε­ται μακρό­πνοο εθνικό σχέδιο, στα­θε­ρό­τητα, στήριξη των εκπαι­δευ­τι­κών και πραγ­μα­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις που θα ανα­βαθ­μί­σουν την ποιό­τητα της μάθησης».

Πηγή: kathimerini.gr